Những điểm mới về chính sách đối ngoại của việt nam trong các văn kiện đại hội đảng cộng sản lần thứ XII (2016)

Lý do c ọn đề tài ối ngoại à một ộ phận h p thành đường ối chung của ảng Ch nh s ch đối ngoại à s tiếp nối của ch nh s ch đối nội và phục vụ cho ch nh s ch đối nội Mục tiêu hoạt động đ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

ĐÀO TUẤN ANH

NHỮNG ĐIỂM MỚI VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM TRONG CÁC VĂN KIỆN ĐẠI HỘI

ĐẢNG CỘNG SẢN LẦN THỨ XII (2016)

LUẬN VĂN THẠC SĨ VIỆT NAM HỌC

Hà Nội - 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

ĐÀO TUẤN ANH

NHỮNG ĐIỂM MỚI VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM TRONG CÁC VĂN KIỆN ĐẠI HỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan uận văn thạc sĩ N v s

t N tr v C s t II (2016)”

công tr nh nghiên cứu hoa học độc ập của riêng tôi C c ết quả nghiên cứu trong uận văn à trung th c và chưa đư c công ố trong ất công tr nh nghiên cứu nào Tất cả nh ng tham hảo và ế th a đều đư c tr ch ẫn và tham chiếu đầy đủ

Tôi xin ch n thành cảm n

Hà N , ày 10 t 1 2018

T C GIẢ LU N V N

Đào Tuấn An

LỜI CẢM ƠN

Trong qu tr nh th c hiện đề tài N v s

t N tr v C s t II 2016 ”,

tôi đã nhận đư c rất nhiều s gi p đ , tạo điều iện của tập thể c c thầy, cô

gi o hoa Việt Nam học và Tiếng Việt, oàn Thanh niên – Hội Sinh viên Nhà trường, ph ng ào tạo Sau đại học trường ại học Khoa học Xã hội

và Nh n văn, ại học Quốc Gia Hà Nội Tôi xin ày t ng cảm n ch n thành về s gi p đ đ

Tôi xin ày t ng cảm n s u s c tới GS TS Phạm Quang Minh – người thầy gi o tr c tiếp hướng ẫn và chỉ ảo cho tôi hoàn thành uận văn này Tôi c ng xin ch n thành cảm n gia đ nh, ạn , người th n của tôi đã động viên, h ch ệ, tạo điều iện gi p đ tôi trong suốt qu tr nh th c hiện và hoàn thành uận văn này

M C L C

MỞ ẦU 4

1 Lý o chọn đề tài 4

2 Tổng quan t nh h nh nghiên cứu 6

3 Mục tiêu, nhiệm vụ, đối tư ng và phạm vi nghiên cứu 8

3.1 Mụ t êu 8

3.2 N vụ ê u 8

3.3 tượ ê u 8

3.4 P v ê u 8

4 Phư ng ph p nghiên cứu 9

5 ng g p của uận văn 9

6 Kết cấu uận văn 9

Chư ng 1: CƠ SỞ IỀU CHỈNH CHÍNH S CH ỐI NGOẠI VIỆT NAM TRONG C C V N KIỆN TẠI ẠI HỘI ẢNG CỘNG SẢN LẦN THỨ XII (2016) 11

1 1 Bối cảnh quốc tế, hu v c 11

1 2 T nh h nh trong nước thời đẩy mạnh công nghiệp h a, hiện đại h a và hội nhập quốc tế 16

1 3 Kh i qu t ch nh s ch đối ngoại của Việt Nam t 1986 – nay 19

1.3.1 Bư uy từ tư duy t ờ ế , tập ợp ự ượ yếu dự trê ý t s ườ ập, tự , p ươ ó , d ó qu qu tế 19

1.3.2 Bư uy từ ập tế qu tế s ập qu tế, từ t

t ự và t ế trì ợp t qu tế t ế ê t bư ơ à t à v ê ó tr tr ồ qu tế 21

Chư ng 2: BƯỚC PH T TRIỂN VỀ CHÍNH S CH ỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM TRONG C C V N KIỆN ẠI HỘI ẢNG CỘNG SẢN LẦN THỨ XII (2016) 24

2 1 S ph t triển nhận thức về thời đại và ối cảnh quốc tế 24

2 2 X c định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, nguyên t c, phư ng ch m và phư ng hướng

hoạt động đối ngoại của ảng trong nghị quyết ại hội XII 40

2.2.1 V mụ t êu i ngo i 41

2.2.2 V nhi m vụ c ô t i ngo i 44

2.2.3 C uyê tắc ho t i ngo i 46

2.2.4 V p ươ â ỉ o ho t i ngo i 47

2.2.5 V p ươ ư ng ho t i ngo i 51

Chư ng 3: NH GI VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH S CH ỐI NGOẠI TRONG THỜI GIAN QUA VÀ TRIỂN VỌNG 63

3 1 Một số nhận xét về ết quả, thành t u đạt đư c 63

3 2 Triển vọng và th ch thức trong nh ng năm tới 73

KẾT LU N 82

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85

CHỮ VIẾT TẮT

CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ CHỮ VIẾT TẮT

Ban Chấp hành Trung ư ng BCHTƯ

MỞ ĐẦU

1 Lý do c ọn đề tài

ối ngoại à một ộ phận h p thành đường ối chung của ảng Ch nh

s ch đối ngoại à s tiếp nối của ch nh s ch đối nội và phục vụ cho ch nh s ch đối nội Mục tiêu hoạt động đối ngoại nhằm ảo đảm chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn ãnh thổ và an ninh quốc gia; tranh thủ c c điều iện quốc tế để x y

ng, ph t triển đất nước và ph t huy ảnh hưởng trên trường quốc tế

Kinh nghiệm ịch sử c ch mạng nước ta đã cho thấy, s ph t triển mọi mặt của đất nước uôn phải a trên c sở ph t triển inh tế, quốc ph ng và

an ninh; nhưng đối ngoại và chỉ c đối ngoại mới uôn đ ng vai tr quan trọng trong việc củng cố môi trường quốc tế c i cho ph t triển inh tế, tăng cường và củng cố quốc ph ng, đảm ảo an ninh quốc gia, n ng cao vị thế của đất nước trên trường quốc tế

ại hội đại iểu toàn quốc ần thứ VI của ảng (1986) hởi xướng công cuộc đổi mới, đồng thời c ng đặt cột mốc mở đầu qu tr nh h nh thành

ch nh s ch đối ngoại đổi mới Trên c sở ph n t ch t nh h nh thế giới và trong nước, ảng ta nhấn mạnh s cần thiết phải đổi mới tư uy đối ngoại, th c hiện s ch ư c thêm ạn ớt thù, ph thế ị ao v y, cấm vận và mở rộng quan hệ quốc tế, t ng ước ph t triển đường ối đối ngoại độc ập, t chủ, rộng mở trong thời đổi mới y à điều iện để ảng ta th c hiện tư tưởng Hồ Ch Minh, t ng ước ph t triển đường ối đối ngoại độc ập, t chủ, rộng mở trong thời đổi mới

ại hội VII, VIII, IX, X, XI, XII của ảng và c c Hội nghị Trung ư ng tiếp tục ổ sung và ph t triển đường ối đối ngoại đổi mới ảng ta đưa ra chủ trư ng chủ động hội nhập inh tế quốc tế”, đồng thời àm s ng t thêm quan điểm về độc ập, t chủ trong ch nh s ch đối ngoại trên tinh thần: Việt Nam à

ạn, đối t c tin cậy của c c nước trong cộng đồng quốc tế, tham gia t ch c c

vào tiến tr nh h p t c quốc tế và hu v c, đưa c c quan hệ quốc tế đã đư c thiết ập đi vào chiều s u ổn định, ền v ng

Tổng ết thành t u 30 năm đổi mới, ại hội đại iểu toàn quốc ần thứ XII của ảng (2016) đã hẳng định: Tăng cường h p t c và đối ngoại chiến

ư c với nhiều đối t c; n ng cấp quan hệ song phư ng với một số quốc gia thành đối t c chiến ư c và đối t c h p t c toàn iện; đưa quan hệ h p t c với

c c đối t c đi vào chiều s u, th c chất và hiệu quả h n ã chủ động tham gia

t ch c c, c tr ch nhiệm trong c c tổ chức, iễn đàn hu v c và quốc tế, nhất

à Hiệp hội c c quốc gia ông Nam (ASEAN), Liên h p quốc Kiên tr cùng ASEAN th c đẩy th c hiện đầy đủ Tuyên ố về ứng xử của c c ên trên Biển ông (DOC) và tiến tới x y ng Bộ quy t c ứng xử trên Biển ông (COC) T ch c c triển hai c c hiệp định, th a thuận thư ng mại và c đàm

ph n, tham gia c c hiệp định thư ng mại t o thế hệ mới để mở rộng, đa ạng h a thị trường, th c đẩy ph t triển và n ng cao t nh t chủ của nền inh

tế Vị thế của nước ta trên trường quốc tế tiếp tục đư c n ng ên

Trên c sở nh ng thành t u to ớn c ý nghĩa ịch sử, ế th a đường ối đối ngoại của 30 năm đổi mới, đường ối đối ngoại ại hội XII c nh ng ổ sung, ph t triển phù h p với t nh h nh mới y à ước ph t triển ở tầm cao mới trong đường ối đối ngoại của ảng ta, t việc t ch c c và chủ động hội nhập inh tế quốc tế chuyển sang hội nhập quốc tế một c ch toàn iện và s u rộng h n trên tất cả c c ĩnh v c inh tế, ch nh trị, văn h a, quốc ph ng, an ninh

Hiện nay, nhu cầu ph t triển đất nước thời công nghiệp h a, hiện đại

h a và hội nhập quốc tế đ i h i phải tăng cường, mở rộng và ph t triển quan

hệ đối ngoại theo hướng đa phư ng h a, đa ạng h a quan hệ quốc tế trong

ối cảnh thế giới và quan hệ quốc tế đang c nh ng iễn iến phức tạp, nhanh

ch ng và h ường Mặc ù, xu thế h a nh, h p t c và ph t triển vẫn à xu thế chủ đạo của thời đại, nhưng cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh n tộc,

chống can thiệp, hủng ố vẫn iễn iến phức tạp Khu v c ch u - Th i

B nh Dư ng, trong đ c hu v c ông Nam , à hu v c ph t triển năng động nhưng vẫn tồn tại nhiều nh n tố g y mất ổn định Ch nh v vậy, vấn đề

gi v ng độc ập chủ quyền và toàn vẹn ãnh thổ, ảo đảm an ninh quốc gia,

gi v ng môi trường h a nh ổn định của đất nước trong qu tr nh hội nhập quốc tế càng c ý nghĩa quan trọng, th c s à cuộc đấu tranh hông ém phần gay go, quyết iệt, mang t nh chất sống c n của đất nước ta

Mặt h c trong qu tr nh hội nhập quốc tế, xuất hiện nh ng vấn đề mới cần phải xử ý như vấn đề hội nhập ch nh trị đến đ u; giải quyết hài h a c c quan hệ i ch n tộc, i ch giai cấp và i ch toàn cầu, quan hệ gi a x y

ng nền inh tế độc ập t chủ và hội nhập quốc tế như thế nào; phư ng thức tập h p c ư ng và vai tr mới của ngoại giao Việt Nam ra sao Nh ng vấn đề đ càng đ i h i phải tiếp tục nghiên cứu, qu n triệt và th c hiện tốt đường ối đối ngoại đổi mới của ảng ta trong nghị quyết ại hội ần thứ XII

T nh ng ý o trên, tôi quyết định chọn đề tài Nh ng điểm mới về

ch nh s ch đối ngoại của Việt Nam trong c c văn iện ại hội ảng Cộng sản

ần thứ XII (2016) àm Luận văn cao học ngành Việt Nam học

2 Tổng quan tìn ìn ng iên cứu

Liên quan đến đề tài, c nhiều công tr nh hoa học, ài viết và c thể chia thành một số nh m theo nội ung như sau:

Thứ nhất, nh m c c công tr nh nghiên cứu về ch nh s ch đối ngoại Việt

Nam: S ch C s ổ t N 1986-2010”, Phạm Quang Minh, Nxb Thế giới, Hà Nội 2012; “Qu trì ì t à s

ổ t N ” Trong: ông truyền thống và hội nhập

Phạm Quang Minh, NXB Thế giới, Hà Nội 2007, tr 427-436; S ch Lị sử

qu t N 1940-2010”, GS V Dư ng Ninh, NXB Ch nh trị

Quốc gia, 2010; S ch ị ư ế ượ t N ế 2020”,

Phạm B nh Minh, Nguyễn Ngọc Trường, ặng nh Quý, NXB Ch nh trị

quốc gia, 2011; S ch N t N 1945-2000”, Bộ Ngoại giao, Nx

Ch nh trị quốc gia, Hà Nội, 2000; Tổ ết s và qu

II ”, ặng nh Quý, Tạp ch Thông tin ối ngoại, ngày

26-3-2016; Bài viết N và du t õ ườ

tr II ” Phạm B nh Minh, B o Nh n

D n, ngày 26-4-2016; ề tài nghiên cứu hoa học trọng điểm cấp Bộ, Vụ

Ch nh s ch đối ngoại, Bộ Ngoại giao, Hà Nội, 2004; Bài viết Tổ ết ý uậ ,

t ự t ễ 20 ổ 1986-2006)”, Hội đồng ý uận ch nh trị -

Hành ch nh quốc gia Hồ Ch Minh, Nx Lý uận Ch nh trị, Hà Nội, 2008 Trung

ư ng, Hà Nội, 2006; Tập bà Qu qu tế” của Học viện

Thứ hai, nh m c c công tr nh nghiên cứu về tư tưởng Hồ Ch Minh và

giao Việt Nam: S ch Tư tưở Hồ C M v - M t s du

ơ b ”, của ỗ ức Hinh, NXB Ch nh trị quốc gia, Hà Nội, 2007; S ch Tư tưở Hồ C M v và sự vậ dụ tr t ờ ỳ ổ ”, inh Xu n Lý, Nx Ch nh trị quốc gia, Hà Nội, 2005

Thứ a, nh m c c công tr nh về quan hệ của Việt Nam với c c nước và

c c tổ chức quốc tế: S ch Lị sử qu qu tế 1945-2000)” của Trần Nam Tiến, Nx Gi o ục, Hà Nội, 2008; S ch Qu qu tế và

s t N y” của PGS,TS Tr nh Mưu và PGS,TS

Nguyễn Hoàng Gi p, Nx Lý uận Ch nh trị, Hà Nội, 2008;

Nh ng ết quả trên đư c đề tài ế th a trong qu tr nh nghiên cứu, uận giải nh ng ph t triển mới trong đường ối, ch nh s ch đối ngoại ại hội XII của ảng

3 Mục tiêu, n iệm vụ, đối tƣợng và p ạm vi ng iên cứu

3.1 Mục tiêu

Mục tiêu ch nh của uận văn à ph n t ch nh ng điểm mới trong

ch nh s ch đối ngoại của ảng cộng sản Việt Nam trong c c văn iện của

ại hội XII, t đ r t ra đư c nh ng đặc điểm h c iệt, đ nh gi t c động của ước ph t triển đ đối với Việt Nam và quốc tế

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

ể th c hiện mục tiêu trên, uận văn đề ra 3 nhiệm vụ c ản:

- Làm rõ c sở điều chỉnh ch nh s ch đối ngoại trong văn iện ại hội XII

- Ph n t ch nh ng điểm mới về ch nh s ch đối ngoại trong văn iện

ại hội ảng XII

- nh gi việc th c hiện và o triển vọng

3.3.Đối tượng nghiên cứu

Nh ng nội ung điều chỉnh mới về đường ối đối ngoại của ảng Cộng sản Việt Nam trong c c văn iện đại hội ảng ần thứ XII

3.4 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi hông gian: Trong c c văn iện ại hội VI, VII, VIII, IX,

X, XI và XII của ảng cộng sản Việt Nam

- Giới hạn thời gian: C c ước ph t triển về ch nh s ch đối ngoại của Việt Nam trong c c văn iện ại hội ảng cộng sản t năm 1986 đến nay, nhưng tập trung chủ yếu vào c c nội ung điều chỉnh về ch nh s ch đối ngoại trong c c văn iện ại hội XII (2016) so với ại hội CSVN ần XI (2011)

4 P ƣơng p áp ng iên cứu

Phư ng ph p uận của đề tài à chủ nghĩa uy vật iện chứng và uy vật ịch sử tư tưởng Hồ Ch Minh về đối ngoại, uận văn sử ụng phư ng

ph p iên ngành ao gồm phư ng ph p ịch sử ết h p với phư ng ph p

ph n t ch ch nh s ch và một số phư ng ph p h c như ogic, nghiên cứu quốc tế

5 Đóng góp của luận văn

- Làm s ng t c sở ý uận và th c tiễn đường ối đối ngoại đối mới của CSVN

- Ph n t ch, chỉ ra nh ng ph t triển mới trong đường ối đối ngoại của ảng trong Nghị quyết ại hội ần thứ XII

- Khẳng định vai tr , t c động, triển vọng của ch nh s ch đối ngoại với công cuộc x y ng đất nước giai đoạn 2016 – 2020 trên mọi mặt đời sống, inh tế ch nh trị, văn h a xã hội và quan hệ đa ạng h a của nước ta với c c quốc gia trong hu v c và trên thế giới

- ại hội XII đ nh ấu tầm cao mới trong đường ối đối ngoại của ảng ta, t việc triển hai đồng ộ c c hoạt động đối ngoại, cả về ch nh trị,

an ninh, quốc ph ng, inh tế, văn h a, xã hội đến việc đưa c c quan hệ với

c c đối t c đi vào chiều s u, thiết th c, hiệu quả

6 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, ết uận và anh mục tài iệu tham hảo, uận văn ao gồm 3 chư ng:

Chư ng I: C sở điều chỉnh ch nh s ch đối ngoại của Việt Nam tại

ại hội ảng cộng sản ần XII (2016) Chư ng này ph n t ch àm rõ ối cảnh quốc tế, ối cảnh trong nước, c sở ý uận và th c tiễn của việc điều chỉnh ch nh s ch tại ại hội XII

Chư ng II: Bước ph t triển mới về ch nh s ch đối ngoại của Việt Nam trong c c văn iện đại hội ảng cộng sản ần XII (2016) Chư ng này

ph n t ch chi tiết nh ng điểm mới về ch nh s ch đối ngoại trong c c văn iện ại hội ảng ần thứ XII

Chư ng III: nh gi việc th c hiện ch nh s ch đối ngoại trong thời gian qua và triển vọng Chư ng này đ nh gi việc th c hiện và o triển vọng việc th c hiện đường ối đối ngoại trong c c văn iện ại hội ảng

ần thứ XII

C ƣơng 1: CƠ SỞ ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI VIỆT NAM TRONG CÁC VĂN KIỆN TẠI ĐẠI HỘI ĐẢNG CỘNG SẢN LẦN THỨ XII (2016)

1.1 Bối cản quốc tế, k u vực

T sau Chiến tranh ạnh đến nay, t nh h nh thế giới và hu v c vẫn đang c iễn iến hết sức nhanh ch ng, phức tạp, h ường Trên nh iện quan hệ quốc tế, c nh ng đột iến ớn àm thay đổi cục iện inh tế, ch nh trị thế giới, đặt ra cho c c nước, c c n tộc nhiều vấn đề mới ao gồm nh ng c hội, điều iện thuận i để ph t triển và cả nh ng h hăn, th ch thức

Kể t đầu thập ỷ 90, thế giới ước vào thời qu độ t trật t thế giới c sang h nh thành một trật t thế giới mới S tan rã chế độ XHCN ở

c c nước ở ông Âu và Liên Xô (1991) đã àm cho cục iện thế giới c s thay đổi căn ản sang hướng c i cho Mỹ và c c nước tư ản ph t triển, ất

i cho phong trào c ch mạng tiến ộ trên thế giới Xu thế h a hoãn, h a nh,

ổn định trở thành xu thế chủ đạo trong quan hệ quốc tế Cuộc chạy đua về inh tế gi a c c nước trên thế giới đang thay thế cho cuộc chạy đua v trang,

ưu tiên ph t triển inh tế trở thành một trong nh ng xu hướng chung của mọi quốc gia n tộc Tất cả c c nước trên thế giới đều điều chỉnh đường ối, tập trung sức ph t triển inh tế - xã hội, gi ổn định ch nh trị, củng cố sức mạnh quốc gia, đồng thời mở rộng quan hệ đối ngoại, đa phư ng h a, đa ạng h a quan hệ, tăng cường h p t c quốc tế nhằm phục vụ cho s ph t triển đất nước Kinh tế trở thành nh n tố quyết định trong sức mạnh tổng h p của mỗi quốc gia, đảm ảo vai tr , vị tr của quốc gia đ trong đời sống quốc tế

Cuộc c ch mạng hoa học và công nghệ hiện đại c ước tiến nhảy vọt

t c động s u s c đến t nh h nh inh tế, ch nh trị, xã hội và quan hệ quốc tế S

ph t triển mạnh mẽ của cuộc c ch mạng hoa học công nghệ hiện nay chủ

tin ặc iệt à công nghệ thông tin, công nghệ sinh học tiếp tục ph t triển mạnh mẽ, ần ần đi vào chiều s u và g n với nhu cầu ph t triển của inh tế thế giới Khoa học công nghệ trở ph t triển đã và đang th c đẩy xu thế toàn cầu h a mà trước hết à toàn cầu h a inh tế ph t triển, mở ra nh ng triển vọng mới cho mỗi nền inh tế tham gia vào s ph n công ao động toàn cầu

Nh ng thành t u của hoa học và công nghệ đã tạo ra nh ng iến đổi

ớn trong nền sản xuất hiện đại: sản phẩm đổi mới rất nhanh, gi thành hạ, nguyên vật iệu đư c sử ụng tiết iệm, năng xuất ao động tăng… iều iệu ớn ao mà hoa học công nghệ t c động trong cuộc sống con người - n i một c ch h i qu t nhất - à công nghệ cao đã x m nhập vào hầu hết c c ĩnh

v c, c c ngành sản xuất của nền inh tế công nghiệp truyền thống, iến đổi

ch ng thành c c ngành của inh tế tri thức, một nền inh tế a chủ yếu vào hoa học và tri thức Tuy nhiên, đi đôi với việc tạo ra nh ng tiền đề, động c

th c đẩy tăng trưởng và chuyển ịch c cấu inh tế thế giới; cuộc c ch mạng này c ng tr c tiếp hoặc gi n tiếp ẫn đến nh ng iến đổi h ường về inh tế

ch nh trị, xã hội, văn h a, ối sống, tư tưởng và cả iến tr c thư ng tầng xã hội Khoa học công nghệ, tri thức à tài sản của oài người nhưng nh ng thành

t u của n ại ị c c tập đoàn tư ản ớn, c c nước tư ản ph t triển chi phối,

i ụng để củng cố và tăng cường địa vị thống trị inh tế, ch nh trị, ngoại giao và qu n s Giống như toàn cầu h a, c ch mạng hoa học công nghệ đang c nh ng t c động hai mặt đến c c mối quan hệ quốc tế, nhất à đối với

c c nước đang ph t triển Một mặt, c ch mạng hoa học công nghệ tạo cho

c c nước này c hội ph t triển nhanh ịp tr nh độ hoa học của thế giới, r t

ng n thời gian công nghiệp h a, hiện đại h a Mặt h c, n c ng àm cho c c nước này ễ r i vào t nh trạng ị phụ thuộc vào c c nước ph t triển T nh h nh

đ , đ i h i c c nước đang ph t triển phải t m iếm nh ng phư ng thức, h nh thức tập h p c ư ng mới, x y ng đư c một đường ối ph t triển đ ng

đ n theo hướng độc ập t chủ, s ng tạo và phù h p với nh ng đặc điểm của cuộc c ch mạng hoa học và công nghệ hiện đại

Như vậy, đứng trước ối cảnh toàn cầu ho trong đ toàn cầu ho về hoa học công nghệ uộc c c nước đang ph t triển đứng trước nh ng a chọn h t he, hoặc ị tụt hậu (nếu hông iết n m ấy c hội) hoặc c thể ị

àn s ng toàn cầu ho nhấn ch m nếu uông xuôi, Tham gia vào tiến tr nh toàn cầu ho , tiến cùng thời đại tuy th ch thức à rất ớn, nhưng c hội c ng rất nhiều Không tham gia vào tiến tr nh ấy, trở thành người ngoài cuộc sẽ ị

ph n iệt đối xử trong tiếp cận thị trường về hàng ho , ịch vụ và đầu tư, sẽ rất h hăn trong việc chuyển ịch c cấu inh tế theo hướng công nghiệp

ho , hiện đại ho ”[23]

ối với Việt Nam trong tiến tr nh hội nhập ngày càng s u vào nền inh

tế thế giới, Ph t triển hoa học công nghệ ở nước ta phải phù h p với xu thế

ph t triển nhảy vọt của cuộc c ch mạng hoa học - công nghệ trên thế giới

Cố g ng đi ngay vào công nghệ hiện đại đối với một số ĩnh v c then chốt và

t ng ước mở rộng ra toàn ộ nền inh tế Ch trọng ph t triển công nghệ cao

để tạo đột ph và công nghệ ùng nhiều ao động để giải quyết việc àm” [7,

tr 31]; t ch c c đào tạo nguồn nh n c đủ tr nh độ, đồng thời đổi mới và

h nh thành đồng ộ c c thị trường trong đ c thị trường hoa học công nghệ theo hướng tập trung ph t triển công nghệ ở c c ĩnh v c, sản phẩm c i thế cạnh tranh như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học

C c m u thuẫn ớn của thời đại vẫn rất gay g t Nhiều vấn đề toàn cầu

ức x c đ i h i phải c c quốc gia và c c tổ chức quốc tế phối h p giải quyết: hoảng c ch chênh ệch gi a c c nh m nước giàu và nước ngh o ngày càng ớn; s gia tăng n số cùng với c c uồng n i cư; t nh trạng han hiếm nguồn năng ư ng, cạn iệt tài nguyên, môi trường t nhiên ị hủy hoại; h hậu iễn iến ngày càng xấu, m theo nh ng thiên tai hủng hiếp; c c ịch

ệnh ớn, c c tội phạm xuyên quốc gia c chiều hướng tăng Vấn đề quốc

ph ng, an ninh của một quốc gia phụ thuộc ngày càng nhiều h n vào an ninh

ở hu v c và trên thế giới Hội nhập quốc tế ph t triển mạnh mẽ c ng đã àm

xuất hiện nhiều h i niệm mới như “b ê t ô t ”, “b ê ” và nhiều vấn đề mới về quốc ph ng, an ninh phức tạp như “ tư tưở ,

tế, v ó , , ượ t ự ” Nh ng

vấn đề mới đ àm cho hả năng iểm so t của nhà nước ị th ch thức, rất

h ngăn chặn c hiệu quả c c cuộc x m nhập, tấn công t ên ngoài ằng

c c thủ đoạn mềm” như thông tin, tư tưởng, văn h a Trong điều iện chủ nghĩa đế quốc và c c thế c thù địch đứng đầu à Mỹ th c hiện chiến ư c iễn iến h a nh”, ạo oạn ật đổ chống c c nước XHCN c n ại và c c nước đang ph t triển h c, càng đặt ra th ch thức mới về quốc ph ng, an ninh đối với nh ng nh ng quốc gia hông th n thiện” với Mỹ Qu tr nh hội nhập quốc tế đặt ra cho c c quốc gia nhiều vấn đề phải xử ý iên quan đến độc ập chủ quyền, i ch quốc gia n tộc, giai cấp, s ổn định của hệ thống ch nh trị

và thiết chế xã hội h c; s gia tăng t nh tùy thuộc ẫn nhau gi a c c quốc gia,

s hạn chế chủ quyền độc ập của c c quốc gia

Chiến tranh cục ộ, xung đột v trang, xung đột n tộc, s c tộc, tôn

gi o, chạy đua v trang, can thiệp ật đổ, y hai, hoạt động hủng ố, nh ng tranh chấp về iên giới ãnh thổ, iển đảo và c c nguồn tài nguyên thiên nhiên vẫn iễn ra ở nhiều n i với t nh chất ngày càng phức tạp Xung đột n tộc, tôn gi o trên thế giới vẫn tiếp tục iễn ra gay go, quyết iệt và ngày càng n ng

ng, phức tạp Hiện nay c c quan hệ n tộc, s c tộc ại đan ết vào nhau và

xo n ện với c c vấn đề ch nh trị, inh tế, xã hội- xã hội h c àm cho vấn đề này vốn đã phức tạp ại càng thêm phức tạp Nh ng huynh hướng y hai

àm tan ã c c n tộc, c c m u thuẫn tôn gi o… g y nên t nh h nh ất ổn trong nhiều quốc gia n tộc, tạo nên c c điểm n ng ở c c hu v c và àm

phức tạp thêm c c quan hệ quốc tế C thể n i, t nh h nh thế giới và hu v c đang đ i h i c c quốc gia n tộc phải c s điều chỉnh ớn về chiến ư c quốc ph ng, an ninh và đối ngoại của m nh

Khu v c Ch u – Th i B nh Dư ng, trong đ c hu v c ông Nam , tiếp tục à trung t m ph t triển năng động, c vị tr địa inh tế - ch nh trị chiến ư c ngày càng quan trọng trên thế giới ồng thời, đ y c ng à hu

v c cạnh tranh chiến ư c gi a một số nước ớn, c nhiều nh n tố ất ổn Tranh chấp ãnh thổ, chủ quyền iển, đảo trong hu v c và trên iển ông tiếp tục iễn ra gay g t, phức tạp ASEAN trở thành Cộng đồng, tiếp tục

ph t huy vai tr quan trọng trong uy tr h a nh, ổn định, th c đẩy h p t c, iên ết inh tế trong hu v c, nhưng c ng đứng trước nhiều h hăn, th ch thức cả ên trong và ên ngoài

Trên thế giới, trong nh ng năm tới t nh h nh sẽ c n nhiều iễn iến rất phức tạp, nhưng h a nh, độc ập n tộc, n chủ, h p t c và ph t triển vẫn

à xu thế ớn Qu tr nh toàn cầu h a và hội nhập quốc tế tiếp tục đư c đẩy mạnh H p t c, cạnh tranh, đấu tranh và s tùy thuộc ẫn nhau gi a c c nước, nhất à gi a c c nước ớn ngày càng tăng Cuộc c ch mạng hoa học – công nghệ, đặc iệt à công nghệ thông tin tiếp tục ph t triển mạnh mẽ, thục đẩy s ph t triển nhảy vọt trên nhiều ĩnh v c, tạo ra cả thời c và th ch thức đối với mọi quốc gia

T nh h nh ch nh trị - an ninh thế giới thay đổi nhanh ch ng, iễn biến rất phức tạp, h ường; t nh trạng x m phạm chủ quyền ãnh thổ quốc gia, tranh chấp ãnh thổ và tài nguyên, xung đột s c tộc, tôn gi o, can thiệp ật

đổ, hủng ố, chiến tranh cục ộ, chiến tranh mạng tiếp tục iễn ra gay g t

ở nhiều hu v c

Cục iện thế giới theo xu hướng đa c c, đa trung t m iễn ra nhanh

h n C c nước ớn điều chỉnh chiến ư c, v a h p t c, v a th a hiệp, v a

cạnh tranh, đấu tranh, iềm chế ẫn nhau, t c động mạnh đến cục iện thế giới

và c c hu v c Nh ng iểu hiện của chủ nghĩa n tộc c c đoan, chủ nghĩa cường quyền p đặt, chủ nghĩa th c ụng ngày càng nổi ên trong quan hệ quốc tế C c thể chế đa phư ng đứng trước nh ng th ch thức ớn C c nước đang ph t triển, nhất à nh ng nước v a và nh đang đứng trước nh ng c hội

và h hăn, th c thức ớn trên con đường ph t triển Trong ối cảnh đ , tập

h p c ư ng, iên ết, cạnh tranh, đấu tranh gi a c c nước trên thế giới và

hu v c v i ch của t ng quốc gia tiếp tục iễn ra rất phức tạp

Nh ng vấn đề toàn cầu như an ninh tài ch nh, an ninh năng ư ng, an ninh nguồn nước, an ninh ư ng th c, iến đổi h h u, thiên tai, ịch ệnh c nhiều iễn iến phức tạp Cộng đồng quốc tế phải đối ph ngày c c quyết iệt

h n với c c th ch thức an ninh truyền thống, phi truyền thống, đặc iệt à an ninh mạng và c c h nh thức chiến tranh iểu mới

C c quốc gia tham gia ngày càng s u vào mạng sản xuất và chuỗi gi trị toàn cầu Biến động của gi cả thế giới, s ất ổn về tài ch nh, tiền tệ và cả vấn đề n công tiếp tục g y ra nh ng hiệu ứng ất i đối với nền inh tế thế giới Tư ng quan sức mạnh inh tế gi a c c quốc gia, hu v c đang c nhiều thay đổi Hầu hết c c nước trên thế giới đều điều chỉnh chiến ư c, c cấu ại nền inh tế, đổi mới thể chế inh tế, ứng ụng tiến ộ hoa học – công nghệ

để ph t triển Cạnh tranh inh tế, thư ng mại, tranh giành nguồn tài nguyên, thị trường, công nghệ, nh n c chất ư ng cao gi a c c nước ngày càng gay

g t Xuất hiện nhiều h nh thức iên ết inh tế mới, c c định chế tài ch nh quốc tế, hu v c, c c hiệp định inh tế song phư ng, đa phư ng thế hệ mới

1.2 Tìn ìn trong nước t ời kỳ đẩy mạn công ng iệp óa, iện đại óa và ội n ập quốc tế

Sau 30 năm đổi mới, 25 năm th c hiện Cư ng ĩnh, đất nước th c hiện thành công ước đầu công cuộc đổi mới ặc iệt Năm năm th c hiện Chiến

ư c ph t triển inh tế - xã hội 2011 – 2015 à giai đoạn đất nước ta đã tranh thủ thời c , thuận i, vư t qua nhiều h hăn, th ch thức, th c hiện đồng ộ

c c giải ph p để iềm chế ạm ph t, ổn định inh tế vĩ mô; điều hành ch nh

s ch tiền tệ chủ động, inh hoạt và phối h p tốt h n với c c ch nh s ch tài

h a, đẩy mạnh s nghiệp công nghiệp h a, hiện đại h a, ph t triển inh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế inh tế tăng trưởng nhanh, đạt tốc độ nh qu n trên 5,9%/năm C cấu inh tế chuyển ịch t ch c c Thể chế inh tế thị trường định hướng XHCN tiếp tục đư c hoàn thiện Quy mô

và tiềm c của nền inh tế tiếp tục tăng ên; GDP năm 2015 đạt 193,4 tỉ USD; nh qu n đầu người đạt 2.109 USD gấp 1,8 ần so với năm 2010” [10, tr.225] Nền inh tế vư t qua nhiều h hăn, th ch thức, quy mô và tiềm c

đư c n ng ên; inh tế vĩ mô c ản ổn định, ạm ph t đư c iểm so t; tăng trưởng inh tế đư c uy tr ở mức h p ý, t năm 2013 ần phục hồi, năm sau cao h n năm trước ổi mới mô h nh tăng trưởng, c cấu ại nền inh tế và

th c hiện a đột ph chiến ư c đư c tập trung th c hiện, ước đầu đạt ết quả t ch c c; c cấu inh tế tiếp tục chuyển ịch theo hướng công nghiệp h a, hiện đại h a; x y ng nông thôn mới đư c đẩy mạnh Gi o ục và đào tạo, hoa học và công nghệ, văn h a, xã hội, y tế c ước ph t triển An sinh xã hội đư c quan t m nhiều h n và c ản đư c ảo đảm, đời sống của nh n n tiếp tục đư c cải thiện Bảo vệ tài nguyên, môi trường và ứng ph với iến đổi h hậu c nh ng chuyển iến t ch c c Ch nh trị - xã hội ổn định; quốc

ph ng, an ninh đư c tăng cường; iên quyết, iên tr đấu tranh ảo vệ v ng

ch c độc ập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn ãnh thổ của Tổ quốc, gi v ng

h a nh, ổn định để ph t triển đất nước Quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế ngày càng s u rộng, c hiệu quả Vị thế, uy t n quốc tế của nước ta tiếp tục

đư c n ng cao D n chủ xã hội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn ết toàn n tộc tiếp tục đư c ph t huy Công t c x y ng ảng, x y ng hệ thống ch nh

trị đư c ch trọng và đạt ết quả quan trọng Quan điểm và thể chế về Nhà nước ph p quyền xã hội chủ nghĩa tiếp tục đư c ổ sung, hoàn thiện, hiệu c

và hiệu quả đư c n ng ên ã thể chế h a ịp thời Cư ng ĩnh ( ổ sung, ph t triển năm 2011), x y ng, an hành Hiến ph p năm 2013 và nhiều ộ uật, uật trong nhiệm Quốc hội h a XIII Nh ng thành quả nêu trên tạo tiền đề quan trọng để nước ta tiếp tục ph t triển nhanh, ền v ng h n trong giai đoạn mới C thể hẳng định, nh ng thành t u, inh nghiệm của 30 năm đổi mới

đã tạo nên sức mạnh tổng h p của n tộc; quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng và đi vào chiều s u; vị thế và uy t n của Việt Nam trên trường quốc tế

đư c n ng cao ” [10, tr.66], tạo tiền đề, nền tảng quan trọng để đất nước ta tiếp tục đổi mới và ph t triển mạnh mẽ trong nh ng năm tới; hẳng định đường ối đổi mới của ảng à đ ng đ n s ng tạo; con đường đi ên CNXH ở nước ta à phù h p với th c tiễn ở Việt Nam và xu thế ph t triển của ịch sử

Tuy nhiên, nước ta vẫn đứng trước nhiều th ch thức ớn, đan xen nhau,

t c động tổng h p và iễn iến phức tạp Nguy c tụt hậu xa h n về inh tế so với nhiều nước trong hu v c và trên thế giới vẫn tồn tại T nh trạng suy tho i

về ch nh trị, tư tưởng, đạo đức, ối sống của một ộ phận hông nh c n ộ, đảng viên, tệ quan iêu, tham nh ng, ãng ph c n nghiêm trọng Nh ng iểu hiện xa rời mục tiêu CNXH, ‘t iễn iến”, t chuyển h a” c iễn iến phức tạp C c thế c thù địch tiếp tục th c hiện m mưu ‘ iễn iến h a nh”, g y ạo oạn ật đổ, sử ụng c c chiêu ài n chủ”, nh n quyền”

h ng àm thay đổi chế độ ch nh trị ở nước ta

Trên c sở nh ng quan điểm c ản của ảng trong s nghiệp x y

ng và ảo vệ Tổ quốc, xuất ph t t yêu cầu và o t nh h nh th c tế của đất nước trong thời gian tới, mục tiêu tổng qu t của Chiến ư c ph t triển

inh tế - xã hội 2016 – 2020 đư c ảng ta x c định à: “T ườ xây

dự tr s , v , â ự ã và s ế

ấu , xây dự t trị v P t uy s

t à dâ t và dâ xã ĩ ẩy t à d , ồ b ô

u ổ ; p t tr tế , b v , p ấ ấu s ư ư t

ơ b trở t à ư ô p t e ư Nâ ờ s vật ất và t t â dâ K ê quyết, ê trì ấu tr b v v

ắ ập, quy , t ất, t à vẹ ã t ổ Tổ qu , b v , N à ư , â dâ và ế xã ĩ G ì ò bì , ổ

ị , và t ự ập qu tế p t tr ất ư Nâ

vị t ế và uy t t N tr u vự và trê t ế ” [10, tr.76] ể

th c hiện đư c mục tiêu đ , một trong 11 nhiệm vụ ph t triển ớn mà ảng ta

đề ra à th c hiện đường ối đối ngoại độc ập, t chủ, đa phư ng h a, đa ạng

h a, chủ động và t ch c c hội nhập quốc tế; gi v ng môi trường h a nh, ổn định, tạo điều iện thuận i cho s nghiệp x y ng và ảo vệ Tổ quốc; n ng cao vị thế, uy t n của Việt Nam trong hu v c và trên thế giới

1.3 K ái quát c ín sác đối ngoại của Việt Nam từ 1986 – nay

Qua 30 năm th c hiện đường ối đổi mới đất nước, tư uy và ch nh

s ch đối ngoại của ảng ta hông ng ng hoàn thiện và ph t triển: chuyển t

tư uy thời chiến, tập h p c ư ng chủ yếu a trên ý thức hệ sang đường

ối đối ngoại độc ập, t chủ, đa phư ng h a, đa ạng h a quan hệ quốc tế; ước chuyển t hội nhập inh tế quốc tế sang hội nhập quốc tế; t tham gia

t ch c c vào tiến tr nh h p t c quốc tế tiến ên một ước cao h n à thành viên

c tr ch nhiệm trong cộng đồng quốc tế

1.3.1 Bước chuyển từ tư duy thời chiến, tập hợp lực lượng chủ yếu dựa trên ý thức hệ sang đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế

Tại ại hội đại iểu toàn quốc ần thứ VI (1986), ảng ta đề ra đường

ối đổi mới toàn iện, coi đ y à vấn đề c ý nghĩa sống c n Trên ĩnh v c đối

ngoại, ảng ta thể hiện quan điểm mới, như cho rằng: cuộc c ch mạng hoa học ỹ thuật đang iễn ra mạnh mẽ, th c đẩy s h nh thành thị trường thế giới,… s a chọn uy nhất đ ng đ n à thi đua về inh tế”; xu thế mở rộng

ph n công h p t c gi a c c nước, ể cả c c nước c chế độ inh tế - xã hội

h c nhau, à điều iện quan trọng đối với công cuộc x y ng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Sau gần hai năm th c hiện Nghị quyết ại hội VI, th ng 5/1988, Bộ

Ch nh trị ra Nghị quyết số 13 về nhiệm vụ và ch nh s ch đối ngoại trong t nh

h nh mới, hẳng định mục tiêu chiến ư c và i ch cao nhất của Việt Nam

à gi v ng h a nh và ph t triển inh tế; đồng thời nêu rõ quyết t m, chủ động chuyển cuộc đấu tranh t t nh trạng đối đầu sang đấu tranh và h p t c trong cùng tồn tại h a nh Nghị quyết 13 đ nh ấu s chuyển hướng toàn

ộ chiến ư c đối ngoại của nước ta trong t nh h nh mới – à c sở h nh thành đường ối đối ngoại độc ập, t chủ, rộng mở, đa ạng h a, đa phư ng

h a quan hệ quốc tế của Việt Nam

ại hội ảng ần thứ VII (1991) hẳng định mạnh mẽ: H p t c, nh đẳng và cùng c i với tất cả c c nước, hông ph n iệt chế độ ch nh trị - xã hội h c nhau, trên c sở nguyên t c cùng tồn tại h a nh”, với phư ng ch m Việt Nam muốn à ạn với tất cả c c nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu v h a nh, độc ập và ph t triển” Như vậy, đường ối đối ngoại của Việt Nam t ại hội VI đến ại hội VII đã c chuyển iến ớn trong nhận thức; chuyển t đường ối đối ngoại mang đậm tư tưởng ý thức hệ sang đường ối đối ngoại coi trọng i ch quốc gia và tư tưởng ch nh trị th c tế

ại hội ảng ần thứ VIII (1996), hẳng định quan điểm Th c hiện đường ối đối ngoại độc ập, t chủ, đa phư ng h a, đa ạng h a với tinh thần Việt Nam muốn à ạn với tất cả c c nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu

v h a nh, độc ập và ph t triển”; đồng thời đề ra chủ trư ng đối ngoại mới

như: coi trọng quan hệ với c c nước ph t triển và c c trung t m inh tế -

ch nh trị thế giới; tiến tới việc thưc hiện đầu tư ra nước ngoài

Như vậy, t nh ng chuyển iến tư uy đối ngoại của ảng t ại hội

VI đến ại hội VIII, đã h nh thành đường ối đối ngoại độc ập, t chủ, rộng

mở, đa ạng h a, đa phư ng h a quan hệ quốc tế

1.3.2 Bước chuyển từ hội nhập kinh tế quốc tế sang hội nhập quốc tế, từ tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế tiến lên một bước cao hơn là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế

ầu thế ỷ XX, t nh h nh thế giới tiếp tục iễn iến thuận i, môi trường h a nh, h p t c quốc tế và nh ng xu thế t ch c c trên thế giới tạo điều iện để nước ta tiếp tục ph t huy nội c, tranh thủ nguồn c ên ngoài

Ở trong nước thế và c đã ớn mạnh h n nhiều, c sở vật chất của nền inh tế

đư c tăng cường à c sở để ại hội ảng ần thứ IX (2001) đề ra chủ trư ng Chủ động hội nhập inh tế quốc tế và hu v c”; th c đẩy quan hệ đa ạng với c c nước ph t triển và c c tổ chức quốc tế; đẩy mạnh hoạt động ở

c c iễn đàn đa phư ng; t ch c c tham gia giải quyết nh ng vấn đề toàn cầu

ặc iệt, ảng đề ra chủ trư ng đưa c c quan hệ quốc tế đã đư c thiết ập đi vào chiều s u với phư ng ch m Việt Nam sẵn sàng à ạn, à đối t c tin cậy của c c nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu v h a nh, độc ập và ph t triển” y à ần đầu tiên chủ trư ng x y ng quan hệ đối t c đư c đề ra trong đường ối đối ngoại của ảng

ại hội ảng ần thứ X (2006) đã điều chỉnh, ổ sung một số nội ung trong chủ trư ng đối ngoại của ại hội IX: nhấn mạnh yếu tố chủ động và

t ch c c hội nhập inh tế quốc tế Với phư ng ch m Việt Nam à ạn, đối t c tin cậy của c c nước trong cộng đồng quốc tế, tham gia t ch c c vào tiến tr nh

h p t c quốc tế và hu v c

ại hội đại iểu toàn quốc ần thứ XI của ảng (2011) hẳng định: Công t c đối ngoại, hội nhập quốc tế đư c triển hai s u rộng và hiệu quả,

g p phần tạo ra môi trường h a nh, ổn định và tăng thêm nguồn c cho

ph t triển đất nước…vị thế Việt Nam trên trường quốc tế đư c n ng ên” [4,92] T th c tiễn nêu trên, cùng với nhận thức của ảng về t nh h nh thế giới trong nh ng thập niên tới, h a nh, h p t c và ph t triển tiếp tục à xu thế ớn S tùy thuộc ẫn nhau, hội nhập, cạnh tranh và h p t c gi a c c nước ngày càng trở thành phổ iến” [9, tr 97] à c sở để Nghị quyết

ại hội đại iểu toàn quốc ần thứ XI của ảng (2011) x c định nhiệm vụ đối ngoại trong 5 năm (2011 – 2015) à: Triển hai đồng ộ, toàn iện, hiệu quả c c hoạt động đối ngoại, t ch c c và chủ động hội nhập quốc tế” [9, tr 322] So với nhiệm vụ đối ngoại đư c x c định tại ại hội ảng ần thứ X,

th chủ trư ng đối ngoại trong Nghị quyết ại hội XI thể hiện ước ph t triển mới về tư uy – chuyển t hội nhập inh tế quốc tế” ên hội nhập quốc tế” – hội nhập toàn iện, đồng ộ t inh tế đến ch nh trị, văn h a, gi o

ục, an ninh quốc ph ng…

Không chỉ ng ại Việt Nam à ạn, đối t c tin cậy… tham gia t ch

c c vào tiến tr nh h p t c quốc tế và hu v c” [7, tr 112] mà ph t triển cao

h n Việt Nam à ạn, đối t c tin cậy và thành viên c tr ch nhiệm trong cộng đồng quốc tế” [9, tr 236] ồng thời, ại hội XI hẳng định rõ h n c sở của

s h p t c: H p t c nh đẳng, cùng c i với tất cả c c nước trên c sở

nh ng nguyên t c c ản của Hiến chư ng Liên h p quốc và uật ph p quốc

tế y à nh ng quan điểm c ước ph t triển đồng thời ế th a đường ối, chủ trư ng đối ngoại trong suốt qu tr nh đổi mới

Qua 30 năm th c hiện đường ối đổi mới, trước s chuyển iến của t nh

h nh thế giới và yêu cầu nhiệm vụ trong nước, tư uy của ảng trên ĩnh v c đối ngoại đã t ng ước đổi mới đ p ứng yêu cầu trong nước và xu thế quốc

tế, đưa nước ta hội nhập inh tế toàn iện, v ng ch c, g p phần rạo ra thế và

c mới cho đất nước

Tiểu kết c ƣơng 1

ối ngoại à một ĩnh v c hoạt động rất quan trọng của ảng và Nhà nước ta Mục tiêu chủ yếu hoạt động đối ngoại nhằm ảo đảm chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn ãnh thổ và an ninh quốc gia; tranh thủ c c điều iện quốc tế để x y ng, ph t triển đất nước và ph t huy ảnh hưởng của nước ta trên trường quốc tế

Tại ại hội XII, đường ối đối ngoại của ảng đã c s ổ sung, hoàn thiện trên nhiều nội ung, đ nh ấu s ph t triển ở tầm cao mới trong tiến tr nh hội nhập quốc tế của đất nước ường ối đối ngoại à ết quả s vận ụng

s ng tạo quan điểm của chủ nghĩa M c – Lênin, tư tưởng Hồ Ch Minh về quan

hệ quốc tế; ế th a và ph t huy truyền thông ngoại giao của n tộc Việt Nam trong ịch sử ng nước và gi nước; t thành t u và ài học inh nghiệm của

30 năm th c hiện đường ối đối ngoại đổi mới của ảng, Nhà nước ta ặc iệt

à s ph n t ch s u s c, ch nh x c t nh h nh và xu thế vận động, ph t triển của thế giới hiện nay đ à xu thế h a nh, h p t c và ph t triển; xu thế toàn cầu

h a, hu v c h a, n chủ h a trong quan hệ quốc tế; xu thế độc ập t chủ, t

c t cường chống p đặt, can thiệp t ên ngoài của c c nước đang ph t triển

và s hồi phục, ph t triển của phong trào xã hội chủ nghĩa ồng thời, đường

ối đối ngoại của ảng c n xuất ph t t yêu cầu nhiệm vụ c ch mạng Việt Nam thời đẩy mạnh công nghiệp h a, hiện đại h a và hội nhập quốc tế đ i

h i hoạt động đối ngoại phải n m ch c ngọn cờ độc lập n tộc và chủ nghĩa xã hội, kết h p sức mạnh n tộc với sức mạnh thời đại, g p phần đưa nước ta đến năm 2020 c ản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, n ng cao

vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, tạo tiền đề v ng ch c để nước ta

ph t triển cao h n trong giai đoạn sau

C ương 2: BƯỚC PHÁT TRIỂN VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM TRONG CÁC VĂN KIỆN ĐẠI HỘI ĐẢNG CỘNG SẢN LẦN THỨ XII (2016)

2.1 Sự p át triển n ận t ức về t ời đại và bối cản quốc tế

Trong ỷ nguyên toàn cầu h a hiện nay, hi mỗi quốc gia n tộc trở thành ộ phận của một thế giới tùy thuộc ẫn nhau một c ch h u c , sống c n, việc nhận thức ịp thời và đ ng đ n thời đại và ối cảnh quốc tế à vấn đề c

ý nghĩa cấp thiết trong hoạch định đường ối, ch nh s ch đối ngoại của c c quốc gia n tộc

ại hội VI của ảng (1986) đ nh ấu một mốc quan trọng trong qu

tr nh nhận thức về thời đại và s vận ụng vào th c tiễn c ch mạng nước ta Văn iện ại hội chỉ rõ: T chủ nghĩa tư ản ên chủ nghĩa xã hội phải trải qua thời qu độ à một tất yếu h ch quan và độ ài của thời đ phụ thuộc vào điều iện ch nh trị, inh tế, xã hội của mỗi nước” [4, tr 41] ặc điểm nổi ật của thời đại ngày nay à cuộc c ch mạng hoa học - ỹ thuật đang iễn ra mạnh mẽ, tạo thành ước ph t triển nhảy vọt của c ư ng sản xuất và đẩy nhanh qu tr nh quốc tế h a c ư ng sản xuất Cuộc c ch mạng này àm gay g t thêm nh ng m u thuẫn của thời đại

Tuy vậy, trong nhận định về thời đại và t nh h nh thế giới, ại hội VI chưa o đầy đủ về iễn iến của cải tổ ở Liên Xô và c c nước xã hội chủ nghĩa ông Âu, chưa ường hết nh ng h hăn và iễn iến phức tạp của

t nh h nh c ch mạng thế giới; o đ c ch đ nh gi c phần ạc quan và chủ quan, nhất à với hệ thống xã hội chủ nghĩa Văn iện ại hội viết: C c c

ư ng c ch mạng của thời đại đang hông ng ng mạnh ên và rõ ràng ở thế

chủ động, tiến công L c ư ng mọi mặt của t xã ĩ , d

L ê ô à trụ t, ngày càng đư c tăng cường…” [36, tr 33] S đ nh gi

giới thay đổi à một hạn chế của công t c đối ngoại đã đư c ảng ta nghiêm

t c chỉ rõ trong c c văn iện ảng sau này

Trên c sở tổng ết th c tiễn đổi mới và t s ph n t ch s u s c t nh

h nh thế giới, ại hội VII của ảng (1991) đã thông qua Cươ ĩ xây dự

ất ư tr t ờ ỳ qu ê ĩ xã , trong đ hẳng định:

Chủ nghĩa xã hội hiện đứng trước nhiều h hăn, thử th ch Lịch sử thế

giới đang trải qua nh ng ước quanh co; song, à ườ u ù ất ị

sẽ t ế t ĩ xã vì ó à quy uật t ế ó ị sử” [37, tr 8]

Quan điểm này tiếp tục đư c ại hội VIII, IX của ảng àm rõ h n, hi hẳng định: Chủ nghĩa xã hội trên thế giới, t nh ng ài học thành công và thất ại, c ng như t h t vọng và s thức tỉnh của c c n tộc, c điều iện

và hả năng tạo ra ước ph t triển mới Theo quy uật tiến h a của ịch sử, oài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội” [6, tr 65] y à s thể hiện

ập trường v ng vàng, nhất qu n của ảng ta đối với ý tưởng xã hội chủ nghĩa và quy uật tiến h a của ịch sử ến ại hội X, XI của ảng, tuy hông đề cập một c ch cụ thể quan niệm về thời đại, nhưng vẫn tiếp tục hẳng định c c m u thuẫn của thời đại iễn ra gay g t… và c c xu thế ph t triển của thời đại qu độ ên chủ nghĩa xã hội

Nh ng điểm mới của ại hội XII về nhận thức thời đại và ối cảnh thế giới đư c thể hiện tập trung ở nh ng vấn đề c ản sau:

T ất, ẳ ị ườ p t tr t N , ại hội XI

của ảng cho rằng: con đường đi ên chủ nghĩa xã hội à h t vọng của nh n

n ta, à s a chọn đ ng đ n của ảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ

Ch Minh, phù h p với th c tiễn của Việt Nam và xu thế ph t triển của ịch sử” [9, tr 70] ến ại hội XII, ảng đã nh n nhận và đ nh gi đường ối

ph t triển của Việt Nam một c ch cụ thể h n: Nền inh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam à nền inh tế vận hành đầy đủ, đồng ộ

theo c c quy uật của inh tế thị trường, đồng thời ảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa phù h p với t ng giai đoạn ph t triển của đất nước à nền inh

tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; c s quản ý của Nhà nước ph p quyền xã hội chủ nghĩa, o ảng Cộng sản Việt Nam ãnh đạo, nhằm mục tiêu: n giàu, nước mạnh, n chủ, công ằng, văn minh" [10, tr 102]

Ph t triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa à một s a chọn h p quy uật và à xu thế ph t triển tất yếu của ịch sử nh n oại T nh quy uật tất yếu của con đường đi ên chủ nghĩa xã hội đã đư c học thuyết M c - Lênin uận giải một c ch đầy đủ và hoa học Mặt h c, hiện nay chủ nghĩa tư ản hiện đại đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nan giải như c c hoản n công hổng ồ; cuộc hủng hoảng người i cư chủ yếu t Trung ông và B c Phi đang tràn vào ch u Âu với hoảng 1,2 triệu người t đầu năm 2016 đến nay ẫn đến nh ng xung đột, nh ng ất đồng trong cộng đồng c c nước EU; đ c n à nạn hủng ố đang iễn iến vô cùng phức tạp, h iểm so t, đe ọa s ổn định của thế giới, nhất à đối với c c nước tư ản ph t triển Tất cả điều đ à

nh ng minh chứng cho thấy c ch thức ph t triển iểu tư ản chủ nghĩa hiện nay đang chứa đ ng nhiều nguy c ất ổn và hông ền v ng

Nền inh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam c quan

hệ sản xuất tiến ộ phù h p với tr nh độ ph t triển của c ư ng sản xuất; c nhiều h nh thức sở h u, nhiều thành phần inh tế, trong đ inh tế nhà nước

gi vai tr chủ đạo, inh tế tư nh n à một động c quan trọng của nền inh tế; c c chủ thể thuộc c c thành phần inh tế nh đẳng, h p t c và cạnh tranh theo ph p uật; thị trường đ ng vai tr chủ yếu trong huy động và ph n ổ c hiệu quả c c nguồn c ph t triển, à động c chủ yếu để giải ph ng sức sản xuất; c c nguồn c nhà nước đư c ph n ổ theo chiến ư c, quy hoạch, ế hoạch phù h p với c chế thị trường Nhà nước đ ng vai tr định hướng, x y

ng và hoàn thiện thể chế inh tế, tạo môi trường cạnh tranh nh đẳng,

minh ạch và ành mạnh; sử ụng c c công cụ, ch nh s ch và c c nguồn c của Nhà nước để định hướng và điều tiết nền inh tế, th c đẩy sản xuất inh oanh và ảo vệ môi trường; th c hiện tiến ộ, công ằng xã hội trong t ng ước, t ng ch nh s ch ph t triển Ph t huy vai tr àm chủ của nh n n trong

ph t triển inh tế - xã hội

Trải qua 30 năm ổi mới, con đường ph t triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam tuy c n muôn vàn gian nan, thử th ch, c n hông t

nh ng hạn chế, yếu ém, nhưng nh n một c ch tổng qu t, qu tr nh x y ng chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã đạt đư c nh ng thành t u to ớn, c ý nghĩa ịch sử Lý uận của chủ nghĩa M c - Lênin, tư tưởng Hồ Ch Minh đư c vận ụng s ng tạo, ổ sung, ph t triển trong 30 năm đổi mới cùng nh ng căn cứ

th c tiễn của thế giới và Việt Nam à c sở ý uận và th c tiễn hoa học để

ại hội XII của ảng tiếp tục hẳng định con đường đi ên chủ nghĩa xã hội

à phù h p với c ch mạng Việt Nam và xu thế ph t triển của thời đại

T , x ị rõ p ươ â “ ấy ợ qu - dâ t à

ụ t êu ất” K ê ị ụ t êu ập dâ t và ĩ xã à

ập trườ ất qu S trê ườ p t tr ì ,

t N p ặt v uô và ó , t t N

t y ổ tr qu qu tế - dâ t t ẽ,

à ưở ế ợ qu - dâ t

Ph n t ch ối cảnh quốc tế mới, ại hội XII chỉ rõ: T nh h nh ch nh trị -

an ninh thế giới đang c nhiều thay đổi nhanh ch ng, phức tạp, h ường; s tranh giành ảnh hưởng gi a c c nước ớn ngày càng quyết iệt; t nh trạng x m phạm chủ quyền quốc gia, tranh chấp ãnh thổ và tài nguyên, xung đột s c tộc, tôn gi o, can thiệp ật đổ, hủng ố đang iễn ra gay g t ở nhiều n i; nh ng iểu hiện của chủ nghĩa n tộc c c đoan, chủ nghĩa cường quyền p đặt đang

à xu thế nổi ên trong quan hệ quốc tế; nh ng iễn iến phức tạp tại Biển

ông đang àm ảnh hưởng đến i ch n tộc và tr c tiếp đe ọa an ninh và chủ quyền quốc gia - n tộc Một hi i ch quốc gia - n tộc hông đư c đảm ảo, ảo vệ th i ch giai cấp và mục tiêu chủ nghĩa xã hội c ng hông thể th c hiện đư c

ối với Việt Nam, để c độc ập n tộc và ph t triển theo con đường

xã hội chủ nghĩa như ngày nay, toàn thể n tộc Việt Nam ưới s ãnh đạo của Chủ tịch Hồ Ch Minh nh yêu và của ảng đã phải trả ằng iết ao

xư ng m u, tổn thất để giành và gi ấy Do vậy, ch ng ta hông thể để cho

ất thế c nào th c hiện nh ng hành động àm tổn hại đến i ch quốc gia

- n tộc iều đ đư c thôi th c hông chỉ v ng yêu nước, ng t hào về truyền thống vẻ vang của n tộc, mà c n à trọng tr ch đang đặt ên vai c c thế hệ người Việt Nam hôm nay Ch nh v ẽ đ , ại hội XII đã x c định rõ phư ng ch m: ấy i ch quốc gia - n tộc àm mục tiêu cao nhất”[10, tr 69] và phải đặt i ch quốc gia - n tộc ên trên hết”[10, tr 69] y à điểm mới của ại hội XII, đồng thời à s tiếp nối một c ch s ng tạo tư tưởng độc ập n tộc và chủ nghĩa xã hội của Hồ Ch Minh trong điều iện mới

T b , x ị rõ trì ô p ó à ổ ô ì t trưở , ơ ấu tế; ẩy ô p ó , ó ất ư

Mô h nh tăng trưởng t chủ yếu theo chiều rộng đã ước đầu c s chuyển iến sang ết h p gi a chiều rộng và chiều s u; đã h nh thành nh ng

mô h nh mới và c ch àm mới, s ng tạo Với việc c cấu ại nền inh tế và

th c hiện a đột ph chiến ư c, nhất à trên một số ĩnh v c trọng t m, năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền inh tế c ước cải thiện; ảo đảm hài h a h n gi a tăng trưởng inh tế với tiến ộ và công ằng xã hội, ảo vệ tài nguyên và môi trường Hiệu quả đầu tư xã hội, đầu tư công t ng ước

đư c cải thiện, t nh trạng đầu tư àn trải ước đầu đư c hạn chế Hệ thống

c c tổ chức tài ch nh - t n ụng đư c c cấu ại một ước, hông để xảy ra

t nh trạng đổ v , mất an toàn hệ thống Doanh nghiệp nhà nước đang đư c

s p xếp, đổi mới theo hướng tập trung vào ngành ch nh, đẩy mạnh cổ phần

h a, triển hai th c hiện mô h nh quản trị oanh nghiệp hiện đại, n ng cao

t nh công hai, minh ạch và hiệu quả hoạt động

Sau 30 năm triển hai th c hiện đường ối đổi mới với nhiệm vụ trọng

t m à công nghiệp h a, hiện đại h a đất nước, nền inh tế nước ta đã c ước

ph t triển vư t ậc so với thời trước đổi mới Nhiệm vụ công nghiệp ho , hiện đại h a nông nghiệp, nông thôn c ng đã g p phần quan trọng àm cho inh tế nông nghiệp và xã hội nông thôn thay đổi theo hướng t ch c c, đời sống cư n nông thôn đã c nhiều cải thiện

Nhận thức rõ nh ng t c động tịêu c c của mô thức công nghiệp h a này cùng với nhiều nguy c ớn đang tiềm ẩn cả về mặt inh tế, ch nh trị, xã hội, văn h a, an ninh quốc ph ng, ại hội XII à đã nhấn mạnh: Chiến ư c công nghiệp h a của Việt Nam nh ng năm tới phải đặc iệt coi trọng chất

ư ng của tăng trưởng, chất ư ng công nghiệp h a, trong đ ch trọng công nghiệp h a, hiện đại h a nông nghiệp, nông thôn g n với x y ng nông thôn mới”[10, tr 77] y à yêu cầu h ch quan và à một trong nh ng chiến ư c trọng t m nhằm đảm ảo ph t triển nhanh và ền v ng, ph t triển v mục tiêu con người, mục tiêu chủ nghĩa xã hội

iểm mới của ại hội XII trong mô h nh ph t triển inh tế của Việt Nam giai đoạn tới c n à phải đổi mới mô h nh tăng trưởng, c cấu ại nền inh tế theo hướng đẩy mạnh công nghiệp h a, hiện đại h a g n với ph t triển inh tế tri thức, n ng cao tr nh độ hoa học, công nghệ của c c ngành, ĩnh

v c, t đ n ng cao năng c cạnh tranh của nền inh tế và đủ sức để c thể tham gia vào mạng sản xuất quốc tế ở nh ng h u mang ại gi trị inh tế cao, đồng thời, tr nh đư c nguy c tụt hậu và ph t triển hông ền v ng Tuy nhiên, để Việt Nam c thể trở thành một m t h u trong mạng sản xuất quốc

tế đ i h i ch ng ta phải c tiềm c về nguồn vốn, đặc iệt à tiềm c về nguồn nh n c tr nh độ cao

ể đạt đư c mục tiêu inh tế nêu trên, ần đầu tiên ại hội XII đã x c định hệ tiêu ch nước công nghiệp theo hướng hiện đại y à nh ng tiêu

ch c ản để x c định mục tiêu, nhiệm vụ, x y ng c c chiến ư c công nghiệp h a phù h p nhằm tạo ra s ph t triển nhanh và ền v ng ở Việt Nam trong giai đoạn tới Tuy nhiên, hệ tiêu ch này cần phải tiếp tục đư c nghiên cứu hoa học để àm s ng t h n cho qu tr nh triển hai công nghiệp h a ở nước ta nh ng năm tới

ường ối ph t triển inh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã

đư c triển hai th c hiện t ại hội VI (1986), song tại ại hội XII, ần đầu tiên quan niệm về nền inh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam đư c àm rõ - đ à nền inh tế vận hành đầy đủ, đồng ộ theo c c quy uật của inh tế thị trường, đồng thời đảm ảo định hướng xã hội chủ nghĩa phù h p với t ng giai đoạn ph t triển của đất nước à nền inh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; c s quản ý của Nhà nước ph p quyền

xã hội chủ nghĩa, o ảng Cộng sản Việt Nam ãnh đạo, nhằm mục tiêu n giàu, nước mạnh, n chủ, công ằng, văn minh”[10, tr.102] Quan điểm này của ảng thể hiện nhất qu n chủ trư ng: Việt Nam quyết t m chuyển đổi sang c chế thị trường, song hông chấp nhận ph t triển inh tế thị trường ằng mọi gi , mà s ph t triển inh tế đ phải hướng tới mục tiêu phục vụ con người, n ng cao chất ư ng sống của con người cả về vật chất và tinh thần - tức à mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

T tư, ắ ết ặt ẽ s tế v s xã , p t tr tế v p t tr xã ; t ự t ế b và ô

bằ xã

iểm mới của ại hội XII xét t g c độ ch nh trị-xã hội à ần đầu tiên trong Văn iện của ảng, vấn đề ph t triển xã hội, Quản ý ph t triển xã hội;

th c hiện tiến ộ, công ằng xã hội” đư c t ch riêng thành một mục (mục VIII) iều này hẳng định nhận thức c ng như quyết t m ch nh trị và hành động th c tiễn của ảng ta nhằm hiện th c h a mục tiêu ao qu t của chủ nghĩa xã hội à n giàu, nước mạnh, n chủ, công ằng, văn minh” mà Việt Nam đang phấn đấu x y ng

Nh ng năm qua, o công t c quản ý, nhất à quản ý ph t triển xã hội

th c hiện chưa tốt nên nhiều mục tiêu của chủ nghĩa xã hội chưa đạt đư c; nhiều vấn đề ức x c nảy sinh trên c c ĩnh v c chưa đư c giải quyết triệt để, trong đ c nhiều vấn đề thuộc ĩnh v c xã hội như: Th c hiện tiến ộ và công ằng xã hội c n nhiều hạn chế, yếu ém; mục tiêu x y ng quan hệ hài

h a gi a c c ĩnh v c, c c ngành nghề, gi a c c vùng miền chưa đạt yêu cầu; chênh ệch giàu - ngh o c n ớn; tệ nạn xã hội và ất nh đẳng xã hội c xu hướng gia tăng Th c trạng này đặt ra yêu cầu h ch quan phải coi trọng quản ý tốt ph t triển xã hội nhằm t c động vào c c vấn đề xã hội để một mặt tạo ập một c cấu xã hội năng động, tạo động c th c đẩy nh ng nh n tố

t ch c c ph t triển, mặt h c ịp thời iềm t a, h c phục nh ng yếu tố tiêu

c c đang m hãm, cản trở tiến tr nh ph t triển xã hội, qua đ tạo s đồng thuận xã hội và điều iện cho mỗi c nh n và cả cộng đồng c thể ph t huy mọi tiềm năng s ng tạo, phấn đấu v một xã hội ph t triển nhanh, ền v ng, tạo ra nh ng điều iện tốt nhất để ph t triển con người toàn iện

T , v ổ b và t à d dụ , à t ; p t tr

uồ â ự

Trong c c văn iện tr nh ại hội XII, ảng ta nhấn mạnh s quan t m đặc iệt và àm rõ h n ập trường, quan điểm, t nh nhất qu n về s cần thiết phải đổi mới căn ản, toàn iện gi o ục, đào tạo, ph t triển nguồn nh n c

ổi mới căn ản, toàn iện gi o ục, đào tạo, ph t triển nguồn nh n

c, đã t ng đư c hẳng định trong c c văn iện ảng trước đ y, đặc iệt à trong Nghị quyết số 29 của Hội nghị Trung ư ng 8, h a XI, hẳng định đ y hông chỉ à quốc s ch hàng đầu, à ch a h a” mở ra con đường đưa đất nước tiến ên ph a trước, mà c n à mệnh ệnh” của cuộc sống

Trong Văn iện đại hội XII ần này, ế th a quan điểm chỉ đạo của nhiệm trước, ảng ta đưa ra đường ối đổi mới căn ản, toàn iện gi o

ục, đào tạo, ph t triển nguồn nh n c, x c định đ y à một ế s ch, quốc

s ch hàng đầu, tiêu điểm của s ph t triển, mang t nh đột ph , hai mở con đường ph t triển nguồn nh n c Việt Nam trong thế ỷ XXI, hẳng định triết

ý nh n sinh mới của nền gi o ục nước nhà ạy người, ạy ch , ạy nghề”

V sao phải đổi mới căn ản, toàn iện gi o ục, đào tạo và ph t triển nguồn nh n c? C c văn iện của ảng đã chỉ rõ chất ư ng, hiệu quả gi o

ục và đào tạo c n thấp so với yêu cầu, nhất à gi o ục đại học, gi o ục nghề nghiệp Hệ thống gi o ục và đào tạo thiếu iên thông gi a c c tr nh độ và c c phư ng thức gi o ục, đào tao; c n nặng ý thuyết, nhẹ th c hành ào tạo thiếu g n ết với nghiên cứu hoa học, sản xuất inh oanh và nhu cầu của thị trường ao động; ch trọng đ ng mức việc gi o ục đạo đức, ối sống và ỹ năng àm việc Phư ng ph p gi o ục, việc thi, iểm tra và đ nh gi ết quả

c n ạc hậu và thiếu th c chất Quản gi o ục và đào tạo c mặt c n yếu

ém ội ng nhà gi o và c n ộ quản gi o ục ất cập về chất ư ng, số

ư ng và c cấu ầu tư cho gi o ục và đào tạo chưa hiệu quả Ch nh s ch c chế tài ch nh cho gi o ục và đào tạo chưa phù h p C sở vật chất- ỹ thuật

c n thiếu và ạc hậu, nhất à ở vùng s u, vùng xa, vùng đặc iệt h hăn

ổi mới căn ản và toàn iện gi o ục và đào tạo, ph t triển nguồn

nh n c ở nước ta đư c nêu trong văn iện ại hội XII, về th c chất, à một cuộc c ch mạng trong ĩnh v c này, hiệu ứng của n sẽ àm iến đổi t ch c c

nhiều mặt của đời sống xã hội Việt Nam, à s vun trồng nguyên h quốc gia”, àm cho nền học vấn nước nhà hưng thịnh, đất nước ph t triển ền v ng

T s u, v qu v â dâ Mụ t êu ĩ

xã à tất yếu qu , s t ượ ụ t êu ó t ì v trò

â t qu ó ý ĩ quyết ị , tr ó p t dự ượ

qu ắ bó t v â dâ

Hiện nay, trong điều iện inh tế thị trường và h p t c quốc tế rộng

mở, một số tổ chức ảng và một ộ phận hông nh c n ộ, đảng viên tho i

h a, iến chất, phai nhạt niềm tin, ý tưởng, thậm ch hoài nghi con đường đi

ên chủ nghĩa xã hội mà Việt Nam a chọn T nh trạng tham nh ng c xu hướng ph t triển mạnh đang à c cản ớn cho con đường định hướng xã hội chủ nghĩa C c nh m i ch này đang tận ụng đến mức tối đa nh ng ẽ hở,

nh ng yếu ém trong ãnh đạo quản ý, nh ng ất cập của hệ thống ph p uật, cùng với s uông ng trong định hướng ch nh trị - xã hội để v vét àm giàu

ất ch nh; àm cạn iệt tài nguyên và g y ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; hoặc chà đạp ên i ch quốc gia và đạo ý n tộc; à trong công t c ãnh đạo quản ý, vi phạm n chủ và quyền i, i ch của n, g y ra nh ng hậu họa hôn ường Nhận thức rõ t nh chất nguy hiểm của vấn đề này đối với s tồn vong của đất nước, của chế độ, Hội nghị ần thứ tư Ban Chấp hành Trung

ư ng ảng h a XI đã thông qua Nghị quyết Một số vấn đề cấp ch về x y

ng ảng hiện nay ”, trong đ tập trung trọng điểm vào chống tham nh ng, chống nh ng iểu hiện t iễn iến”, t chuyển h a” của c n ộ đảng viên iểm mới của ại hội XII trên vấn đề này à chỉ đạo iên quyết, iên tr tiếp tục th c hiện nhiệm vụ trọng t m, đồng thời yêu cầu phải đẩy mạnh h n n a công t c x y ng ảng”, trong đ coi trọng công t c x y ng ảng về

ch nh trị; đổi mới công t c tư tưởng, ý uận nhằm phục vụ hiệu quả nhiệm vụ

ch nh trị, phù h p với t ng giai đoạn, tạo s thống nhất trong ảng, đồng

thuận trong xã hội; tăng cường r n uyện phẩm chất đạo đức c ch mạng, chống chủ nghĩa c nh n, c hội, th c ụng; tiếp tục đổi mới, iện toàn tổ chức ộ m y của ảng và hệ thống ch nh trị; iện toàn tổ chức, n ng cao chất

ư ng, hiệu quả hoạt động của c c tổ chức c sở ảng và n ng cao chất ư ng đảng viên; đổi mới mạnh mẽ công t c c n ộ, coi trọng công t c ảo vệ ch nh trị nội ộ; đổi mới, n ng cao hiệu c, hiệu quả công t c iểm tra, gi m s t, ỷ uật đảng; tiếp tục đổi mới, n ng cao hiệu quả công t c n vận, tăng cường quan hệ mật thiết gi a ảng với nh n n; đẩy mạnh đấu tranh ph ng chống tham nh ng, ãng ph ; đổi mới phư ng thức ãnh đạo của ảng

ại hội ần này nhấn mạnh tầm quan trọng của công t c đào tạo đội ng

c n ộ, đặc iệt à c n ộ cấp chiến ư c c t m và đủ tầm để ãnh đạo và triển hai th c hiện đường ối ph t triển định hướng xã hội chủ nghĩa nhanh

và ền v ng ở Việt Nam Văn iện ại hội chỉ rõ: Tập trung x y ng đội

ng c n ộ, nhất à đội ng c n ộ cấp chiến ư c, đủ năng c, phẩm chất và

uy t n, ngang tầm nhiệm vụ”[10, tr 102]

T m ại, đi ên chủ nghĩa xã hội à con đường tất yếu của c ch mạng Việt Nam ể th c hiện thành công con đường này, c c cấp, c c ngành, mỗi

c n ộ, đảng viên và toàn n cần qu n triệt nh ng quan điểm của ại hội XII

và g p phần x y ng thành công chủ nghĩa xã hội ở nước ta

ồng thời, một yêu cầu đặt ra hiện nay à phải àm tốt công t c tuyên truyền, gi o ục nhằm qu n triệt nh ng quan điểm của ại hội XII, trong đ đặc iệt à quan điểm của ảng ta về chủ nghĩa xã hội và con đường đi ên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đến toàn thể đội ng c n ộ, đảng viên, đến quần

ch ng nh n n để hiểu rõ và trên c sở đ củng cố niềm tin, n ng cao nhận thức và quyết t m ch nh trị vào con đường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam, đồng thời để hiện th c h a c c quan điểm của ảng vào cuộc sống

T b y, p t tr và dụ ọ ô

Tư tưởng của ảng về cuộc c ch mạng hoa học công nghệ và inh tế tri thức trong c c ại hội trước, Văn iện ại hội XII của ảng x c định:

Ph t triển mạnh mẽ hoa học và công nghệ, àm cho hoa học và công nghệ

th c s à quốc s ch hàng đầu, à động c quan trọng nhất để ph t triển c

ư ng sản xuất hiện đại, inh tế tri thức, n ng cao năng suất, chất ư ng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền inh tế; ảo vệ môi trường, ảo đảm quốc

ph ng, an ninh ” và x y ng chiến ư c ph t triển công nghệ của đất nước, chiến ư c thu h t công nghệ t ên ngoài và chuyển giao công nghệ t c c oanh nghiệp FDI đang hoạt động trên đất nước ta” So với c c văn iện tại

c c ại hội trước, tại Văn iện ại hội XII ần này, hoa học, công nghệ đã

đư c ảng ta nhận thức đầy đủ h n và đã c s ph t triển mới

Về ố cục, tại Văn iện ại hội XII của ảng, ần đầu tiên hoa học, công nghệ đư c đưa vào một mục riêng (mục VI-Ph t triển và ứng ụng hoa học, công nghệ), hông gộp vào với c c vấn đề h c như gi o ục đào tạo, văn h a, môi trường như trong c c Văn iện ại hội trước Tại Văn iện ại hội IX, hoa học, công nghệ đư c tr nh ày ở mục V- Ph t triển gi o ục và đào tạo, hoa học và công nghệ, x y ng nền văn h a tiên tiến đậm đà ản

s c n tộc Văn iện tr nh ại hội X đư c tr nh ày ở mục V- N ng cao chất

ư ng, hiệu quả gi o ục và đào tạo, hoa học và công nghệ, ph t triển nguồn

nh n c Văn iện tr nh ại hội XI đư c tr nh ày ở mục V- Ph t triển gi o

ục và đào tạo, hoa học và công nghệ, inh tế tri thức; ảo vệ môi trường Tại ại hội XII ần này, việc tr nh ày thành một mục riêng đã cho thấy tầm quan trọng của hoa học, công nghệ và nhận thức mới của ảng ta về ph t triển hoa học, công nghệ trong giai đoạn ph t triển mới của đất nước

Về nội ung, Văn iện ại hội XII của ảng đã chứa đ ng nh ng nhận thức mới về ph t triển hoa học, công nghệ:

ầu tiên, trong Văn iện ại hội XII, ần đầu tiên ảng ta hẳng định: Khoa học và công nghệ th c s à quốc s ch hàng đầu” Trong c c Văn iện trước, ảng ta đã chỉ ra: Cùng với gi o ục đào tạo, hoa học và công nghệ à quốc s ch hàng đầu Tuy nhiên, trong Văn iện ại hội XII, ảng ta đã hẳng định: Khoa học và công nghệ th c s à quốc s ch hàng đầu” điều đ c nghĩa à hoa học và công nghệ th c s c tầm quan trọng đặc iệt Chỉ c

ph t triển mạnh mẽ hoa học, công nghệ, coi hoa học và công nghệ th c s

à quốc s ch hàng đầu” ch ng ta mới ph t triển đư c inh tế - xã hội, gi

v ng đư c độc ập n tộc, x y ng thành công chủ nghĩa xã hội

Hai, trong Văn hiện ại hội ảng ần thứ XII, ảng ta tiếp tục hẳng định: hoa học và công nghệ à động c quan trọng nhất để ph t triển c

ư ng sản xuất hiện đại ”

Trong qu tr nh ãnh đạo c ch mạng, ảng ta đã chỉ ra c c nh n tố tạo thành động c: hài h a i ch; ph t huy ng yêu nước, tinh thần n tộc;

ph t huy sức mạnh toàn n tộc, n chủ xã hội chủ nghĩa; ph t huy nh n tố con người, vai tr của hoa học - công nghệ tạo thành động c tổng h p để đổi mới và hội nhập Như vậy, c nhiều nh n tố tạo thành động c trong qu

tr nh đổi mới và hội nhập, tuy nhiên, tại ại hội XII, ảng ta đã chỉ ra và hẳng định hoa học, công nghệ à động c quan trọng nhất để ph t triển c

ư ng sản xuất hiện đại và Công nghiệp h a, hiện đại h a trong giai đoạn tới

ấy hoa học, công nghệ, tri thức và nguồn nh n c chất ư ng cao àm động c chủ yếu” y à s đ nh gi đ ng đ n, h ch quan, hoa học vai tr của hoa học, công nghệ trên quan điểm, ập trường chủ nghĩa M c - Lênin,

tư tưởng Hồ Ch Minh và quan điểm của ảng ta T đ đặt ra nhiệm vụ cấp thiết đối với toàn ảng, toàn n, toàn qu n ta à phải àm cho hoa học, công nghệ thật s trở thành động c mạnh mẽ ph t triển inh tế xã hội trong s nghiệp đổi mới và x y ng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa