A.Mục tiêu cần đạt: Giiúp HS -Qua tâm trạng cô đơn,buồn tủi và nỗi niềm thương nhớ của Kiều,cảm nhận được tấm lòng thuỷ chug,hiếu thảo của nàng -Thấy được NT miêu tả nội tâm nhân vật của
Trang 1A.Mục tiêu cần đạt: Giiúp HS
-Qua tâm trạng cô đơn,buồn tủi và nỗi niềm thương nhớ của Kiều,cảm nhận được tấm lòng thuỷ chug,hiếu thảo của nàng
-Thấy được NT miêu tả nội tâm nhân vật của Ng Du:Diễn biến tâm trạng được thể hiện qua ngôn ngữ độc thoại và NT tả cảnh ngụ tình
B.Chuẩn bị:
tranh minh hoạ Kiều ở lầu Ngưng Bích
C.Bài cũ:
-Đọc thuộc đoạn tả bức tranh mùa xuân trong “Cảnh ngày xuân”? Cảm nhận của em về bức tranh xuân đó(có so sánh cảnh ở các câu đầu và ở cuối đoạn trích)
-Em học tập được gì sau khi học trong đoạn trích?
D.Tổ chức các hoạt động dạy - học :
HĐ1: Giới thiệu bài:
Nguyễn Du là bậc thầy về tả cảnh.Nhiều câu thơ tả cảnh của ông có thể coi là chuẩn mực cho vẻ đẹp của thơ cổ điển Ng Du không chỉ giỏi về tả cảnh mà còn giỏi về tả tình cảm, tâm trạng.Cảnh và tình trong thơ N Du luôn đi liền với nhau Đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” là sự kết hợp, giao hoà của hai yếu tố đó
HĐ2 :HD đọc - hiểu chú thích.
-Giới thiệu các sự việc xảy ra trước đoạn trích
-GV giới thiệu tranh vẽ
-GV đọc mẫu, HS đọc lại
-Vị trí và kết cấu đoạn trích? (câu 1033-1054)
+)6 câu: Hoàn cảnh cô đơn của Kiều
+ )8 câu: Nỗi thương nhớ Kim Trọng,nhớ cha mẹ
+)8 câu: Tâm trạng của Kiều qua cách nhìn cảnh vật
-Đại ý?
HĐ3 : Tìm hiểu đoạn trích
@B1:Tìm hiểu mục1
H:Cảnh được khắc hoạ qua từ ngữ,hình ảnh nào?
H:Cảnh gợi cho ta cảm nhận như thế nào về thời gian,không
gian? Ng.Du tả tâm trạng Kiều vào một đêm trăng, không gian
mênh mông hoang vắng
H:Cảnh “non xa”,”trăng gần ở chung ”gợi hình ảnh lầu Ngưng
Bích như thế nào giữa không gian hoang vắng đó? trơ trọi,chơi
vơi giữa mênh mông trời nước
H:Chọn không gian như vậy thể hiện điều gì? càng làm nổi bật
sự trơ trọi chơi vơi của lầu Ngưng Bích, từ đó thể hiện tâm
trạng nhân vật
H:Cụm từ “mây sớm đèn khuya”gợi điều gì? thời gian tuần
hoàn,khép kín
*GV: không gian cũng như thời gian đang giam hãm con
người.Sớm-khuya;ngày –đêm.Kiều thui thủi một mình nơi quê
người nàng chỉ còn biết làm bạn cùng “mây sớm đèn khuya”
H:Từ ngữ nào góp phần diễn tả tâm trạng Kiều? bẽ bàng, nửa
tình nửa cảnh như chia tấm lòng
I/Đọc,tìm hiểu chú thích
Đại ý:Tả cảnh ở lầu Ngưng
Bích,qua đó bộclộ tâm trạng của Thuý Kiều
II/Tìm hiểu đoạn trích:
1/Khung cảnh ở lầu Ngưng Bích
Trước lầu Ngưng Bích khoá xuân
Vẻ non xa,tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia
*Cảnh gợi không gian mênh mông hoang vắng đến rợn
ngợp
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng
*Tả tình gợi thời gian tuần hoàn
khép kín
*Kiều cô đơn tuyệt đối,chán nản,buồn tủi
Tuần 8
Trang 2H:Cảm nhận của em về hoàn cảnh và tâm trạng của Kiều?
Hoàn cảnh cô đơn tuyệt đối, tâm trạng buồn tủi, chán nản, tan
nát cõi lòng
@B2: Tìm hiểu mục 2.
H:Trong cảnh ngộ này,Kiều nhớ đến ai?
H:Kiều nhớ đến Kim Trọng trước, điều này có hợp lý không ?
Vì sao? HS thảo luận nhóm,trả lời
*GV chốt: Nhớ Kim Trọng trước, điều này vừa phù hợp qui
luật tâm lý,vừa thể hiện sự tinh tế trong ngòi bút N.Du.Trước
câu hỏi “Bên tình bên hiếu bên nào nặng hơn”,Kiều đã lựa chọn
chữ hiếu: “Làm con trước phải đền ơn sinh thành” Vì lẽ đó,
nàng luôn mặc cảm đã phụ tình chàng Kim:
“ Lời thề thôi đã phụ chàng với hoa”
“Ôi Kim lang, hỡi Kim lang
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây”
Và lúc này nỗi đau đớn nhất của Kiều là “Tấm son gột rửa bao
giờ cho phai” Đây là nghệ thuật khắc hoạ tâm lý n/v hết sức
tài tình của N Du
H:Cách thể hiện nỗi nhớ Kim Trọng như thế nào? nhớ người
yêu, Kiều luôn tưởng nhớ lời thề dưới trăng của tình yêu “Nhớ
lời nguyện ước ba sinh”.Nàng “tưởng” Kim Trọng cũng đang
hướng về mình, đêm ngày đau đáu mong chờ mình
H:Nhớ Kim Trọng, nàng nghĩ về thân phận, cảnh ngộ mình
như thế nào?nàng đang : “Bên trời góc bể bơ vơ” Nhưng đau
đớn nhất là tấm lòng son của Kiều đã bị dập vùi, hoen ố,biết
bao giờ gột rửa cho sạch
H:Có cách hiểu nào khác về câu thơ này nữa không ? HS trả
lời: tấm lòng son sắt của Kiều đối với Kim Trọng không bao
giờ phai
-Nhận xét NT dùng từ ngữ,hình ảnh ở đoạn thơ ? dùng điển cố
TQ, thành ngữ Việt “rày trông mai chờ”
-Tìm từ ngữ, hình ảnh thể hiện nỗi nhớ cha mẹ của Kiều?
Xót, quạt nồng ấp lạnh, sân lai, gốc tử
H:Kiều nhớ cha mẹ với tâm trạng như thế nào
H:Cách dùng từ ngữ ? điển cố TQ : sân lai, gốc tử, thành ngữ:
quạt nồng ấp lạnh
H:Qua nỗi nhớ của Kiều, nhận xét về vẻ đẹp trong tính cách
của Kiều?là người nhân hậu, vị tha, thuỷ chung, hiếu thảo
-Nhận xét NT miêu tả nhân vật ở đoạn thơ này?N Du đã miêu
tả nội tâm n/v:
+)Dùng từ ngữ, hình ảnh chỉ không gian, thời gian cách
biệt;dùng các động từ làm vị ngữ “rày trông mai chờ”, “tựa
cửa hôm mai” tạo thành một hệ thống ngôn ngữ độc thoại nội
tâm n/v; kết hợp hài hoà giữa phong cách cổ điển(dùng điển
cố) và dân tộc (dùng thành ngữ Việt), tạo nên những vần thơ
biểu cảm thể hiện tâm trạng bi kịch của n/v
GV nói thêm về sự tồn tại của hai dạng ngôn ngữ: đối thoại và
độc thoại, sẽ tìm hiểu kỹ ở các bài sau
2/Tâm trạng thương nhớ của Kiều
a)Nhớ Kim Trọng:
Tưởng người dưới nguyệt chén
đồng
Tin sương luống những rày trông
mai chờ
Bên trời góc bể bơ vơ
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai
Dùng điển cố, từ Hán Việt, thành ngữ thuần Việt để khắc hoạ tâm lý nhân vật
*Kiều nhớ người yêu với tâm trạng xót xa đau đớn
b) Nhớ cha mẹ:
Xót người tựa cửa hôm mai Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ Sân lai cách máy nắng mưa
Có khi gốc tử đã vừa người ôm
-Dùng điển cố, thành ngữ Hán Việt
*Kiều nhớ cha mẹ với tâm trạng thương, xót
* Kiều có tấm lòng vị tha, là người tình chung thuỷ, ngưòi con hiếu thảo
* Miêu tả nội tâm n/v qua ngôn ngữ độc thoại
3/Cảnh vật qua tâm trạng Kiều
Buồn trông cửa bể chiều hôm
Trang 3@B3:HS quan sát 8 câu cuối
-Nt gì nổi bật ở các câu thơ ? điệp ngữ, điệp 4 lần từ “buồn
trông” ở đầu mổi câu lục bát
-Tác dụng ? tạo âm điệu trầm buồn, mỗi lần “buồn trông” lại
mở ra mổi cảnh.Cảnh nào cũng nhuốm màu tâm trạng buồn
H:Đó là những cảnh nào? Miêu tả bằng miệng mỗi cảnh?
Cảnh cửa bể chiều hôm với hình ảnh con thuyền thấp thoáng
xa xa.Cảnh ngọn nước mới sa với hoa trôi man mác;cảnh nội
cỏ rầu rầu;cảnh gió cuốn mặt duềnh với ầm ầm tiếng sóng kêu
rất gần
-Nhận xét NT miêu tả cảnh?dùng loạt từ láy tượng hình :thấp
thoáng, xa xa, an mác, rầu rầu, xanh xanh thể hiện tâm trạng
Kiều: cánh buồm xa xa gợi sự cô đơn, ước vọng mơ hồ; hoa
trôi man mác là tâm trạng buồn cho thân phận nổi trôi vô định;
nội cỏ rầu rầu là tâm trạng bi thương trước tương lai mờ mịt
Dùng từ láy tượng thanh ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế
ngồi: gợi tâm trạng hãi hùng,lo sợ như báo trước dông bão vùi
dập đời nàng
*GV: Cáì tài tình là ở chỗ các từ láy thể hiện mức độ tăng tiến
dần Cảnh được nhìn từ xa đến gần, màu sắc từ nhạt đến đậm,
âm thanh từ tĩnh đến động, nỗi buồn từ mông lung, man mác
đến lo âu kinh sợ
.Nghệ thuật điệp ngữ được dùng thật sắc:cụm từ “buồn trông”
là cảm xúc chủ đạo của tâm trạng Mỗi cặp lục bát là một nét
tâm trạng như một điệp khúc buồn
-So sánh NT tả cảnh ở đoạn này với đoạn trích “Cảnh ngày
xuân”? thảo luận nhóm, trả lời
*GV chốt: Ở “Cảnh ngày xuân”, tác giả trực tiếp miêu tả cảnh
vật, làm nổi bật bức tranh thiên nhiên Còn ở đoạn này, mục
đích của việc miêu tả là làm nổi bật tâm trạng của Kiều Thiên
nhiên được cảm nhận qua tâm trạng của Kiều Ở đây “Người
buồn cảnh có vui đâu bao giờ”
H:Em có biết đó là NT gì? tả cảnh ngụ tình
H:Em biết gì về NT này? HS trả lời
*GV: NT tả cảnh ngụ tình là mượn cảnh vật để gửi gắm(ngụ)
tâm trạng(tình).Cảnh là phương tiện miêu tả, còn tình là mục
đích miêu tả.Tả cảnh để thể hiện tâm trạng
HĐ4 : Tổng kết.
-Hướng dẫn HS chốt lại nội dung, NT của đoạn trích
-HS đọc ghi nhớ
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm
xa xa
=>Tâm trạng cô đơn, ước vọng
mơ hồ
Buồn trông ngọn nước mới sa Hoa trôi man mác biết là về đâu
=> buồn cho thân phận nổi trôi vô định
Buồn trông nội cỏ rầu rầu Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
=> Bi thương trước tương lai mờ mịt
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
=> Hãi hùng, lo sợ =>dự báo dông bão sẽ vùi dập đời Kiều
*NT điệp ngữ, sử dụng từ láy
NT tả cảnh ngụ tình => thể hiện tâm trạng buồn, lo âu, kinh sợ của Kiều
III/Tổng kết: ghi nhớ
E.Dặn dò :
-Học thuộc lòng đoạn trích
-Chuẩn bị : đọc trước bài Trau dồi vốn từ để tiết 37 học
- Soạn"Truyện Lục Vân Tiên" và đoạn trích "Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga"
Tuần 7
Tiết 32
G:06/10/2010
Trang 4A.Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến Thức:
- Hiểu được vai trò miêu tả trong văn tự sự
- Vân dụng hiểu biết về miêu tả trong văn bản tự sự để đọc - hiểu văn bản
- Sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong một văn bản
- Vai trò tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự
2 Kĩ năng:
- Phát hiện và phân tích được tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự
- Kết hợp kể chuyện với miêu tả khi làm một bài văn tự sự
- Cảm nhận được ý nghĩa tố cáo, lên án xã hội trong đoạn trích
3 Thái độ:
- Hiểu rõ vai trò tác dụng của yếu tố miêu tả để viết văn hay hơn
B.Chuẩn bị:
- GV: Sách giáo khoa, SGV, Sách CHKT-KN; Bảng phụ ( VD trong SGK)
- HS: Đọc ví dụ, trả lời câu hỏi ở SGK.
- Vấn đáp, đàm thoại kết hợp với thảo luận nhóm
D.Tổ chức các hoạt động dạy - học :
HĐ1: Bài cũ:
Kiểm tra vở bài tập
HĐ2:Giới thiệu bài: Ở lớp 8,các em đã thấy được sự cần thiết của việc kết hợp yếu tố miêu tả, biểu
cảm trong văn bản tự sự.Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu sâu hơn vấn đề này
HĐ3:Bài học:
B1:Tìm hiểu chung:
@B1.1:MT:Tìm hiểu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản
tự sự
*HS đọc đoạn trích
H:Đoạn văn kể về sự việc nào? Vua Quang Trung chỉ huy
đánh đồn Ngọc Hồi
H:Nhân vật vua QT hiện ra như thế nào?
H:Chỉ ra các yếu tố trong đoạn trích ? như phần ghi bảng
H:Các chi tiết ấy miêu tả đối tượng nào? miêu tả hành động,
sự việc
*HS viết các sự việc ở câu c thành đoạn văn,GV giới
thiệu ở bảng phụ, HS đọc đoạn văn
H:Nếu chỉ kể sự việc như ở đoạn văn này thì câu chuyện sẽ
như thế nào? Không sinh động,thiếu hấp dẫn vì chỉ thuần
“kể việc gì” chứ chưa thể hiện được “sự việc ấy diễn ra
như thế nào”
-So sánh đoạn văn ở bảng phụ -do HS viết- với đoạn văn
trong đoạn trích,cho biết yếu tố miêu tả đóng vai trò gì
trong văn bản tự sự?
@B1.2 : MT:Tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự.
H:Khi viết văn bản tự sự, ta cần kết hợp các yếu tố nào?
cần có miêu tả cụ thể,chi tiết về cảnh, nhân vật, sự việc, hành
động
H: Việc sử dụng yếu tố miêu tả trong văn tự sự có tác
1 Miêu tả trong văn bản tự
sự:
a Ví dụ: đoạn trích (SGK tr
91)
- Đoạn trích kể về quân Tây Sơn đánh đồn Ngọc Hồi
- Trong trận đánh vua Quang Trung chỉ huy tướng sĩ: Rất mưu trí, oai phong
+ Các chi tiết miêu tả:
+ “Nhân có gió bấc… làm hại mình”
+ “Quân Thanh chống …mà chết”
+ “Quân Tây Sơn thừa …lung tung”
=>Làm nổi bật quân Thanh và quân Tây Sơn
b Kết luận: Yếu tố miêu tả tái
hiện lại những hình ảnh, những trạng thái đặc điểm, tính
chất, của sự vật, con người và cảnh vật trong tác phẩm
Trang 5dụng gì? để câu chuyện sinh động, gợi cảm.
*GV: Trong văn bản tự sự không chỉ thuần “kể việc gì”
mà còn chú ý trình bày được “sự việc ấy diễn ra như thế nào” đẻ
câu chuyện sinh động như đang hiện lên trước mắt
người đọc
*HS đọc ghi nhớ
B2 : Hướng dẫn HS luyện tập.
*MT:Phát hiện và phân tích được tác dụng của miêu tả trong
văn bản tự sự
-HS đọc BT 1
- HS tìm yếu tố tả người,tả cảnh vật trong đoạn trích “Chị
em TK” và “Cảnh ngày xuân”
Gợi ý :tả TVân,Ng Du tả ở mặt nào? khuôn mặt,nét
ngài, miệng cười,giọng nói,mái tóc,làn da
-T/g so sánh các nét đẹp đó với sự vật gì? trăng, hoa, tuyết,
H:Tả TK, Ng Du thể hiện có gì khác so với tả TV?
Tác dụng?chỉ đặc tả đôi mắt,qua đó thể hiện vẻ đẹp tâm
hồn và trí tuệ của n/v,còn TV chỉ nổi bật vẻ đẹp bên ngoài
H:Trong “Cảnh ngày xuân”,N Du chọn lọc chi tiết và
dùng NT miêu tả như thế nào?
H:Cảnh sắc mùa xuân hiện ra như thế nào?
*HS đọc BT 2
*HS viết vào bảng phụ nhóm,dựa vào sự việc ở các câu
cuối của đoạn “Cảnh ngày xuân” bắt đầu từ câu “Tà tà
-GV treo lên bảng, lớp nhận xét:chỉ ra yếu tố miêu tả,
hiệu quả của nó trong đoạn, kết hợp như vậy có hợp
lý không?
-HS sửa chữa nếu cần,GV chốt
-HS đọc BT 3,nắm yêu cầu BT,GV g thiệu tranh vẽ chị
em TK
-HS chỉ tranh và kể bằng lời văn của mình,chú ý miêu tả
-Lớp nhận xét, góp ý,sửa sai,GV uốn nắn
văn bản tự sự:
Trong văn bản tự sự, sự miêu tả
cụ thể, chi tiết về cảnh vật, nhân vật và sự việc có tác dụng làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, gợi cảm, sinh động
*Ghi nhớ: ( SGK/92) II/Luyện tập:
1/Tìm hiểu yếu tố miêu tả
a) đoạn trích “Chị em TK”
=> tả người:
-Thuý Vân :
tả nhan sắc bên ngoài Thuý Kiều:
Đặc tả đôi mắt => toát lên vẻ đẹp bên ngoài lẫn tâm hồn, trí tuệ
b)Cảnh ngày xuân => tả cảnh vật
-Dùng từ tả màu sắc:xanh, trắng, cỏ non, thiều quang -Dùng từ giàu chất tạo hình:xanh tận, trắng điểm
=>làm hiện lên bức tranh xuân diễm lệ,tinh khôi, sống động
2/Viết đoạn văn kể việc chị em
TK đi chơi xuân vào buổi chiều ngày thanh minh
3/Giới thiệu vẻ đẹp của chị em
TK bằng lời kể của mình
HĐ4: Củng cố:HS đọc ghi nhớ.
HĐ5:Hướng dẫn tự học: - GV hệ thống, khắc sâu nội dung.
- Hướng dẫn HS về nhà học và làm BT, chuẩn bị bài
+ Vận dụng vào việc viết các đoạn văn, văn bản.
- Học bài + làm bài tập 2 (SGK/92) + 2,3,4 (SBT/38,39)
-Chuẩn bị cho bài viết số 2;
-Soạn bài "Trau dồi vốn từ'',"Kiều ở lầu Ngưng Bích".
*RKN:
Tuần 7
Tiết 33
G: 06/10/2010
Trang 6A.Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức: - Nắm được nhứng định hướng chính để trau dồi vốn từ.
2 Kĩ năng: Giải nghĩa từ và sử dụng từ đúng nghĩa, phù hợp với ngữ cảnh.
3 Thái độ: Giữ gìn và phát triển vốn từ TV.
B Chuẩn bị: - GV: Sách giáo khoa, SGV, Sách CHKT-KN; Bảng phụ ( VD trong SGK)
- HS: Đọc ví dụ, trả lời câu hỏi ở SGK.
C P hương pháp : Nêu vấn đề, đàm thoại quy nạp thuyết trình Kĩ thuật động não
D.Tổ chức các hoạt động dạy - học :
HĐ1 :Bài cũ:
-Thuật ngữ là gì? Cho một thuật ngữ thuộc lĩnh vực văn học và giải nghĩa
-Thuật ngữ có đặc điểm gì? Cho VD minh hoạ
HĐ2 :Giới thiệu bài: Muốn diễn tả chính xác và sinh động những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc của
mình, người nói, viết phải có một vốn từ ngữ phong phú Để có vốn từ ngữ phong phú ta làm thế nào, bài học hôm nay giúp các em hiểu điều đó
HĐ3 :Bài học:
B1:Cho HS tìm hiểu mục I
@B1.1: MT:Rèn luyện để nắm vững
nghĩa của từ và cách dùng từ.
HS đọc đoạn văn của Phạm Văn Đồng
-Tác giả muốn nói điều gì?
@B2: HS đọc BT 2: Xác định lỗi diễn
đạt-Tại sao có những lỗi này? thừa từ
“đẹp” vì “thắng cảnh” : là cảnh đẹp
“dự đoán”: đoán trước sự việc xảy ra
trong tương lai => sửa là phỏng đoán,
ước đoán
“đẩy mạnh” : thúc đẩy cho phát triển
nhanh mà qui mô thì chỉ có
thể là mở rộng hoặc thu hẹp chứ không
thể nhanh
hay chậm được
=>dùng từ sai do không nắm đầy đủ,
chính xác nghĩa của từ
-Để có cách dùng từ chính xác, ta phải
làm gì? trau dồi vốn từ
-Trau dồi bằng các cách nào? HS trả lời
*Đọc ghi nhớ
HĐ3: Cho HS tìm hiểu mục II.
-Đọc đoạn văn ở Mục II
-Em hiểu ý kiến này như thế nào? Tô
Hoài đã phân tích quá
Trình trau dồi vốn từ của N Du là học
hỏi lời ăn tiếng nói của nhân dân để làm
tăng vốn từ cho mình
-Cho biết thêm một cách trau dồi vốn
từ?
-Làm thế nào để tăng thêm vốn từ?
*HS đọc ghi nhớ
I/Tìm hiểu chung:
1.Rèn luyện để nắm vững nghĩa của từ và cách dùng từ:
a Bài tập: Cho HS thực hiện BT1, BT2 SGK Mục I
b Bài học:
- Hiểu đầy đủ và chính xác nghĩa của từ trong những văn cảnh cụ thể
- Biết cách dùng từ cho đúng nghĩa và phù hợp với văn cảnh
2/Rèn luyện để làm tăng vốn từ:
a Bài tập: Cho HS thực hiện BT ở SGK Mục II
Trang 7
HĐ4:Cho HS làm bài tập.
-HS đọc và giải BT 1
-HS đọc và tìm hiểu yêu cầu BT 2
Xếp các từ đã cho vào nét nghĩa đúng,
sau đó giải thích
-HS đọc yêu cầu BT 3
Tìm lỗi sai, giải thích vì sao sai?
Do không nắm đầy đủ và chính xác
nghĩa của từ
-Hs làm BT4 Bình lụân ý kiến của Chế
Lan Viên:Tìm hiểu ý của đoạn văn, sau
đó mới bình luận
-Bài tập 5:Từ ý kiến của HCM, hãy đề
xuất cách thực hiện để tăng vốn
từ
-Bài tập 6:điền từ thích hợp
-Bài tập 7:Phân biệt nghĩa của các từ đã
cho
-&8& -5/Bài học rút ra:-Lắng nghe lời nói
hằng ngày qua mọi người xung quanh,
qua các phương tiện thông
tin đại chúng
-Đọc các tác phẩm văn học mẫu
mực
-Ghi chép các từ ngữ đã nghe, đọc được
vào sổ tay.Từ nào chưa rõ thì nên tra từ
điển hoặc hỏi
cùng
c)đề đạt d)láu táu e)hoảng
loạn
7/a)Nhuận bút:tiền trả cho người
viết một tác phẩm
Thù lao :trả công để bù đắp vào lao
động đã bỏ ra hoặc khoản tiền trả công
để bù đắp vào lao động
b)tay trắng:Không có của cải, vốn liếng
gì
b Bài học: Tích lũy thêm những yếu tố cấu tạo từ chưa biết, làm phong phú vốn từ của bản thân
II/Luyện tập :
1/Chọn cách giải thích đúng
-hậu quả:kết quả xấu -đoạt: chiếm được phần thắng
2/Xác định nghĩa của yếu tố Hán Việt
A.tuyệt a1:dứt, không còn +tuyệt chủng: mất hẳn nòi giống
+tuyệt tự: không người nối dõi + tuyệt giao: cắt đứt giao thiệp + tuyệt thực:không ăn để phản đối hoặc nhằm đạt được yêu cầu nào đó
a 2: cực kỳ, nhất -tuyệt đỉnh: điểm cao nhất, mức cao nhất -tuyệt mật: cần giữ bí mật tuyệt đối -tuyệt tác: tác phẩm văn học nghệ thuật đẹp, hay đến mức không còn có cái hơn
3/Sửa lỗi dùng từ đặt câu
a)Sai từ “im lặng”:từ này dùng để nói về cảnh tượng của người, con người
Sửa: thay bằng:yên tĩnh, vắng lặng
b)thành lập:xây dựng nên một tổ chức
Quan hệ ngoại giao không phải là một tổ chức
Sửa:thiết lập c)cảm xúc:rung động do tiếp xúc với việc gì Thay:xúc động, cảm phục
trắng tay: bị mất hết tất cả c)kiểm điểm:xem xét, đánh giá để có được một nhận định chung
kiểm kê: kiểm tra lại từng cái, từng món để xác định số lượng, chất lượng
4/Tiếng Việt là một ngôn ngữ trong sáng và đẹp. Điều đó thể hiện trước hết qua ngôn ngữ của người dân Muốn gìn giữ sự trong sáng và giàu đẹp của Tiếng Việt thì nên học tập lời
ăn tiếng nói của người dân
HĐ 4 : Luyện tập.
HĐ 5: Hướng dẫn tự học:- GV hệ thống, khắc sâu ND; - Hướng dẫn HS về nhà học và làm BT,
chuẩn bị bài; - Vận dụng vào việc các đoạn văn, văn bản; - Về nhà làm bài tập 8, 9; -Ôn lý thuyết
kiểu văn bản tự sự có kết hợp miêu tả để làm bài viết số 2 vào tiết 34, 35 - Chuẩn bị học bài
Chương trình địa phương phần văn(hoàn chỉnh việc sưu tầm)
Trang 8Tuần 7
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
- Biết v/dụng những k/thức đã học để thực hành viết một bài văn tự sự kết hợp với m/tả cảnh vật, con người, hành động
- Rèn luyện kĩ năng diễn đạt, tr/bày,
B/ Chuẩn bị: + HS: Nắm vững ph/pháp làm bài, giấy, bút.
+ GV: Ra đề - đáp án và biểu điểm
C/ Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS.
D/ Tổ chức hoạt động dạy và học:
* HĐ1: GV ghi đề lên bảng:
I/ Đề: Tưởng tượng 20 năm sau, vào một ngày hè, em về thăm lại trường cũ Hãy kể lại buổi thăm trường xúc động đó.
* HĐ2: GV h/dẫn HS làm bài.
- Xác định yêu cầu đề về thể loại, nội dung
- Yêu cầu bài văn: hình thức ; cách trình bày bố cục, nội dung, diễn đạt
* HĐ3: GV cho HS làm bài.
II/ Đáp án và biểu điểm:
1/ Yêu cầu chung:
- HS biết v/dụng văn tự sự để kể lại buổi thăm trường
- Biết tr/bày một bài văn tự sự kết hợp m/tả cảnh vật, con người, hành động
- Bài làm bố cục rõ ràng, trình bày sạch đẹp; viết đúng qui tắc chính tả, ngữ pháp
2/ Yêu cầu cụ thể:
a/ Mở bài:
- G/thiệu được h/cảnh, lí do về thăm trường cũ và v/trí của mình trong x/hội
- Nêu cảm xúc của “tôi” (người viết thư).
b/ Thân bài:
- Miêu tả cảnh tượng ngôi trường và những sự đổi thay (chú ý gắn với cảnh ngày hè)
+ Nhà trường, lớp học ntn? Cảnh thiên nhiên ntn?
- Tâm trạng của mình:
+ Niềm xúc động nhất là gì? Kỉ niệm gợi về là những kỉ niệm nào?
- Đến trường gặp những ai? (Bác bảo vệ hay thầy cô giáo dạy hè hoặc HS học hè)
- Kết thúc buổi thăm trường ntn ?
c/ Kết bài:
Trang 9- Suy nghĩ về ngôi trường Hứa hẹn với bạn ngày họp lớp.
3/ Biểu điểm:
+ 9 - 10: Đảm bảo đầy đủ các yêu cầu trên, văn mạch lạc, trôi chảy, mắc vài lỗi nhẹ
+ 7 - 8: Đảm bảo các yêu cầu song chưa sâu, bố cục rõ, văn còn đôi chỗ chưa mạch lạc, mắc dưới 5 lỗi chính tả và diễn đạt
+ 5 - 6: Bài viết đúng thể loại, đảm bảo tương đối các yêu cầu, bố cục và tr/bày còn đôi chỗ chưa mạch lạc, mắc dưới 8 lỗi chính tả và diễn đạt
+ 3 - 4: Hiểu nội dung song chưa đảm bảo các yêu cầu, diễn đạt còn lủng củng, mắc trên 10 lỗi chính tả và diễn đạt
+ 1 - 2: Viết qua loa, chiếu lệ hoặc sai yêu cầu
+ 0 : Bỏ giấy trắng
* HĐ3: GV thu bài và nhận xét tiết làm bài.
E/ Dặn dò: - Chuẩn bị các câu hỏi tìm hiểu bài Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự.
- Tiết học tiếp theo chuẩn bị các câu hỏi tìm hiểu bài "Kiều ở lầu Ngưng Bích"
Tuần 7
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
-Biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn tự sụ kết hợp miêu tả cảnh vật, con người, hành động
-Rèn kỹ năng diễn đạt,trình bày
B.Chuẩn bị:GV chuẩn bị một đề bài thích hợp.
D.Tổ chức các hoạt động dạy học:
HĐ1 :Nhắc nhở HS chuẩn bị làm bài.
HĐ2 : Tiến hành kiểm tra.
GV chép đề lên bảng
*Đề:Tưởng tượng hai mươi năm sau, em gặp lại người bạn cũ Hãy kể lại cuộc gặp gỡ đầy xúc
động đó.
I.Yêu cầu chung:
1/Nội dung:Câu chuyện nêu bật được ý nghĩa sâu sắc về tình cảm đối với bạn
2/Hình thức: +Văn bản tự sự có đan xen miêu tả, biểu cảm.
+Trình tự kể đan xen hiện tại -hồi ức
+Kể hoàn chỉnh: có mở đầu, diễn biến, kết thúc.
II Yêu cầu cụ thể:Cần đảm bảo các ý sau:
1/MB: Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc
2/TB: Kể diễn biến câu chuyện:
a Giới thiệu hoàn cảnh gặp gỡ:(Gặp bạn trong trường hợp nào? Thời gian - Địa điểm - Diễn biến)
b Tả về bạn (có gì thay đổi so với trước đây)
c Thể hiện tình cảm với bạn
d Cuộc trò chuyện với bạn:Hỏi về cuộc sống của nhau; Hỏi về những người bạn cũ; Ôn lại kỉ niệm xưa; Có thể cùng nhau lên một chương trình hành động cho một việc làm nào đó thật có ý nghĩa(giúp đỡ các bạn còn khó khăn hoặc đóng góp cho địa phương, trường cũ, )
đ Chia tay bạn: Tâm trạng? Sự tiếc nuối? Mong muốn và hứa hẹn
3/ KB: Suy nghĩ về cuộc gặp gỡ; - Khẳng định tình bạn là cao quí; Kế hoạch của bản thân
Điểm 9-10:Nội dung đầy đủ các ý; Kể chuyện có sáng tạo, hợp lý; Kết thúc truyện nêu được cảm
xúc, tình cảm với bạn bè Diễn đạt trôi chảy, văn phong trong sáng, trình bày sạch đẹp
Trang 10Điểm 7-8: -Đảm bảo cơ bản nội dung, hình thức như điểm 9-10
-Có thể miêu tả, biểu cảm chưa nhuần nhuyễn bằng, mắc vài lỗi diễn đạt
Điểm 5-6: -Nội dung chưa sâu sắc,chưa xây dựng được tình tiết làm phát triển câu chuyện
có chú trọng miêu tả, biểu cảm nhưng hiệu quả chưa cao; Mắc một số lỗi diễn đạt,chính tả
Điểm 3-4:-Chuyện kể còn sơ sài,rời rạc; Chưa chú trọng kết hợp miêu tả, biểu cảm, chỉ kể suông,
sa vào văn nói, mắc nhiều lỗi diễn đạt, chính tả
Điểm 1-2: Không đạt như điểm 3,4
Điểm 0: Chưa làm được gì cả.
HĐ3: HS làm bài,GV theo dõi,nhắc nhở.
*Củng cố: -Nhắc nhở HS đọc lại bài văn
-Thu bài
E.Dặn dò: -Tiết TLV sau học bài: miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự cần đọc, tìm hiểu trước, đọc
lại phần có liên quan đến các văn bản đã học
-Đọc thuộc, soạn như yêu cầu đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”
A.Mục tiêu cần đạt: Giiúp HS
-Qua tâm trạng cô đơn,buồn tủi và nỗi niềm thương nhớ của Kiều,cảm nhận được tấm lòng thuỷ chug,hiếu thảo của nàng
-Thấy được NT miêu tả nội tâm nhân vật của Ng Du:Diễn biến tâm trạng được thể hiện qua ngôn ngữ độc thoại và NT tả cảnh ngụ tình
B.Chuẩn bị:
tranh minh hoạ Kiều ở lầu Ngưng Bích
C.Bài cũ:
-Đọc thuộc đoạn tả bức tranh mùa xuân trong “Cảnh ngày xuân”? Cảm nhận của em về bức tranh xuân đó(có so sánh cảnh ở các câu đầu và ở cuối đoạn trích)
-Em học tập được gì sau khi học trong đoạn trích?
D.Tổ chức các hoạt động dạy - học :
HĐ1: Giới thiệu bài:
Nguyễn Du là bậc thầy về tả cảnh.Nhiều câu thơ tả cảnh của ông có thể coi là chuẩn mực cho vẻ đẹp của thơ cổ điển Ng Du không chỉ giỏi về tả cảnh mà còn giỏi về tả tình cảm, tâm trạng.Cảnh và tình trong thơ N Du luôn đi liền với nhau Đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” là sự kết hợp, giao hoà của hai yếu tố đó
HĐ2 :HD đọc - hiểu chú thích.
-Giới thiệu các sự việc xảy ra trước đoạn trích
-GV giới thiệu tranh vẽ
-GV đọc mẫu, HS đọc lại
-Vị trí và kết cấu đoạn trích? (câu 1033-1054)
+)6 câu: Hoàn cảnh cô đơn của Kiều
+ )8 câu: Nỗi thương nhớ Kim Trọng,nhớ cha mẹ
+)8 câu: Tâm trạng của Kiều qua cách nhìn cảnh vật
-Đại ý?
HĐ3 : Tìm hiểu đoạn trích
@B1:Tìm hiểu mục1
H:Cảnh được khắc hoạ qua từ ngữ,hình ảnh nào?
H:Cảnh gợi cho ta cảm nhận như thế nào về thời gian,không
I/Đọc,tìm hiểu chú thích
Đại ý:Tả cảnh ở lầu Ngưng
Bích,qua đó bộclộ tâm trạng của Thuý Kiều
II/Tìm hiểu đoạn trích:
1/Khung cảnh ở lầu Ngưng Bích
Trước lầu Ngưng Bích khoá xuân
Vẻ non xa,tấm trăng gần ở chung
Tuần 8