2018. Dan y Các vấn đề NLXH.ok

Nêu cao ý thức tự giác… - Trong công việc: SN thể hiện cần cù, * SN, KT: sẽ giúp con người thành công trong công việc và trong cuộc sống.. Biết ơn các anh hùng liệt sĩ đãcống hiến máu xư

NGHỊ LUẬN XÃ HỘI: TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ

1 Lịch sự, Tế

nhị

* LS: là những cử

chỉ, hành vi sử dụngtrong giao tiếp, ứng

xử hằng ngày phùhợp với quy địnhcủa XH, thể hiệntruyền thống đạođức của dân tộc

* TN: Là sự khéo

léo sử dụng những

cử chỉ, ngôn ngữtrong giao tiếp ứng

xử, thể hiện là conngười có hiểu biết,

có văn hóa

* LS, TN thể hiện ở lời nói, hành vi

trong giao tiếp Biểu hiện ở sự hiểu biếtnhững phép tắc, những quy định chungcủa XH trong quan hệ giữa con ngườivới con người

* Thể hiện ở sự tôn trọng giữa ngườigiao tiếp với những người xung quanh

Như: nói năng nhẹ nhàng, biết lắngnghe, biết cảm ơn, xin lỗi đúng lúc đúngchỗ, biết nhường nhịn, không ăn nói thôtục, nói trống không, quát mắng ngườikhắc, nói quá to

* Thể hiện trong cách ăn, mặc đứngđắn , xử lí tình huống khéo léo… phùhợp với hoàn cảnh, công việc, sự việc…

Mọi người khuyên bảo nhau bằng lời lẽ

có tình có lí Những vấn đề khó nói, cần

tế nhị trong cách giải quyết, can thiệp

* Trong giao tiếp, ứng xử: LS, TN thểhiện trình độ văn hóa, hành vi đạo đức củamỗi người Người LS, TN bao giờ cũng cócách hành xử phù hợp, khéo léo…

* Ăn mặc lịch sự: Tôn lên vẻ đẹp của conngười

* Người LS, TN sẽ được mọi người yêumến, tôn trọng

* LS, TN là yếu tố rất cần thiết ở mỗi conngười

* Lật ngược vấn đề:

* Trong CD:

nói….lòngnhau

- Chim khônkêu tiếng rảnhrang- Ngườikhôn ăn nóidịu dàng dễnghe

* Trong cuộcsống:

- Ăn trôngnồi, ngồi trônghướng => ý tứtrong cách ănuống

* Kiên trì: Là sự

quyết tâm đến cùngcho dù có gặp khókhăn gian khổ

* SN: Thể hiện ở sự cần cù, tự giác miệt

mài, làm việc thường xuyên, đều đặn

* Trong TN, CD.

- Có công mài sắt…kim

- Lửa thử vàng gian nan thử sức

- Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan…

- Kiến tha lâu cũng có ngày đầy tổ

- Trong học tập: SN thể hiện ở sự chăm

chỉ học tập Nêu cao ý thức tự giác…

- Trong công việc: SN thể hiện cần cù,

* SN, KT: sẽ giúp con người thành công trong công việc và

trong cuộc sống

- Người có đức tính siêng năng, kiên trì sẽ luôn chủ độngtrong công việc

- Được mọi người yêu mến

- Làm nền tảng cho nhiều đức tính khác nữa…

* Lật ngược vấn đề:

- Còn nhiều người lười nhác, không tích cực tự giác làm

việc, học tập… khi gặp khó khăn thường nản chí, bỏ cuộc

- Không có quyết tâm để thực hiện ước mơ…

miệt mài làm việc hết mình một cáchthường xuyên, đều đặn.

* Kiên trì: Thể hiện ở sự không ngại

khó, ngại khổ, gặp khó khăn, thất bạikhông nản lỏng, nhụt chí…mà quyết tâmvươn lên

- Trong học tập: Gặp bài tập khó,

không nên nản chí mà quyết tâm suynghĩ, tìm hiểu để tìm ra lời giải

- Trong cuộc sống: Gặp lúc khó khăn,

hoạn nạn, hoàn cảnh không may mắn…

không nên bỏ cuộc, nhụt chí…mà quyếttâm vươn lên

- Đôi khi vì một lí do nào đó ta gặp thấtbại trong công việc, lúc ấy không nên bỏcuộc mà phải kiên trì “ Thua keo này,bày keo khác”

- Trong công việc: Dù có khó khăn,

phức tạp đến đâu cũng không nên nảnlòng mà cần kiên trì thực hiện bằng được

để đi đến thành công - Siêng năng,chăm chỉ trong mọi công việc từ nỏ đếnlớn và thực hiện thường xuyên, đều đặn

=> Không có đức tinh SN và KT sẽ khó thành công trongcuộc sống Không chủ động được trong công việc…

- Gặp khó khăn, thất bại không được nản chí, bỏ cuộc

3 Tiết kiệm * TK: là biết sử

dụng một cách hợp

lí, đúng mức của cảivật chất, thời gian,sức lực của mình và

của người khác.

- Tiết kiệm trong chi tiêu: biết chi tiêu

một cách hợp lí, có kế hoạch Khônghoang phí chi tiêu bừa bãi Sử dụng củacải vật chất đúng mức

- Tiết kiệm thời gian: Biết sử dụng thời

gian vào những việc có ích “Thời gian

là vàng”, vì vậy không nên lãng phí thờigian vào những việc làm vô ích

- Tiết kiệm sức lực: Không nên làm

* Tiết kiệm trong chi tiêu sẽ tránh lạm

phát Mọi người trong gia đình biết tiếtkiệm chi tiêu kinh tế gia đình được đảmbảo ,ổn định

Tuy nhiên tiết kiệm trong chi tiêu không

có nghĩa là hà tiện, keo kiệt

Tiết kiệm thời gian:

Sẽ làm được nhiều việc có ý nghĩa

Tiết kiệm sức lực: đảm bảo, giữ gìn được

- Tích tiểu

thành đại

- Năng nhặtchặt bị

Góp gió thànhbão

việc quá sức, cần làm việc có kế hoạch

và phù hợp với sức lực của mình để giữgìn và đảm bảo sức khỏe

* Tiết kiệm thể hiện sự quý trọng kết

quả lao động của bản than mình và củangười khác

sức khỏe

* Lật ngược vấn đề:

- Còn nhiều người không biết tiết kiệm

Ăn tiêu hoang phí không có kế hoạch

- Lãng phí thời gian vào những việc vôích HS tốn thời gian vào việc chơi điện

- Thể hiện ở sự tôn trọng, quý mến củamình đối với người khác như:

+ Nhường chỗ cho người tàn tật, ngườigià trên ô tô

+ Không nói trống không, nói tục chửibậy, không ngắt lời người khác

+ Không nói leo trong giờ học Kínhtrọng, lễ phép với thầy cô

+ Vâng lời, lễ phép với người lớn

+ Không ngồi vắt chân lên ghế trướcmọi người

- Lễ độ là biểu hiện của người có văn hóa,

có đạo đức giúp cho mối quan hệ giữa conngười với con người trở nên tốt đẹp hơn,góp phần làm cho xã hội trở nên vănminh, tốt đẹp hơn

- Người sống lễ độ được mọi người yêumến

- Lễ độ là nền tảng để hình thành nhiềuphẩm chất tốt đẹp khác của con người nhưnhường nhịn, tình yêu thương conngười…

* Lật ngược vấn đề: Thiếu lễ độ…

* Liên hệ - Bài học:

* Phương hướng rèn luyện:

- Kính trênnhường dưới

- Gọi dạ bảovâng

- Kính thầymến bạn…

5 Biết ơn * Biết ơn: là sự bày

tỏ thái độ trântrọng, tình cảm vànhững việc làm đề

ơn đáp nghĩa đốivới những người đãgiúp đỡ mình, vớinhững người có

* Trong gia đình:

- Hiếu thảo với cha mẹ Chăm sóc phụngdưỡng cha mẹ ông bà Cố gắng học tậptốt, ngoan ngoãn để bố mẹ vui lòng

- Vào những ngày lễ, tết đi viếng mộngười thân đã mất

* Trong nhà trường: Học tập tu dưỡng

đạo đức, ngoan ngoãn lễ phép với thầy

- Biết ơn thể hiện đạo lí “ Uống nước nhớ nguồn; Ăn quảnhớ kẻ trồng cây”

- Biết ơn tạo nên mối quan hệ tốt đẹp giữa con người vớicon người

- Biết ơn là thái độ sống tốt đẹp…

* Lật ngược vấn đề:

.Còn nhiều người vô ơn Sống vong ân bội nghĩa, qua cầurút ván

công với dân tộc,đất nước.

cô Thăm hỏi, động viên thầy cô vàonhững ngày lễ, hoặc khi có dịp ghéthăm

* Trong xã hội: Biết ơn đối với những

người đã giúp đỡ mình từ việc nhỏ đếnviệc lớn Biết ơn các anh hùng liệt sĩ đãcống hiến máu xương, hi sinh để cho ta

có c/s yên bình…thể hiện bằng việc đề

ơn đáp nghĩa, chăm sóc, phụng dưỡngnhững người có công với dân tộc, đấtnước… Xây nhà tình nghĩa, đỡ đầu các

bà mẹ VN anh hung…Viếng nghĩa trangliệt sĩ, có nhiều các hoạt động tri ân đốivới những người có công

Những người như vậy sẽ bị XH lên án, mọi người xa lánh

và XH

GD biểu hiện ở nhiều khía cạnh khácnhau từ cách sử dụng vật chất, lời ăntiếng nói hằng ngày, cách hành xử củamỗi người, cử chỉ, cách thể hiện bảnthan, cách ăn mặc , Cụ thể

- Trong lời nói: Không nói khoa trương,

không dung lời lẽ bóng bảy quá mức,không nói dài dòng… mà lời nói đơngiản, ngắn gọn, dễ hiểu, truyền đạt đúng

và đầy đủ thông tin mà họ muốn nói

- Trong cách ăn mặc: Trang phục phù

hợp với bản than, môi trường, đk kinhtế không cầu kì, không chạy theo mốt

- Bác Hồ là tấm gương về sự giản dị

- Trong công việc, cuộc sống:

+ Người giản dị không bao giờ yêu cầungười khác phải tạo điều gì đó đặc biệtcho mình Luôn bằng long với tất cảnhững gì họ sẵn có, không đòi hỏi thứ

- Đức tính giản dị rất cần thiết trong c/s, giúp ta tiết kiệmthời gian, không mất thời gian vào những việc vô ích

- Được mọi người yêu quý

- Giúp ta sống chan hòa, gần gũi với mọi người xungquanh

- Giản dị là nét đẹp ở con người Là vẻ đẹp tự nhiên khôngcầu kì mà vẫn nổi bật sự lích sự Còn là biểu hiện của sựkhiêm tốn “ Trang bị quý nhất của con người là khiêm tốn

và giản dị” ( Ăng- Ghen)

- GD không có nghĩa là qua loa, đại khái Ăn mặc giản dịkhông có nghĩa là mặc lôi thôi Giản gị trong lời nói không

có nghĩa là ăn nói buông tuồng

vật chất lớn lao hay sự ưu tiên khác chomình nhìn nhận sự việc đúng mứckhông quan trọng hóa vấn đề.

+ Đối xử với mọi người luôn chân thành,cởi mở

- Trong chi tiêu, sử dụng của cải vật chất: Tiết kiệm, sử dụng đồng tiền có

mục đích đúng đắn, không tiêu xàihoang phí, xa hoa, phù hợp với điều kiệnkinh tế gia đình và thuần phong mĩ tục

7 Trung

thực

* Trung thực: Là

luôn tôn trọng sựthật, chân lí, lẽ phải,sống ngay thẳng,thật thà và dámdũng cảm nhận lỗikhi mình mắckhuyết điểm

* Trong học tập: Không coi cóp, chép

bài của bạn, không mang tài liệu và mởtài liệu trong khi kiểm tra hoặc đi thi

Không chạy điểm, không dùng bằnggiả…

* Trong gia đình, c/s: thể hiện qua

cách sống ngay thẳng, thật thà, dámnhận lỗi khi mình mắc khuyết điểm

không báo cáo sai sự thật, không thamlam gian dối lấy của người khác làm củamình

- Không nói dối cha mẹ, thầy cô…

- Nhặt được của rơi trả lại người mất

- Cư xử đàng hoàng, đúng mức, biết giữlời hứa và luôn làm tròn nhiệm vụ củamình, không để người khác phải nhắcnhở, chê trách

* Trong sx kinh doanh: không làm

hang giả, hang kém chất lượng, khônglừa bịp khách hang, bán đủ, bán hangthật, bán đúng giá…

- TT là đức tính quý báu, cần thiết ở mỗingười Nếu con người có đức tính TTnhân cách của mỗi con người sẽ đc hoànthiện…đc người khác kính trọng, yêumến

- Gây dựng được chữ “ Tín” trong lòngbạn bè và XH

- Trong học tập, HS trung thực sẽ có kiếnthức thực, chất lượng thực…

- Giúp ta có cái nhìn và đánh giá đúngnăng lực của mỗi người

- Trong SXKD: TT sẽ có đc uy tín và longtin ở khách hang-> KD đạt hiệu quả cao,làm cho XH trong sạch, văn minh và ngàycàng phát triển

* Lật ngược vấn đề:

- Nhiều người không TT, dối trá, lọc lừa

- Hậu qủa bị mọi người xa lánh, mất lòngtin ở mọi người

- Thiếu TT làm cho XH xuống cấp…

* Liên hệ - Bài học:

* Phương hướng rèn luyện:

- Cây ngaykhông sợ chếtđứng

- Phải thànhthực với mình,

có thế mớikhông dối trá

khác ( Xpia)

Sêc

8 Tự trọng

Là biết coi trọng vàgiữ gìn phẩm cách,danh dự, biết điềuchỉnh hành vi củamình sao cho phùhợp với chuẩn mựcXH

- Cư xử đàng hoàng, đúng mực,

biết giữ lời hứa và luôn làm tròn nhiệm

vụ của mình, không để người khác phảinhắc nhở, chê trách

- Người có lòng tự trọng ăn mặc đứngđắn, sạch sẽ, khi ra khỏi nhà, đến trường,đến lớp

- Không ăn nói tục tằn, không nói điềuphàm phu…ăn nói từ tốn, nhẹ nhàng

- Không chơi bời lêu lổng, không ănchơi đua đòi, không làm việc xấu, khôngquan hệ với người xấu

- Biết giữ gìn nếp nhà, danh dự , tiếngtốt cho gia đình

- Biết tôn trọng bản thân

- Tự trọng là nhân tố tất yếu trong c/s Tôntrọng bản thân sẽ thấy tự tin vào chínhmình Giúp ta thành công…

- Là nền tảng hình thành thái độ lạc quan

về c/s

- Giúp con người nâng cao giá trị của bảnthân Biết giữ gìn nhân cách, danh dự củamình, thận trọng và làm chủ mình khiđương đầu với thử thách

- Giúp ta nhìn ra được hạn chế, thiếu sótcủa mình kịp thời sửa đổi, hoàn thiện nhâncách, tạp động lực để người khác đặt niềmtin vào mình

- Cả dân tộc có long tự trọng sẽ khẳngđịnh đc chỗ đứng của mình trên trường Q

tế, vị thế tầm vóc của dt đc nâng cao

* Lật ngược vấn đề:

- Còn nhiều người không có lòng tự trọng.

Bản thân không gương mẫu, đánh mất giátrị nhân cách của bản thân

- Mắc khuyết điểm nhưng không chịu sửađổi, không tự giác, phải để mọi ngườinhắc nhở nhiều…làm mất đi niềm tin và

sự tôn trọng, kính trọng của mọi người

* Liên hệ - Bài học:

* Phương hướng rèn luyện:

- Chết vinhcòn hơn sốngnhục

- Đói cho sạch,rách cho thơm

- Chết đứngcòn hơn sốngquỳ

- Chết trongcòn hơn sốngđục

thương (con

người )

Yêu thương ( tyt )

Là quan tâm, giúp

đỡ, làm những điềutốt đẹp cho ngườikhác, nhất là nhữngngười gặp khó khănhoạn nạn

- TYT đc thể hiện trong các mối quan hệ+ TY đôi lứa, tình vợ chồng

+ TC gai đình: ông bà, cha mẹ, anh chị

- TYt vượt qua đc mọi định kiến xấu xa để con người thực

sự được Người hơn

- Có tyt sẽ giúp con người xây dựng cs tốt đẹp, hoàn thiện

mqh giữa cá nhân với cá nhân, giữa cánhân với cộng đồng, XH, đất nc.

- TYT xuất phát từ trái tim tâm hồn, tc,tấm lòng của con người Tấm lòng nhân

ái, nhân hậu, vị tha, đức hs sẵn sang cho

đi hiến dâng một cách tự nguyện không

vị kỉ, toan tính TYT không chỉ bằng lờinói mà quan trọng phải bằng hđ, vc làm

cụ thể

* Trong gia đình:

- Là t/cm sự yêu thương của cha mẹdành cho con cái, của anh chị em , vợchồng với nhau…,

*Trong nhà trường: là sự quan tâm HS

của thầy cô… Bạn bè yêu thương, đoànkết giúp đỡ nhau lúc khó khăn Cảmthong chia sẻ với bạn lúc vui, buồn, giúpnhau cùng tiến bộ

* Trong XH: tyt là sự sẻ chia cảm thông

với những số phận bất hạnh…

DC:

- Bầu ơi thương…

- Một con ngựa đau…

- Lá lành đùm…

- Nhiễu điều phủ lấy

- Một giọt máu đào…

- Nơi lạnh giá nhất không phải là Bắccực mà là nơi thiếu tình thương ( M

để ta bước trên đường đời đầy thử thách

* Mở rộng: Không chỉ đc người khác yt mà còn cần phải

biết yt người khác

- Con người sẽ cảm thấy mình có ích khi đem lại niềm vui

và HP cho người khác

- Tyt phải biết đặt đúng chỗ, nếu không sẽ không là HP mà

là bất hạnh Người mẹ quá nuông chiều con sẽ khốn khổ vìcon Cho tiền kẻ giả dạng hành khất là tiếp tay cho lườibiếng

* Lật ngược vđ: còn có kẻ sống ích kỉ, thiếu tyt…thậm chí

lợi dụng tyt của người khác…

* Liên hệ - Bài học:

* Phương hướng rèn luyện:

- TYT phải xuất phát từ t/c chân thành, tự nhiên khônggượng ép…

10 Tự tin Là tin tưởng vào

khả năng của bảnthân, chủ độngtrong mọi việc, dám

* Trong học tập:

- Tự tin, chủ động khi trình bày một vấn

đề, một quan điểm nào đó trước lớp

- Gặp bài tập khó, tin vào khả năng của

- Tự tin là một phẩm giá mà mỗi cá nhâncần phải hướng tới và rèn luyện để có thểtồn tại và phát triển trong c/s và sự nghiệp

- Giúp cho con người có thêm sức mạnh,

- Chớ thấysóng cả màngã tay chèo

- Có cứng mới

- Chủ động trong việc học tập của mình.

Không dựa dẫm, ỉ lại…

* Trong cuộc sống và công việc:

- Tự biết giải quyết công việc của mình

mà không lệ thuộc, dựa dẫm vào ngườikhác Dám tự quyết định và hành động

- Tin vào chính bản thân, vào giá trị,phẩm chất tốt đẹp của mình

- Khi làm việc, tin vào thành công, kếtquả mà mình đạt được trong quá khứ đểvững bước đón nhận những thử tháchtrong tương lai

- Luôn tin vào khả năng, những ước mơ

mà mình theo đuổi, và tin rằng dù cóphải thất bại vẫn tin sẽ thực hiện được ởlần sau

- Không ngần ngại trước những côngviệc nào dù có quá sức

nghị lực và sự sáng tạo, làm nên sự nghiệplớn

- Tự tin sẽ tạo đc nền móng vững chãitrong tâm hồn, bản lĩnh vững chắc của bảnthân, từ đó xác định đc con đường mình sẽ

đi trong cuộc đời và theo đuổi đc ước mơcủa bản thân

- Tự tin cho ta khả năng quyết đoán

- Tự tin là động lực giúp con người có thểchấp nhận đương đầu với thử thách trongc/s

* Liên hệ- Bài học:

* Biện pháp thực hiện:

Rèn luyện phẩm chất, ra sức học tập để cónền móng kiến thức vững chãi, khôngngừng phát huy tài năng bản thân

- Tự tin từ việc nhỏ : giơ tay phát biểu,khắc phục sự rụt rè sợ sai khi phát biểuxây dựng bài học đến việc tham gia cáchoạt động của trường, lớp

- Gia đình chú ý rèn luyện đức tính tự tincho con em mình ngay từ khi còn nhỏ

- Nhà trường, XH giáo dục cho giới trẻ về

đứng đầu gió

- …

sự tự tin, giáo dục một cách rõ rang, gắnvới thực tế…

11 Tích cực,

tự giác * Tích cực: Là luônluôn cố gắng, vượt

khó, kiên trì họctập, làm việc và rènluyện

* Tự giác: là chủ

động làm việc, họctập không cần ainhắc nhở, giám sát

Tích cực:

* Trong nhà trường:

- Tích cực học tập, rèn luyện tu dưỡngđạo đức

- Tham gia dọn vệ sinh môi trường,tham gia văn nghệ, TDTT trong nhàtrường Hưởng ứng phong trào ủng hộđồng bào bị thiên tai Tham gia vào cácCLB học tập, tham gia các hoạt độngcủa lớp, trường, Đoàn- Đội

* Trong công việc và c/s:

- Chủ động trong mọi công việc Hoànthành nhiệm vụ của mình mà không cầnphải ai nhắc nhở, thôi thúc

- Khi mắc lỗi lầm, tự giác nhận khuyếtđiểm và tích cực sửa chữa

- Không đổ lỗi cho người khác hay trốn

- Tích cực, tự giác mở rộng sự hiểu biết về mọi mặt, rènluyện được kĩ năng cần thiết cho bản thân, đồng thời gópphần xây dựng quê hương, tập thể

- Tạo nên t/c thân ái với mọi người xung quanh

- Được mọi người yêu quý

- Giúp ta chủ động và thành công trong học tập và trongmọi công việc

* Lật ngược vấn đề:

- Còn người lười nhác, ỷ lại, thiếu tích cực…

- Những người như vậy sẽ không bao giờ chủ động đượctrong công việc và khó thành công trong cuộc sống

* Liên hệ- Bài học:

* Biện pháp thực hiện:

độ bình tĩnh, tự tin

và biết tự điềuchỉnh hành vi củamình

* Trong học tập:

- Chủ động trong mọi vấn đề có liênquan đến học tập, không dựa dẫm, ỷ lạivào người khác

* Trong cuộc sống:

- Suy nghĩ trước khi hành động, Saumỗi việc làm, cần xem xét lại thái độ, lờinói, hành động của mình là đúng hay sai

và kịp thời sửa chữa, rút kinh nghiệm

- Không nên nóng nảy, vội vàng tronghành động Cần giữ thái độ ôn hòa, từtốn trong giao tiếp với người khác, tựkiềm chế những ham muốn của bảnthân

DC:

- Dù ai nói ngả nói nghiêng

Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân

- Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo

- Là đức tính quý giá Nhờ tính tự chủ mà con người biếtsống một cách đúng đắn và biết cư xử có đạo đức, văn hóa

- Tính tự chủ còn giúp ta đứng vững trước những tìnhhuống khó khăn và những thử thách, cám dỗ

- Tự chủ cũng giúp ta chủ động, tự tin trong mọi công việc

- Khi ta tự chủ sẽ luôn có thái độ, bình tĩnh, điều chỉnhđược hành vi của mình

- Kính trọng, biết ơn đối với thầy côgiáo Lễ phép, ngoan ngoãn vâng lờithầy cô Chăm chỉ học tập…

- Thường xuyên quan tâm, chia sẻ, thămhỏi, động viên thầy cô, đặc biệt nhữngkhi ốm đau, hoặc lúc khó khăn…

- Đền đáp công ơn thầy cô bằng nhữngviệc làm thiết thực và tình cảm chânthành

- Khi trưởng thành, thành đạt vẫn luônnhớ và biết ơn thầy cô

- Là truyền thống đạo lí tốt đẹp của người VN

- Hoàn thiện nhân cách, Nâng cao phẩm chất đạo đức chocon người

- Tạo nên mối quan hệ tốt đẹp

- Thể hiện thái độ sống hợp với đạo lí

* Trong cuộc sống:

- Sống trong một tập thể mọi người phảibiết đoàn kết, yêu thương nhau

- Giúp đỡ nhau lúc khó khăn, hoạn nạn

- Đồng cảm chia sẻ với những người cóhoàn cảnh khó khăn

- Sống đoàn kết tương trợ sẽ giúp cho chúng ta dễ dàng hòanhập, hợp tác với mọi người xung quanh và đc mọi ngườiyêu quý

- Tạo nên sức mạnh để vượt qua khó khăn

- Đoàn kết tương trợ sẽ giúp ta dễ thành công trong cuộcsống …

DC:

- Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

- Đk, Đk, đại đoàn kết.

Thành công, thành công, đại thành công.

- Câu chuyện bó đũa.

* Trong gia đình:

- Cha mẹ, ông bà, bao dung cho con,cháu khi con, cháu…biết nhận lỗi lầmsau mỗi lần mắc lỗi

- Là sự tha thứ của anh chị em mỗi khimắc sai lầm

* Trong nhà trường:

- Là sự bao dung của thầy cô trước

- Là một đức tính cao đẹp của con người

Người có lòng khoan dung luôn được mọingười yêu mến, tin cậy và có nhiều bạntốt

- Nhờ có long khoan dung mà c/s, quan hệgiữa mọi người trở nên lành mạnh, thân ái,

dễ chịu Xua tan lạnh giá, mang đến chođời ánh sang và sự ấm áp

- Đánh kẻ chạy

đi, không aiđánh kẻ chạylại

lỗi lầm những lỗi lầm của HS.

- Là sự rộng lượng trước những khuyếtđiểm của bạn bè khi họ ân hận và sửachữa Nhường nhịn bạn bè, nhường nhịn

em nhỏ Góp ý giúp bạn sửa chữa khuyếtđiểm Chăm chú lắng nghe để hiểu mọingười

* Trong XH và c/s: Biết bỏ qua, tha thứ

trước những lỗi lầm của người khác khi

họ đã biết ăn năn, hối lỗi

- Sống cởi mở, gần gũi với mọi người và

cư xử một cách chân thành, rộng lượng,biết tôn trọng và chấp nhận cá tính, sởthích, thói quen của người khác trên cơ

sở những chuẩn mực XH

- Trong gia đình, lòng khoan dung giúpmỗi thành viên trong gia đình yêu thương,đùm bọc, chia sẻ, thông cảm cho nhaunhiều hơn Không có long khoan dung giađình sẽ tan vỡ

- Lòng khoan dung sẽ kết nối những tráitim yêu thương gần nhau hơn

- Có lòng khoan dung con người chiếnthắng được tư tưởng hẹp hòi, ích kỉ

* Lật ngược vấn đề:

Hiện nay, còn nhiều người cố chấp, khôngbiết tha thứ trước lỗi lầm của người kháckhi họ biết hối hận…

và sẵn sàng cùngtham gia vào cáchoạt động chung cóích

* Trong nhà trường:

- Cởi mở, vui vẻ, chia sẻ với bạn bè khigặp khó khăn Tích cực tham gia cáchoạt động của cộng đồng, biết chia sẻ,suy nghĩ với mọi người xung quanh,thường xuyên quan tâm tới công việccủa lớp

* Trong gia đình:

Các thành viên trong gia đình sống vui

vẻ với nhau Cùng nhau tham gia vàocác công việc, hoạt động chung của giađình

* Trong XH: Mọi người dù ở cương vị

nào cũng cần sống chan hòa, vui vẻ vớinhau Thân thiện, chia sẻ mỗi khi đồngloại gặp khó khăn

- Quan tâm đến công việc của nhau

- Tham gia các hoạt động tập thể, từ

- Được mọi người yêu mến, giúp đỡ và góp phần vào việcxây dựng các mối quan hệ tốt đẹp trong xã hội

- Giúp mọi người gẫn gũi, thân thiện , vui vẻ với nhau hơn

- Cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn Con người yêu thươngnhau hơn

* Lật ngược vấn đề

Có người sống ích kỉ, nhỏ nhen…hoặc sống khép mình Những người như vậy sẽ không được mọi người yêu mến

* Liên hệ- Bài học:

* Biện pháp thực hiện:

18 Tôn trọng

lẽ phải

Là những điều đượccoi là đúng đắn, phùhợp với đạo lí và lợiích chung của xãhội

- Công nhận, ủng hộ , tuân theo và bảo

vệ những điều đúng đắn “ Nói phải củcải cũng nghe”

- Biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi củamình theo hướng tích cực

- Không chấp nhận và không làm theonhững việc làm sai trái

- Lắng nghe ý kiến của bạn, tự phântích, đánh giá xem ý kiến nào hợp lý thìtheo Chỉ rõ chỗ sai cho bạn và khuyênbạn , giúp đỡ bạn để lần sau bạn khôngmắc phải khuyết điểm đó nữa

- Chấp hành tốt mọi nội quy nơi mìnhsống, làm việc và học tập

- Phê phán những hành vi, việc làm saitrái, lắng nghe ý kiến của mọi người,nhưng cũng sẵn sang tranh luận với họ

để tìm ra lẽ phải

- Giúp mọi người có cách ứng xử phù hợp, làm lành mạnhcác mối quan hệ trong xã hội, góp phần thúc đẩy XH ổnđịnh và phát triển

- Giúp con người biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi củamình để không mắc sai lầm hay làm những việc sai trái

- Thực hiện tốt những quy định chung…

* Lật ngược vấn đề: Còn có người không biết tôn trọng lẽ

- Luôn mong muốn làm giàu bằng tàinăng và sức lực của mình

- Kiên trì phấn đấu vươn lên để đạt đượckết quả cao trong công việc

- Sẵn sàng giúp đỡ người khác khi họgặp khó khăn

- Tính toán, cân nhắc kĩ trước khi quyếtđịnh một việc gì đó

- Làm cho con người ta thanh thản, nhận được sự quý trọng,tin cậy của mọi người, góp phần làm cho xã hội trong sạch

* Nơi công cộng:

- Đi nhẹ, nói khẽ khi vào bệnh viện

- Là cơ sở để các mối quan hệ trong XH trở nên lành mạnh,trong sang và tốt đẹp hơn

dự, phẩm giá và lợiích của người khác,thể hiện lối sống cóvăn hóa của mỗingười.

- Ở rạp chiếu phim, hay bến tàu, bến xekhông gây ồn ào, hút thuốc lá…

* Cảm thông, chia sẻ khi người khác gặpđiều bất hạnh, lắng nghe ý kiến củangười khác

- Tôn trọng người khác chính là tôn trọng mình…là nét đẹptrong văn hóa ứng xử, giao tiếp…

- Tôn trọng người khác sẽ được mọi người yêu quý

* Lật ngược vấn đề

- Còn nhiều người không biết tôn trọng người khác thậmchí có những hành động khiếm nhã, làm ảnh hưởng đến mọingười xung quanh

* Trong gia đình:

Các thành viên tạo nên lòng tin trongmỗi người Luôn tin tưởng lẫn nhau

* Trong kinh doanh:

Tạo được niềm tin nơi khách hàng bằngviệc cung cấp những sản phẩm có chấtlượng

- Người biết giức chữ tín sẽ nhận được sự tin cậy, tín nhiệmcủa người khác đối với mình

- Giúp mọi người đoàn kết và dễ dàng hợp tác với nhauhơn

- Người giữ chữ tín sẽ được mọi người tin yêu, tạo đc niềmtin

- Trong kinh doanh ,giữ chữ tín sẽ giữ được các mối quan

hệ tốt đẹp với khách hàng, công việc kinh doanh sẽ thuậnlợi

* Lật ngược vấn đề

Không biết giữ chữ tín Không giữ lời hứa, làm mất lòng tin

ở mọi người …sẽ bị mọi người xa lánh, XH lên án, tẩychay

* Trong học tập:

- Tự lập thể hiện việc tự giác học tập,không cần dựa dẫm ỷ lại vào người kháchay không cần ai hối thúc

- Tự lập thường thành công trong c/s

- Được mọi người yêu quý

- Giúp ta luôn chủ động trong công việc và giải quyết cácvấn đề trong c/s

riêng mình, khôngtrông chờ, dựadẫm , phụ thuộc vàongười khác.

- Tự lập trong thi cử: tự giác làm bàibằng khả năng của mình không ỷ lại vàobạn bè, tài liệu…

* Trong gia đình:

- Tự lập ở việc các thành viên tự làm,biết lo liệu và giải quyết công việc củamình theo khả năng của mỗi người

- Tự tin, bản lĩnh cá nhân dám đươngđầu với những khó khăn, thử thách, ý chí

nỗ lực phấn đấu vươn lên trong học tập

và công việc

- Rèn luyện cho ta có thêm nhiều niềm tin vào khả năng củamình

- Tự lập sẽ giúp cho con người có ý chí phấn đấu vươn lên

* Tuy nhiên tự lập không có nghĩa là không cần sự giúp đỡ

của người khác Khi ta gặp khó khăn, sự giúp đỡ của mọingười sẽ giúp ta có động lực để vượt qua khó khăn…

* Lật ngược vấn đề:

Còn có người ỷ lại, làm việc gì cũng dựa dẫm vào ngườikhác Những người như vật sẽ không chủ động được trongcông việc và khó thành công trong cuộc sống

về tính tình, sởthích, hoặc cóchung xu hướnghoạt động, có cùng

* Trong chiến đấu:

- Là tình đồng đội, đc gắn bó keo sơn,sẵn sàng đồng cam cộng khổ, sẵn sàng hisinh vì nhau

(Tình bạn của những người lính trong bt

“ Đ/chí)

- TB trong sang, lành mạnh giúp conngười cảm thấy ấm áp, tự tin, yêu c/s hơn

Biết tự hoàn thiện mình để sống tốt hơn

- Giúp ta giải tỏa những căng thẳng, mệtmỏi

- TB chân thành sẽ luôn khích lệ ta, độngviên khi ta buồn, vui

- Khi ta mắc sai lầm, bạn sẽ giúp ta thoátkhỏi sai lầm, là chỗ dựa tinh thần cho ta

- Trong chiến đấu, tb sẽ tạo nên sức mạnh

để vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoànthành nhiệm vụ

* Lật ngược vấn đề:

Còn người lợi dụng tb vì lợi ích riêng củamình Còn có kẻ hai mặt trc mặt thì thânmật, sau lưng thì tìm cách nói xấu, hãm

…

* Trong c/s: Tình bạn là giúp ta chia sẻ

những vui buồn, đồng hành cùng tatrong c/s

mà không bị gò bó,phụ thuộc vàonhững cái đã có

- Người năng động sang tạo là luôn say

mê, tìm tòi, phát hiện và linh hoạt xử lýcác tình huống…

* Trong học tập: Sáng tạo thể hiện ở

việc tìm ra những cách giải bài tập hay,cách phát hiện và lí giải vấn đề độc đáo

* Trong lao động, công tác:

- Năng động, sáng tạo ở việc say mênghiên cứu, tìm tòi, chủ động, dám nghĩdám làm…

- Nhạy bén với thời cuộc, xử lí tìnhhuống một cách linh hoạt

- Có ý chí, quyết tâm để thực hiện bằngđược công việc của mình để đạt đc mụcđích đề ra

- Năng động sáng tạo là phẩm chất rất cần thiết của con laođộng trong XH hiện đại Nó giúp con người vượt qua nhữngràng buộc của hoàn cảnh, rút ngắn thời gian để đạt đc mụcđích đã đề ra một cách nhanh chóng và tốt đẹp

- Giúp con người ta luôn luôn có ý chí phấn đấu, thúc đẩykhả năng phát triển ở mỗi người

- Được mọi người trân trọng

* Lật ngược vấn đề: Còn nhiều người thụ động, không tích

cực, không dám nghĩ, dám làm…=> Khó khăn trong c/s…

lí do, mục đích màmỗi con ngườimong mỏi đạt đc

- Người có lí tưởng sống cao đẹp là luônsuy nghĩ và hành động không mệt mỏi

để thực hiện lí tưởng của dân tộc, nhânloại, vì sự tiến bộ của bản thân và XH

Luôn vươn tới sự hoàn thiện bản thânveephmoij mặt, mong muốn cống hiếntrí tuệ và sức lực cho sự nghiệp chung

- Sống có mục đích, có lí tưởng cao đẹp

và thực hiện đc mục đích, lí tưởng màmình lựa chon

- Biết san sẻ tấm lòng nhân ái để c/s nàyđẹp hơn

- Khi lí tưởng của mỗi người phù hợp với

lí tưởng chung của dân tộc, của Đảng…thìhoạt động của họ sẽ góp phần thực hiệntốt nhiệm vụ chung và chính họ sẽ đc XH,Nhà nc tạo đk phát triển những khả năngcủa mình

- Người sống có lí tưởng cao đẹp luôn đcmọi người tôn trọng

- TN sống có lí tưởng sẽ tạo nên sức mạnhvượt qua khó khăn và thử thách trong c/s.,

là động lực giúp cho XH phát triển

- Sống có lí tưởng sẽ hoàn thiện thêm

đc gì cả Acũng khônglàm đc gì vĩđại nếu mục

thường”

- Biết sống vì mọi người, phấn đấu vì

HP của mỗi người

- Trong thời đại KHKT phát triển - TNsống có lí tưởng là phải biết đóng góp đểxây dựng dất nc, sống vì XH vì sự tiến

bộ của nhân loại Tích cực tham gia cáchoạt động chính trị, XH để hòa nhậpcộng đồng

- Phát huy những thế mạnh của bản thân,khắc phục các điểm yếu và vận dụngnhững điều đã học vào thực tế

nhân cách của bản thân Khẳng định đc vịtrí của mình trong XH

* Lật ngược vấn đề:

- Còn một bộ phận TN sống hờ hững vớinhững gì diễn ra xung quanh với quanniệm: đc đến đâu hay đến đó, nước đếnchân mới nhảy

- Chỉ biết sống và nghĩ cho riêng mình

- Sa vào các TNXH, tư tưởng ì trệ

- Trong gia đình: Lòng vị tha là sự bao

dung của cha mẹ khi biết nhận lỗi saumỗi lần con mắc lỗi Là sự yêu thươngcủa anh, chị em, là sự đồng cảm, chia sẻcủa vợ chồng

- Trong cs, xh: Lòng vị tha là biết chia

sẻ những kk, bất hạnh trong cs, biết bỏqua tha thứ trước những lỗi lầm củangười khác

- Trong nhà trường: Lòng vị tha là tyt

sự quan tâm bao dung của thầy cô trướclỗi lầm của HS, Thầy cô tạo cơ hội cho

HS có cơ hội để đc sửa chữa, thay đổi

Không cố chấp, không trù dập mà giúp

HS nhận thấy đc những lỗi lầm của mình

để tự sửa chữa

- Là sự quan tâm chia sẻ của thầy cô đốivới những HS có hoàn cảnh khó khăn

Trong cs không thể thiếu đi lòng vị tha Bởi 1 khi không có lòng

vị tha thì con người chẳng khác nào gỗ đá vô tri Không có lòng

vị tha con người cũng sẽ không biết yt, không biết quan tâm đếnnhững người xq Nhờ có lòng vị tha mà con người mới có đc đức

hi sinh, tinh thần dc

DC: - Từ xưa nd ta có truyền thống yt, nhân ái, vị tha Chính

lòng vị tha đã làm nên những điều kì diệu trong ls Lòng vị tha

đã đưa 1 đnc còn nghèo nàn lạc hậu đánh đuổi đc hết bè lũ taysai bán nc và cướp nc Lòng vị tha đã làm cho 1 thế hệ quênmình thậm chí hs cả tuổi thanh xuân cho đltd của dt

- Trong cs ngày nay: Nếu có lòng vị tha thì cs sẽ giàu ý nghĩa

hơn Lòng vị tha sẽ xua tan đi những lạnh lẽo, mang đế cho đờiánh sáng và sự ấm áp

- Trong gđ: Lòng vị tha càng không thể thiếu Nó sẽ giúp mỗi

thành viên trong gđ yt và đùm bọc, chia sẻ thông cảm cho nhaunhiều hơn Lòng vị tha sẽ giúp ông bà yt con cháu, cha mẹ hiểucon cái nhiều hơn, anh chị em yt nhau hơn Không có lòng vị tha

gđ sẽ tan vỡ

- Trên TG nếu đánh mất đi lòng vị tha, TG này chỉ còn lại sự khô

cằn Chính lòng vị tha sẽ kết nối những trái tim yt, giúp con

Là sự tha thứ của bạn bè khi bạn gây ralỗi lầm mà biết sửa chữa

gnười gần nhau hơn Con người sẽ hiểu rõ về mình và mọi ngườikhi sống trong sự vị tha

- Con người nhờ có lòng vị tha chiến thắng được tư tưởng vị kỉ,hẹp hòi Lòng vị tha là 1 đức tính mà là con người ai cũng phảixem trọng bởi vì nó rèn luyện c.ta trở thành người tốt

Lật ngược vấn đề: Tuy nhiên trong cs h.nay vẫn còn đó những

người chỉ biết sống theo lối cá nhân ích kỉ không biết q.tâm giúp

đỡ ai Thờ ơ trc những bất hạnh khổ đau của người khác Nhữngcon người ấy thật đáng lên án Bởi nơi lạng giá nhất không phải

là Bắc cực mà là nơi thiếu tình thương” M.Gorki

* Liên hệ- Bài học:

* Biện pháp thực hiện:

Bản thân luôn cố gắng sống cho chân thành.không b.giò dửngdưng trc cs và những mảnh đời bất hạnh để không b.giờ phải hốitiếc khi sống không có lòng vị tha

28 Lòng

dũng cảm

:Lòng dc là sẵn sàngđối diện với nhữngkhó khăn gian khổ,thậm chí cả hs mấtmát để thực hiện đcmục đích đề ra

* Trong chiến đấu: Lòng dc biểu hiện ở sự

vì nước quên thân, luôn sẵn sàng đối mặtvới kẻ thù, kk gian khổ, thậm chí cả hs mấtmát Chú bé Lượm, dù còn rất nhỏkhi đilàm nv liên lạc trong hoàn cảnh “ đạn bayvèo vèo” nhưng bất chấp sự nguy hiểm, L

đã dc vượt qua làn đạn để kịp đưa thưthượng khẩn Hay Lê Văn Tám đã biếnmình thành ngọn đuốc sống đốt cháy khoxăng của địch Rồi anh Tô Vĩnh Diện đã dclấy thân mình chèn pháo, anh Bế văn Đàn,anh Phan Đình Giót người lấp lỗ châu mai,người lấy thân làm giá súng Không có lòng

dc làm sao họ có thể làm đc những điều vĩđại như vậy.trong các cuôc kc chống giặcngoại xâm từ xưa đến nay đã có biết baotấm gương dc sẵn sàng hs tính mạng củamình vì nền đltd của dt

* Trong cs:

- Hành ngày hàng giờ ta vẫn chứng kiến biết

- Lòng dc là 1 trong những pc vô cùng quan trọng của con người.Bởi trong cđ mình, c.ta luôn phải đối diện với những kk thửthách Lòng dc là nghị lực là sức mạnh, là ý chí kiên cường đểcon người vượt lên mọi gian nan thử thách để có sức mạnh chếngự tn, chiến tháng kẻ thù, nhiều khi là chiến thắng chính bảnthân mình

- Lòng dc giúp con người vượt qua những kk gian khổ, quyếttâm để làm vc và hoàn thành nhiệm vụ

- Lòng dc góp phần làm cho cs ngày càng tốt đẹp hơn

Mở rộng- Lật ngược vấn đề

- Chiến thắng đc người khác là rất kk, nhưng chiến thắng đcchính bản thân mình còn kk hơn nhiều DC để nhìn ra và côngnhận những sai lầm, khuyết điểm của mình DC để chiến thắngnhững ham muốn cá nhân, những tham vọng và nhu cầu vô tậncủa mình - - Không đủ nghị lực để vượt qua kk bao người đãrơi vào cạm bẫy của những cám dỗ để rồi làm hỏng cả tương lairơi vào vòng tội lỗi

- Không đủ dc để nhìn thẳng vào sự thật để sửa chữa sai lầm baongười đã phải trả giá cho sự hèn nhát của mình để khi nhận ra đcthì đã quá muộn

bao những hđ dc Như dc vạch trần nhữngsai trái của người khác dù đó là những kẻ cóchức có quyền Những chiến sĩ công an dctruy bắt tội phạm để giữ cho nd có cs thanhbình Những nhà báo dc tố cao vạch trầnnhững vc làm sai trái như tham nhũng cửaquyền của 1 bp cán bộ Có những bạn HS đãlao mình xuống dòng nc chảy xiết để cứucác em nhỏ thoát khỏi đuối nc như tấmgương anh Ng văn Nam ở N.An Chínhnhững tấm gương này đã góp phần làm cho

cá nhân, sống khiếnngười khác cảm phục,yêu mến kính trọng,sống với tâm hồn tcnhân cách suy nghĩkhát vọng chính đángcao đẹp

- Sống có lí tưởng, mục đích đúng đắn caođẹp: Đó là cách sống tự lập, có ích cho XH

Sống biết dung hoà lợi ích bản thân và cộngđồng Sống có ước mơ, khát vọng hoài bãovươn lên khẳng định giá trị năng lực bảnthân

- Sống có tâm hồn, tc lành mạnh, nhân hậu:

Đó là sống hiếu nghĩa với người thân, quantâm yêu thương, chia sẻ với những người

xq Không chạy theo lối sống lập dị khôngphù hợp với truyền thống thẩm mĩ văn hoádt

- Sống không ngừng học hỏi mở mang trítuệ, bồi bổ KT: Học để biết để có KT về cáclĩnh vc XH, khám phá chính mình Học đểsống có VH, tiến bộ Học để khẳng địnhmình

- Sống phải có hành động hướng thiện, tíchcực: Không nói suông mà phải có hànhđộng cụ thể để chứng tỏ lối ssống đẹp Hànhdộng cần có tính XD, tránh vì lợi ích cánhân mà gây bất lợi cho lợi ích TT

- Giúp ta biết dung hoà mọi mặt: môi trường sống, làm vc, qhệ

XH, gia đình

- Tạo cho ta sức mạnh để vượt qua kk, để tự khẳng định mình

- Thực hiện đc ước mơ khát vọng của bản thân

- Là 1 phẩm chất, nếp sống tốt của con người Sống đẹp còn giúpcon người biết hs, biết gạt bỏ lợi ích riêng tư để tìm cái chung vàchia sẻ những đau thương mất mát, biết đóng góp và công hiếncho cộng đồng

- Sống đẹp tâm hồn luôn đc thanh thản

Lật ngược: Phê phán quan niệm và lối sống không đẹp

- Thói ích kỉ vụ lợi không những làm cho con người nhỏ nhen, titiện vô cảm mà còn gây những hậu quả xấu cho XH: tham ô,phạm pháp

- Thói sống buông thả, tuỳ tiện, thiếu lí tưởng dẫn đến tình trạngtha hoá nhân cách, sống vô nghĩa, không có mục đích, vô giá trị,sống thừa

- Thói lười nhác trong lao động, học tập dẫn đến ngu dốt thiếu kĩnăng sống, kĩ năng làm vc và qhệ XH

- Sống vô cảm, thiếu tyt dẫn đến cô độc

Phương hướng rèn luyện- Liên hệ:

- Tích cực học tập trong cs, sách vở, l.sử

- Xác định mục đích sống rõ ràng

- Rèn luyện đạo đức, tinh thần lao động, mở mang tri thức

30 Tinh thần

tự học

Học là quá trình conngười tiếp thu nhữngkiến thức, kĩ năng dongười khác truyền lại

và tự học là việc conngười phát huynhững kiến thức, kĩnăng đã được truyềnlại bằng chính sứclực, khả năng củariêng mình

- Tự tìm tòi, học thông qua sách vở, bạn

bè và mọi người xung quanh…

- Tự giác, tích cực trong việc tích lũykiến thức, kinh nghiệm

- DC: Tinh thần tự học của HCM ( vốnkiến thức uyên thấm, nói và viết thạonhiều thứ tiếng…)

Tự học giúp ta có thể chủ động ghi nhớ các bài giảng trên lớp,tiết kiệm được thời gian, có thể tiếp thu một lượng kiến thức lớn

mà vẫn hiểu và nắm chắc bài học Và qua tự học, từ lí thuyết,chúng ta biết chủ động luyện tập thực hành,giúp ta có thể nhanhchóng hình thành kĩ năng, củng cố và nâng cao kiến thức đãhọc.Vì vậy, chủ động tự học sẽ giúp ta tìm ra được phương pháphọc tốt nhất mang lại hiệu quả cao cho chính bản thân mình

để người khác hơnmình

a Trong gia đình: Nhường nhịn biểu hiện

ở thái độ hoà nhã giữa vợ chồng với nhau:

“ Chồng giận thì vợ bớt lời – Cơm sôi nhỏlửa cả đời không khê”

Là sự nhường nhịn của anh chị em, củangười lớn với người nhỏ hơn

“ Có đồ chơi đẹp cũng nhường em luôn

Mẹ mua quà bánh chia em phần hơn”

b Trong nhà trường: Bạn bè nhường nhịn

không tranh giành, từ vc nhở đến vc lớn đềubiết chia sẻ giúp đỡ nhau

c Trong cs-xh: Nhường nhịn cảm thông tha

- Nhường nhịn còn là 1 trong những biểu hiện của cái đức

- Nhường nhịn giúp cho trên- dưới đc hoà thuận, anh em trongnhà yên ấm, bạn bè nhẫn nhịn tình nghĩa không phai mờ Tựmình nhẫn nhịn đc ai ai cũng yêu mến

=> Trong gia đình vc anh em hoà thuận, kính trên nhường dướicảm thông lẫn nhau thì gđ sẽ hp Nhìn rộng ra XH, nếu mọingười thân ái hoà đồng nhường nhịn lẫn nhau thì làm gì xảy rabất đồng xô xát và sẽ không có chiến ranh đau thương

Mở rộng: Nhường nhịn không phải là đầu hàng, thất bại.

Nhường nhịn đc hiểu là sự thông cảm, tha thứ cho nhau tronggiao tiếp ứng xử để cs tốt đẹp hơn Những ai cho rằng nhườngnhịn là thua thiệt tức là họ chưa hiểu biết hết về bài học lễ nghĩatrong vc xử thế

Lật ngược vấn đề: XH còn có người không biết nhường nhịn,

vì quyền lợi riêng họ có thể bất chấp mọi thủ đoạn để tranh giànhđạt đc mục đích của mình

Liên hệ- Thái độ:

Rút ra bài học: Trong cs mỗi con người luôn biết nhường nhịn,

cảm thông chia sẻ thì cs tốt đẹp biết bao

32 Vai trò

của gia đình

Gia đình là nơi tasinh ra, lớn lên là cáinôi nuôi dưỡng chechở cho ta khôn lớn

GĐ là cái nôi hp củacon người từ bao thếhệ

- Mỗi con người khi sinh ra và lớn lên, trưởng thành đều có sự ảnh hưởng giáo dục to lớn từ gia đình Cha mẹchính là tấm gương mẫu mực của con cái

- Nếu gia đình có cha mẹ luôn yt che chở và gđ tốt cho cho con cái thì đứa con lớn lên sẽ thành người có íchcho XH

- GĐ là tổ ấm để khi ai đi xa cũng mong muốn đc trở về

- GĐ là cái nôi nuôi dưỡng ta cả về thể chất lẫn tinh thần

- GĐ là nơi để ta cảm nhận đc tyt, sự che chở, đùm bọc của các thành viên trong gđ

- GĐ là nền tảng để để hình thành nên những phẩm chất tốt đẹp của con người: lòng d/c, nhân ái, đức hs

Mở rộng:

- Tuy nhiên bên cạnh những gđ hp thì còn không ít những gđ chưa thật hoàn hảo, vẫn còn có những thành viêntrong gđ còn có khuyết điểm nặng nề Nếu gđ mà cha mẹ có nhiều thói xấu thì những đứa con trong gđ chắcchắn sẽ ảnh hưởng những thói xấu của cha mẹ

- Nhưng cần nhận thức đc điều này: gđ có ảnh hưởng rất lớn đến vc hình thành nhân cáh, nhưng không phải lúcnào con người cũng phụ thuộc vào hoàn cảnh Có những gđ cha nghiện ngập, nhưng con cái vẫn vượt lên hoàncảnh để thành người có ích

Như vậy gđ chỉ tác động đến 1 phần nào đó trong sự hình thành nhân cách của con người chứ không phải là tất

cả cuộc đời mỗi con người, nhân cách của mỗi con người là phụ thuộc vào chính bản thân cảu mỗi người

tự nguyện nhận phầnthiệt thòi, mất mátlớn lao nào đó vì mụcđích, lí tưởng tc caođẹp Đức hs còn là hs

cả thời gian tínhmạng của mình chongười khác

1 Biểu hiện:

Trong gia đình: Sự hs của cha mẹ dành cho

con cái, mọi con người bình thườngđều cảm nhận đc tấm lòng hs của mẹ Đó làhành trang vô giá cho c.ta vào đời.Có biếtbao người mẹ sẵn sàng chấp nhận sự hs đểcho con cái có cs hp

- Trong 1 gđ nghèo đôi khi anh chị phải hsnghỉ học để cho em đc đi học

Trong chiến đấu: Bao chiến sĩ vô danh đã

hs trong trận chiến chống xl từ thờibắc thuộc, phong kiến đl tự chủ, thời chống

P, M để đ.nc ta có đc hoà bình độc lập tự

Ý nghĩa:

- HS là thước đo đánh giá pc của con người Giúp con người gầngũi nhau hơn

- Giúp con người chiến thắng tư tưởng ích kỉ, hẹp hòi

- HS rèn luyện cho c.ta đức tính d.cảm, biết vượt qua những kkrào cản trong cs

- Người có lòng hs luôn đc mọi người ghi nhớ công ơn đã gópphần đem lại cho đ.nc phát triển

- Giúp con người biết gạt bỏ những lợi ích riên tư để cùng chia

xẻ những vui, buồn

- Giúp con người nhận thấy vai trò, trách nhiệm của bản thân,thấy tự tin,không nhỏ bé

Bàn bạc mở rộng:

do Ai cũng biết Lê Lai đã hi sinh cứu LêLợi

- Hàng vạn chiến sĩ, nữ TNXP đã hs cả thờituổi trẻ của mình họ đã ra đi mãi mãi không

về vì bảo vệ đ.nc q.hương Như Anh Ng

Văn Trỗi, Lí Tự Trọng

Trong cs thời bình:

- Hàng triệu người âm thần hs trong vc đónggóp cho sự tiến bộ của nhân loại H/ảnhnhững nhà KH suốt đời cặm cụi trongphòng thí nghiệm, các thầy cô giáo suốt đờitận tuỵ vì thế hệ tương lai Những côngnhân vệ sinh đêm đêm quét rác cho tp sạchđẹp

- Tấm gương người anh hùng trẻ tuổi Ng

Văn Nam đã hs thân mình để cứu sống 5 emnhỏ thoát khỏi đuối nc

- Ngoài ra có vô vàn những tấm gương hs

mà ta đc biết qua sách báo rồi những conngười thầm lặng hs cho đồng loại, cho thiênnhiên và cho môi trường sống mà c.takhông hề hay biết

- Những chiến sĩ công an làm vc ngày đêmngày đêm không mệt nghỉ ngơi để đảm bảotrật tự an ninh cho XH, cho ND

* DC: cụ già Bơ - men trong truyện ngắn “chiếc lá cuối cùng” của Ô Hen-ri đã hs bảnthân để cứu sống Giôn- xi

- HS không phải là chịu thiệt thòi vì mục đích cá nhân mà phảibiết tập thể, quê hương đất nc thì vc hs mới có ý nghĩa

- Người có lòng hs hay rụt rè, sợ sệt trc cái chết, không bản lĩnh,những vc khó muốn giải quyết

- Ngày nay nói đến đức hs không phải chỉ nói tới 1 hành động hs

cụ thể nào vì 1 con người cụ thể nào mà là nói tới pc đạo đức củacon người

- Phải xd đức hs thành 1 thái độ sống luôn quan tâm chia sẻ thậmchí xả thân vì người khác

- XD đức hs thành 1 quan niệm sống, lẽ sống của con người XDđức hs ở 1 con người là cả quá trình lâu dài từ tấm bé đến lúc lớnlên, rưởng thành từ vc nhỏ thường ngày đến vc lớn trong cs, từ 1hành vi nhường nhịn bạn bè đến vc hs mình cho đ.nc, nd

- Tuy nhiên 1 số người hs vì người khác, xả thân vì người kháccũng có khi là hành động không vô tư mà có tính vụ lợi, vị kỉ tức

là nhằm cầu lợi cho mình

Nếu trong XH ai cũng biết sống nhân ái, có đức hs thì cđ sẽ đẹpbiết bao

Lật ngược:

Còn có nhiều người không biết hs vì luôn đặt lợi ích cá nhân lêntrên hết Nếu như XH không có những người biết hs thì mọingười làm sao có đc cs bình yên tươi ssẹp

Liên hệ- Rút ra bài học:

* Phương hướng thực hiện.

Cần rl đức hs mỗi ngày, ngay từ khi còn nhỏ là hs và phát huy đểngày càng có nhiều người biết sống vì mọi người hay 1 người vìmọi người

34 Lòng hiếu

thảo

Hiếu thảo là 1 pc đạođức tốt đẹp của conngười nó thể hiện ởnhững tc, suy nghĩcủa bản thân mỗingười với những ai

đã có công to lớn đối

Biểu hiện: Hiếu thảo rất cần thiết trong mọi

hoàn cảnh, mọi lúc mọi nơi, là truyền thốngquý báu của dt

a Hiếu thảo với cha mẹ: Từ xưa cha ông ta

đã nhắcnhở “ Công lao Con” Cha mẹ làngười có công rất lớn trong cđ của mỗi c.ta

Họ sinh ra, nuôi dưỡng và dạy dỗ ta nên

- Hiếu thảo là pc tốt đẹp mà con người cần có Người có lònghiếu thảo sẽ đc mọi người yêu quý GĐ mà con cháu hiểu thảovới ông bà cha mẹ là gđ hạnh phúc

- Lòng hiếu thảo giúp con người biết quan tâm, yt cs xẻ chia vớingười thân

- Lòng hiếu thảo là thước đo đạo đức của con người, nó cũng lànền tảng để hoàn thiện nhân cách của con người

với chúng ta người Cha mẹ hết lòng yt chăm sóc con cái

1 cách vô đk, luôn bên cạnh xẻ chia quantâm trong mọi hoàn cảnh Bởi thế mỗi c.tacần phải đền đáp lại công ơn to lớn ấy từnhững vc nhỏ nhất: ra sức học tập, rl tốthiếu thảo, sống sao có ích cho bản thân gđ,

XH Đến khi trưởng thành lòng hiếu thảothể hiện ở sự phụng dưỡng, chăm sóc cha

mẹ Khi cha mẹ mất, thờ cúng chăm sócphần mộ

b Lòng hiếu thảo còn thể hiện với mọi người xq như: ông bà, thầy cô, những

chiến sĩ cachs mạng Bởi thầy cô cho ta

KT chắp cánh cho những ước mơ bay caobay xa Thầy cô như những người lái đòthầm lặng đưa ta qua bến bờ tri thức Để có

cs như ngày hôm nay, c.ta chẳng thế nàoquên đến những anh hùng liệt sĩ ngã xuống

hs vì dt ông bà là những người cũng dànhcho ta tc thân thương có biết bao câuchuyện cổ tích, lời ru của bà đưa ta vào giấcngủ êm đềm Hiếu thảo với ông bà là vâng

lì, biết cs, quan tâm đến họ

- Lòng hiếu thảo là 1 cách thể hiện tc, lòng biết ơn đối với nhữngngười có công với c.ta

( DC những tấm gương hiếu thảo)

Lật ngược vđ:

XH ngày nay khi cs càng trở nên văn minh hiện đại cùng vớinhững lo toan, mưu sinh thì đôi khi bản thân c.ta lại quên đithậm chí là đánh mất đi lòng hiếu thảo của bản thân: thản nhiên,

vô phép đối xử, ngược đãi với ông bà cha mẹ, thầy cô Đó lànhững hành vi mà c.ta cần lên án

Liên hệ- Bài học

* Phương hướng thực hiện.

- Làm người, mỗi c.ta cần phải biết tôn trọng, giữ gìn phát huynhững đạo đức tốt đẹp đbiệt là lòng hiếu thảo Cần ng khắc lên

án, cảnh cáo với những hành vi trái ngc với lương tâm đạo đứccon người

35 Sống có

trách nhiệm

Sống có trách nhiệm

là làm tròn nghĩa vụ,bổn phận với XHtrường lớp, gđ và bảnthân dám làm dámchịu trách nhiệm vềnhững hành động củabản thân

a Trong học tập: Trách nhiệm chủ yếu của

mỗi hs là học tập, từ vc học tập chú tâm tìmtòi khám phá

- Có trách nhiệm trong mỗi vc làm của mình

ở trường: Từ vc học tập đến các hành độngkhác như: giữ gìn vs trường lớp, tham giacác hoạt động của trường, lớp, Đội

b Trong gia đình:

- Ngoài vc phải luôn có trách nhiệm với bảnthân, với những vc mình làm thì còn phải cótrách nhiệm với các thành viên trong gđình,biết quan tâm cs nhau, chịu trách nhiệm

- Sống có trách nhiệm sẽ đc mọi người yêu quý

- Sống có trách nhiệm giúp bản thân đc hoàn thiện hơn

- Sống có trách nhiệm giúp cho ta tự rl bản thân và nâng cao khảnăng sống, tinh thần trách nhiệm vốn có

- Mọi người sống có trách nhiệm: gđ hoà thuận, đ.nc yên vui,mọi người yt nhau

Lật ngược vấn đề:

Còn có nhiều người thiếu trách nhiệm Thiếu trách nhiệm vớibản thân, với công vc với mọi người xq Hiện tượng thanh thiếuniên vi phạm pl sống buông thả cũng chỉ vì vô trách nhiệm vớibản thân

- Trong cv thì làm không đến nơi đến chốn, đi muộn về sớm, cv

những vc mình làm.

c Trong công vc, xã hội:

- Luôn có tinh thần trách nhiệm, làm tốt vàhoàn thành vc để có kết quả tốt

- Có trách nhiệm với mọi người xq Biếtgiúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn 1cách vô tư tự nguyện

- Có trách nhiệm giữ gìn bảo vệ mt

- Làm vc đúng giờ, giữ đúng chữ tín, khôntrễ hẹn

DC; Anh thanh niên

bỏ bê không hoàn thành nhiệm vụ theo đúng kế hoạch

- Thờ ơ trc những người có hc khó khăn, thờ ơ trc mt bị huỷhoại

Liên hệ- Bài học:

* Phương hướng thực hiện.

- Sống có trách nhiệm là sống trọn vẹn mỗi ngày không lãng phíthời gian

- Hoàn thành tốt cv đc giao hoặc tự mình đặt ra KH cho bảnthân

36 Khiêm

tốn

Khiêm tốn là có ýthức và thái độ đúngmức trong vc đ.giábản thân mình, không

tự mẵn tự kiêu, không

tự cho mình là hơnngười khác

- Người có lòng khiêm tốn luôn thể hiệnthái độ hoà nhã, nhún nhường trong VH ứng

xử, luôn tỏ ra tôn trọng bản thân mình vàtôn trọng người khác

- Trong cv và cs những người có thái độkhiêm tốn thường không thoả mãn vớinhững gì mình đạt đc mà ngược lại luôn cốgắng phấn đấu vươn lên để có thể đạt đcthành quả cao hơn nữa

- Người có đức tính khiêm tốn là luôn hiểumình, biết người biết lắng nghe của ngườikhác

- Khiêm tốn học hỏi, có tinh thần cầu tiến

- Không tự đề cao mình, không khoekhoang bản thân mình với những người xq

- Khiêm tốn giúp con người ta không kiêu ngạo, khi đứng trênđỉnh cao vinh quang, khiêm tốn là động lực thúc đẩy tiếp tục tiếnlên phía trc

- Giúp ta có đc mqh gần gũi hoà hợp trong giao tiếp với nhữngngười xq

- Giúp mỗi người tự nhận ra mặt hạn chế của bản thân để cốgắng vươn lên hoàn thiện bản thân

- Sự khiêm tốn, thái độ cầu tiến, ham học hỏi sẽ giúp ta tiến bộ,thành công trên đường đời

DC: BH là tấm gương sáng ngời về đức khiêm nhường Suốt cđmình Bác luôn giữ lối sống giản dị, thanh đạm Dù ở cương vị 1chủ tịch nc, B vẫn ở trong ngôi nhà sàn đơn sơ với những vậtdụng hết sức giản dị, mộc mạc, tự tay cs vườn cây ao cá

- Trong cs ( lớp học) những người có đức tính khiêm nhườngthường là những người đạt đc thành công trong cv cũng nhưtrong đs

Mở rộng- lật ngược vấn đề:

Bên cạnh những người có đức tính khiêm nhường còn có ngườiluôn kiêu căng, tự mãn ba hoa Những người không khiêm tốnthường hay tự đề cao mình, luôn coi thường những người xq dễ

bị mọi người xa lánhTuy nhiên khiêm tốn không có nghĩa là tự ti, tự hạ thấp mình

Liên hệ bản thân: Khiêm tốn học hỏi

* Phương hướng thực hiện.

37 Tình mẫu

tử

Tình mẫu tử là tcyt,che chở đùm bọc

mà người mẹ dànhcho con Tcảm ấy vừacao cả, tự nhiên nên

nó theo mỗi conngười suốt cđ

- Từ khi sinh ra đến khi khôn lớn, trưởngthành mẹ luôn dõi theo từng bc chân con

Khi con bé thơ, từ lúc vừa chào đời đã đcbàn tay của mẹ dỗ dành nâng niu

- Khi con đi học có lúc con ham chơi làm

mẹ buồn long nhưng mẹ không bao gìơ hờntrách con mà luôn chỉ bảo con những gìđúng sai

- Khi con vấp ngã mẹ sẵn sàng nâng condậy

- Khi con vui, buồn mẹ luôn ở bên con, xẻchia động viên con

- Những lúc con ốm đau, mẹ là người thứctrăng đêm để chăm sóc lo lắng cho con

- Mẹ hs tất cả để dành cho con những gì tốtđẹp nhất Mẹ lận đận sớm hôm để lo cs chocon đc trọn vẹn Mẹ long đong sớm chiều vìcông vc để lo cho con miếng cơm manh áo

Không gì hp hơn khi đc sống trong vòng tay yt của cha mẹ Nhưbao người mẹ khác, mẹ luôn quan tâm đến con, giành cho connhững gì tốt đẹp nhất cs sẽ trở nên vô nghĩa nếu như không cómẹ

- tyt của mẹ là hành trang quý báu giúp con vào đời

- Tình mẫu tử là sức mạnh giúp con người vượt qua mọi khókhăn trong cs

- Mẹ là nơi nương tựa cho con sau mỗi lần vấp ngã, là nơi để conthổ lộ những điều thầm kín

- Có biết bao đứa trẻ bị bỏ rơi, không nơi nương tựa Trc những

sp ấy có bao bà mẹ mở rộng vòng tay giúp chúng có đc cs bìnhthường như bao đứa trẻ khác

- XH ngày 1 pt, vai trò của người mẹ càng đc khẳng định

Lật ngược vđ:

H.nay trong XH không hiếm những đứa trẻ bất hiếu, làm cho cha

mẹ phải đau lòng Không thiếu những đứa con sống lạnh nhạt,ngc đãi cha mẹ Đó là những hành vi mà c.ta cần lên án vì nótrái ngc với lương tâm, đạo đức của mỗi con người

Biên pháp thực hiện:

- Cs trở nên vô nghĩa nếu như không có mẹ Nên những ai còn

mẹ thì hãy biết quí trọng và giữ gìn

- Hãy luôn là đứa con ngoan, tu dưỡng đạo đức tốt, học tập giỏi

để đền đáp những công lao, tc mà mẹ dành cho ta

38 Vai trò

của QH

QH là nơi ta sinh ra,lớn lên, có g.đình, kỉniệm thời thơ ấu

vừa bao hàm nhữngyếu tố vc như làng,xóm vừa bao hàmnhững giá trị tuyềnthống VH, phong tụctập quán

Mỗi con người đều gắn bó cới QH, mang trong mình bản săc, truyền thống, phong tục tậpquán tốt đẹp của QH Chính vì thế tc dành cho QH ở mỗi con người là tc có tc tự nhiên sâunặng

- QH là nơi lưu giữ, duy trì, pt các phong tục tập quán của dt từ ngàn đời

- Là nơi ấp ủ tyt gia đình, làng xóm Là nơi để mỗi con người biết về cội nguồn của mình

- Là nơi chắp cánh, nuôi dưỡng cho những ước mơ đc bay cao bay xa

- Là điểm tựa tinh thần cho ta mỗi khi gặp kk

- Là nơi bồi đắp cho mỗi con người những giá trị tinh thần cao quý, những tc tốt đẹp của conngười như: tình làng xóm, t/ gia đình

- Là điểm tựa vững vàng cho con người trong mọi hoàn cảnh, là nguồn cổ vũ đv, là đíchhướng về của con người