Dạy Mon Toan theo chuan KTKN

Khái niệm về chuẩn kiến thức,kĩ năng • Chuẩn kiến thức, kĩ năng là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kĩ năng của môn học • Chuẩn kiến thức, kĩ năng đ ợc cụ thể hoá ở các chủ đ

Tài liệu tập huấn kiểm

tra, đánh giá

kết quả học tập của học sinh tiểu học

theo chuẩn kiến thức,

kĩ năng môn Toán

Quế phong, ngày 26 / 03 / 2009

Một số vấn đề về Chuẩn kiến thức,

kĩ năng môn toán

• 1.1 Ch ơng trình là pháp lệnh, trong đó bao gồm:

– Mục tiêu Nội dung Yêu cầu cần đạt

– Ph ơng pháp Đánh giá

• 1.2 Khái niệm về chuẩn kiến thức,kĩ năng

• Chuẩn kiến thức, kĩ năng là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kĩ năng của môn học

• Chuẩn kiến thức, kĩ năng đ ợc cụ thể hoá ở các chủ đề của môn học theo từng lớp, ở các lĩnh vực học tập cho từng lớp

và cả cấp học

• Chuẩn kiến thức, kĩ năng là cơ sở để biên soạn SGK, quản

lí dạy học, đánh giá kết quả giáo dục

1.3 Mèi quan hÖ gi÷a ChuÈn vµ SGK, gi÷a

Chuẩn và SGK

• SGK: tài liệu tiếp nối ch ơng trình, cụ thể hoá những quy

định của ch ơng trình về mục tiêu bộ môn, phạm vi, số l ợng, mức độ các đơn vị kiến thức; định h ớng về PPDH, gợi ý tổ chức các hoạt động học tập.

• - Căn cứ để biên soạn SGK là ch ơng trình (cụ thể là

I Mục tiêu và nội dung dạy học môn Toán

cấp Tiểu học

1 Mục tiêu môn Toán

Môn Toán ở cấp Tiểu học nhằm giúp HS :

- Kiến thức: Có những kiến thức cơ bản ban đầu về số

học các số tự nhiên, phân số, số thập phân; các đại l ợng thông dụng; một số yếu tố hình học và thống kê đơn

giản.

- Kĩ năng: Hình thành các kĩ kĩ năng thực hành tính, đo l ờng, giải bài toán có nhiều ứng dụng thiết thực trong đời sống.

• - Thái độ và hành vi: B ớc đầu phát triển

năng lực t duy, khả năng suy luận hợp lí

và diễn đạt đúng (nói và viết) cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn

giản, gần gũi trong cuộc sống; kích thích trí t ởng t ợng; chăm học và hứng thú học tập toán; hình thành b ớc đầu ph ơng pháp

tự học và làm việc có kế hoạch, khoa học, chủ động, linh hoạt, sáng tạo

• Các yếu tố mới của mục tiêu môn Toán :

• + Nội dung: Gần với cuộc sống hiện tại hơn

qua các ví dụ, bài tập, thực hành.

• + Kĩ năng: Hình thành các kĩ năng ứng dụng

thiết thực trong đời sống.

• + Bài tập: Đa dạng, phong phú, không có bài

toán sao (*)

• + Ph ơng pháp học tập mới: Tìm tòi, phát hiện

và nêu vấn đề, cùng giải quyết với ban có sự giúp đỡ của GV.

2 Nội dung dạy học môn Toán

• Nội dung dạy học môn Toán đ ợc nêu trong Ch ơng trình giáo

dục phổ thông - cấp Tiểu học theo từng lớp, trong đó có nêu

rõ mức độ cần đạt về kiến thức, kĩ năng (Chuẩn kiến thức, kĩ năng) của từng chủ đề, theo các mạch kiến thức của từng lớp

• Chuẩn kiến thức, kĩ năng (QĐ 16) nêu rõ:

• - Chuẩn kiến thức, kĩ năng là yêu cầu cơ bản, tối thiểu về

kiến thức, kĩ năng của môn học mà HS cần phải và có thể đạt

đ ợc

• - Chuẩn kiến thức, kĩ năng đ ợc cụ thể ở các chủ đề của môn

học theo từng khối lớp, ở các lĩnh vực học tập cho từng lớp

và cả cấp học

• - Chuẩn kiến thức, kĩ năng là cơ sở để biên soạn SGK, quản

lý dạy học, đánh giá kết quả giáo dục ở từng môn học

3 Thực hiện Chuẩn kiến thức kĩ năng.

• Tài liệu H ớng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức kĩ năng môn

Toán đ ợc soạn theo kế hoạch dạy học qui định ( tuần, tiết - bài) trình bày thứ tự theo các bài học trong SGK môn Toán ở từng khối, lớp đang đ ợc sử dụng trong các tr ờng học trên toàn quốc Chúng ta khẳng định rằng: Dạy học trên cơ sở Chuẩn kiến thức kĩ năng là quá trình dạy học đảm bảo mọi đối t ợng

HS đều đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng cơ bản của môn học

bằng sự nỗ lực của bản thân, đồng thời đáp ứng đ ợc nhu cầu phát triển năng lực riêng của từng HS về môn Toán Nh vậy dạy học trên cơ sở Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán thực chất là quá trình tổ chức, h ớng dẫn HS hoạt động học tập môn Toán để mọi đối t ợng HS đều đạt đ ợc chuẩn và phát triển đ ợc các năng lực cá nhân bằng các giải pháp phù hợp đối t ợng

• Đối với từng bài học trong SGK môn Toán, cần quan

tâm tới yêu cầu cơ bản, tối thiểu mà tất cả HS cần phải

đạt đ ợc sau khi học xong bài học đó Có thể hiểu theo nghĩa rộng là: Căn cứ vào Chuẩn kiến thức, kĩ năng ở mỗi chủ đề của ch ơng trình môn Toán và đặc điểm, khả năng nhận thức của HS, mỗi bài học đều có một mục

tiêu cụ thể nhằm h ớng tới mục tiêu khái quát mang tính tổng hợp ở cấp độ cao hơn của Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán, trong đó có những vấn đề yêu cầu cốt lõi cần

đạt của bài học Nói cách khác yêu cầu cần đạt của mỗi bài học thực chất là yêu cầu cơ bản, tối thiểu - phần

mang tính l ợng hoá của mục tiêu bài học Nh vậy ngoài yêu cầu cần đạt của bài học đặt ra cho tất cả đối t ợng

HS, mục tiêu của mỗi bài học (có thể tham khảo SGV) còn có thể h ớng tới giải quyết và phát triển những kiến thức, kĩ năng đ ợc khai thác mở rộng hoặc sâu hơn nhằm nâng cao, phát hiện cho một bộ phận học sinh có năng

• Quá trình tích luỹ đ ợc qua yêu cầu cần đạt ở mỗi bài học đối với HS cũng chính là quá trình bảo đảm cho

HS đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng cơ bản của môn Toán theo từng chủ đề, từng lớp và toàn cấp Tiểu học

• Để đảm bảo thực hiện đ ợc yêu cầu cần đạt của mỗi

bài học, phải thực hiện các bài tập cần làm trong số các bài tập thực hành, luyện tập của bài học trong

SGK Đây là các bài tập cơ bản, thiết yếu phải hoàn thành đối với HS trong mỗi giờ học các bài tập cần làm ở mỗi bài học trong SGK đã đ ợc lựa chọn theo

những tiêu chí (đảm bảo tính s phạm, tính khả thi,

tính đặc thù của môn học, ) nhằm đáp ứng các yêu cầu sau:

• - Là các dạng bài tập cơ bản, cần thiết, tối thiểu giúp

HS thực hành để từng b ớc nắm đ ợc kiến thức, rèn kĩ năng và yêu cầu về thái độ nhằm đáp ứng yêu cầu cần

đạt của mỗi bài học.

• - Góp phần thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng của

mỗi chủ đề nội dung trong môn Toán đối với từng lớp

• Nh vậy, trong quá trình chuẩn bị và dạy học,

GV phải nắm đ ợc yêu cầu cần đạt và các bài tập cần làm của mỗi bài học trong SGK đối với HS

để bảo đảm mọi đối t ợng HS đều đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng của ch ơng trình môn Toán theo

từng chủ đề, từng lớp và toàn cấp Tiểu học

H ớng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán góp phần nâng cao chất l ợng và hiệu quả giáo dục ở tiểu học trên các ph ơng diện sau:

- Nâng cao nhận thức trong chỉ đạo, dạy học, kiểm tra

đánh giá kết quả học tập của HS cho đội ngũ cná bộ

quản lý giáo dục và giáo viên.

• - Tăng c ờng hiệu quả về tổ chức thực hiện dạy

học, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS trên cơ sở chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học.

• - Hỗ trợ thiết thực cho công tác quản lý, chỉ

đạo của các cấp quản lý từ TW đến các địa ph

ơng và các tr ờng

4 Sử dụng H ớng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán trong tổ chức hoạt

động dạy học.

• Khi chuẩn bị bài dạy môn Toán (soạn kế hoạch dạy học) cùng với SGK, tham khảo SGV, GV căn cứ vào yêu cầu cần đạt và các bài tập cần làm trong bài học (đ ợc nêu

trong tài liệu H ớng dẫn) để xây dựng các hoạt động dạy học, chuẩn bị các câu hỏi gợi ý, dẫn dắt, dự kiến các tình huống s phạm và tiến trình thời gian phù hợp để tất cả HS,

có chú ý đến HS yếu, kém hoàn thành hết các bài tập cần làm Đồng thời, GV cũng chuẩn bị kế hoạch để các HS có khả năng năng lực học toán, sau khi đã hoàn thành các

bài tập cần làm, có thể tiếp tục hoàn thành các bài tập còn lại trong sách giáo khoa.

Khi lên lớp, căn cứ vào tình hình thực tế của các đối t ợng HS, của lớp học, GV đầu t thời gian thích hợp để h ớng dẫn, giúp đỡ HS làm đ ợc hết các bài tập cần làm

Đồng thời khuyến khích, tạo điều kiện cho

HS có năng khiếu làm thêm các bài tập còn lại của mỗi bài học trong SGK GV cần chủ động, linh hoạt, sáng tạo vận dụng SGK trong tổ chức dạy học cho các đối t ợng HS khác nhau, phù hợp với từng vùng miền nhằm phát triển tối đa năng lực cá nhân của từng HS, góp phần thực hiện dạy

–Qua thực tiễn những năm qua: GV th ờng chú ý

nhiều đến nội dung kiến thức, ít quan tâm chú ý

đến PPDH nên bài soạn hoặc khi giảng dạy trên

lớp chỉ là tóm tắt SGK, không nắm rõ trọng tâm,

không hiểu hết dụng ý SGK, sử dụng thiết bị dạy học ch a hiệu quả, không làm nổi bật ph ơng pháp dạy học của bài học, ch a làm rõ t ờng minh các hoạt

động dạy - học

–Mặt khác l ợng bài tập thực hành th ờng khó hoàn hoàn thành trong 1 tiết dạy học nên GV th ờng cháy giáo án hoặc chạy hết bài nh ng hiệu quả dạy học rất hạn chế (chỉ một bộ phận HS hoàn thành còn

đa số HS ch a làm đ ợc các bài tập)

• Dạy học theo Chuẩn kiến thức,

kĩ năng qua một số bài cụ thể

đối với môn Toán ở mỗi lớp đ ợc trình bày trong tài liệu H ớng

dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức,

kĩ năng môn Toán nh sau :

Lớp Tên bài

dạy Yêu cầu cần đạt bài tập cần làmGhi chú,

1 Phép trừ

trong phạm vi

5 (Toán 1,

trang 6)

- Sử dụng các mô hình, hình vẽ thao tác để minh hoạ

- Nhận biết ý nghĩa của phép trừ , thuộc bng trừ trong phạm

vi 10 và biết trừ nhẩm trong phạm vi 10

- Biết thực hiện phép cộng các số

có hai chữ số không nhớ trong phạm vi 100

- Biết giai bài toán bằng một phép tính cộng

3 Céng, trõ c¸c

sè cã ba ch÷ sè, kh«ng nhí (To¸n 3, trang 4)

- BiÕt c¸ch tÝnh céng, trõ c¸c

sè cã ba ch÷ sè (kh«ng nhí)

- BiÕt giai to¸n cã lêi v¨n vÒ nhiÒu h¬n, Ýt h¬n

+ C©u b: Dßng 1

5 Hỗn số

(Toán 5,

trang 12)

- Biết đọc, viết hỗn số.

- Biết hỗn số có phần nguyên và phần phân

số

- Bài 1.

- Bài 2: Câu a.

Ví dụ: Phép trừ trong phạm vi 5 (SGK Toán 1 Trang 58)

• + Xác định bài Phép trừ trong phạm vi 5 thuộc chủ đề Phép cộng và phép trừ trong phạm vi 10 của Chuẩn

kiến thức, kĩ năng môn Toán lớp 1.

• + Về mức độ cần đạt: Sử dụng các mô hình, hình

vẽ, thao tác để minh hoạ; nhận biết ý nghĩa của phép trừ, thuộc bảng trừ trong phạm vi 10.

• + Đây chính là cơ sở để biên soạn nội dung bài:

Phép trừ trong phạm vi 5 với mục tiêu cụ thể: Giúp

HS tiếp tục củng cố khái niệm ban đầu về phép trừ

và mối quan hệ giữa phép cộng và phép trừ; thành lập và ghi nhớ bảng trừ trong phạm vi 5; biết làm tính trừ trong phạm vi 5 ( tham khảo SGV Toán 1)

• + Căn cứ vào khả năng nhận thức của HS lớp 1

và thời l ợng của tiết học cần chỉ ra yêu cầu cần đạt (thuộc bảng trừ, làm đ ợc tính trừ trong phạm vi 5) cùng với các bài tập cần làm (Bài 1, bài 2 (cột 1), bài 3, bài 4 (câu a) trang 59 SGK Toán 1.

• + Đây chính là l ợng hoá mục tiêu của bài và là yêu cầu cơ bản, tối thiểu mà mọi HS cần đạt sau khi hoàn thành bài học.

+ Nh vậy từ mục tiêu của bài học qui định mức độ cần

đạt, cách thức tổ chức và ph ơng pháp dạy học, từ đó xác

định đồ dùng dạy học cần thiết và các hoạt động dạy

học chủ yếu.

+ L u ý : Ph ơng pháp tổ chức hoạt động dạy học toán của HS lớp 1: thực hiện bằng tay với các vật thật, trình bày (nói) đ ợc việc đã làm, viết d ới dạng toán học

và cuối cùng là nhớ và hiểu đ ợc những kết quả do HS tìm tòi khám phá Nh vậy kiến thức đ ợc hình thành bởi chính hoạt động của HS, GV là ng ời thiết kế và tổ chức

các hoạt động học tập.

+ Từ đó ta có thể tổ chức các hoạt động nh sau

• HĐ 1: Làm việc với các que tính

tính thành 2 phần (tách tuỳ ý)

tính còn lại

• - Nói lại cách làm và kết quả.

• - Thể hiện phép tính t ơng ứng với hoạt

động (viết, đọc phép tính)

• Thực hiện các HĐ trên chính là HĐ học của HS Câu lệnh phải rõ ràng cụ thể.

• - Viết và đọc các phép tính

• - Viết bảng trừ trong phạm vi 5.

• - Lµm t ¬ng tù víi h×nh bªn ph¶i

• Mục tiêu của HĐ này là từ mô hình trực quan (1 hình vẽ) có thể hiện đ ợc nhiều mô hình toán học (một hình vẽ thể hiện đ ợc 4 phép tính)

Điều cơ bản là từ 1 phép tính đã cho có thể suy

ra 3 phép tính đúng khác Đây chính là mối

quan hệ giữa phép cộng và phép trừ Ví dụ: Từ

4 = 1 = 5 suy ra 1+ 4 = 5; 5 - 1 = 4; 5 - 4 = 1

HĐ 4: Thực hành

• (Bài 1, bài 2 (cột 1), bài 3, bài 4 (câu a) trang 59 SGK T1)

• Bài 1: HS áp dụng trực tiếp kiến thức đã học về phép trừ trong phạm vi 3, 4, 5 để làm bài; HS tự làm, nhận xét kết quả.

• Bài 2(cột1): Kiểm tra kiến thức vừa học về phép trừ, bảng trừ trong phạm vi 5.

• Bài 3: Thực hành cộng dọc.

• Bài 4 (câu a): Bài tập vận dụng ở mức độ cao Đây là bài toán mở HS tập diễn đạt, viết đúng đủ các phép tính theo hình vẽ (4 phép tính) HS khá mô tả hình vẽ, nói

đúng đủ 4 phép tính, HS TB, yếu mô tả nói đ ợc ít nhất 1 phép tính đúng.

• Chú ý: - Hoạt động củng cố cần lồng ghép

trong quá trình thgực hành làm các bài tập

• - Căn cứ vào tình hình thực tế, điều kiện cụ thể của lớp học, đối t ợng của HS mà GV khuyến khích, tạo điều kiện cho những HS có khả

năng tiếp tục hoàn thành các bài tập còn lại.

II Đánh giá kết quả học tập môn

Toán của HS tiểu học

• - Việc đánh giá và xếp loại môn Toán của HS tiểu

học đ ợc đổi mới và thực hiện theo qui định “ Đánh giá xếp loại HS tiểu học” ban hành kèm theo Quyết

định số 30/2005/BGD&ĐT ngày 30/9/2005 của Bộ GD&ĐT cụ thể là: Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS về môn Toán cần đảm bảo mục đích yêu cầu sau:

• + Đánh giá kiến thức về môn Toán thông qua kết quả thực hiện các bài tập theo ch ơng trình qui định.

• + Đánh giá t ơng đối đầy đủ và toàn diện những kĩ

năng cơ bản, cần thiết.

• + Đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS là một trong những giải pháp quan trọng để động

viên, khuyến khích, h ớng dẫn HS chăm học, biết cách tự học có hiệu quả, tin t ởng vào sự thành

công trong học tập; góp phần rèn luyện các đức

tính trung thực, dũng cảm, khiêm tốn,

• + Đánh giá kết quả học tập môn Toán phải căn

cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học

trong từng giai đoạn học tập; phối hợp giữa đánh giá th ờng xuyên và kiểm tra định kì, giữa đánh giá bằng điểm và đánh giá bằng nhận xét, giữa đánh giá của GV và tự đánh giá của HS.

• - Bộ công cụ và các hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS phải:

• + Đảm bảo đánh giá toàn diện, khách quan,

công bằng, phân loại tích cực cho mọi đối t ợng HS.

• + Phối hợp giữa trắc nghiệm khách quan

và tự luận, giữa kiểm tra viết và kiểm tra bằng các hình thức vấn đáp, thực hành ở trong và

ngoài lớp học,

• + Góp phần phát hiện để kịp thời bồi d ỡng những HS có năng lực đặc biệt trong học tập

Toán, đáp ứng sự phát triển ở các trình độ khác

III Hình thức kiểm tra, đánh giá kết

quả học tập môn Toán

• 1 Môn Toán ở tiểu học là một trong bốn môn học

đánh giá bằng điểm số (cùng với các môn Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử và Địa lí) Các môn học

đánh giá bằng điểm số cho điểm từ 1 đến 10,

không cho điểm 0 và điểm thập phân ở các lần

• - Số lần kiểm tra định kì đối với môn Toán trong một năm học là bốn lần: giữa học kì I, cuối học kì

I, giữa học kì II, cuối học kì II.

• Tr ờng hợp HS có kết quả định kì bất th ờng so với kết quả học tập hàng ngày hoặc không đủ số điểm kiểm tra định kì đều đ ợc bố trí cho làm bài kiểm tra lại để có căn cứ đánh giá về học lực môn và xét khen th ởng.

IV H ớng dẫn ra đề kiểm tra định kì môn Toán

• 1 Mục tiêu

• - Kiểm tra định kì (giữa học kì I, cuối học kì I, giữa học kì II, cuối học kì II) nhằm đánh giá trình

độ kiến thức, kĩ năng về toán của HS ở từng giai

đoạn học Từ kết quả kiểm tra, GV có thể điều

chỉnh kế hoạch dạy học, ph ơng pháp giảng dạy

cho phù hợp với từng đối t ợng HS để nâng cao

chất l ợng và hiệu quả dạy học.

• - Nội dung kiểm tra thể hiện đầy đủ các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng theo chuẩn ch ơng trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học với các

mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng.