Giao an 7 ( soạn theo chuẩn - 3 cột)

Giáo án Ngữ Văn 7 Ngày soạn :.I.Mục tiêu bài học: 1, Kiến thức: Tình cảm sâu nặng của cha mẹ , gia đình và con cái, ý nghĩa to lón của nhà trờng đói với cuộc đời mỗi con ngời, nhất là đố

Giáo án Ngữ Văn 7 Ngày soạn :.

I.Mục tiêu bài học:

1, Kiến thức: Tình cảm sâu nặng của cha mẹ , gia đình và con cái, ý nghĩa to lón

của nhà trờng đói với cuộc đời mỗi con ngời, nhất là đối với tuổi thiếu niên nhi đồng

- Lời văn biểu hiện tâm trạng ngời mẹ đối với con trong văn bản

Giới thiệu bài: Em hãy nhớ lại ngày khai trờng đầu tiên của mình, hãy kể lại cảmtởng

Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

? Tìm những chi tiết miêu tả việc

làm, cử chỉ của mẹ vào đêm trớc ngày

ko ngủ đợc, nhớ về ngàyktrờng đtiên của mình

- Vì mẹ rất yêu con, quantâm đến con, bởi mẹ đã đợchởng tình yêu thơng ấy từ

Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích

* Đọc:

* Chú thích-Xuất xứ văn bản :

- Giải nghĩa từ:

II/ Tìm hiểu VB

* Tâm trạng của

mẹ trong đêm trớc ngày khai trờng của con :

- xốn xang, bồi hồitrớc bớc đời đầu

Giáo án Ngữ Văn 7

vậy?

? Qua đó em thấy mẹ là ngời thế nào?

? Em có biết 1 câu ca dao, danh ngôn

hay 1 bài thơ nói về tấm lòng ngời mẹ

- “Con là mầm đất tơi xanh

Nở trong tay mẹ, mẹ ơm mẹ trồng

Hai tay mẹ bế mẹ bồng

Nh con sông chảy nặng dòng phù sa

Mẹ nhìn con đẹp nh hoa

Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời

Sao tua rua đã lên rồi

Con ơi có cả đất trời bên con

Cho dù đạn réo ma bom

Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc nồng

Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng

Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh nôi”

? Ngời mẹ đang nói chuyện trực tiếp

với con không?Theo em ngời mẹ

đang nói với ai?

? Cách viết này có tác dụng gì?

? Câu văn nào nói lên tầm quan trọng

của nhà trờng với thế hệ trẻ?

? Hiểu đợc tqtrọng đó, mẹ đã định

nói với con ntn trong buổi ngày mai

khi con đến trờng?

? Em hiểu “TG kỳ diệu” đó là gì?

? Đọc xong VB, em hiểu thêm điều gì

về mẹ và vai trò của nhà trờng?

? Tại sao VB có tựa đề “Cổng trờng

mở ra”-? VB này có cốt truyện và có

1 chuỗi sviệc nh ở lớp 6 không?

H- Quan sát đoạn VB nói về ý nghĩ

của mẹ về giáo dục nớc Nhật

* Khái quát: Qua VB, em hiểu đợc sự

quan tâm, chăm lo của mẹ dành cho

con, hiểu đợc tqtrọng vô cùng của

bà ngoại, tình cảm ấy là 1

sự tiếp nối thế hệ, là truyềnthống hiếu học

- “Không có mặt trời thì hoakhông nở, không có ngời

mẹ thì cả anh hùng và nhàthơ đếu không có” M.G

- Đang tâm sự với chínhmình

- Giúp tác giả đi sâu vào TGtâm hồn, miêu tả tinh tế tâmtrạng hồi hộp, trăn trở, xaoxuyến, bâng khuâng

> Nội tâm nv bộc lộ sâusắc, đậm chất trữ tình biểucảm

HS tự bộc lộ

-Không mà chủ yếu chỉ làtâm trạng

- “Ai cũng sau này”

> cả XH qtâm, quyền củatrẻ em là đợc học tập

- “Đi đi mở ra” > lời

động viên

tiên của con

- Mẹ có tấm lòngsâu nặng, quan tâmsâu sắc đến con > ngời mẹ yêucon vô cùng

là 1 cách thể hiệntrong VB biểu cảm

- TG của ớc mơ vàkhát vọng

- TG của niềmvui

> nhà trờng là tấtcả tuổi thơ

* Vai trò của nhàtrờng với thế hệ trẻ

Giáo án Ngữ Văn 7

ngày đầu tiên đến trờng – mốc

qtrọng của cuộc đời con > chăm lo

- HS trao đổi ý kiến 2 BT (SGK)

Amixi-I Mục tiêu bài học:

- 1, Kiến thức : - Sơ giản về tác giả Et-môn-đơ đô- Ammisi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của

ng-ời cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức th

2, Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản viết dới hình thức một bức th

- Phân tích một số chi tiết liên quanddeens hình ảnh ngời cha( tác giả bức th.) vàngời mẹ nhăc đến trong bức th

* Giới thiệu : Trong cuộc đời mỗi chúng ta, ngời mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức

lớn lao, thiêng liêng và cao cả, nhng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết đợc điều

đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả VB “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

1 Đọc:

2 Chú thích :

- Tác giả:

Giáo án Ngữ Văn 7

? VB cần đọc với giọng ntn?

? Em hiểu thế nào là: lễ độ, hối

hận, vong ân bội nghĩa

? Hãy TT bức th của ngời cha ?

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội

dung VB

? VB này viết về điều gì?

? enricô đã giới thiệu bức th của

bố ntn? Tởng tợng và kể lại

? Biết đợc lỗi lầm của con, ngời

cha đã có thái độ ra sao? Câu nói

nào thể hiện? Từ ngữ nào diễn tả?

? Tìm những từ ngữ, hình ảnh, lời

lẽ trong bức th thể hiện thái độ

buồn bã, tức giận của bố?

? Tại sao thể hiện sự tức giận của

mình mà ngời bố lại gợi đến mẹ?

? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1

đứa con mất mẹ để giáo dục

? Qua bức th, em thấy bố đã giáo

dục enricô điều gì?

? Tất cả những thái độ của bố đợc

bày tỏ bằng cách viết ntn? Trong

bức th, thỉnh thoảng bố lại gọi

con: “enricô của bố ạ ” – cách

? Ngời mẹ không trực tiếp xuất

hiện trong câu chuyện, nhng ta

- Diễn cảm, nhẹ nhàng

HS tóm tắt

- Miêu tả thái độ, tình cảm vànhững suy nghĩ của ngời bố tr-

ớc lỗi lầm của con và sự tôntrọng của ông đối với vợ mình

- Rất tức giận, buồn bã

“Sự hỗn láo của con nh mộtnhát dao đâm vào tim bố vậy”

“Thà rằng bố không có con,còn hơn là thấy con bội bạc”

- Cho con thấy đợc công ơncủa mẹ, khơi gợi tình cảmtrong con đối với mẹ

H - Đọc đoạn VB “Con sẽ cay

đắng thơng yêu đó”

- yếu đuối, chở che, cay đắng,

đau lòng, thanh thản, lơngtâm,

- Bắt con phải xin lỗi mẹ Chocon thời gian thử thách

- Cầu xin mẹ hôn con

- Phải lễ phép, biết kính trọng

và ghi nhớ công ơn của bố mẹ

và phải thành khẩn sửa chữalỗi lầm

- Thể hiện tình cảm yêu thơng,trìu mến

- xúc động vô cùng

- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, thathiết, lời giáo huấn thấm sâuvào tâm hồn con

> bức th là nỗi đau, sự tứcgiận cực điểm của bố, nhngcũng là lời yêu thơng tha thiết

- enrico đợc sống trong 1gđình hạnh phúc

- Tác phẩm :

- Giải nghĩa từ.

II/ Tìm hiểu VB

1 Thái độ, tình cảm, suy nghĩ của ngời cha

* Với con khi conmắc lỗi lầm:

- buồn bã, tức giận

- nghiêm khắc, kiênquyết phê phán

- giáo dục đạo đứccho con

- yêu thơng con hếtmực

* Với mẹ:

Rất trân trọng

Giáo án Ngữ Văn 7

vẫn thấy hiện lên rất rõ nét Vì

sao?

? Qua bức th ngời bố gửi con, em

thấy enrico có một ngời mẹ ntn?

? Cách để cho nv bộc lộ qua cái

nhìn của ngời khác có t/d gì?

? Từ hình ảnh ngời mẹ hiền trong

tâm hồn con, bố đã viết 1 câu thật

hay nói về lòng hiếu thảo, đạo

đức làm ngời Em hãy tìm những

câu nói ấy

?Tại sao bố không nói chuyện với

enrico mà lại viết th?

-> Bài học ứng xử trong gđ, ở

tr-ờng, ngoài XH

GV : “Mẹ tôi” chứa chan tình phụ

tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của

những tấm lòng cao cả

Đ Amixi đã để lại trong lòng ta

hình ảnh cao đẹp thân thơng của

ngời mẹ hiền, đã giáo dục bài học

hiếu thảo đạo làm con

- Rút ra bài học

Hoạt động 3:

Hớng dẫn HS luyện tập

1 Hãy chọn 1 đoạn trong th của

bố enrico có nội dung thể hiện

vai trò vô cùng lớn lao của mẹ

2 Liên hệ với bản thân mình xem

đã lần nào nỡ gây ra 1 sự việc

khiến mẹ buồn phiền?

Trình bày suy nghĩ, tình cảm?

IV.HDVN :

-Tại sao nói câu: “Thật đáng

xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào

chà đạp lên tình yêu thơng đó” là

1 câu thể hiện sự liên kết xúc

cảm lớn nhất của ngời cha với 1

lời khuyên dịu dàng?

-Soạn văn bản“Cuộc chia tay

- Bố đã kể về mẹ cho enriconghe > ngời mẹ xuất hiệnqua cái nhìn của bố

> lý giải cho nhan đề “Mẹtôi”

- Tăng tính khách quan củasviệc, thể hiện tình cảm và thái

độ của ngời kể

- “Con hãy nhớ rằng tình yêuthơng, kính trọng cha mẹ làtình cảm thiêng liêng hơn cả

Thật đáng xấu hổ và nhục nhã

cho kẻ nào chà đạp lên tìnhyêu thơng đó”

Thảo luận:Tình cảm sâu sắc

thờng tế nhị, kín đáoViết th là chỉ nói riêng cho ng-

ời mắc lỗi biết, vừa giữ đợc sựkín đáo, tế nhị không làm ngờimắc lỗi mất lòng tự trọng

HS- Đọc phần ghi nhớ: SGK

HS – Tự lựa chọn

- Có thể chọn phần ghinhớ

2 Hình ảnh ngời mẹ:

- Yêu thơng, hy sinhtất cả vì con

> cao cả, lớn lao

* Ghi nhớ:SGK

III/ Luyện tập

Giáo án Ngữ Văn 7 của những con búp bê”

I.Mục tiêu bài học:

- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép đợc học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại từghép và nghĩa của cac loại từ ghép đó

1, Kiến thức: Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập

Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

2, Kĩ năng:

- Nhận diện các loại từ ghép

- Mở rộng hệ thống vốn từ

- Sử dụng từ: Dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể , dùng từ ghép

đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát

Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại từ ghép và nghĩa

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

“thơm phức” tiếng nào là tiếng

chính, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho

tiếng chính?

? Vai trò của tiếng chính, phụ?

? Quan hệ giữa tiếng chính và

phụ? Nhận xét về vị trí của tiếng

chính?

? Các tiếng trong 2 từ ghép “Quần

áo” “Trầm bổng” có quan hệ với

- bình đẳng, ngang hàng

Nội dung cần đạt I/ Các loại từ ghép

* Ví dụ:

-bà ngoại-thơm phức

hiểu nghĩa của từ ghép? So sánh

nghĩa của từ “bà ngoại” với nghĩa

? So sánh nghĩa của từ “quần áo”

với nghĩa của mỗi tiếng “quần”,

- Cho VD về 2 loại từ ghépH- 2 em lên bảng điền BT2, 3(1 nửa SGK)

- Đọc phần ghi nhớ: SGK

- Quan sát VD1 trên bảng

- bà: ngời đàn bà sinh ra mẹ(cha)

bà ngoại: sinh ra mẹ

bà nội: sinh ra cha

- Do t/dụng bổ nghĩa của tiếngphụ

- Thơm: có mùi thơm dễ chịukhiến ngời ta thích ngửi

- Thơm phức: rất thơm

- Thơm mát: nhẹ nhàng, tựnhiên

- Bổng:

cao

- Trầm bổng: âm thanh lúc caolúc thấp nghe vui tai

* Ghi nhớ:SGK

II/ Nghĩa của từ ghép

- Từ ghép C-P cótính chất phânnghĩa

- Từ ghép đẳng lập

có tính chất hợpnghĩa

Giáo án Ngữ Văn 7

sách vở” Theo em bạn ấy nói “1

cuốn sách vở” là đúng hay sai Vì

sao? Chữa lại cho đúng

đợc > trong giao tiếp phải kếthợp từ cho chính xác, đúngnghĩa

- Làm BT SGK

- Từ 1 tiếng có nghĩa ta có thểtạo ra rất nhiều từ ghép khácnhau cả ĐL và C-P

Các tiếng phụ tuy có tác dụngphân nghĩa để cấu tạo từ ghéplàm tên gọi của 1 loại sự vậtnhng không nên từ nghĩa củatiếng phụ để suy ra 1 cách máymóc, hiểu sai

* Ghi nhớ

III/ Luyện tập

BT 1, 2, 3BT4 đã làm trongqtrình lý thuyếtBT5

-

-Tiết 4: Liên kết trong văn bản

Ngày soạn :

Ngày dạy :

I.Mục tiêu bài học:

Giúp HS thấy: muốn đạt đợc mục đích giao tiếp thì VB phải có tính liên kết (vềhthức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa)

Vận dụng kiến thức đã học để bớc đầu xây dựng đợc những VB có tính liên kết

1, Kiến thức: Khái niệm liên kết trong văn bản

- Yêu cầu liên kết trong văn bản

2, Kĩ năng : Nhận biết và phan tích tính liên kết của các văn bản

Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

* Giới thiệu: HS nhắc lại VB là gì? VB có những t/chất nào?

VB là các tác phẩm văn học và văn kiện ghi bằng giấy tờ

VB là 1 thể thống nhất và trọn vẹn về nội dung ý nghĩa, hoàn chỉnh về hình thức

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1: Hớng

Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

I/ Liên kết và ph ơng

? Theo em, nếu bố

enrico chỉ viết mấy câu

này thì enrico có hiểu

điều bố muốn nói

và từ “con” giữ vai trò

gì trong câu văn đoạn

? Cùng với điều kiện

ấy các câu trong VB

phải sử dụng các

ph-ơng tiện gì?

Hoạt động 2: Hớng

* Xét VDH- Đọc đoạn VB VD1.a SGK

- “Mẹ tôi”

- Không.Vì các câu cha có sự liênkết, không nối liền Mỗi câu mang 1nội dung khác nhau

- Liên kết H- Đọc ghi nhớ 1

H - Đọc đoạn văn 1.a

- ý lộn xộn, không rõ ràng

- thiếu cái tâm trạng, thái độ của

ng-ời cha với sự thiếu lễ độ của enrico > đoạn văn đã đợc liên kết về nộidung: các câu đều hớng về ý chung:

sự xúc cảm ban đầu rất mạnh mẽ khi

bố biết con vô lễ với mẹH- đọc đoạn văn VD2.b

- câu 2 thiếu từ nối “còn bây giờ”

- “đứa trẻ” > sai > diễn đạt thiếu mạch lạc, đoạnvăn khó hiểu

- là phơng tiện liên kết > từ, câu là những phơng tiện ngônngữ dùng để liên kết VB

- thống nhất về nội dung, trọn vẹn vềhình thức (hoàn chỉnh)

- từ, câu

H- Đọc phần ghi nhớ SGK

tiện liên kết trong VB

1 Tính liên kết trong VB

Liên kết là một trongnhững tính chất quantrọng nhất của VB

2 Phơng tiện liên kết trong VB

* Liên kết về nội dungcác câu cùng hớng về chủ

đề chính, gắn bó chặt chẽ

* Liên kết về phơng diệnhình thức ngôn ngữ

* Ghi nhớ: SGK

- thấy đợc tqtrọng của bố cục trong VB Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập

-Thấy đợc cái hay của truyện là ở cách kể chuyện chân thật và cảm động

2, Kiến thức : Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ củanhững đứ trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

2 Kiểm tra: - Thế nào là liên kết trong VB?

- Cho biết những phơng tiện liên kết trong VB?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài

Giáo án Ngữ Văn 7

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

có giống với bố cục 3 phần

th-ờng thấy ở thể loại truyện đã

học ở lớp 6 không?

? Tìm những chi tiết trong

truyện diễn tả tâm trạng đau

? Chi tiết nào trong cuộc chia

tay của Thuỷ với lớp học làm

cô giáo bàng hoàng và khiến

đợc Khánh Hoài thể hiện qua

nhiều chi tiết xúc động, chứa

p4 Còn lại: cảnh 2 anh em chia tay

- Cuộc chia tay của 2 anh em Thành

Tăng tính chân thực, thuyết phục

- Cách vào truyện đột ngột bằng lệnhchia đồ chơi của mẹ

> ngời đọc ngạc nhiên, hồi hộp theodõi câu chuyện

- Suốt đêm 2 anh em đều khóc, nớcmắt “tuôn ra nh suối, ớt đẫm cả gối

và hai cánh tay áo”

- Thuỷ lặng lẽ đặt tay lên vai anh

- Thành khẽ vuốt mái tóc em

- Rất xúc động

- Đứng nép vào gốc cây Cắn chặtmôi im lặng mắt đăm đăm nhìn

- Thuỷ sẽ không đi học nữa, do nhà

bà ngoại xa trờng quá, mẹ bảo sẽ sắmcho em thúng hoa quả ra chợ bán > Thuỷ đã bị tớc đi quyền đợc đihọc, đợc vui chơi

- Thuỷ khóc nấc lên, trèo lên xe lạitụt xuống

- Thành “mếu máo” và “đứng nhchôn chân xuống đất”

> hai anh em Thành Thuỷ là trẻ consong đã cảm nhận đợc rõ nỗi đau, sự

đổ vỡ quá lớn khi gia đình tan vỡ Hai

Nội dung cần

đạt I/ Đọc, chú thích

1 Xuất xứ:

Là truyện ngắn

đợc giải nhì tríchtrong “Tuyển tậpthơ văn đợc giảithởng” cuộc thi

về Quyền trẻ em1992

II/ Tìm hiểu VB

1 Hoàn cảnh xảy ra cuộc chia tay cảu hai anh

em Thành và Thủy:

- Bố mẹ Thành

và Thủy li hôn

2, Tình cảm của hai anh em và diễn biến các cuộc chia tay

- Những giọt

n-ớc mắt ngậmngùi trong đêmcảu hai anh em

- Kỉ niệm về

ng-ời em trong trínhớ của ngờianh

Hai anh em vôcùng đau khổ vàcảm thấy cô đơn

- Diễn biến các sự việc:

-Hai anh em ờng nhau đồ chơi

nh-Giáo án Ngữ Văn 7

truyện để thấy 2 anh em Thành

Thuỷ rất mực gần gũi, thơng

yêu chia sẻ và quan tâm đến

? Lời nói và hành động của

Thuỷ khi thấy anh chia hai con

búp bê có gì mâu thuẫn?

Theo em có cách nào giải

quyết đợc mâu thuẫn ấy

và dù trong hoàn cảnh chia ly

nào tình cảm ấy vẫn tồn tại

mãi mãi nh hình ảnh 2 con búp

bê ở bên nhau

? Trong truyện có những đoạn

tả cảnh

? Em hãy giải thích tại sao khi

dắt Thuỷ ra khỏi trờng, tâm

trạng của Thành lại “kinh ngạc

thấy mọi ngời vẫn đi lại bình

thờng và nắng vẫn vàng ơm

trùm lên cảnh vật”

? Theo em, đặt đầu đề truyện

là “cuộc chia tay của những

con búp bê” có ý nghĩa gì?

? Tác giả muốn nhắn gửi đến

mọi ngời điều gì?

anh em không còn quyền đợc sốnghạnh phúc cùng cha mẹ dới một mái

ấm gia đình

- Thủy vá áo cho anh

- Thành giúp em học, chiều nào cũng

đón em, vừa đi vừa trò chuyện

- Thành nhờng hết đồ chơi cho em,Thuỷ để lại con “vệ sỹ”

- Rất đỗi thơng yêu

- Anh nhờng tất cả cho em

- Em để lại hết cho anhThảo luận:

- Một mặt Thuỷ giận dữ không muốnchia rẽ 2 con búp bê, nhng mặt kháclại rất thơng anh sợ đêm không cócon vệ sỹ canh cho anh ngủ

> muốn giải quyết mâu thuẫn chỉ cómột cách duy nhất là gia đình Thuỷ

đoàn tụ, hai anh em không phải chiatay

- Thuỷ để lại con em nhỏ để chúngkhông bao giờ phải xa nhau

> gợi trong lòng ngời đọc lòng

th-ơng cảm cho cảnh ngộ của hai anh

em, thơng cho sự bất hạnh quá lớncủa Thành và Thuỷ

> Chi tiết này khiến ngời đọc thấy

sự chia tay của 2 em nhỏ là khôngnên có > thức tỉnh các bậc làm chalàm mẹ

H- Theo dõi đoạn kết

- Thành kinh ngạc vì thấy mọi việc đềdiễn ra bình thờng, cảnh vật vẫn rất

đẹp, cuộc đời vẫn bình yên thế màsao hai anh em lại phải chịu đựng sựmất mát và đổ vỡ quá lớn

> Đây là 1 diễn biến tâm lý đợc tácgiả miêu tả rất chính xác làm tăngthêm nỗi buồn sâu thẳm, trạng tháithất vọng bơ vơ của nvật trong truyện

- Thể hiện đợc chủ đề câu chuyện

Anh em Thành Thuỷ cũng nh 2 conbúp bê: trong sáng, ngây thơ, vô tộithế mà phải chia tay nhau > xót xa,

khi buộc phải chia

- Thành đa Thủy

đi chào cô giáo

và các bạn - - Thủy phải lên xe theo mẹ +Thủy

nh ngời mất hồn,loạng choạng, buồn bã

+ Thành đau

đớn, lặng lẽ, bơ vơ

2 Tình cảm hai anh em

- Thành vàThủy rấtmực gầngũi, thơngyêu, chia

sẻ và quantâm đếnnhau

trong sáng vàcao đẹp, tấmlòng Đau

đớn khi phảichia tay

Giáo án Ngữ Văn 7

? Nhận xét cách kể chuyện của

tác giả? Cách kể này có t/dụng

gì trong việc làm nổi rõ nội

dung, tt của truyện?

GV - Hãy chấm dứt những

cuộc chia tay đau đớn nh cuộc

chia tay của hai anh em Thành

– Thuỷ trong truyện để bảo

đình, về nghĩa vụ của cha mẹ

đối với con cái?

Con cái không chỉ chịu nỗi khổ vềcuộc sống vật chất mà còn chịu nỗi

đau tinh thần Mất cha mẹ là một nỗi

đau đã đành Cha mẹ còn sống màcon cái bị chia lìa xa cách là sự mấtmát quá lớn

- Ngời đọc thấm thía rằng: tổ ấm gia

đình là vô cùng quý giá và quantrọng Mọi ngời hãy cố gắng bảo vệ

và gìn giữ, không nên vì bắt cứ lý dogì làm tổn hại đến những tình cảm tựnhiên, trong sáng ấy

- Kể chuyện bằng nghệ thuật miêu tả

tâm lý nvật, tả cảnh vật xung quanh

- Lời kể chân thành, giản dị, phù hợpvới tâm trạng nvật

Giáo án Ngữ Văn 7

-

Ngày dạy………

Bài 2 – Tiết 7 Bố cục trong văn bản

I.Mục tiêu bài học:

- HS hiểu sự cần thiết phải có bố cục khi viết văn bản và các yêu cầu cần đạt đốivới 1 bố cục VB

1, Kiến thức: Tác dụng của việc xây dựng bố cục

2, Kĩ năng:

- Nhận biết phân tích bố cục trong văn bản

- Vận dung kiến thức về bố trong việc đọc – hiểu văn bản xây dựng cho một vănbản nói (viết) cụ thể

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1: Làm rõ kn bố cục VB

giống nhau, nhng tại sao bản kể VD

lại khó nắm đợc trong đó nói

chuyện gì?

Gợi ý: Gồm mấy đoạn? Các câu

văn có tập trung quanh 1 ý lớn

không? ý đoạn này có phân biệt đợc

với ý đoạn kia không?

> không đạt mục đích giaotiếp

- VB sẽ rõ ràng, hợp lý, khoahọc

H - Đọc ghi nhớ

H- Đọc VD(1)/29

- cha có bố cục, ý sắp xếp lộnxộn

Nội dung cần đạt I/ Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản

1 Bố cục của VB

Ghi nhớ: SGK

2 Những yêu cầu

về bố cục trong VB

Giáo án Ngữ Văn 7

> Muốn đợc tiếp nhận dễ dàng thì

các đoạn trong VB phải rõ ràng, bố

cục phải rành mạch

Gọi HS ví dụ

? Cách kể chuyện trên bất hợp lý ở

chỗ nào?

? Hãy sắp xếp lại bố cục truyện?

? Nêu các điều kiện để bố cục đợc

? Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần mở

bài, thân bài, kết bài trong VB miêu

bài, còn phần kết bài chẳng qua chỉ

là sự lặp lại 1 lần nữa của mở bài,

nói nh vậy có đúng không? vì sao?

? VB thờng có mấy phần?

Gọi HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 4

Ghi lại bố cục của truyện “Cuộc

chia tay của những con búp bê”

? Bố cục của bản báo cáo đã rành

- 2 đoạn > bố cục không rõ ràng

H - Đọc VD2/29

- Sắp xếp ngợc trình tự > câu chuyện không cònnêu đợc ý nghĩa phê phán vàkhông còn buồn cời nữa > bố cục phải hợp lý đểgiúp cho VB đạt mức caonhất mục đích giao tiếp màngời tạo lập đặt ra

H- Đọc ghi nhớ SGK

- 3 phần: mở – thân – kết

- Rất cần thiết vì bố cục 3phần giúp VB trở nên rànhmạch và hợp lý

Thảo luận

- MB: đa ngời đọc đến với đềtài mình viết một cách hứngthú

- KB: chốt lại vấn đề, nêucảm tởng phải để lại ấn tợngtốt đẹp cho ngời đọc

H - Đọc ghi nhớ: SGK

4 phần:

- Thành nghĩ về ngày xa

- Hai anh em chia đồ chơi

- hai anh em chia tay cô giáo

- cảnh chia tay của hai anhem

- Bố cục cha rành mạch vàhợp lý Các điểm 1, 2, 3 ở

Giáo án Ngữ Văn 7

phần thân bài mới chỉ kể lạiviệc học tốt chứ cha trình bàykinh nghiệm học tốt (4) lạikhông nói về vấn đề học tập

I.Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh có những hiểu biết bớc đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cầnthiết phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn

- Chú ý đến mạch lạc trong các bài làm văn

1, Kiến thức :

- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lac trong văn bản

- Điều kiện cần thiết để tạo một văn bản có tính mạch lạc

*Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1: Giúp các em hiểu

? Các từ ngữ: chia tay, chia đồ

chơi, chia ra, chia đi, & 1 loạt

Hoạt động của trò

- Cả 3 ý kiến

- VB là mạch lạc là sự tiếp nối củacác câu, các ý theo 1 trình tự hợplý

- Sự đau khổ, bất hạnh đến vô cùngcủa hai anh em Thành và Thuỷ khi

bố mẹ chia tay nhau

- Liệt kê nội dung 4 phần

- Toàn bộ sự việc xoay quanh sự

Nội dung cần

đạt I/ Mạch lạc và những yêu cầu

về mạch lạc trong VB

1 Mạch lạc trong VB

2 Các điều kiện

để có 1 VB có tính mạch lạc

Giáo án Ngữ Văn 7

từ ngữ chi tiết khác biểu thị ý

không muốn phân chia cứ lặp đi

lặp lại theo em đó có phải là chủ

đề liên kết các sự việc nêu trên

thành 1 thể thống nhất không? có

thể xem là mạch lạc của VB

không?

? Trong VB có đoạn kể việc hiện

tại, có đoạn kể việc quá khứ, có

đoạn kể việc ở nhà, có đoạn kể

truyện ở trờng, hôm qua, sáng

nay Cho biết các đoạn ấy đợc nối

với nhau theo mối liên hệ nào:

? Việc đảm bảo cho các tình tiết

trong VB có mối liên hệ thông

suốt nh vậy có tác dụng gì?

- Đoạn văn của Tô Hoài

Sự thể hiện chủ đề liên tục thông

suốt và hấp dẫn

việc chính “cuộc chia tay” > chủ

đề liên kết các sự việc thành 1 thểthống nhất

- Đây chính là phơng tiện liên kếttrong VB góp phần thể hiện chủ đềcủa VB tạo nên tính mạch lạc choVB

> mạch lạc và liên kết có sựthống nhất với nhau

- Liên hệ thời gian và tâm lý-> Tự nhiên và hợp lý

- Liên hệ thời gian

- Liên hệ không gian

- Liên hệ tâm lý (nhớ lại)

- Liên hệ ý nghĩa

- Giúp cho mạch chủ đề VB đợcgiữ vững

- Tất cả các câu, đoạn trong VB

- Chủ đề này xuyên suốt qua cácphần của VB

- Các phần đợc tiếp nối theo trình

tự tâm lý: chỉ ra lỗi của E > gợihình ảnh mẹ > khuyên con nhậnlỗi

- Chủ đề: Lao động là vàng xuyênsuốt bài thơ

2 câu mở bài: nêu chủ đề từ khovàng tốt thu lý giải “vàng”

Còn lại: nhấn mạnh, khắc sâu chủ

hợp lý: câu đầu giới thiệu bao quát

về sắc vàng trong thời gian và

Giáo án Ngữ Văn 7

? Trong truyện “Cuộc chia tay ”

tác giả đã không thuật lại tỉ mỉ

nguyên nhân dẫn đến sự chia tay

của 2 ngời lớn Theo em nh vậy

nhận xét, cảm xúc về sắc vàng

- ý chủ đạo là xoay quanh cuộcchia tay của 2 đứa trẻ Việc thuậtlại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộcchia tay của 2 ngời lớn có thể làmcho ý tứ chủ đạo bị phân tán,không có sự thống nhất, mất đi sựmạch lạc của câu chuyện

Tiết 9 Đọc hiểu văn bản:

Ca dao dân ca Những câu hát về tình cảm gia đình

I.Mục tiêu cần đạt:

- Hiểu đợc ca dao, dân ca

- Nắm đợc nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao dân

ca qua những bài ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình

1, Kiến thức:

- Khái niệm ca dao dân ca

- Nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao

2 Kiểm tra: Thế nào là mạch lạc trong VB?

Nêu các điều kiện để có sự mạch lạc trong VB?

3 Bài mới:

? Bài ca dao là lời của ai?

Nói với ai? Hình thức?

? Bài ca dao đã diễn tả tình

cảm gì?

? Chỉ ra cái hay của ngôn

ngữ, hình ảnh, âm điệu của

bài ca dao này?

? Bài ca dao đã sử dụng biện

? Từ nào trong câu ca dao nói

lên lời khuyên tha thiết của

cha mẹ?

? Em còn biết những câu ca

dao nào nữa nói về công ơn

trời biển của cha mẹ?

- Điệp từ “chiều chiều” > sự

triền miên của thời gian và

trữ tình

H- Đọc bài ca dao 1

- Lời của ngời mẹ nói với conqua điệu hát ru

- Công lao trời biển của cha mẹ

đối với con và bổn phận của kẻlàm con trớc công lao to lớn ấy

- Sử dụng lối ví von quen thuộccủa ca dao, lấy những cái to lớn,mênh mông, vĩnh hằng của tựnhiên để so sánh với công cha,nghĩa mẹ Đây là những biểu t-ợng truyền thống của văn hoá

phơng Đông, nó là cảm nghĩdân gian, dễ hiểu, thấm sâu

- Diễn tả công lao của cha mẹvô cùng to lớn, bao la

- “Cù lao chín chữ” > hình ảnhquen thuộc nói lên lòng biết ơnsâu nặng của con đối với cha

mẹ, tăng thêm âm điệu tôn kính,nhắn nhủ, tâm tình của câu hát

“Công cha đạo con”

H- Đọc bài ca dao 2

- Tâm trạng, nỗi lòng ngời congái lấy chồng xa quê nhớ mẹnơi quê nhà Đó là nỗi buồn xót

xa, sâu lắng, đau tận trong lòng,

âm thầm không biết chia sẻcùng ai

- buổi chiều là lúc gợi cái tànlụi, gợi buồn, gợi tình thơngnhớ Chiều là thời điểm của sựtrở về vậy mà ngời con gái vẫn

kẻ làm con trớc công lao

to lớn ấy

> Bài học về đạo làm conthật vô cùng sâu xa, thấmthía

* Bài 2

Tâm trạng nỗi lòng củangời con gái đi lấy chồng

xa quê, nhớ thơng mẹ già

- Nỗi buồn xót xa, sâulắng

Giáo án Ngữ Văn 7

- Ngời phụ nữ đứng nh tạc

t-ợng vào không gian, nỗi

buồn nhớ trào dâng trong

anh em trong gia đình, ca dao

đã sử dụng cách nói nào?

? Bài ca dao khuyên nhủ điều

bơ vơ nơi quê ngời

- “ngõ sau” vắng lặng, heo hút > gợi cảnh ngộ cô đơn củathân phận ngời phụ nữ dới chế

H- Đọc bài 3

- Dùng 1 sự vật rất bình thờng

để nói lên nỗi nhớ và lòng kínhyêu

Nuột lạt gợi nhớ đến công laocủa ông bà đã xây dựng ngôinhà

Nuột lạt còn đó mà ông bà đã đi

xa > biểu tợng của sự kết nốibền chặt nh tình cảm huyếtthống

_ So sánh tăng cấp “ baonhiêu bấy nhiêu” > Lòngbiết ơn ông bà vô hạn của concháu

> câu ca dao nói lên 1 tìnhcảm đẹp của con ngời Vn Cóhiếu thảo với cha mẹ thì mớibiết “ nhớ” ông bà tổ tiên

H đọc bài ca dao 4

- Cùng chung > điệp 2 lần làmnổi bật mqh rất thân thiết củaanh em trong gia đình

- So sánh hình ảnh: nh thể taychân H/ả mang đậm màu sắcdân gian > anhem phải biết yêuthơng nhau gắn bó đỡ đần nhau

- Anh em ruột thịt có biết yêunhau hoà thuận thì cha mẹ với

* Ghi nhớ

III/ Luyện tập

BT/SGK

- Thể thơ lục bát, giọng điệutâm tình, h/ả truyền thống, lốidiễn đạt bình dị

H- Đọc biểu cảm, gạch chân các

từ ghép

- Đọc Bài đọc thêm: Nhớ công

ơn cha mẹ, nhớ thơng mẹ già,biết ơn ông bà tổ tiên, tìnhnghĩa anh em là những tình cảmgia đình, là bài học đạo lý làmngời > tình cảm gia đình là 1trong những tình cảm đẹp củacon ngời VN để chúng ta tự hàotrân trọng

Ngày soạn:

-Ngày dạy:

Tiết 10:

Những câu hát về tình yêu quê hơng đất nớc, con ngời

A.Mục tiêu bài học:

- Qua nghệ thuật, các câu ca dao đã ngợi ca vẻ đẹp của các danh lam, thắng cảnh

đất nớc có tính chất tiêu biểu thể hiện thái độ trân trọng, tình cảm đối với quê hơng đấtnớc

1, Kiến thức:

- Nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao

về tình yêu đất nớc ,con ngời

2 Kiểm tra: Em thuộc những câu ca dao nào nói về tình cảm gia đình? Em cảm

nhận đợc điều gì khi học những câu ca dao đó?

3 Bài mới:

* Giới thiệu:Bên cạnh những câu ca dao, dân ca khẳng định những giá trị về tình

cảm gia đình là những câu ca ca ngợi về quê hơng đất nớc.Vậy những câu ca đó thể hiện

cụ thể ntn?

Giáo án Ngữ Văn 7

* Tiến trình:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1 Phân tích nội dung và

? Vì sao chàng trai – cô gái lại dùng

những địa danh với những đặc điểm

trả lời đúng câu đố của các cô gái?

? Em hiểu biết thêm điều gì về quê

h-ơng đất nớc ta qua lời hát đối đáp?

Hoạt động 2

Phân tích nội dung và nghệ thuật

bài 2

? Bài ca dao có nội dung gì?

? Bài ca dao đợc mở đầu bằng một lời

mời “rủ nhau .” Phân tích cụm từ

? ở bài ca dao này, ngời ta rủ nhau

làm gì? Từ nào đợc lặp lại nhiều lần?

Thể hiện điều gì?

?Những địa danh đợc nêu ra trong bài

Hoạt động của trò

- Hát đối đáp là 1 loại dân ca

-Đối đáp thể hiện trí tuệ và tìnhcảm dân gian về địa lý lịch sửvăn hoá thể hiện cách ứng xử

đẹp, sắc sảo của trai gái làng quêxa

- (b) – (c)

- Đây là một hình thức để traigái thử tài nhau về kiến thức địa

lý, lịch sử

- Rất hóm hỉnh, bí hiểm Chàngtrai đã chọn đợc nét tiêu biểu củatừng địa danh để hỏi

- Rất sắc sảo, những nét đẹpriệng về thành quách, đền đài,sông núi của mỗi miền quê đều

đợc “nàng” thông tỏ

- Lời đối đáp đã làm hiện lênmột giang san gấm vóc rất đángyêu mến tự hào, dân ca đã mợnhình thức đối đáp để thể hiệntình yêu quê hơng đất nớc vàlòng tự hào dân tộc

- “Rủ nhau đi cấy đi càyBây giờ khó nhọc có ngày phonglu”

- Họ rủ nhau đi xem những cảnh

đẹp đặc sắc, tợng trng cho HN > họ rất yêu và say mê Hà Nội

đẹp trên đất

n-ớc ta > tình yêuquê hơng đậm

đà

Bài 2

- Niềm sung ớng tự hào củanhân dân ta tr-

s-ớc những cảnh

đẹp của ThăngLong

Giáo án Ngữ Văn 7

là những địa danh ntn?

? Em có nhận xét gì về cách tả cảnh

trong bài ca dao này?

? Câu ca dao có gợi cho em nhớ đến 1

câu chuyện truyền thuyết nào không?

? Câu hỏi cuối bài ca dao có tác dụng

gì? “Hỏi ai gây dựng nên non nớc

này?”? Em có biết 1 số câu ca dao

khác ca ngợi cảnh đẹp của Hà Nội?

Hoạt động 3 Phân tích nội dung và

nghệ thuật bài 3

? Bài ca dao ca ngợi cảnh đẹp gì?

? Trong câu thơ 1, cảnh đẹp đợc gợi

- Điệp từ “xem” và liệt kê cảnh

đẹp cho thấy sự háo hức và tựhào của ngời dân

- Tả từ cái bao quát “cảnh kiếmhồ” > cái cụ thể “chùa, tháp,

đền” > 1 trong những trình tựtả cảnh theo không gian rất tiêubiểu

- Truyền thuyết Hồ Gơm > Địadanh và cảnh trí gợi 1 Hồ Gơm,

1 Thăng Long đẹp giàu truyềnthống lịch sử văn hoá > gợitình yêu, niềm tự hào

- Câu hỏi tự nhiên, giàu âm điệu,nhắn nhủ tâm tình Đây cũng làdòng thơ xúc động sâu lắng nhấttrong bài ca trực tiếp tác độngvào tình cảm ngời đọc Câu hỏikhẳng định nhắc nhở về công laoxây dựng non nớc của cha ôngnhiều thế hệ, khêu gợi lòng biết

ơn, niềm tự hào dân tộc H- Đọc bài 3

- Từ láy “quanh quanh” > sựuốn lợn, khúc khuỷu, gập ghềnh

đọc niềm tự hoà về giang sơngấm vóc, về quê hơng xinh đẹp,mến yêu

- Ai - đại từ phiếm chỉ hàm chứanhiều nghĩa, có thể là số ít, sốnhiều hớng tới những ngời chaquen biết Bài ca dao kết thúc ởcâu lục với dấu chấm lửng là mộthiện tợng độc đáo ít thấy trong

ca dao, là lời chào mời chân tình,

nh một tiếng lòng vẫy gọi

Bài 3

- Ca ngợi cảnh

đẹp trên đờngvào xứ Huế

Giáo án Ngữ Văn 7

Gọi HS đọc bài ca dao.

? Hai dòng đầu có gì đặc biệt về từ

hơng, đất nớc, con ngời VN Qua đó

ta thấy tình yêu qh, đn đã thấm sâu

vào tâm hồn mỗi ngời dân dao

HĐ 5:HDHS khái quát nội dung bài

học

Gọi Hs đọc Ghi nhớ

Hoạt động 6: HDHS thực hành.

BT1:Em có nhận xét gì về thể thơ

trong bốn bài ca?

BT2 :Tình cảm chung thể hiện trong

và đối xứng đợc sử dụng rất haytạo cảm giác choáng ngợp trớc

sự trải dài của cánh đồng

- Hình ảnh thiếu nữ trẻ trung,xinh tơi, đầy sức sống, làm chủ

tự nhiên, làm chủ cuộc đời, rất

đáng yêu > một sự hài hoàtuyệt đẹp giữa cảnh và ngời

Cảnh làm nền cho con ngời xuấthiện, cảnh lại thêm đẹp, thắmtình ngời

==> Đó cũng là một trong nhữngtình cảm đẹp nhất, thiết tha nhấtcủa nd ta đợc nói thật hay trongca

tự hào, ý tìnhkết bạn tinh tế

vẻ đẹp của conngời lao động

nhớ :Sgk

*Luyện tập

-BT1

- Phân tích cấu tạo từ, giá tri tu từ tu của từ láy trong văn bản.

- Hiểu nghĩa và biết cách sử dụng một số từ láy quen thuộc để tạo giá trị gợi hìnhgợi tiếng, biểu cảm để tạo giá trị gợi hình, gợi tiếng, biểu cảm, để nói gia,mr nói tránh

B.Chuẩn bị :

Thầy :Bảng phụ,các ngữ liệu

Trò : Học thuộc bài cũ và đọc trớc bài từ láy

C.Các b ớc lên lớp:

1 ổn định

2 Kiểm tra: Đọc một bài ca dao nói về tình yêu quê hơng, đất nớc Nêu nội dung

của bài ca dao đó?

3 Bài mới:

* Giới thiệu: Trong từ phức có từ láy,vậy từ láy đợc phân loại ntn và mỗi loại có ýnghiã ntn T-T ta cùng tìm hiểu

* Tiến trình:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1 : Phân loại từ láy.

H- Nhắc lại khái niệm từ láy

Gọi HS đọc ví dụ

? Những từ láy: đăm đăm, mếu máo,

liêu xiêu có đặc điểm âm thanh gì

giống nhau, khác nhau?

? Vì sao các từ láy “bần bật”, “thăm

thẳm” lại không nói đợc là “bật bật”

“thẳm thẳm”?

? Em hãy phân loại từ láy?

? Láy toàn bộ có đặc điểm ntn?

H- Đọc VD1/41

- Đăm đăm > các tiếng lặp lạinhau hoàn toàn

- Mếu máo > lặp phụ âm đầu

- Liêu xiêu > lặp vần

- Biển đổi âm cuối và thanh

điệu > hoà phối âm thanh

H- Đọc ghi nhớ: SGK

Nội dung cần

đạt I/ Các loại từ láy

* VD:

1/ Láy hoàntoàn

2/ Láy bộ phận

* Ghi nhớ

Giáo án Ngữ Văn 7

? Phát hiện từ láy trong bài ca dao

“đ-ờng vô ”

? Phân loại từ láy?

? Nghĩa của các từ láy ha hả, oa oa,

tích tắc, gâu gâu đợc tạo thành do đặc

? So sánh nghĩa của từ láy so với

nghĩa của tiếng gốc?

? So sánh nghĩa của các từ láy: mềm

mại, đo đỏ, mạnh mẽ, khoẻ khoắn với

các tiếng gốc làm cơ sở cho chúng?

? Trong trờng hợp từ láy có tiếng gốc

có nghĩa thì từ láy có nghĩa ntn?

Gọi Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 3: HDHS thực hành.

Kết hợp nhiều hình thức khác nhau để

hs giải quyết bài tập.(Vấn đáp ,lên

bảng, thi nhanh giữa các tổ,Thảo luận

nhóm…))

- quanh quanh, đòng đòng, bátngát, phất phơ

- Dựa vào sự mô phỏng âmthanh, biểu thị tính chất to lớn,mạnh mẽ của âm thanh, hoạt

động, không có tiếng gốc

- Tạo nghĩa dựa vào đặc tínhcủa âm thanh vần Nguyên âm

“i” là ng.âm có độ mở nhỏ nhất > nhỏ bé, nhỏ nhẹ về âm thanhhình dáng

- Nhấp nhô: khi nhô lên, khi hạxuống

- Phập phồng: khi phồng khixẹp

- Bập bềnh: khi nổi khi chìm

điểm âm thanhcủa tiếng và sựhoà phối âmthanh giữa cáctiếng

* Ghi nhớ:SGK

III/ Luyện tập

Bài tập 1 Tìm từ láy trong đoạn văn Cuộc chia tay “ ”

- Láy toàn bộ: bần bật, thăm thẳm

- Láy bộ phận: nức nở, tức tởi, rón rén, lặng lẽ,

Bài tập 2 Điền các tiếng láy

- Lấp ló, nho nhỏ, nhức nhối, khang khác, thâm thấp, chênh chếch, anh ách

Bài tập 3 Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống.

Giáo án Ngữ Văn 7

D.HDVN :

-Học thuộc ghi nhớ và hoàn thiện các bài tập còn lại.

-Chuẩn bị bài quá trình tạo lập văn bản và Viết bài văn số 1 ở nhà.

1,Kiến thức : Các bớc tạo lập văn bản trong giao tiếp và viết bài tập làm văn

2, Kĩ năng : Tạo lập văn bản có bố cục , liên kết mạch lạc

B.Chuẩn bị.

Thầy : Các văn bản mẫu, bảng phụ

Trò : Trả lời các câu hỏi trong mục I /T.25

đích của bài viết không?

? Theo em, sau khi viết xong tác

giả gửi ngay cho cuộc thi viết vì

quyền lợi trẻ em hay phải đọc và

sửa lại nhiều lần

G: Nh vậy để tạo lập 1 VB trớc

tiên xác định rõ 4 vấn đề Đó là

H- Ôn lại bố cục VB “cuộc chiatay của những con búp bê”

- Tả + kể, hiện tại xen quá khứKhi thì nhân vật kể, ngôi kể khithì đối, thoại > phù hợp vớimục đích

- Đọc và sửa nhiều lần

I.Các bớc tạo lập VB

1 Định hớngchính xác

2 Tìm ý và sắpxếp ý

3 Diễn đạt hoànchỉnh

4 Kiểm tra VB

H - Đọc: ghi nhớ

H – Dựa vào thực tế của mình

mà trả lời các câu hỏi

- Nắm đợc nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài

ca dao thuộc chủ đề này

- Nắm đợc khái niệm đại từ, ý nghĩa của đại từ, có ý thức sử dụng đại từ hợp vớitình huống giao tiếp

- Nâng cao thêm 1 bớc khả năng tạo lập 1 VB thông thờng

Tiết 13.

Giáo án Ngữ Văn 7

A.Mục tiêu cần đạt:

- Giúp HS nắm đợc nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu

- Thuộc những bài ca dao

- Có xúc cảm nhất định về những số phận trong ca dao và đời sống thực

1, Kiến thức :

- Hiện thực về đời sống của ngời dân lao động qua các bài hát than thân

- Một số biện pháp nghệ thuật tiêu biêu trong việc xây dựng hình ảnh và sửdụng ngôn từ của các bài ca dao than thân

2, Kĩ năng :

- Đọc hiểu những câu hát than thân

- Phân tích giá trị nội đung và nghệ thuật của những câu hát than thân trong bàihọc

B Chuẩn bị :

Thầy : Tham khảo thêm những câu hát có nội dung trên trong ca dao

Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề

? Bài ca dao có nội dung gì?

? Cuộc đời lận đận, vất vả

đời vất vả, gian khổ của

ng-ời nông dân trong xã hội cũ

Hoạt động của trò

H - Đọc lần lợt từng bài ca dao và chúthích

H - Đọc bài 1

- Con cò có những đặc điểm giốngcuộc đời, phẩm chất ngời nông dânchịu khó, vất vả lặn lội kiếm sống

“trời ma con cò kiếm ăn” “cái còlặn lội ”

- Mợn hình ảnh con cò để nói lêncuộc đời long đong, lận đận, cay

đắng của ngời nông dân trong xã hộiphong kiến

- 2 câu thơ đầu

Từ láy: lận đận > gợi cảm sự trắctrở, khó khăn

Thành ngữ: lên thác xuống ghềnhcàng tô đậm thêm sự vất vả

“Thân cò” > cô đơn, lẻ loi, khổ sở > một tiếng than thân đầy lệ và

Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích

II.Tìm hiểu VB

* Bài 1

- Lời than thân,trách phận của ng-

ời nông dân trong

XH cũ đó là cuộc

đời long đong, lận

đận, cay đắng củahọ

Giáo án Ngữ Văn 7

? Ngoài nội dung than thân,

bài ca này còn phản ánh nội

dung gì?Từ ngữ nào diễn

? Hãy chỉ ra ý nghĩa của sự

lặp lại cụm từ này?

? Nghệ thuật bao trùm toàn

? Bài ca dao ấy thờng nói về

ai? Về điều gì? thờng giống

nhau ntn về nghệ thuật?

? Hình ảnh so sánh có gì

đặc biệt?

? Bài ca dao cho thấy cuộc

đời ngời phụ nữ trong XH

PK ntn?

nhiều ai oán > tất cả khắc hoạnhững hoàn cảnh ngang trái mà cògặp phải và sự gieo neo, khó nhọc,cay đắng của cò

- “Ai” - đại từ phiếm chỉ > ám chỉ,

tố cáo bọn thống trị đã gây ra cảnhngang trái, loạn lạc, chà đạp lên cuộc

đời ngời nông dân

- Điệp từ “cho” nh tiếng nấc, lờinguyền, đay nghiến tội ác của bọnvua quan thống trị

- 3 tính từ “đầy, can, gầy” làm chotiếng hát than thân càng não nùng ám

ảnh

H - Đọc bài 2

- Là lời ngời LĐ thơng cho thân phậncủa những ngời khốn khổ và cũng làcủa chính mình trong XH cũ

- Là tiếng than biểu hiện sự thơngcảm, xót xa ở mức độ cao

- Tô đậm mối thơng cảm, xót xa chocuộc đời cay đắng nhiều bề của ngờidân

- ẩn dụ: con tằm, lũ kiến là nhữngthân phận nhỏ bé sống âm thầm dới

đáy XH cũ, suốt đời nghèo khó, dù cólàm lụng vất vả, lần hồi

- Hạc, cuốc: cuộc đời phiêu bạt, lận

đận, thấp cổ bé họng, khổ đau oantrái, vô vọng của ngời lao động

H - Đọc bài ca dao

- “Thân em nh giếng giữa đàngNgời thanh rửa mặt, ngời phàm rửachân”

- thờng nói về thân phận, nỗi khổ đaucủa ngời phụ nữ trong XH cũ Nỗikhổ lớn nhất là thân phận bị phụthuộc

- Trái bần: là sự nghèo khó, đắng cay

- Trái bần trôi: số phận chìm nổi, lênh

- Qua đó tố cáo tội

ác của bọn thốngtrị

Bài 2

- Tiếng than vềcuộc đời nghèokhó, lần hồi, tuyệtvọng, đau khổ củangời lao độngtrong XH cũ

Bài 3

- Diễn tả xúc

động, chân thựccuộc đời, thânphận nhỏ bé, đắngcay của ngời phụnữ xa Họ không

có quyền quyết

định cuộc đời,phải lệ thuộc vàohoàn cảnh và cóthể bị nhấn chìm

Giáo án Ngữ Văn 7 HĐ5: Khái quát nội dung

giá trị.

Nêu đặc điểm chung về

nghệ thuật trong các bài ca

dao trên? Nội dung các bài

- Hiện thực về đời sống của ngời dân lao động qua các bài hát than thân

- Một số biện pháp nghệ thuật tiêu biểu trong việc xây dựng hình ảnh và

sử dụng ngôn từ của các bài ca dao than thân

2, Kĩ năng:

- Đọc - hiểu những câu hát than thân

- Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của những câu hát than thântrong bài học

B.Chuẩn bị :

Thầy : Tham khảo thêm những câu hát có nội dung trên trong ca dao

Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề

I) Đọc - chúthích

*Đọc :

* Chú thích :

Hoạt động 2:

Phân tích bài ca dao 1

? Bài ca dao giới thiệu

chân dung của ai?

Giới thiệu nh thế nào?

? Trong những câu giới

thiệu chân dung "chú tôi",

từ nào đợc lặp lại nhiều

lần? Tác dụng?

? Qua những nét biếm hoạ

em hiểu gì về con ngời

"chú tôi"

- Học sinh đọc

- Chân dung của "chú tôi" "haytửu hay tăm": nghiện nát rợu haynớc chè đặc, nghiện chè tàu haynằm ngủ tra, nghiện ngủ "ớcnhững ngày ma", lời hay

nghệ thuật mỉa mai, cáchnói giễu cợt, châm biếm

- Đây là một con ngời lắm tậtxấu là hình ảnh ngời nông dânnghiện rợu chè, thích ăn no ngủ

kĩ, lời biếng

II) Tìm hiểu văn bản

? Bài ca dao chế giễu hạng

ngời nào trong xã hội?

- 2 dòng đầu vừa để bắt vần vừa

đê chuẩn bị cho việc giới thiệunhân vật

"Cô yếm đào, là ẩn dụ tợng trngcho cô thôn nữ trẻ đẹp Ngờixứng đôi với cô gái phải là chàngtrai giỏi giang chứ không thể làngời chú có nhiều tật xấu

- Hạng ngời này nơi nào thờicủng cố có, cần phê phán

Bài ca chếgiễu hạng ngờinghiện ngập vàlời biếng mộtcách hóm hỉnh

Hoạt động 3:

? Bài ca dao nhại lời của

ai? Nói với ai?

- Học sinh đọc:

- Lời của thầy bói  khách quan

"ghi âm, lời thầy bói, không đa

ra 1 lời bình luận, đánh giá nào

 nghệ thuật "gậy ông đập lng

ông" có tác dụng gây cời châm

Bài 2:

Giàunghèo; cha mẹ; chồng con

ấu trĩ, nực cời

Phê phán,

những kẻ hànhnghề mê tín dốtnát, lợi dụnglòng tin của ngờikhác để kiếmtiền , đồng thờiphê phán tệ nạn,bói toán nhảmnhí trong xã hội

? Theo em, bài ca dao nào

đã sử dụng lối nói nào để

phê phán?

Phóng đaị cách nói nớc đôi lậttẩy chân dung thầy bói

? Bài ca dao phê phán loại

ngời nào trong xã hội?

cho những loại ngời nào

trong xã hội xa?

Học sinh đọc

- Cò cò: Ngời nông dân

- Cà cuống: Những kẻ tai to, mặtlớn

- Chim ri, chào mào: Lính lệ,

- Anh nhắt, chim chích: Mõ làng

Bài 3:

-Cảnh tợng 1

đám ma trong xãhội cũ

điểm của nó là hình ảnh rất sống

động cho từng loại ngời  nộidung châm biếm, phê phán kín

đáo, sâu sắc hơn

Phê phán, châmbiếm hủ tục machay trong xãhội cũ

?Đám ma này để lại trong

em cảm nhận gì?

- Đám ma nh 1 đám rớc đám hội

 không phù hợp với đám ma -> dịp để đánh chén, vui vẻ,chia chác, om sòm

? Bài ca dao phê phán điều

gì?

? chân dung "cậu cai"

hiện lên sinh động qua

những chi tiết nào?

- Bức chân dung biếm hoạ "cậucai"  còn rất trẻ  nói ngọt đểmơn trớn, châm biếm

? Qua đó cho thấy cậu cai

là ngời nh thế nào?

- Chỉ bằng vài nét "điểm chỉ" mà

đã lột tả chính xác chân dung ,cậu cai: Lố lăng, bắng nhắng trailơ, thảm hại không chút quyềnhành  Điển hình cho lính trángngày xa

- Bức chân dungbiếm hoạ củacậu cai: lố lăng,kệch cỡm, thảmhại, không quyềnhành

? Bức biếm hoạ thể hiện

và thơng hại

HĐ5:Khái quát:

Bốn bài ca dao châm biếm cho thấy tính chất trào lộng dân gian thật sắcsảo, nhiều vẻ Những thói h tật xấu, hủ tục mê tín dị đoan, những hiện tợng lốbịch, những hạng ngời trong xã hội cũ đều bị châm biếm, đả kích Các ẩn dụ lốiphóng đại, cách nói ngợc là những thủ pháp nghệ thuật châm biếm đợc tác giảdân gian sáng tạo 1 cách đặc sắc Tính chiến đấu và phê phán là giá trị đích thựccủa những bài ca dao này và đến nay vẫn còn ý nghĩa

Hoạt động6: HD HS

thực hành

Hãy đọc yêu cầu của

bài tập 1.Giải quyết

theo yêu cầu

HDHS làm bài tập 2

- Có nội dung, đối tợng châmbiếm là những hạng ngời hiệntợng đáng chê cời

- Sử dụng những hình thứcgây cời, tạo tiếng cời

Giáo án Ngữ Văn 7

- Có ý thức sử dụng đại từ hợp với tình huống giao tiếp

B.Chuẩn bị :

Thầy : Bảng phụ, các ngữ liệu

Trò : Học thuộc bài cũ và đọc trớc bài “Đại từ”

C.Các hoạt động dạy và học :

1 ổn định

2 Kiểm tra: Đọc 1 bài ca dao mà em thích Nội dung ?

3 Bài mới

Trong chơng trình ngữ văn 6 em đã đợc học những loại từ nào? Mỗi loại từ

có đặc điểm và tác dụng riêng, hôm nay T-T ta học về đại từ

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dungcần

VD:

? Từ "thế”, trong đoạn văn 3

trỏ sự việc gì? Nhờ đâu em

hiểu đợc nghĩa của từ “nó”,

"thế"?

Sự việc mẹ yêu cầu

 Nhờ ngữ cảnh (tình huốnggiao tiếp) của đoạn văn

? Các từ "Ai" trong bài ca dao

Giáo án Ngữ Văn 7

? Đại từ để lại trỏ dùng để

làm gì?

? Các đại từ "ai", "gì" hỏi về

gì?

Về ngời, sự vật 2 Đại từ để hỏi:

? Các đại từ "bao nhiêu"

Ngôi 3: trỏ ngời hoặc sự vật

- Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang

Bao nhiêu tấc đất, tấc vàngbấy nhiêu

- Tớ chẳng sao cả

BT3

Thầy : Bảng phụ, các ngữ liệu.

Trò : Học thuộc bài cũ và đọc trớc bài “luyện tập tạo lập văn bản”

C.Các hoạt động dạy và học :

1 ổn định

2 Kiểm tra : Cho biết trình tự các bớc của quá trình tạo lập văn bản.Các

b-ớc có mối quan hệ với nhau ntn ?

- Ôn luyện kiến thức và kĩnăng về liên kết bố cục vàmạch lạc

- Ôn luyện về cách sử dụng từngữ và đặt câu

? Em sẽ viết cho ai? Đối tợng:

- Một ngời bạn cụ thể

? Em sẽ bắt đầu bức th

sao cho gợi cảm, tự

nhiên

- XD bố cục hợp lý, rànhmạch, đúng định hớng

- Có nhiều cách

2 Bố cục:

* Mở bài:

- Do nhận đợc th củabạn hỏi về đất nớcmình nên viết th đáplại

- Do đọc sách báo,xem Ti vi về đất nớcnên liên tởng đến đấtnớc mình

? Hãy diễn đạt thành

văn (1 đoạn) trong bức

th nh thế nào?

- Xem văn bản vừa tạo lập có

đạt đợc các yêu cầu cha

3 Diễn đạt

- Trong sáng, có mạchlạc

Giáo án Ngữ Văn 7

B.Chuẩn bị :

Thầy : Tham khảo một số th tịch cổ về văn bản và soạn bài

Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề

thiệu thể hiện thơ thất ngôn tứ

tuyệt Bài thơ 1 cần đọc với

1 Sông núi nớc Nam

? Nhận xét giọng điệu 2 câu

? Tại sao ở đây tác giả dùng

- Nớc Nam là của Vua Nam

ở Ngang bằng với vua

Ph-ơng Bắc, nớc có vua là cóchủ quyền có nền độc lập

Điều đó ta đợc sách trời địnhsẵn, rõ ràng Là chân lý lịch

sử khách quan, không aichối cãi đợc

Giáo án Ngữ Văn 7

? Hai câu đầu nói lên điều gì ?  Khẳng định 1 niềm tin, 1

ý chí về chủ quyền quốc gia

Khẳng định tính

độc lập, chủquyền của ĐạiViệt

? Hỏi "cớ sao" và gọi “nghịch

 Giống bản tuyên ngôn độclập

? Đây là bài thơ thiên về biểu ý

đợc thể hiện theo bố cục nh thế

giả qua bài thơ?

- Niềm tự hào về chủ quyềndân tộc, căm thù, giặc, tin t-ởng vào chiến thắng  biểucảm: chính xác ẩn kín đằngsau cách nói mạnh mẽ,khẳng định

2 Phò giá về kinh

a) 2 câu đầu