chẩn đoán và xử trí nhược thị

bài giảng cho sinh viên y khoa , bác sĩ đa khoa, sau đại học . ĐH Y Dược TP HCM. Định nghĩa được nhược thị. chẩn đoán được tình trạng nhược thị. Nêu các nguyên nhân gây nhược thị, Điều trị nhược thị. một số định nghĩa Lé, giảm kích thích thị giác, bất đồng khúc xạ

NHƯỢC THỊ

BỘ MÔN MẮT ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HCM

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Định nghĩa được nhược thị

Chẩn đoán được tình trạng nhược thị Nêu các nguyên nhân gây nhược thị Điều trị nhược thị

ĐỊNH NGHĨA

Khiếm khuyết phát triển thị lực (bất đồng khúc xạ, lé, bít tắc hoặc đục môi trường) trong giai đoạn nhạy cảm

Giai đoạn nhạy cảm ở khỉ là 4w – 1y

LÉ

Có thể là nguyên nhân hoặc hậu quả Lé thường xuyên, xuất hiện <6 tuổi Lé càng nhiều, khởi đầu càng sớm

nhược thị càng nặng

Điều trị trước 10 tuổi, nhược thị có thể hồi phục, tuy nhiên có thể không có điểm tận

BẤT ĐỒNG KHÚC XẠ

Tình trạng BĐKX > 2 năm.

Viễn thị hai mắt không đều

– > 2D giữa hai mắt

– Mắt nhược thị có thị lực xa > thị lực gần

Cận thị cao một mắt

– > 4D giữa hai mắt

– Thị lực gần tốt hơn thị lực xa

Loạn thị > 1.25D giữa hai mắt

GIẢM KÍCH THÍCH THỊ

GIÁC

Che mắt liên tục >1 tuần/ tuổi có thể làm

xuất hiện nhược thị cho trẻ <6 tuổi

Tuổi càng nhỏ khả năng nhược thị càng

cao và khả năng phục hồi càng lớn

Sụp mi nặng, hematome, đục môi trường (đục TTT bẩm sinh, sẹo giác mạc…)

Chẩn đoán

Thị lực chênh lệch  2 hàng ở 2 mắt Thử thị lực

– Hiện tượng nhồi nhét (crowding

phenomenon): Bảng thị lực từng chữ rời

> Bảng thị lực có các chữ kề nhau

– Kính lọc trung hòa : Thị lực giảm trong

tổn thương thực thể, không thay đổi

trong nhược thị

ĐIỀU TRỊ

Phương pháp che mắt (occlusion)

Phương pháp gia phạt (penalization)

PHƯƠNG PHÁP CHE MẮT

Phương pháp hiệu quả nhất

Thời lượng che mắt tuỳ thuộc vào tuổi và mức độ nhược thị

Tuổi càng nhỏ thì thị lực cải thiện

càng nhanh nhưng khả năng nhược thị tái phát và nhược thị mắt lành cũng

càng lớn

Phương pháp tiến hành

Loại trừ đục môi trường

Điều chỉnh kính đeo chính xác

Che mắt tốt toàn thời gian 1 tuần/

tuổi hoặc ngắt quãng 5h/ ngày Sau đó 1-2h/ngày để duy trì kết quả đến 9

tuổi

– Băng dán dính trực tiếp da mi

– Băng dán lên kính đeo mắt

Che toàn thời gian/ ngắt quãng

Kết quả

Thành công : thị lực có cải thiện sau khi che → tiếp tục che mắt cho đến

khi thị lực hai mắt ngang bằng

Thất bại : thị lực không cải thiện sau 3l dán mắt hoặc sau 6 tháng điều trị

→ Bé phải được đeo kính nhựa bảo vệ liên tục, tối đa mắt tốt còn lại.

Nhược thị tái phát

Nếu nhược thị tái phát sau khi ngừng che mắt thì lập lại điều trị, sau đó

chuyển sang che ngắt quãng 1-2g/

ngày để duy trì thị lực

Mắt bị che bị giảm thị lực

Che lại mắt đang điều trị nhược thị 1 ngày / 1 tuổi

Nhược thị và lé

Trì hoãn phẫu thuật lé cho đến khi thị lực hai bên cân bằng hoặc thị lực tối

đa đã đạt được ở mắt nhược thị

Phương pháp gia phạt

Thường áp dụng cho mắt viễn thị có nhược thị nhẹ (thị lực  2/10)

Collyre Atropin 1% mắt tốt với điều chỉnh thị lực xa hoặc thị lực gần sao cho thị lực thấp hơn mắt bị nhược thị

Phòng ngừa nhược thị

Phát hiện sớm các tổn thương gây giảm thị lực.

Điều trị thật sớm các tổn thương để phục hồi thị lực cho bé

Nếu có nhược thị, bé phải được điều trị nhược thị càng sớm càng tốt