thiểu ối , ĐH Y DƯỢC TP HCM

BÀI GIẢNG DÀNH CHO SINH VIÊN Y KHOA, BÁC SĨ, SAU ĐẠI HỌC, ĐH Y DƯỢC TP HCM Mục tiêu  Đại cương  Sinh bệnh học  Nguyên nhân  Chẩn đoán  Hướng xử trí Định nghĩa được thiểu ối.  Kể ra được các nguyên nhân gây thiểu ối.  Nêu hướng xử trí một trường hợp thiểu ối phát hiện trong tam cá nguyệt thứ hai.  Nêu hướng xử trí một trường hợp thiểu ối do kém phát triển bào thai.

THIỂU ỐI

PGS TS NGÔ THỊ KIM PHỤNG

NỘI DUNG

 Mục tiêu

 Đại cương

 Sinh bệnh học

 Nguyên nhân

 Chẩn đoán

 Hướng xử trí

MỤC TIÊU

 Định nghĩa được thiểu ối

 Kể ra được các nguyên nhân gây thiểu ối

 Nêu hướng xử trí một trường hợp thiểu ối phát hiện trong tam cá nguyệt thứ hai

 Nêu hướng xử trí một trường hợp thiểu ối do kém phát triển bào thai

ĐẠI CƯƠNG

 Thiểu ối: < 250ml ,màng đệm & ốÁi còn nguyên vẹn

 Ít gặp trong giai đoạn sớm của thai kỳ

 Pp bán định lượng nước ối: SA (AFI, độ sâu xoang ối lớn nhất)

SINH BỆNH HỌC

 Cơ chế chính: thiểu niệu – vô niệu của thai

 Hậu quả của bất thường trong sự phát triển bào thai:

 Biến dạng hệ bì cơ

 Dây rốn ngắn

 Thiểu sản phổi: tuần lễ 17-26 phát sinh,

phát triển phế nang, biệt hóa tế bào biểu mô

HH, chế tiết dịch phế nang – chất hoạt diện phế nang

Do trứng:

Do thai:

 Dị tật thai: tim, xương, TK, tắc nghẽn tiết niệu, bất sản, thận đa nang  vô

niệu, thiểu niệu

 Thai chậm tăng trưởng/TC do thiếu oxy thai, giảm tưới máu phổi và giảm tiết

dịch

NGUYÊN NHÂN

Do trứng:

Do phần phụ của trứng:

 Động mạch rốn duy nhất,u mạch cuống rốn  thiếu oxy bào thai

 Nhiễm khuẩn bào thai

 Truyền máu trong song thai

Kháng prostaglandins, hóa trị liệu ung thư

NGUYÊN NHÂN

Do mẹ và thai:

 thiếu oxy trường diễn cho thai:

 Suy tuần hoàn nhau thai lượng máu qua thận, phổi thai (CHA, thuốc lá,

nhược giáp, TSG, ĐTĐ…)

Không rõ nguyên nhân 30% trường hợp

NGUYÊN NHÂN

Cơ năng:

 Nghèo nàn (↓ cử động thai, BCTC không tăng)

 BCTC < tuổi thai rõ, TC mềm

 Hỏi bệnh  nguyên nhân gây thiểu ối

Thực thể:

SA: đo ối, tìm dị dạng thai

 xoang ối sâu nhất <10mm  chắc chắn thiểu ối, 10-20mm  ối ít hơn bt

 AFI: <5  thiểu ối

XN thai chậm tăng trưởng /TC

CHẨN ĐOÁN

HƯỚNG XỬ TRÍ

Loại trừ ối vỡ

Bệnh lý hệ niệu:

 Vô ối (bất sản thận, nghịch sản thận, h/c đa

dị tật)  NST đồ, chấm dứt thai kỳ

 Loại trừ bất thường NST đồ

 Khảo sát chức năng thận thai (SA, bài xuất nước tiểu vào BQ thai, sinh hóa nước tiểu lấy từ bể thận thai (Na, ure, amonium, beta

2 microglobulin)

HƯỚNG XỬ TRÍ

Bệnh lý hệ niệu:

 CN thận bị ảnh hưởng nặng, NA/nước tiểu

> 80mEq/L + nghịch sản thận  CDTK

 CN thận khả quan, chủ mô thận ít bị biến dạng (SA), Na/nước tiểu thai < 80mEq/L  theo dõi diễn tiến CN thận

HƯỚNG XỬ TRÍ

Thai chậm tăng trưởng trong TC

DT bào thai (+)  CDTK

Nếu vô căn:

Theo dõi dựa vào thể tích nước ối, phát triển thai, nhịp TT, động học tuần hoàn TC –nhau, tuần hoàn nhau – thai, tuần hoàn não thai

nhi

HƯỚNG XỬ TRÍ

Thai chậm tăng trưởng trong TC

thai  điều trị

Thiểu ối: dấu hiệu nặng của thai chậm tăng trưởng trong TC  theo dõi như trên

trưởng thành