Một thứ quà của lúa non: cốm

Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn t ơi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không?. Trong cái vỏ xanh kia,có

CÊp THCS, n¨m häc 2010 - 2011

GD

Gi¸o viªn: NguyÔn Thóy Quúnh

Tr êng THCS Tµm X¸

TiÕt 57: V¨n b¶n:

Th¹ch Lam

TiÕt 57: V¨n b¶n: Mét thø quµ cña lóa non: Cèm

Th¹ch Lam

- T¸c gi¶:

+ Sinh t¹i Hµ Néi.

+ Lµ nhµ v¨n næi tiÕng, c©y

TiÕt 57: V¨n b¶n: Mét thø quµ cña lóa non: Cèm

Tiết 57: Văn bản: Một thứ quà của lúa non: Cốm

Thạch Lam

-Là một thể văn gần với các thể bút kí, kí sự ở yếu tố miêu tả, ghi chép những hình ảnh, sự việc mà nhà văn quan sát, chứng kiến

-Thiên về biểu cảm, chú trọng thể hiện cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của tác giả tr ớc các hiện t ợng và vấn đề của đời sống

-Ngôn ngữ tuỳ bút th ờng giàu hình ảnh và chất trữ tình.

Thể loại: tùy bút

C¬n giã mïa h¹ l ít qua võng sen trªn hå, nhuÇn thÊm c¸i h ¬ng th¬m cña l¸, nh b¸o tr íc mïa vÒ cña mét thøc quµ thanh nh· vµ

tinh khiÕt

Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua

những cánh đồng xanh, mà hạt

thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa

còn t ơi, ngửi thấy cái mùi thơm

mát của bông lúa non không?

Trong cái vỏ xanh kia,có một giọt

sữa trắng thơm, phảng phất h ơng

vị ngàn hoa cỏ D ới ánh nắng, giọt

sữa dần dần đông lại , bông lúa

càng ngày cong xuống, nặng vì cái

chất quý trong sạch của Trời.

Thảo luận nhóm:

Bằng sức liên t ởng, t ởng t ợng của mình em hãy trình bày cảm nhận của Thạch Lam về cội nguồn của cốm?

Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua

những cánh đồng xanh, mà hạt

thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa

còn t ơi, ngửi thấy cái mùi thơm

mát của bông lúa non không?

Trong cái vỏ xanh kia,có một giọt

sữa trắng thơm, phảng phất h ơng

vị ngàn hoa cỏ D ới ánh nắng, giọt

sữa dần dần đông lại , bông lúa

càng ngày cong xuống, nặng vì cái

chất quý trong sạch của Trời.

Thảo luận nhóm:

Bằng sự liên t ởng, t ởng t ợng của mình em hãy trình bày cảm nhận của Thạch Lam về cội nguồn của cốm?

Cơn gió mùa hạ l ớt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái h ơng

thơm của lá, nh báo tr ớc mùa về

của một thức quà thanh nhã và

tinh khiết Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh,

mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu

thân lúa còn t ơi, ngửi thấy cái mùi

thơm mát của bông lúa non

không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất h ơng vị ngàn hoa cỏ D ới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại ,

bông lúa càng ngày cong xuống,

nặng vì cái chất quý trong sạch của

Trời

Cô hàng cốm xinh xinh áo quần gọn ghẽ , với cái dấu hiệu đặc biệt là cái đòn gánh hai đầu cong vút lên nh chiếc thuyền rồng

Cốm là thức quà riêng biệt của đất n ớc , là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh mang

trong h ơng vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết

của đồng quê nội cỏ An Nam.

Sự hòa hợp biểu hiện trên hai ph ơng diện:

-Màu sắc: + màu đỏ thắm của hồng nh ngọc lựu già

+ màu xanh t ơi của cốm nh ngọc thạch quý

- H ơng vị: một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc

“Cốm không phải thức quà của ng ời vội; ăn cốm phải

ăn từng chút ít, thong thả

và ngẫm nghĩ Lúc bấy giờ

ta mới thấy thu lại cả trong h

ơng vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa

cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái t ơi mát

của lá non, và trong chất ngọt của cốm, cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo

mộc”

« ch÷ v¨n häc

H µ N é i

1

2 3

4 5

Câu 2: Đây là thứ dùng để gói cốm.

Câu 6: Những thức quà dùng để sêu tết.

Câu 7: Đây là một vật dụng “hai đầu cong vút lên nh chiếc thuyền rồng”.

Câu 8: Một công đoạn quan trọng

trong việc làm ra cốm.

Từ khóa

2.Nội dung :

-Cốm- sản vật của tự nhiên, đất trời mang đậm nét văn hóa

-Tấm lòng trân trọng nét đẹp văn hoá dân tộc trong thứ sản vật giản dị mà đặc sắc của tác giả.

1.Nghệ thuật:

-Cảm nhận :tinh tế, nhạy cảm thiên về cảm giác

-Ngôn ngữ chọn lọc, biểu cảm, liên t ởng phong phú

-Giọng văn nhẹ nhàng, sâu lắng

-Kết hợp hài hòa, sáng tạo trong lời văn xen miêu

tả-bình luận - biểu cảm

Một số câu tục ngữ, ca dao nói đến cốm:

Nếu em lòng dạ đổi thay

Cốm này bị mốc, hồng này long tai

Một số câu thơ nói đến cốm:

Bên kia sông Đuống Quê h ơng ta lúa nếp thơm nồng

H íng dÉn häc ë

nhµ

a Häc vµ lµm bµi: Ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em vÒ mét chi tiÕt trong b i tïy bót nµy ài tïy bót nµy b»ng ®o¹n v¨n (5 7 c©u) – 7 c©u)

b So¹n bµi: Ch¬i ch÷ “ ”

-ThÕ nµo lµ ch¬i ch÷?

-C¸c lèi ch¬i ch÷

-S u tÇm mét sè vÝ dô ch¬i ch÷ trong d©n gian, trong cuéc sèng sinh ho¹t

GD