Tuần : 1O NS : Tiết : 40 ND : THẦY BÓI XEM VOI Truyện ngụ ngôn I/. Mục tiêu: - Hiểu nội dung, ý nghĩa của truyện “Thầy bói xem voi” - Hiểu một số nét chính về nghệ thuật của truyện ngụ ngơn . II/. Kiến thức chuẩn: 1.Ki ến thức : - Đặc điểm của nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm ngụ ngơn . - Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngơn . - Cách kể chuyện ý vị, tự nhiên, độc đáo . 2.K ĩ năng : - Đọc-hiểu văn bản truyện ngụ ngơn . - Liện hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hồn cảnh thực tế . - Kể diễn cảm truyện Thầy bói xem voi . III/. Hướng dẫn - thực hiện: Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung Hoạt động 1 : Khởi động . 1.Ổn định : 2.Kiểm tra bài cũ : - Thế nào là truyện ngụ ngơn ? Nêu ý nghĩa của truyện “Ếch ngồi đáy giếng” ? - Em hãy nêu hồn cảnh sống và ngun nhân đưa đến cái chết của Ếch ? 3. Bài mới : Dân gian có câu : Trăm nghe khơng bằng một thấy” Trăm thấy khơng bằng một sờ” Tuy nhiên ngay cả khi trực tiếp tiếp xúc với sự vật , sự việc mà chỉ tìm hiểu một cách phiến diện thì khó mà bình giá được sự việc một cách tồn diện .Câu chuyện ngụ ngơn “ Thầy bói xem voi” mà ta học hơm nay sẽ giúp các - Trả lời cá nhân . Tuần :10 Tiết : 40 THẦY BĨI XEM VOI em hiểu rõ hơn về vấn đề đó. - Nghe – ghi tựa . Hoạt động 2 : Đọc-hiểu văn bản . - Hướng dẫn đọc :Giọng mỗi thầy mỗi khác , người nào cũng quả quyết cả tin , hăm hở và mạnh mẽ. - GV đọc mẫu - Gọi HS đọc phân vai (6 HS) - Nhận xét cách đọc của mỗi bạn. - Gọi HS đọc phần chú thích . - Giải thích thêm từ : Hỏi :Em cho biết thể loại của văn bản thầy bói xem voi . Chốt : Truyện ngụ ngôn là loại truyện kể , bằng văn xuôi hoặc văn vần , mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc về chính con người để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người, nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta bài học nào đó trong cuộc sống Hỏi :Em hãy cho biết bố cục của truyện và nêu ý chính từng đoạn . Chốt : Bố cục ba đoạn Đ1: Từ đầu . . . sờ đuôi “ Giới thiệu năm ông thầy bói xem voi” Đ2: TT. . . chổi sể cùn “ Năm thầy bói sờ vào từng bộ phận của voi và phán đoán về voi” Đ3: Còn lại “Năm thầy bói tranh nhau là mình đúng và xô - Một HS dẫn truyện , 5 HS đọc vai 5 ông thầy bói . - Nhận xét . - Đọc phần chú thích - Phàn nàn : Nói với thái độ không vui , không hài lòng . - Hình thù : Hình dáng . -> Thể loại truyện ngụ ngôn . - Trình bày ý kiến I/. Tìm hiểu chung 1. Thể loại : Truyện ngụ ngôn . 2.Bố cục : Ba đoạn xát lẫn nhau” Hỏi : Em hãy xác đònh nhân vật chính của truyện . Chốt: Năm nhân vật chính là năm ông thầy bói. Hỏi :Năm thầy bói này có đặc điểm gì khác người bình thường Chuyển ý: Để biết được năm ông thầy bói này xem voi bằng cách nào, khi xem xong ông đã phán gì về voi và thái độ của các thầy khi phán voi như thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu diễn biến câu chuyện . Hoạt động 3 : Phân tích . Yêu cầu HS nhìn vào đoạn 2 Hỏi: Hãy nêu cách năm thầy bói xem và phán về voi như thế nào? ( HS xem tranh minh họa ) Chốt: Truyện có năm nhân vật chính là năm thầy bói mù . Tất cả đều chưa biết gì về voi . Cách xem voi của năm thầy là dùng tay sờ voi.Mỗi thầy chỉ sờ được một bộ phận của con voi : sờ vòi , sờ ngà , sờ tai , sờ chân , sờ đuôi . Năm thầy sờ được bộ phận nào thì phán hình thù con voi như thế : cho rằng con voi như con đỉa , như cái đòn càn , như cái quạt , như cái cột đình , như cái chổi sể cùn . Hỏi: Việc phán về voi của năm thầy bói như thế nào ? - Nghe -Trả lời cá nhân - Nghe -> Bò mù mắt -> Sờ vào bộ phận nào đó của voi . -> Phán toàn bộ con voi . - Trả lời cá nhân II./ Phân tích 1. N ội dung a. Cách xem voi của các thầy bói : - Xem voi theo cách của người mù : sờ vào bộ phận nào đó của voi: người sờ vòi, người sờ ngà , người sờ tai, người sờ chân, người sờ đi . - Phán đúng được bộ phận nhưng khơng đúng về bản chất và tồn thể . Hỏi: Theo em , năm thầy bói dùng loại từ gì để tả hình thù con voi ? Gợi ý: Về kiểu cấu tạo từ có từ đơn và từ phức ,trong từ phức có từ ghép và từ láy .Vậy các thầy dùng kiểu cấu tạo từ nào để tả hình thù con voi. Chốt : Cả năm thầy đều dùng hình thức ví von và từ láy đặc tả để tả hình thù con voi làm cho câu chuyện thêm sinh động và có tác dụng tô đậm cái sai lầm về cách xem voi và phán về voi của các thầy bói . Chuyển ý:Ta vừa tìm hiểu về cách xem voi của các thầy bói để biết được thái độ của mỗi thầy bói với ý kiến của các thầy bói khác như thế nào ta sang b. Hỏi: Thái độ của các thầy bói khi phán về voi như thế nào ? Chốt : Các thầy bói đều phán sai về voi nhưng ai cũng khẳng đònh chỉ có mình là đúng và phủ nhận ý kiến người khác -> lời nói thiếu khách quan . Chốt : Đó là thái độ chủ quan sai lầm . Cái sai nọ dẫn đến cái sai kia cả năm thầy bói - Trả lời cá nhân sun sun như con đỉa chần chẫn như cái đòn bè bè như cái quạt thóc sừng sững như cái cột đình tun tủn như cái chổi sể cùn -> Từ láy - Trình bày ý kiến - Nghe + ghi. - Xô sát b.Thái độ của mỗi thầy bói với ý kiến của các thầy bói khác : - Lời nói thiếu khách quan : khẳng định ý kiến của mình , phủ định ý kiến của người khác. không ai chòu thua ai . Hỏi: Từ đó dẫn đến hậu quả gì Hỏi: Năm thầy bói đều đã được sờ voi thật và mỗi thầy cũng đã nói được một bộ phận của voi nhưng không thầy nào nói đúng về con voi . Vậy em cho biết sai lầm của năm thầy bói ở chỗ nào ? Chốt: Sai lầm của mỗi thầy là chỉ sờ được một bộ phận của con voi mà đã tưởng , đã phán đó là toàn bộ con voi . Cả năm thầy đều chung một cách xem voi phiến diện . Truyện không nhằm nói cái mù thể chất mà muốn nói đến cái mù về nhận thức và cái mù về phương pháp nhận thức của các thầy bói . Truyện chế giễu luôn cả các thầy bói và nghề bói . Hỏi: Nghệ thuật của truyện độc đáo là ở chỗ nào ?Lời đối thoại,các sự việc sắp xếp như thế nào? Chốt: Qua truyện Thầy bói xem voi , đây là cách nói ngụ ngôn , cách giáo huấn tự nhiên , sâu sắc : Xây dựng lời đối thoại giữa năm thầy bói xem voi , phán đoán về voi sai tạo nên tiếng cười hài hước , -> Sai lầm của họ là lấy cái bộ phận mà chỉ cái toàn thể. - Trả lời cá nhân - Hành động sai lầm : xơ xát, đánh nhau tốc đầu, chảy máu . 2. Nghệ thuật Cách nói bằng ngụ ngơn , cách giáo huấn tự nhiên, sâu sắc : - Dựng đối thoại , tạo nên tiếng cười hài hước kín đáo. - Lặp lại các sự việc . - Nghệ thuật phóng đại . kín đáo … Truyện có sử dụng biện pháp phóng đại để tô đậm cái sai lầm về thái độ của các thầy bói xem voi . Hỏi: Theo em , truyện Thầy bói xem voi khuyên con người ta điều gì ? Hỏi: Trong cuộc sống hằng ngày em có đánh giá sự vật , sự việc , con người một cách phiến diện không ? vì sao ? Chẳng hạn : như đánh giá một người nào đó ta phải đánh giá về hình thức và nội dung ( lời nói , cử chỉ , cách đối xử …). GV diễn giảng :Sự vật, hiện tượng rộng lớn gồm nhiều mặt , nhiều khía cạnh khác nhau. Nếu chỉ biết một mặt, một khía cạnh mà đã cho rằng đó là tồn bộ sự vật thì sẽ mắc sai lầm . Muốn kết luận đúng phải xem xét tồn diện , cân nhắc kỹ tránh sai lầm. Hỏi: Tìm một vài thành ngữ tuong tự thành ngữ “Thầy bói xem voi” Hỏi: Em hãy tìm điểm chung , điểm riêng của hai bài học trong hai truyện “Ếch ngồi đáy giếng” và “Thầy bói xem voi”. - Nghe. - Trình bày ý kiến -> Không mà phải xem xét một cách toàn diện để không dẫn đến sai lầm . -> Thấy cây chẳng thấy rừng - Thảo luận nhóm . 3. Ý nghĩa văn bản Truyện khun nhủ con người khi tìm hiểu về một sự vật ,sự việc nào đó phải xem xét chúng một cách tồn diện . Chốt: - Điểm chung:Cả hai truyện đều nêu ra những bài học về tìm hiểu và đánh giá sự vật, hiện tượng,nhắc người ta khơng được chủ quan trong việc nhìn sự vật, hiện tượng xung quanh. - Điểm riêng : * Ếch ngồi đáy giếng” nhắc nhở con người phải biết mở rộng tầm hiểu biết của mình, khơng được kiêu ngạo, coi thường những đối tượng xung quanh . * “Thầy bói xem voi” là bài học về phương pháp tìm hiểu về sự vật, hiện tượng . => Điểm riêng của hai truyện bổ trợ cho nhau trong bài học về nhận thức . Hoạt động 4 : Luyện tập - Gọi HS đọc bài tập SGK /103 - Gọi HS xác định u cầu bài . - Gọi HS kể VD: Cuộc trò chuyện giữa ba bạn học sinh với nhau . Có một bạn hỏi Này ! Các bạn thấy công viên Đầm sen TP HCM như thế nào ? Một bạn thì nói đầm sen như thế này ,bạn khác cho rằng không phải vậy -> Cuối cùng dẫn đến kết quả cải cọ nhau .Tương tự như vậy về nhà các em làm bài tập này . - Kể một vài ví dụ : Tự học sinh tìm ra 1 số mẫu truyện nêu lên sai lầm mà mình mắc phải . Có thể kể lại câu chuyện “Tôi và Liên”ở bài thứ tự kể trong văn tự sự (Phần luyện tập trang 98 SGK ). Hoạt động 5 : Củng cố - Dặn dò . 4.Củng cố: Qua truyện “Thầy bói xem voi” em rút ra bài học gì cho bản thân . 5.Dặn dò: a.Bài vừa học: Nắm được nội dung, ý nghĩa của truyện. b.Soạn bài: Danh từ (tt), trang 108,sgk Cách soạn: Xem bài danh từ ,giải trước các câu hỏi sgk . Cho biết : - Các kiểu loại danh từ chỉ sự vật :Danh từ chung và danh từ riêng . - Thực hiện theo yêu cầu GV. - Nêu quy tắc viết hoa danh từ riêng . c.Trả bài: Danh từ (tiết 32)  Hướng dẫn tự học : - Đọc kó truyện , tập kể diễn cảm câu chuyện theo đúng trình tự các sự việc . - Nêu ví dụ về trường hợp đã nhận đònh , đánhgiá sự vật hay con người một cách sai lầm theo kiểu “Thầy bói xem voi” và hậu quả của việc đánh giá sai lầm này . - Thực hiện theo yêu cầu GV. DUYỆT Ngày ……tháng …… năm 2010 Tổ Trưởng Huỳnh Cơng Trạng . Trả lời cá nhân . Tuần :10 Tiết : 40 THẦY BĨI XEM VOI em hiểu rõ hơn về vấn đề đó. - Nghe – ghi tựa . Hoạt động 2 : Đọc-hiểu văn bản . - Hướng dẫn đọc. đây là cách nói ngụ ngôn , cách giáo huấn tự nhiên , sâu sắc : Xây dựng lời đối thoại giữa năm thầy bói xem voi , phán đoán về voi sai tạo nên tiếng cười