Dạy học và đánh giá theo chuẩn KTKN - Các môn ít tiết

Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập các môn ít tiết theo chuẩn kiến thức, kĩ năngGiỏo viờn Trường tiểu học Tụ Hiệu – Thành phố Hải Dương Hải D ơng, ngày 29/4/2009... dạy học c

Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập các môn ít tiết theo chuẩn kiến thức, kĩ năng

Giỏo viờn Trường tiểu học Tụ Hiệu –

Thành phố Hải Dương

Hải D ơng, ngày 29/4/2009

dạy học các môn khoa học, lịc h sử , địa lí theo

chuẩn kiến thức, kĩ năng

Môn khoa học

I H ớng dẫn chung:

- HướngưdẫnưthựcưhiệnưChuẩnưkiếnưthức,ưkĩưnăngưmônưKhoaưhọcưlớpư4,ư5 đ ợc biên soạn

theo Ch ơng trình GDPT cấp Tiểu học ( Ban hành theo Quyết định số 16/2006/QĐ

- BGDĐT ngày 05 – 5 – 2006 của Bộ GD&ĐT), dựa theo SGK Khoa học lớp 4,

5 đang sử dụng ở các tr ờng tiểu học trên toàn quốc

- Nội dung Yêuưcầuưcầnưđạt về kiến thức, kĩ năng cơ bản, tối thiểu yêu cầu mọi HS cần

phải và có thể đạt đ ợc sau mỗi bài học

- Trong SGK có thể có những nội dung không nằm trong yêuưcầuưcầnưđạt, tuỳ vào thực

tế học sinh và điều kiện về thời gian cho phép GV có thể dạy những nội dung này

để mở rộng, phát triển thêm cho HS

- Phần Ghiưchú ghi một số gợi ý về lựa chọn thời gian và lựa chọn nội dung cho phù

hợp với học sinh của mình để giờ học nhẹ nhàng, hiệu quả, HS đạt đ ợc Chuẩn KT

- KN cơ bản

II H ớng dẫn cụ thể:

H ớng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn KH ở tiểu học lớp 4 (trang 90 - 103), lớp 5 (trang 87 –

95)

Bài 62: Môi tr ờng ( Khoa học lớp 5)

Mức độ cần đạt

Tuần Tên bài dạy Yêu cầu cần đạt Ghi chú

31 Môi tr ờng - Khái niệm về môi tr ờng.

- Nêu một số thành phần của môi tr ờng địa ph ơng.

II H ớng dẫn cụ thể:

H ớng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn KH ở tiểu học lớp 4 (trang 90 - 103), lớp 5 (trang 87 – 95)

VÝ dô: Bµi 62: M«i tr êng

(Khoa häc líp 5)

Môn lịch sử và địa lí

I H ớng dẫn chung:

H ớng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Lịch sử và Địa lí đ ợc soạn theo

ch ơng trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học và các bài học trong SGK Lịch

sử và Địa lí (lớp 4, lớp 5) đang đ ợc sử dụng trong các nhà tr ờng tiểu học trên toàn quốc Cấu trúc của tài liệu bao gồm các cột: Tuần, Bài, Yêu cầu cần đạt, Ghi chú

- Cột bài bao gồm các bài học trong SGK, bài ôn tập, kiểm tra định kì cuối học kì

Nội dung ôn tập, kiểm tra cuối học kì chủ yếu là nội dung Chuẩn kiến thức,

kĩ năng của ch ơng trình mà HS đã đ ợc học trong học kì, bởi vậy, trong mục yêu cầu cần đạt, tài liệu không nhắc lại nội dung đó Đồng thời GV cần tham khảo SGV và bộ Đề kiểm tra học kì môn Lịch sử và Địa lí (NXB GD, 2008)

- Cột yêu cầu cần đạt đối với từng bài học (tiết học) đ ợc hiểu là Chuẩn (cơ bản, tối

thiểu) đòi hỏi tất cả học sinh phải đạt đ ợc

II H ớng dẫn cụ thể:

H ớng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Lịch sử và Địa lí ở tiểu học lớp 4 (trang 104 - 131), lớp 5 (trang 96 - 124)

- Nội dung ghi chú xác định những vấn đề cần h ớng dẫn cụ thể

hơn, trong đó chủ yếu là những kiến thức, kĩ năng dành cho đối t

ợng HS khá, giỏi Tuy nhiên, đây chỉ là những gợi ý b ớc đầu,

giáo viên cần phải căn cứ vào tình hình thực tế của mỗi lớp học

để xây dựng những nội dung kiến thức, kĩ năng có tính “phát

triển” (trong phạm vi chuẩn)dành cho đối t ợng HS khá, giỏi.

Ví dụ: Bài 8 : Hoạt động sản xuất của ng ời dân ở Tây Nguyên

- Biết đ ợc cần thiết phải bảo vệ rừng.

- Mô tả sơ l ợc đặc điểm sông ở Tây Nguyên: có nhiều thác ghềnh.

- Mô tả sơ l ợc: rừng rậm nhiệt đới (rừng rậm, nhiều loại cây, tạo thành nhiều tầng …), rừng khộp (rừng rụng lá mùa khô) ), rừng khộp (rừng rụng lá mùa khô)

- Chỉ trên bản đồ (l ợc đồ) và kể tên những con sông bắt đầu từ Tây Nguyên: sông Xê Xan, sông Xrê Pốk, sông Đồng Nai

HS khá, giỏi: + Quan sát hình

và kể các công việc cần pphải làm trong quy trình sản xuất ra các sản phẩm đồ gỗ.

+ Giải thích những nguyên nhân khiến rừng

ở Tây Nguyên bị tàn phá.

Ví dụ: Bài 8 : Hoạt động sản xuất của ng ời dân ở Tây Nguyên

(Địa lí lớp 4)

Tài liệu gợi ý hai nội dung: Quanưsátưhìnhưvàưkểưcácưcôngưviệcư

cầnưphảiưlàmưtrongưquyưtrìnhưsảnưxuấtưraưcácưsảnưphẩmưđồư gỗ;ưưGiảiưthíchưnhữngưnguyênưnhânưkhiếnưrừngưởưTâyưNguyênư bịưtànưphá (Hoặc những con sông ở Tây Nguyên bắt nguồn

từ đâu và chảy ra đâu).ư

Ng ợc lại, với đối t ợng HS yếu, GV cần xác định những nội dung

kiến thức, kĩ năng đ ợc coi là khó và vận dụng các ph ơng

pháp dạy học phù hợp để các đối t ợng này đạt đ ợc chuẩn Ví

dụ, GV cần: chỉưmẫuưcácưconưsôngưtrênưbảnưđồ,ưlượcưđồ;ưsửư dụngưthêmưtranhưảnh,ưgợiưýưđểưhọcưsinhưmôưtảưđặcưđiểmưsôngư ởưTâyưNguyên

Mét sè vÝ dô ph©n m«n LÞch sö líp 5

Bµi 12: V ît qua t×nh thÕ hiÓm nghÌo

Hình 2 Nhân dân góp gạo chống

Bài 15 Chiến thắng biên giới thu – đông 1950

Bài 15 Chiến thắng biên giới thu – đông 1950

Kiểm tra và đánh giá các môn khoa học, lịc h sử

và địa lí theo chuẩn kiến thức, kĩ năng

- Môn Khoa học, Lịch sử và Địa lí ở tiểu học là hai trong bốn môn học

đánh giá bằng điểm số Đánh giá các môn Khoa học, Lịch sử và Địa

lí đ ợc thực hiện theo hai hình thức: đánhưgiáưthườngưxuyênưvàưđánhư giáưđịnhưkì.ưVận dụng chuẩn trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

của HS cần l u ý một số điểm cơ bản sau:

- Đề kiểm tra kết hợp hình thức: tựưluận và trắcưnghiệmưkháchưquan

(linh hoạt trong số câu hỏi, khoảng 10- 20% số câu tự luận)

 Một số dạng câu trắc nghiệm khách quan th ờng sử dụng:

+ Đúng/ sai

+ Đa lựa chọn

+ T ơng ứng cặp

+ Điền khuyết

 Đề cần đảm bảo mức độ yêu cầu của chuẩn KTKN

(cột mức độ cần đạt) Tuy nhiên, trong cấu trúc đề cần có những câu hỏi có tính “phát triển, mở rộng”

HS trung bình đạt đ ợc và câu hỏi vận dụng sâu cho

HS khá, giỏi (10- 20 % nội dung đề)

Ví dụ: Kiểm tra, đánh giá nội dung kiến thức, kĩ năng bài 8 nêu trên, HS hoàn thành các yêu cầu:

- Nêu đ ợc một số hoạt động sản xuất chủ yếu của ng ời dân ở

Tây Nguyên;

- Nêu đ ợc vai trò của rừng đối với đời sống và sản xuất và sự cần

thiết phải bảo vệ rừng;

- Mô tả sơ l ợc sông ở Tây Nguyên; Mô tả sơ l ợc: rừng rậm nhiệt

đới (rừng rậm, nhiều loại cây, nhiều tầng …), rừng khộp (rừng rụng lá mùa khô) ), rừng khộp (rừng rụng lá mùa khô)

- Nội dung kểưcácưcôngưviệcưcầnưphảiưlàmưtrongưquyưtrìnhưsảnư

xuấtưraưcácưsảnưphẩmưđồưgỗ;ưGiảiưthíchưnhữngưnguyênưnhânư

khiếnưrừngưởưTâyưNguyênưbịưtànưphá (Hoặc những con sông ở

Tây Nguyên bắt nguồn từ đâu và chảy ra đâu) Có thể đánh giá 1- 2 điểm trong thang điểm 10.

Ví dụ: Bài 8 : Hoạt động sản xuất của ng ời dân ở Tây Nguyên

(Địa lí lớp 4)

3 Khai thỏc sức nước:

- Quan sỏt hỡnh 4, hóy kể tờn một số con sụng bắt nguồn từ

Tõy Nguyờn.

Tõy Nguyờn là nơi bắt nguồn nhiều con sụng Cỏc sụng ở

đõy chảy qua nhiều vựng cú độ cao khỏc nhau nờn lũng sụng lắm thỏc ghềnh Người ta đó đắp đập, ngăn sụng tạo thành hồ lớn và dựng sức nước chảy từ trờn cao xuống để chạy tua-bin sản xuất ra điện Cỏc hồ này cũn cú tỏc dụng giữ nước, hạn chế những cơn lũ bất thường

Ví dụ: Bài 8 : Hoạt động sản xuất của ng ời dân ở Tây Nguyên

(Địa lí lớp 4)

Ví dụ: Bài 8 : Hoạt động sản xuất của ng ời dân ở Tây Nguyên

(Địa lí lớp 4)

biết nhà mỏy đú nằm trờn dũng sụng nào?

4 Rừng và khai thỏc rừng ở Tõy Nguyờn

Tõy Nguyờn cú nhiều loại rừng Nơi cú lượng mưa nhiều thỡ rừng rậm nhiệt đới phỏt triển Nơi mựa khụ kộo dài thỡ xuất hiện loại rừng rụng lỏ mựa khụ với cỏi tờn khỏ đặc biệt là rừng khộp (hay khộc) Cảnh rừng khộp vào mựa khụ trụng xơ xỏc vỡ lỏ rụng gần hết.

Hình 6 Rừng rậm nhiệt đới Hình 7 Rừng khộp

Ví dụ: Bài 8 : Hoạt động sản xuất của ng ời dân ở Tây Nguyên

(Địa lí lớp 4)

- Quan sỏt hỡnh 6 và hỡnh 7, em hóy mụ tả rừng rậm nhiệt

đới và rừng khộp.

Rừng Tõy Nguyờn cho ta nhiều sản vật, nhất là gỗ; cú

những thứ gỗ quý như:cẩm lai, giỏng hương, kền kền,…

Ngoài gỗ, rừng cũn cú tre, nứa, song, mõy và cỏc loại cõy làm thuốc như sa nhõn, hà thủ ụ,…Rừng Tõy Nguyờn là xứ

sở của nhiều thỳ quý như voi, bũ rừng,tờ giỏc, gấu đen,… Rừng đem lại nhiều lợi ớch, vỡ vậy cần phải bảo vệ và khai thỏc hợp lớ.

- Quan sát các hình trên và mô tả quy trình làm ra các sản phẩm đồ gỗ như bàn ghế.

Việc khai thai thác rừng bừa bãi, đốt phá rừng làm

nương rẫy,mở rộng diện tích trồng cây công nghiệp một cách không hợp lí không chỉ làm mất rừng mà

còn làm cho đất bị xói mòn,hạn hán và lũ lụt tăng,

ảnh hưởng xấu đến môi trường và sinh hoạt của con người.

Ví dụ: Bài 8 : Hoạt động sản xuất của ng ời dân ở Tây Nguyên

(Địa lí lớp 4)

Một nguyờn nhõn nữa làm mất rừng là tập quỏn du

canh, du cư Nhà nước đó và đang tạo mọi điều kiện

để đồng bào định canh, định cư, ổn định cuộc sống và

phỏt triển sản xuất

Ở Tõy Nguyờn, sụng thường nhiều thỏc ghềnh, là

điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng sức nước làm thuỷ điện Rừng ở Tõy Nguyờn cú nhiều gỗ và cỏc lõm sản quý khỏc Cần phải bảo vệ, khai thỏc rừng hợp lớ và trồng lại