Giáo án ngữ văn tuần 8 chuẩn KTKN

- Phân tích tâm trạng nhân vật qua một đoạn trích trong tác phẩm Truyện Kiều.. Nội dung: b.Nghệ thuật: - Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật: diễn biến tâm trạng được thể hiện qua ngôn

Ngày soạn: 28/9/2010 Tuần: 8

Tiết: 36

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH Nguyễn Du I.Mức độ cần đạt

Thấy được nghệ thuật miêu tả tâm trạng nhân vật và tâm lòng thương cảm của Nguyễn Du đối với con người

II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng.

1 Kiến thức:

- Nỗi bẽ bàng buồn tủi cô đơn của Thúy Kiều khi bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích và tấm lòng chung thủy hiểu thảo của nàng

- Ngôn ngữ độc thoại và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc của Nguyễn Du

2 Kĩ năng:

- Nhận ra và thấy được tác dụng của ngôn ngữ độc thoại của nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

- Phân tích tâm trạng nhân vật qua một đoạn trích trong tác phẩm Truyện Kiều

III Chuẩn bị.

1 GV: Bức chân dung kiều ở lầu Ngưng bích.

2 HS: Soạn bài.

IV Tiến trình bài dạy.

1 Kiểm tra bài cũ.

2 Bài mới.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

* Hoạt động 1: Tìm hiểu

chung.

Đọc mẫu, hướng dẫn học

sinh cách đọc

(?) Đoạn trích được chia làm

mấy đoạn?

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn

bản.

(?)Theo em"khoá xuân" ở

đây có sắc thái như thế nào ?

(?)Cảnh thiên nhiên quanh

lầu Ngưng Bích được miêu

tả là những cảnh nào? Qua

cảnh vật được miêu tả em có

nhận xét gì về cảnh vật và về

hoàn cảnh của Thuý Kiều

(?)Trong hoàn cảnh này,

Kiều tưởng nhớ đến ai,với

tâm trạng như thế nào? Câu

thơ nào cho ta biết điều này ?

(?)Em có nhận xét gì cách

nói rày trông mai chờ - tách

từ trông chờ?

Lần lược 4 học sinh đọc

tự chia đoạn

Thảo luận nhóm, phân tích, trình bày

Phân tích, trả lời

Thảo luận,phân tích, trả lời

Trả lời

I.Tìm hiểu chung.

1 Đọc đoạn trích.

2 Bố cục văn bản

II Phân tích.

1 Tình cảnh của Kiều

… Trước lầu … khoá xuân

Vẻ non xa … trăng gần Bốn bề bát ngát

Cát vàng … bụi hồng dặm kia

-> Miêu tả có đường nét, màu sắc - Cảnh đẹp nhưng hoang vắng mênh mông -> Kiều cô đơn, bơ vơ

2 Nỗi nhớ của nàng kiều.

a.Nhớ Kim Trọng

Tưởng người dưới nguyệt

chén đồng Tấm son gột rửa bao giờ

->Dùng từ chọn lọc, nghệ thuật

(?)Ngoài nỗi nhớ thương đến

chàng Kim,Thuý Kiều còn

thương nhớ đến ai? Từ ngữ

nào cho ta thấy điều đó ?

(?)Theo em tại sao khi thể

hiện nỗi nhớ, Thuý Kiều lại

nhớ Kim Trọng trước cha mẹ

?

(?)Nguyễn Du đã từng khẳng

định người buồn cảnh có vui

đâu bao giờ ở đây ta thấy

tâm trạng của Kiều qua cái

nhìn cảnh vật của nàng, Kiều

cảm nhận cảnh vật như thế

nào? Ta thấy tâm trạng nàng

như thế nào?Từ buồn đâu

được lặp lại có tác dụng gì?

(?) Qua đoạn trích ta thấy

tâm trạng Kiều như thế nào

và thấy gì về nét đẹp trong

tâm hồn nàng ?

(?) Em hãy cho biết vài nét

về nội dung của tác phẩm?

(?) Qua đoạn trích trên em

thấy tác giả sử dụng những

nét đặc sắc nào về mặt nghệ

thuật

Phân tích, trả lời

Thảo luận, trả lời

H: Thảo luận nhóm, đại diện trình bày cách hiểu, sự cảm nhận

Trả lời

Cảm nhận qua phân tích trả lời

Tìm hiểu, trả lời

tách từ - Nỗi nhớ chàng Kim sâu sắc

b.Nhớ cha mẹ

Xót người tựa cửa …

Quạt nồng ấp lạnh những ai

đó giờ?

… gốc tử … vừa người ôm

-> Từ điển cố, thành ngữ - Nỗi

lo lắng cho cha mẹ

=> Sự thuỷ chung, hiếu thảo của Kiều

3.Nỗi buồn của Thuý Kiều

- Buồn trông:

+ Thấp thoáng cánh buồm: nhớ quê hương

+ hoa trôi man mác: Thân phận lưu lạc

+ Nội cỏ rầu rầu: cuộc sống tàn lụi héo hắt

+ Gió cuốn … ầm ầm: dự cảm những hiểm hoạ sắp ập xuống

-> Buồn bã, xót xa và thấp thỏm lo sợ

4 Tổng kết

a Nội dung:

b.Nghệ thuật:

- Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật: diễn biến tâm trạng được thể hiện qua ngôn ngữ độc thoại và tả cảnh ngụ tình đặc sắc

- Lựa chọn từ ngữ đặc sắc

- Sử dụng các biện pháp tu từ:

ẩn dụ, so sánh

3 Củng cố:

(?) Nhớ đến kim Trọng nàng Kiều nhớ đến điều gì?

4 Hướng dẫn:

- Học thuộc lòng bài thơ

- Soạn bài mới “ Miêu tả trong văn bản tự sự”

5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 28/9/2010 Tiết: 37

TRAU DỒI VỐN TỪ

I.Mức độ cần đạt.

Nắm những định hướng chính của trau dồi vốn từ

II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức:Những định hướng chính để trau dồi vốn từ

2 Kĩ năng: Giải nghĩa từ, sử dụng từ đúng nghĩa, phù hợp ngữ cảnh.

3 Thái độ: Yêu quí, giữ gìn vả phát huy vẻ đẹp của tiếng Việt

III Chuẩn bị.

1 GV: Bảng phụ, và một số phương tiện hổ trợ dạy học.

2 HS: Soạn bài.

IV Tiến trình bài dạy.

1 Kiểm tra bài cũ:

2 Bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu

nghĩa của từ.

Gọi HS đọc và trả lời yêu

cầu SGK

Gọi HS đọc và trả lời yêu

cầu SGK

Gọi học sinh đọc

* Hoạt động 2: Thực hành

tăng vốn từ.

Gọi học sinh đọc

(?) Nhà văn Tô Hoài nói về

vấn đề gìcó liên quan đến

việc trau dồi vốn từ?

(?) Qua câu chuyện của Tô

Gọi HS đọc và trả lời yêu cầu SGK

- Tác giả nói: Tiếng việt có khả năng đáp ứng yêu cầu gt Tiếng việt ta giàu và đẹp, luôn luôn phát triển

- Muốn phát huy chúng ta không ngừng khả năng trau dồi

Gọi HS đọc và trả lời yêu cầu SGK

a Dư từ “đẹp”

b.Sai từ “dự đoán”

c Sai từ “ đẩy mạnh”

Đọc

Đọc, tìm hiểu, trả lời

( Liên quan đến việc “ Học lời ăn tiếng nói của nhân dân ta”.để trau dồi vốn từ của mình)

Thảo luận nhóm, trình bày

I Rèn luyện để nắm vững nghĩa của từ và cách dùng từ.

1 Tìm hiểu ví dụ:

- Ví dụ 1:

- Ví dụ 2:

2 Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập làm tăng thêm vốn từ

1 Tìm hiểu đoạn văn:

Phải rèn luyện để biết thêm

Hoài, em rút ra bài học gì?

Gọi học sinh đọc

* Hoạt động 2: Luyện tập

Gọi học sinh lên bảng làm

Nhận xét chung

Hướng dẫn học sinh về nhà

làm

Gọi học sinh lên bảng làm

Nhận xét chung

Hướng dẫn học sinh về nhà

làm

Hướng dẫn học sinh về nhà

làm

Gọi học sinh lên bảng làm

Nhận xét chung

Đọc

Theo dõi, nhận xét bài làm của bạn

Về nhà làm

Theo dõi, nhận xét bài làm của bạn

Về nhà làm

Về nhà làm

Theo dõi, nhận xét bài làm của bạn

những từ chưa biết để làm tăng thêm vốn từ

2 Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập:

BT1:

- Hậu quả là: b

- Đoạt là: a

- Tinh tú là: b

BT2:

BT3:

a Dùng sai từ “ Im lặng”

b Dùng sai từ “ Thành lập”

c Dùng sai từ “ Cảm xúc”

BT4:

BT5:

BT6:

a điểm yếu

b mục đích cuối cùng

c đề bạt

d láu táu

e hoảng loạn

3 Củng cố:

Nhắc lại nội dung bài học

4 Hướng dẫn: Học bài cũ, soạn bài mới.

5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 28/9/2010 Tiết: 38

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA Nguyễn Đình Chiểu

I.Mức độ cần đạt.

- Hiếu và lí giải được vị trí của tác phẩm truyện Lục Vân Tiên và đóng gópcủa Nguyễn Đình Chiểu cho kho tàng văn học dân tộc

- Nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật của một đoạn trích trong tác phẩm Truyện Lục Vân

Tiên.

II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức: Những hiểu biết bước đầu về tác giả Nguyễn Đình Chiểu và tác phẩm Truyện

Lục Vân Tiên.

- Những hiểu biết bước đầu về nhân vật sự kiện cốt truyện trong tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên

- Khát vọng cứu người giúp đời của tác giả và phẩm chất 2 nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga

2 Kĩ năng: Đọc – hiểu đoạn trích truyện thơ

- Nhận diện và hiểu được tác dụng của các từ địa phương Nam Bộ được sử dụng trong đoạn trích

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nhân vật lí tưởng theo quan niêm đạo đức mà Nguyễn Đình Chiểu đã khắc họa trong đoạn trích

3 Thái độ: Gd hs chủ nghĩa anh hùng diệt ác cứu nạn, lòng biết ơn

III Chuẩn bị.

1 GV: Bức chân dung Nguyễn Đình Chiểu, và một số tranh khác.

2 HS: Soạn bài.

IV Tiến trình bài dạy.

1 Kiểm tra bài cũ.

2 Bài mới.

* Hoạt động 1: Tìm hiểu

chung.

(?) Em hãy tóm tắt vài nét

chính về tác giả Nguyễn

Đình Chiểu (?) Nguyễn

Đình Chiểu để lại cho đời

những tác phẩm nào?

Những tác phẩm của ông

đều viết bằng chữ gì?

(?) Tác phẩm ra đời vào

thời gian nào?

Dựa vào sách giáo khoa tóm tắt những nét chính

Trả lời ( Lục Vân Tiên, Ngư Tiều y thuật vấn đáp, Dương Từ Hà Mậu, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Văn tế Trương Định )

Trả lời

Chú ý theo dõi

I.Tìm hiểu tác giả và tác phẩm.

1.Tác giả:

- Cuộc đời:

- Sự nghiệp thơ văn: Toàn bộ viết bằng chữ Nôm

2 Tác phẩm:

a Hoàn cảnh sáng tác: Đầu

những năm 50 thông qua con

Cho HS xem tranh.

(?) Em hãy cho biết vài nét

về nội dung của tác phẩm?

(?) Em hãy cho biết vài nét

về nghệ thuật của tác

phẩm? ( chú ý về nhân vật,

ngôn ngữ, …)

GV đọc mẫu sau đó gọi học

sinh đọc

(?) Văn bản được sáng tác

theo thể loại gì?

(?) Trong đoạn trích tác gỉa

giới thiệu Vân Tiên với đặc

điểm gì nổi bật Những chi

tiết thơ nào phục vụ cho

việc giới thiệu đó ?

(?)Ngoài đặc điểm hào

hiệp, vô tư làm việc nghĩa ,

Lục Vân Tiên còn là một

con người có những đức

tính nào khác?

(?) Qua nhân vật này, tác

giả muốn gửi gắm điều gì

cách cư xử giữa người với

người ?

(?)Nhân vật Kiều Nguyệt

Nga được Nguyễn Đình

Chiểu giới thiệu là người

như thế nào?Những chi tiết

nào minh hoạ điều đó?

GV giới thiệu thêm việc

KNN vẽ hình, tự vẫn khi bị

Suy nghĩ, phân tích, trả lời

Trả lời

Trả lời

HS đọc Trả lời

Thảo luận cặp, tìm chí tiết thơ, phân tích

Suy nghĩ, phân tích

Tìm chi tiết thơ, phân tích

Lắng nghe

đường truyền miệng Toàn truyện dài 2082 câu thơ lục bát

b Tóm tắt tác phẩm:

c Nội dung và nghệ thuật:

- Nội dung: Truyền dạy đạo lí làm người Thể hiện khát vọng của nhân dân hướng tới lẽ công bằng trong cuộc đời

- Nghệ thuật:

+ NV: Xây dựng các nhân vật đối lập

+ Ngôn ngữ: Lời thơ nôm

na, mộc mạc, giàu sắc Nam Bộ + Sử dụng thành ngữ, ca dao khá độc đáo

III Tìm hiểu văn bản.

1 Đọc văn bản

2 Cấu trúc văn bản

- Thể loại: Truyện thơ Nôm

- PTBĐ: Trữ tình

3 Phân tích

a Nhân vật Lục Vân Tiên

- Hành động:

"Vân Tiên tả đột hữu xông”

->Một chàng trai giỏi võ và dũng cảm

- Ngôn ngữ, cử chỉ:

"Khoan khoan ngồi đó chớ

ra.

Nàng là phận gái ta là phận trai"

->Một người lịch sự tử tế có văn hóa

- "Làm ơn há dễ mong người

trả ơn."

-> Hiệp nghĩa vô tư

=> Là nhân vật lý tưởng có tinh thần hiệp nghĩa, cách cư xử tốt đẹp ở đời

b.Nhân vật Kiều Nguyệt Nga:

- … đâu dám cãi cha

-> Người con chí hiếu…

"Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa"

-> Lễ độ, có học thức, giáo dục

tử tế

cống giặc Ô Qua.

(?)Nêu khái quát về giá trị

nội dung và nghệ thuật

đoạn trích ?

GV hướng dẫn H đọc diễn

cảm các đoạn thơ thể hiện

hành động và tính cách

nhận vật

Trả lời Đọc

- "Tưởng đâu…cùng ngươi"

-> Trọng ân nghĩa.

III- LUYỆN TẬP Đọc diễn cảm các đoạn thơ thể hiện hành động và tính cách các nhận vật

3Củng cố: - Nêu khái quát vài nét về tác giả Nguyễn Đình Chiểu, tóm tắt một đoạn tác phẩm

Lục Vân Tiên ?

4 Hướng dẫn:

- Học bài, làm bài tập

- Soạn bài “ Lục Vân Tiên gặp nạn”

IV Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 28/9/2010 Tiết: 39

MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ I.Mức độ cần đạt.

- Hiểu được giá trị của miêu tả trong văn bản tự sự

- Vận dụng hiểu biết về miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự để đọc- hiểu văn bản

II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức:

- Nội tâm nhân vật và miêu tả nội tâm nhân vật trong tác phẩm tự sự.

- Tác dụng của miêu tả nội tâm và mối quan hệ và mối quan hệ giữa nội tâm với ngoại hình trong khi kể chuyện

2 Kĩ năng:

- Phát hiện và phân tích được tác dụng của miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

- Biết kết hợp kể chuyện với miêu tả nội tâm nhân vật khi làm bài văn tự sự

III Chuẩn bị.

1 GV: Một số dạng bài tập.

2 HS: Soạn bài.

IV Tiến trình bài dạy.

1 Kiểm tra bài cũ.

2 Bài mới.

* Hoạt động 1: Tìm

hiểu yếu tố nội tâm

trong VBTS

Đọc mẫu, gọi học sinh

đọc

(?) Tìm những câu tả cảnh

và những câu tâm trạng

của Thuý Kiều

(?) Tại sao em biết điều

đó?

Đọc

Dự vào SGK trả lời theo yêu cầu:

- Tả cảnh: “Trước lầu………

dặm kia”

- MT nội tâm: “Buồn trông…… ghế ngồi”

“ Bên trời ……… người ôm”

Thảo luận nhóm, trình bày

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự.

1 Đọc đoạn trích :

2 Tìm hiểu :

* Ví dụ 1:

- Tả cảnh:

- Miêu tả nội tâm:

- Nhờ dấu hiệu:

+ Miêu tả bên ngoài có thể quan sát trực tiếp được

+ Miêu tả nội tâm không thể

* Hoạt động 2: Luyện

tập.

Gọi HS đọc, GV giải

thích

Gọi học sinh làm

Tổ chức cho học sinh viết

tại lớp

Tổ chức cho học sinh

thực hành trên lớp

Tổ chức cho Hs nhận xét

bài viết của bạn, GV nhận

xét chung

Đọc

Làm tại lớp

Thực hành viết tại lớp

Thực hành viết tại lớp

quan sát trực tiếp được

* Ví dụ 2: Nhà văn MT nội tâm thông qua việc miêu tả diễn biến trên nét mặt Lão Hạc

3 Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập

Bài tập 1:

a Tả ngoại hình và hành động bên ngoài của Mã Giám Sinh: “ Quá niên trạc …………

………bảnh bao”

“ Ghế trê ngồi tót sỗ sàng” “ Cò kè bớt một thêm hai”

b Tả nội tâm Thuý Kiều:

Nổi mình thêm…………

… gương mặt dày”

c Viết đoạn văn tự sự về việc MGS mua kiều:

Bài tập 2:

3 Củng cố:

Nhắc lại nội dung chính

4 Hướng dẫn:

- Học bài, làm bài tập

- Soạn bài “ Lục Vân Tiên gặp nạn”

IV Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 28/9/2010 Tiết: 40

LỤC VÂN GẶP NẠN

Nguyễn Đình Chiểu

I.Mức độ cần đạt.

Nắm được nội dung nghệ thuật của một đoạn trích trong tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên

II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức:

- Sự đối lập giữa thiện- ác, thái độ tình cảm, lòng tin của tác giả đối với những người lao động

bình thường mà nhân hậu

- Nghệ thuật sắp xếp tình tiết và nghệ thuật sử dụng ngôn từ trong đoạn trích

2 Kĩ năng: Đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ văn học trung đại.

- Nắm được sự việc trong đoạn trích

- Phân tích để hiểu được sự đối lập thiện – ác và niềm tin của tác giả vào những điều tốt đẹp trong cuộc đời

3 Thái độ: GDHS yêu cái thiện ghét cái ác.

II Chuẩn bị.

1 GV: Bức tranh Trịnh Hâm.

2 HS: Soạn bài.

III Tiến trình bài dạy.

1 Kiểm tra bài cũ.

2 Bài mới.

Đọc mẫu, gọi học sinh đọc

Hướng dẫn học sinh tìm hiểu

chú thích SGK

(?) Cho biết thể loại của văn

bản?

(?) Phương thức biểu đạt ở

đoạn trích này?

(?) Vì sao Trịnh Hâm lại cố

tình hảm hại Vân Tiên?

(?) Hành động hãm hại Vân

Đọc

Xem SGK

Trả lời

Trả lời

Suy nghĩ, phân tích, trả lời

I Đọc văn bản – xen chú thích.

1 Đọc văn bản.

2 Xem chú thích.

3 Cấu trúc văn bản:

- Thể loại: Truyện Nôm

- Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

II Phân tích

1 Tội ác Trịnh Hâm.

- Trịnh Hâm hại Vân Tiên vì tính đố kị, ganh gét tài năng

- Hành động gây tội ác:

Tiên của Trịnh Hâm được

toan tính, sắp đặt kĩ lưỡng như

thế nào?

(?) Hành động của Trịnh Hâm

cho thấy hắn là một con người

như thế nào?

(?) Nguyễn Đình Chiểu kể về

tội ác tày trời của Trịnh Hâm

bằng mấy dòng thơ? Qua đó

thấy được tài năng của Ông

ntn?

(?) Những câu thơ nào diễn tả

sự chữa chạy của gia đình ông

Ngư đối với Vân Tiên?

(?) Khi đã cứu Vân Tiên biết

tình cảnh của chàng, Ông Ngư

đã đối xử ntn?

(?) Cuộc sống lao động của

ông Ngư được miêu tả ntn?

(?) Qua cuộc sống của ông

Ngư tác giả muốn gửi gắn

điều gì?

(?) Em hãy cho biết vài nét về

nội dung và nghệ thuật của

đoạn trích?

Phân tích tình tiết , trả lời

Thảo luận, trình bày

Phân tích, tìm hiểu, trả lời

- Chỉ bằng tám dòng thơ

mà Nguyễn Đình Chiểu đã lột tả được tội ác của Trịnh Hâm

- NĐC thành công ở việc sắp xếp tình tiết hợp lí

Tìm hiểu, trả lời

Phân tích, trả lời

Thảo luận, phân tích tình tiết, trả lời

Khát vọng vào niềm tin về cái thiện, vào những con người bình thường, nhân cách cao cả của ông Ngư

Trả lời

+ Thời gian: Giữa đêm khuya khi mọi người đã ngũ

+ Không gian: Giữa trời nước mênh mông

Đó là một kẻ gian sảo độc ác, bất nhân,bất nghĩa, vì hắn đang tâm hại người mù, người bạn mình

2.Việc làm nhân đức và nhân cách cao cả của ông Ngư.

- Cảnh gia đình ông Ngư cứu Vân Tiên Nhiệt tình chữa chạy “ Hối vợ, hối con” cả nhà nhốn nháo chạy chữa

- Ông Ngư sẵn lòng cưu mang, không toan tính ơn cứu mạng “ Dốc lòng nhân …”

- Cuộc sống bình dị, thanh cao, không cầu danh lợi Lối sống của các nhà ẩn sĩ

c Tổng kết :

- Nội dung:

- Nghệ thuật:

3 Củng cố:

Nhắc lại yêu cầu bài học

4 Hướng dẫn:

- Học thuộc lòng đoạn trích

- Soạn bài “ Chương trình địa phương” Chú ý sưu tầm các bài thơ ở địa phương

5 Rút kinh nghiệm:

DUYỆT TUẦN 8 30/9/2010