Môt thu qua cua lua non: Com

Cơn gió mùa hạ l ớt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái h ơng thơm của lá, nh báo tr ớc mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết.. Cách cảm nhận cũng thật tinh tế: mùi vị bên tr

KiÓm tra bµi cò

Chọn đọc thuộc một đoạn trong bài thơ

Tiếng gà trưa của nhà thơ Xuân Quỳnh.

trong bài thơ?

? Em h·y kÓ nh÷ng thø quµ b¸nh lµm tõ lóa g¹o

mµ em biÕt ?

CỐM

Thạch LamMột thứ quà của lúa non: cốm

Tiết 57

I.Tìm hiểu chung :

1/Tác giả:

Thạch Lam (1910 – 1942)

- Sinh tại Hà Nội, tên thật là

Nguyễn Tường Lân

- Cây bút văn xuôi đặc sắc,

tinh tế, nhạy cảm, có biệt tài

về truyện ngắn và tuỳ bút.

Cách đọc: giọng chậm êm, thể hiện tình cảm tha

thiết, trầm lắng

TiÕt 57 : MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

-Th¹ch

I/Tìm hiểu chung :

I.Tỡm hiểu chung :

- Thanh nhó: Thanh tao, nhó

nhặn, cú tớnh chất lịch sự, tế nhị.

- Sờu tết: Nhà trai đưa lễ vật đến

nhà gỏi trong dịp lễ, tết khi chưa

thanh đạm.

I/Tìm hiểu chung :

4/- Thể loại:

Tuỳ bút : Là một thể văn, thường miêu tả, ghi chép những hình ảnh, sự việc có thực mà nhà văn quan sát, chứng kiến để bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của mình trước các hiện tượng và vấn đề của đời sống.

Đặc điểm tuỳ bút : thiên về biểu cảm, đậm chất trữ tình nên gần với thơ Bên cạnh đó cũng có các yếu tố nghị luận, suy tư, triết lí Tuỳ bút không

có cốt truyện nhưng đều có cảm hứng chủ đạo.

5/-Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

®o¹n cho v¨n b¶n vµ nªu néi dung tõng ®o¹n?

Cơn gió mùa hạ l ớt qua vừng sen trên

hồ, nhuần thấm cái h ơng thơm của lá, nh báo tr ớc mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết Các bạn có ngửi thấy, khi

nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn t ơi, ngửi

Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất h ơng vị ngàn hoa cỏ D ới

ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa càng ngày càng cong xuống, nặng vì cái

Tác giả đã mở đầu bài viết về cốm bằng những hình ảnh đặc sắc nào?

“ .khi đi qua những cánh đồng xanh , mà hạt thóc nếp đầu tiên

“ Cơn gió mùa hạ l ớt qua vừng

sen trên hồ, nhuần thấm cái h ơng

I I/Tìm hiểu chung :

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

1 Nguồn gốc của cốm:

- Trong cái vỏ xanh, có giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ, giọt sữa dần đông lại, bông lúa càng cong xuống, nặng vì cái chất quí trong sạch của Trời.

Tác giả đã huy động nhiều giác quan

dùng khứu giác để cảm nhận hương

vị .

Cách cảm nhận cũng thật tinh tế:

mùi vị bên trong và cả sự lớn dần lên của hạt lúa.

Đoạn văn này thấm đậm cảm xúc của tác giả, bộc lộ rõ sự tinh tế và thiên về cảm giác của Thạch Lam, dùng từ có chọn lọc(1 loạt tính từ gợi

một đoạn thơ văn xuôi.

TiÕt 57 : MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

- Cèm ® îc lµm ra tõ sù khÐo

lÐo cña con ng êi.

thanh khiết của hạt lúa đồng

quê, từ sự khéo léo của con ng ời

* Nghệ thuật:

Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả và cách dùng từ của tác giả?



đặc biệt là cái đòn gánh hai đòn gánh hai

đầu cong vút lên nh chiếc thuyền rồng …” ”.

thuyền rồng …” ”.

Cốm đ ợc làm ra từ h ơng vị

thanh khiết của hạt lúa đồng

quê, từ sự khéo léo của con ng ời.

Làng Vũng





C m L ng Vßng (DÞch Väng CÇu GiÊy ốm Làng Vßng (DÞch Väng – CÇu GiÊy – àng Vßng (DÞch Väng – CÇu GiÊy – – CÇu GiÊy – – CÇu GiÊy – HµNéi

C m L ng Vßng (DÞch Väng CÇu GiÊy ốm Làng Vßng (DÞch Väng – CÇu GiÊy – àng Vßng (DÞch Väng – CÇu GiÊy – – CÇu GiÊy – – CÇu GiÊy – HµNéi

thanh khiết của đồng quê, sự

khéo léo của con ng ời.

2 Giá trị của cốm

Qua phần văn bản chúng ta vừa Tác giả phê phán điều gì,lời phê

I I/Tỡm hiểu chung :

II đọc - hiểu văn bản

* Lời bình luận 1 : "Cốm là thứ

quà riêng biệt của đất n ớc giản dị

và thanh khiết của đồng quê cỏ nội Việt Nam”. gợi cho em cách hiểu mới mẻ nào về cốm ?

- Cốm là quà tặng của đồng quê

- Ca ngợi rất sâu sắc, thấm thía.

* Theo dõi lời bình luận 2 !

‘‘Ai đã nghĩ đầu tiên dùng cốm để làm quà sêu tết Hồng cốm tốt

đôi hai vị nâng đỡ nhau để hạnh phúc đ ợc lâu bền’’

? Tác giả bình luận về vấn đề gì ?

Câu hỏi thảo luận? Sự hoà hợp t

ơng xứng hồng - Cốm đ ợc phân tích trên những ph ơng diện nào ? Nêu ý nghĩa của tục lệ đó? Hai ph ơng diện:

- Hoà hợp màu sắc : xanh t ơi - đỏ thắm

những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần,

và những thức quý của đất n ớc mình dần thay bằng những thức bóng bảy hào nháng và thô kệch bắt ch ớc ng ời ngoài: những kẻ mới giàu vô học có biết đâu mà

th ởng thức đ ợc những vẻ cao quý kín đáo và nhũn nhặn?)

liêng ,kết tinh h ơng vị thanh

khiết của đồng quê.

-Cốm làm quà sêu tết,góp phần

trong hạnh phúc lứa đôi của con

ng ời



Hồng cốm tốt đôi.

“ Cốm không phải là thức quà của ng ời vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít,thong thả và ngẫm nghĩ Hỡi các bà mua hàng ! Chớ có thọc tay hay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve Phải nên kính trọng cái lộc của Trời, cái khéo léo của ng ời, và sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thần Lúa Sự th ởng thức của các bà sẽ đ ợc trang nhã và đẹp đẽ hơn

Đoạn văn sau đây tác giả bàn luận

và khuyên nhủ con ng ời điều gì?

khiết của đồng quê, sự khéo léo

của con ng ời

2 Giá trị của cốm

-Cốm là thức quà thiêng liêng ,kết tinh

h ơng vị thanh khiết của đồng quê.

-Cốm làm quà sêu tết,góp phần trong

hạnh phúc lứa đôi của con ng ời.

->2 giá trị: vật chất - văn hoá tinh

thần(nét đẹp của văn hoá dân tộc).

3 Sự th ởng thức cốm

? Hãy lựa chọn ph ơng án mà em cho là đúng về những thành công nghệ thuật trong văn bản?

1 Nghệ thuật :

A Ngôn ngữ trong sáng ,ngòi bút tinh tế,nhạy cảm giàu chất thơ

B Kết hợp nhiều ph ơng thức biểu đạt trên nền biểu cảm

C Bố cục chặt chẽ, dẫn nhập tự

III Tổng kết

I I/Tỡm hiểu chung :

II Đọc-hiểu văn bản ? Khi viết về cách ăn cốm, Thạch Lam

đã viết nh thế nào ?

- ăn cốm từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ

? Tác giả đã thể hiện cách cảm thụ, th ởng thức cốm bằng ấn t ợng

từ nhiều giác quan Em hãy chỉ

ra ?

- Th ởng thức cốm bằng : + Khứu giác : Mùi thơm phức của lúa + Vị giác : Chất ngọt của cốm

+ Thị giác : màu xanh

+ xúc giác: T ơi mát của lá

+ Sự suy t ởng: Cái dịu dàng,thanh đạm

? TG thuyết phục ng ời mua cốm nh thế

nào?Vì sao?

- Cốm là lộc của Trời, là sự khéo léo của con ng ời, là sự tiềm tàng nhẫn nại của thần Lúa.Cốm là sản phẩm kết tinh từ nhiều giá trị thiên nhiên,trời đất,con ng

“ Hỡi các bà mua hàng! Chớ có thọc tay hay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt

ve ”.

kiết của đông quê, sự khéo léo

của con ng ời.

2 Giá trị của cốm

-Cốm là thức quà thiêng liêng ,kết

tinh h ơng vị thanh khiết của đồng quê

Cốm làm quà sêu tết,góp phần trong

hạnh phúc lứa đôi của con ng ời.

-Hai giá trị: vật chất - văn hoá tinh

thần(nét đẹp của văn hoá dân tộc)

3 Sự th ởng thức cốm

? Qua những nét nghệ thuật đó, cho em hiểu những nội dung gì

ng ời chế biến , của tục lệ nhân duyên , của cách mua và th ởng thức

- Cốm là thứ sản vật đ ợc nâng niu và gìn giữ

III Tổng kết:Ghi nhớ : (SGK.163 )

-Nghệ thuật:

-Nội dung :

I I/Tỡm hiểu chung :

II Đọc– hiểu văn bản

IV Luyện tập

- Bằng nhiều giác quan

- Thanh nhã,lịch sự,có văn hoá

BT1: Em thích đoạn văn nào nhất trong VB? Vì sao?

thơ,ca dao nói về cốm?

Sáng mát trong như sáng năm xưa Gió thổi mùa thu hương cốm mới Tôi nhớ một ngày thu đã xa

(Nguyễn Đình Thi)

Giã gạo thì ốm, giã cốm thì khỏe.

(Tục ngữ)

Cốm này bị mốc, hồng này long tai.

TiÕt 57 : MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

-Th¹ch

Đây là từ chỉ chung các loài thực vật ?

ộ M O

ả H

Từ chỉ cách ăn của ng ời không biết th ởng thức thứ quà đặc biệt của

M

H C

N

G

- Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 15 dòng) nói lên cảm xúc sâu sắc của em sau khi học xong văn bản "Một thứ quà của lúa non : Cốm"

- Soạn bài : “ Mùa xuân của tôi ”. + Đọc văn bản - Đọc chú thích + Xác định bố cục, ph ơng thức biểu đạt + Chuẩn bị những câu hỏi h ớng dẫn trong SGK

Kính chào các thầy cô

Chúc các em học giỏi