Tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo cho học sinh THPT thông qua giảng dạy phần công dân với các vấn đề chính trị xã hội

Từ thiếu tin tưởng dẫn đếnnói xấu, phá hoại một cách vô thức.Do vậy, giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo để cho học sinh Trung học phổthông có nhận thức đúng đắn về vấn đề này, cũng như h

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Từ năm 2008 đến nay, biển Đông bắt đầu dậy sóng từ những tham vọng báquyền của Trung Quốc Với sự bành trướng, ngang ngược và hung hăng, TrungQuốc ngang nhiên vẽ “đường lưỡi bò” thể hiện rõ ý đồ độc chiếm biển Đông,hòng độc quyền khai thác tài nguyên, xây dựng căn cứ tàu ngầm, đầu cơ tàinguyên thiên nhiên… Để thực hiện ý đồ của mình Trung Quốc sử dụng quyềnlực mềm, sử dụng lực lượng lớn người gốc Hoa ở nước ngoài, củng cố các lựclượng trên biển, vận động quốc tế ủng hộ đường lưỡi bò, hăm dọa các nước lánggiềng nhỏ…Những điều đó đã gây ra những căng thẳng trong mối quan hệ giữacác nước có lợi ích ở biển Đông với Trung Quốc, trong đó có Việt Nam Căngthẳng ngày một gia tăng khi Trung Quốc đe dọa và chủ động, sẵn sàng dùng vũlực để giải quyết vấn đề Biển Đông với Việt Nam Trước tình hình đó Việt Namcần hành động ra sao?

Trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, Đảng, chính phủ và nhân dân taluôn nhận thấy biển đảo có một vai trò vô cùng quan trọng, đó không chỉ là nguồntài nguyên thiên nhiên phong phú thuận lợi cho phát triển kinh tế, không chỉ làlàm tăng chiều sâu phòng thủ đất nước hướng ra biển, mà còn là phần thiêng liêngkhông thể tách rời của Tổ quốc được đánh đổi bằng cả máu xương của bao lớpcha anh Để bảo vệ chủ quyền biển đảo trước những hành động ngang ngược củaTrung Quốc trong tình hình hiện tại, Đảng và Nhà nước ta đã có những bước đilinh hoạt, mềm dẻo Bên cạnh tiếp tục các hoạt động khai thác biển là tăng cườngcác hoạt động an ninh, quốc phòng trên biển, đồng thời đẩy mạnh các hoạt độngngoại giao nhằm giải quyết các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, hạn chếtối đa việc giải quyết tranh chấp bằng cuộc chiến vũ trang không đem lại lợi íchcho nhân dân cả hai nước

Thế nhưng thực tế không phải người dân nào cũng có được nhận định thấuđáo về vấn đề trên, đặc biệt là học sinh Trung học phổ thông Với sự năng động,thích tìm tòi khám phá, được sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại, các em nhanhchóng tiếp nhận những thông tin về vấn đề biển Đông Tuy nhiên, bởi luồngthông tin này rất đa dạng: đúng có, sai có, cố tình xuyên tặc để hướng người đọctới những nhận định sai lệch, phá hoại cũng có Trong khi đó, sự hiểu biết vấn

đề xã hội, lập trường chính trị của các em còn nhiều hạn chế do độ tuổi còn trẻ.Điều đó dẫn tới, bên cạnh những học sinh có cái nhìn đúng về vấn đề biển Đônghiện nay thì vẫn tồn tại những nhận thức sai lầm

Qua quá trình quan sát, tìm hiểu, chúng tôi thấy hiện có 2 khuynh hướngnhận định sai lầm về vấn đề biển Đông giữa Trung Quốc và Việt Nam tồn tạitrong lớp học sinh Trung học phổ thông hiện nay Một là miệt thị, coi thường,bài bác, ghét bỏ Trung Quốc; hai là lo sợ Trung Quốc vì thấy họ đông, mạnh, cótiềm lực quân sự vượt trội so với chúng ta Cả hai cách nhìn nhận trên nếukhông có sự uốn nắn, dẫn dắt kịp thời nó sẽ đưa đến hệ quả bất lợi cho đất nước.Khuynh hướng miệt thị, ghét bỏ dẫn đến hành động bài trừ tất cả gì liên quan

đến Trung Quốc, bạo động, phá hoại; khuynh hướng lo sợ dẫn đến chấp nhận,buông xuôi Và đặc biệt cả hai khuynh trên đều dẫn đến tâm lí hoài nghi, thiếutin tưởng vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta trongviệc giải quyết vấn đề biển Đông với Trung Quốc Từ thiếu tin tưởng dẫn đếnnói xấu, phá hoại một cách vô thức.

Do vậy, giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo để cho học sinh Trung học phổthông có nhận thức đúng đắn về vấn đề này, cũng như hiểu thấu đáo chủ trương,đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta trong quá trình giải quyết vấn đềbiển Đông hiện nay là một việc làm cần thiết vì thanh niên học sinh chính làngười chủ của đất nước sau này, những người phải trực tiếp đối phó với cườngquốc láng giềng, trong khi đó bài toán tranh chấp chủ quyền với Trung Quốckhông thể giải trong ngày một ngày hai, nên các em đương nhiên phải tiếp nốithế hệ đi trước gánh vác trách nhiệm này

Từ những lí do trên chúng tôi đã lựa chọn đề tài “Tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo cho học sinh thông qua giảng dạy phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” làm đề tài cho sáng kiến kinh nghiệm của mình 1.2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nhằm góp phần nâng cao ý thức chủ quyền biển đảo cho học sinhTrung học phổ thông đồng thời nâng cao chất lượng giảng dạy phần “Công dânvới các vấn đề chính trị - xã hội” nói riêng và môn Giáo dục công dân nóichung

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Để phục vụ cho việc nghiên cứu chúng tôi xin giới hạn đối tượng nghiên cứu ởhọc sinh khối 11, trường THPT Lương Đắc Bằng, huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Tác giả lấy quan điểm chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch

sử của chủ nghĩa Mác – Lênin làm cơ sở phương pháp luận chung cho việcnghiên cứu Và sử dụng một hệ thống các phương pháp nghiên cứu nhằm đảmbảo tính khoa học, tính sáng tạo, tính thống nhất giữa lý luận và thực tiễn

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích và tổng hợp tàiliệu, phương pháp phân loại và hệ thống hóa lý thuyết, phương pháp lịch sử vàlogic nhằm tìm hiểu sâu hơn về vấn đề biển Đông, cái nhìn của học sinh Trunghọc phổ thông về vấn đề biển đảo, phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xãhội”, giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo cho học sinh thông qua giảng dạy phần

“Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội”

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: điều tra, khảo sát, thựcnghiệm sư phạm, trao đổi kinh nghiệm nhằm thu thập thông tin về việc giáo dục

ý thức chủ quyền biển đảo cho học sinh thông qua giảng dạy phần “Công dânvới các vấn đề chính trị - xã hội”

- Phương pháp toán học nhằm xử lý và phân tích số liệu thống kê

Trên cơ sở đó, bằng con đường phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu đểrút ra kết luận cần thiết, hoàn thành mục tiêu và nhiệm vụ đề ra

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Yêu cầu của việc đổi mới phương pháp dạy học nói chung và bộ môn Giáo

dục công dân nói riêng

Không muốn tụt hậu và nhanh chóng vươn lên trên trường quốc tế đất nước

ta hiện nay không có con đường nào khác ngoài con đường tiến hành thành công

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nhưng muốn thực hiện đượcđiều đó cần có con người – những con ngươi có trình độ tri thức, nhạy bén, năngđộng và đặc biệt biết vận dụng linh hoạt các kiến thức được học để giải quyếtnhững vấn đề thực tiễn đặt ra Trách nhiệm đào tạo những con người đó thuộc

về ngành giáo dục – đào tạo

Xác định rõ nhiệm vụ của mình, trong những năm gần đây ngành Giáo dục –Đào tạo đã triển khai chương trình đổi mới nội dung và phương pháp dạy học chotất cả các cấp, các môn học trong đó có nội dung dạy học tích hợp Dạy học tíchhợp có tính thực tiễn nên sinh động, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức

để giải quyết vấn đề thực tiễn nên ít phải ghi nhớ một cách máy móc, hơn cả dạyhọc tích hợp giúp học sinh có cái nhìn tổng quát về một vấn đề từ đó có khả năngứng dụng kiến thức vào thực tiễn Điều này lại càng có ý nghĩa hơn đối với bộmôn Giáo dục công dân, bộ môn trang bị cho học sinh những kiến thức triết học,đạo đức, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước để

từ đó biết lựa chọn và thực hiện hành vi phù hợp với chuẩn mực đạo đức tốt đẹpcủa dân tộc, có trách nhiệm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa

Trước những nhận thức hạn chế của học sinh về chủ quyền biển, đảo cónhiều ý kiến đã tỏ rõ sự quan ngại Nhà sử học, giáo sư Phan Huy Lê đã nói:

“Tôi kiến nghị với Bộ GD&ĐT phải bổ sung ngay lập tức, càng sớm càng tốt đưa những kiến thức về biển Đông và chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng

Sa, Trường Sa chứ không thể chậm trễ hơn được nữa Nếu chậm trễ, để cho các

em lớn lên mù tịt về biển Đông, Hoàng Sa, Trường Sa là cái tội của chúng ta, là cái tội của người lớn và của nền giáo dục đối với thế hệ trẻ" Nhà sử học Dương Trung Quốc cũng đã phát biểu: “ chúng ta quá đơn giản, không thấy ý thức trách nhiệm trong việc đào tạo cho thế hệ trẻ ý thức về chủ quyền lãnh thổ dân tộc của mình…” Điều đó cho thấy việc giáo dục ý thức chủ quyền biển, đảo cho

học sinh là nhiệm vụ cấp thiết của ngành giáo dục nói chung và của giáo viên bộmôn Giáo dục công dân nói riêng hiện nay

2.1.2 Mục tiêu, nội dung phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội”

Phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” được xây dựng với mụctiêu học sinh đạt được chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ sau:

Về kĩ năng:

- Biết vận dụng kiến thức để phân tích sự khác nhau về bản chất giữa Nhànước xã hội chủ nghĩa với các nhà nước trước đó ở nước ta, biết thực hiện cácquyền dân chủ Xã hội chủ nghĩa và tham gia tuyên truyền các chính sách lớncủa Đảng và Nhà nước

- Biết tìm hiểu, phân tích, đánh giá một số vấn đề gần gũi trong đời sống chínhtrị - xã hội hiện nay

Về thái độ:

- Có ý thức đúng đắn về trách nhiệm công dân đối với việc xây dựng, bảo

vệ Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa

- Tin tưởng và tự giác thực hiện tốt đường lối, chủ trương và chính sáchcủa Đảng và Nhà nước

Để thực hiện mục tiêu trên, nội dung phần “Công dân với các vấn đề chínhtrị - xã hội” được phân làm 2 nhóm vấn đề (một số vấn đề về Chủ nghĩa xã hội

và một số chính sách của nhà nước ta), gồm 8 bài với thời lượng như sau:

- Bài 8: Chủ nghĩa xã hội (2 tiết)

- Bài 9: Nhà nước xã hội chủ nghĩa (2 tiết)

- Bài 10: Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa (2 tiết)

- Bài 11: Chính sách dân số và giải quyết việc làm (2 tiết)

- Bài 12: Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường (1 tiết)

- Bài 13: Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa (3 tiết)

- Bài 14: Chính sách quốc phòng và an ninh (1 tiết)

- Bài 15: Chính sách ngoại giao (2 tiết)

2.1.3 Nhận thức của học sinh Trung học phổ thông về vấn đề biển đảo

Học sinh Trung học phổ thông rơi vào khoảng thời gian tuổi đầu thanhniên Lứa tuổi năng động, thích tìm tòi khám phá, muốn được khẳng định mình,

có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng Tuy nhiên do còn hạn chế trong kinhnghiệm sống nên nhận thức về những vấn đề tự nhiên và xã hội (đặc biệt các vấn

đề chính trị - xã hội) đôi khi còn sơ sài và phiến diện, thậm chí sai lầm

Do đó, trong vấn đề biển Đông giữa Việt Nam và Trung Quốc hiện nay,các em học sinh Trung học phổ thông khá quan tâm nhưng do hạn chế về nhậnthức và lí luận nên dẫn đến hai xu hướng tâm lí sai lầm như ta đã đề cập trên

Đó là miệt thị, coi thường, bài bác, ghét bỏ Trung Quốc; hai là lo sợ Trung Quốc

mà cả hai xu hướng này đều gây hại cho sự phát triển của đất nước Bởi miệt thịcoi thường không chỉ dẫn tới làm mất đi cơ hội nhìn thấy những điểm tích cựcđáng học hỏi, trân trọng của họ mà còn dẫn đến nguy cơ tham gia các hoạt độngbạo động ảnh hưởng xấu tới an ninh, chính trị, đến sự phát triển kinh tế của đấtnước cũng như mối quan hệ tốt đẹp của nhân dân 2 quốc gia, tạo hình ảnh xấu

về con người Việt Nam trước bạn bè quốc tế… Còn tâm lí lo sợ lại đánh mất điniềm tự tôn dân tộc, buông xuôi, chấp nhận mọi hành động ngang ngược viphạm lợi ích quốc gia của chính quyền Trung Quốc, coi đó là một tất yếu phảichấp nhận Cả hai xu hướng tâm lí trên đều dẫn đến một tâm lí hoài nghi về chủtrương, đường lối, chính sách của Nhà nước; hoài nghi về bộ máy tổ chức của

nhà nước; hoài nghi về con đường đi lên của đất nước… Từ sự hoài nghi đó dễ dẫnđến nói xấu vô thức hoặc xuyên tạc về Nhà nước, về chế độ; dễ bị các thế lực thùđịch lôi kéo vào các hoạt động chống phá Nhà nước một cách vô thức Điều nàyảnh hưởng xấu đến sự phát triển kinh tế cũng như toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.

Từ những nhận định trên cho thấy việc tích hợp giáo dục ý thức chủ quyềnbiển đảo cho học sinh Trung học phổ thông qua phần “Công dân với vấn đềchính trị - xã hội” là có cơ sở khoa học

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Nhận thức và vận dụng tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo cho

học sinh thông qua giảng dạy phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội”

Phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” nhằm cung cấp cho họcsinh một số kiến thức cơ bản về chủ nghĩa xã hội, nhà nước và nền dân chủ xãhội chủ nghĩa, một số chính sách của nhà nước ta Để từ đó có ý thức và hànhđộng đúng đắn về trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Tổ Quốc Nhận thấy tầm quantrọng của phần kiến thức này đội ngũ giáo viên giảng dạy môn Giáo dục côngdân trường THPT Lương Đắc Bằng luôn cố gắng đổi mới phương pháp dạyhọc, để hoạt động dạy và học được thực hiện có hiệu quả như: kế thừa nhữnggiá trị tích cực của phương pháp dạy học truyền thống, ứng dụng công nghệthông tin trong quá trình dạy, tích hợp các vấn đề mang tính thời sự vào trongbài dạy (trong đó có tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo)… Do đó,chất lượng giảng dạy phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” đượcđánh giá tốt Tuy nhiên, việc tích hợp này còn có những tồn tại cần giải quyết.Qua khảo sát cho thấy:

Về nhận thức: Tất cả giáo viên trong nhóm Giáo dục công dân đề nhận thấy

sự cần thiết tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo trong quá trình giảngdạy phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” Đa số cho rằng việc tíchhợp là lấy thông tin về chủ quyền biển đảo để minh họa cho bài học Thiểu sốgiáo viên nhận thấy cần tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo theo chủ đề

để đem lại cho học sinh cái nhìn đa chiều, sâu sắc về vấn đề biển đảo

Điều đó cho thấy việc giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo cho học sinhTrung học phổ thông qua giảng dạy phần “Công dân với các vấn đề chính trị -

xã hội” là cần thiết và đem lại kết quả cao, vấn đề quan trọng là tiến hành thếnào để đem lại hiệu quả cao

Về vận dụng: Từ những nhận thức trên dẫn đến nhóm Giáo dục công dân

trường Trung học phổ thông Lương Đắc Bằng đã có những thảo luận về nộidung, phương pháp tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo trong chươngtrình Giáo dục công dân nói chung và phần “Công dân với các vấn đề chính trị -

xã hội” nói riêng; đội ngũ giáo viên dạy Giáo dục công dân đã tiến hành tích hợpgiáo dục ý thức chủ quyền biển đảo trong các bài nhưng quá trình tích hợp chỉdừng lại ở việc dùng thông tin về biển đảo để minh họa cho nội dung bài học.Như vậy, việc vận dụng giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo trong quá trìnhgiảng dạy phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” đã được quan tâm

và thực hiện nhưng còn những khó khăn cần vượt qua

2.2.2 Hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong việc tích hợp giáo dục ý

thức chủ quyền biển đảo cho học sinh thông qua giảng dạy phần “Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội”

Thông qua các số liệu thống kê và dự giờ đồng nghiệp, chúng tôi nhận thấyviệc tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo qua phần “Công dân với cácvấn đề chính trị - xã hội” còn tồn tại những hạn chế sau:

- Tài liệu tích hợp đơn giản, thiếu sinh động, nhiều giờ dạy nội dung tích hợpchỉ dùng thuyết trình;

- Kiến thức tích hợp chỉ mang tính minh họa cho các nội dung của bài học;

- Các kiến thức về chủ quyền biển đảo nằm lẻ tẻ ở các bài học khác nhaunên nhận thức của các em về chủ quyền biển đảo còn rời rạc, thiếu sâu sắc

Có những hạn chế trên do những nguyên nhân sau:

- Trình độ tin học của giáo viên đang còn những bất cập Với sự phát triểncác thiết bị kỹ thuật, internet đem lại nhiều thông tin kịp thời để giáo viên có thểvận dụng linh hoạt trong hoạt động dạy của mình, và thiết kế các bài dạy mộtcách sinh động hơn nhưng do trình độ tin học còn hạn chế cho nên việc khai thácthông tin, hình ảnh, video làm tư liệu cho bài học, thiết kế các bài giảng còn đơnđiệu cũng như vận dụng những tính năng vượt trội của công nghệ thông tin phục

vụ cho quá trình tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo còn hạn chế

- Từ tâm lí của giáo viên, có những giáo viên vẫn cho rằng môn Giáo dục

công dân không có quyết định gì đến kết quả thi Tốt nghiệp cũng như thi Đại học

Từ đó dẫn đến thái độ dễ dãi trong quá trình giảng dạy, ngại tìm tòi, thử nghiệmnhững phương pháp mới, ngại đầu tư cho giờ dạy

- Từ suy nghĩ của phụ huynh, của học sinh cho rằng môn Giáo dục côngdân không có quyết định gì đến kết quả thi Tốt nghiệp cũng như thi Đại học Từ

đó học sinh có thái độ thiếu tích cực trong chuẩn bị bài học và trong giờ học

2.3 Giải pháp để giải quyết vấn đề

2.3.1 Lựa chọn hướng tích hợp

 Nội dung của giải pháp

Qua quá trình tìm hiểu sâu về vấn đề những tranh chấp, xung đột ở BiểnĐông hiện nay; cơ sở lịch sử, pháp lí về chủ quyền biển đảo của Việt Nam; cácbước đi nhằm giải quyết vấn đề chủ quyền biển đảo của Đảng và nhà nước tahiện nay cũng như nghiên cứu sâu về hệ thống kiến thức phần “Công dân vớicác vấn đề chính trị - xã hội” tôi nhận thấy việc tích hợp giáo dục ý thức chủquyền biển đảo cho học sinh Trung học phổ thông qua giảng dạy phần “Côngdân với các vấn đề chính trị - xã hội” có thể tiến hành theo 2 hướng sau:

- Một là: Tiến hành tích hợp trong quá trình giảng dạy các bài cụ thể

- Hai là: Tiến hành tích hợp theo chủ đề.

Nếu tiến hành theo hướng thứ nhất có những ưu và nhược điểm sau:

Ưu điểm: Dễ tích hợp, giáo viên có thể tích hợp lượng kiến thức về chủ

quyền biển đảo vào các bài học, phần học cụ thể phù hợp với nội dung của kiếnthức, có thể dùng để minh họa cho một nội dung kiến thức nào đó của bài học

Nhược điểm: Những kiến thức về chủ quyền biển đảo được cung cấp một

cách rời rạc khó đem đến cho học sinh được cái nhìn toàn diện, sâu sắc về vấn

đề chủ quyền biển đảo

Nếu tiến hành theo hướng thứ hai có những ưu và nhược điểm sau:

Ưu điểm: Kiến thức về chủ quyền biển đảo được cung cấp một cách có hệ

thống nên cho học sinh cái nhìn toàn diện, sâu sắc về vấn đề chủ quyền biển đảo

Nhược điểm: Tốn nhiều thời gian và công sức chuẩn bị, nghiên cứu Vì để

thực hiện tích hợp theo chủ để buộc giáo viên phải nghiên cứu khái quát phần

“Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội” để tìm kiếm nội dung kiến thức cómối quan hệ với nhau có thể cùng làm sáng tỏ được vấn đề chủ quyền biển đảo.Sau khi tìm kiếm được mối liên hệ đó giáo viên cần nghiên cứu sâu bài học đãlựa chọn dùng để tích hợp và vấn đề chủ quyền biển đảo để lựa chọn đượcphương án tích hợp hiệu quả nhất Bên cạnh đó đòi hỏi bản thân học sinh phải

có tính tự giác, nỗ lực cao trong quá trình chuẩn bị bài học và lên lớp

 Một số lưu ý khi thực hiện

Tùy theo đối tượng học sinh, cơ sở vật chất của nhà trường cũng như thếmạnh của bản thân mà giáo viên lựa chọn cho mình hướng kết hợp phù hợpnhằm đem lại hiệu quả giáo dục cao

2.3.2 Địa chỉ kiến thức tích hợp

Nghiên cứu nội dung kiến thức “Công dân với các vấn đề chính trị - xãhội”, nhận thấy giáo viên có thể tích hợp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảocho học sinh trong đại đa số các bài thuộc phần “Công dân với các vấn đề chínhtrị - xã hội” Cụ thể:

TÊN BÀI HỌC KIẾN THỨC DÙNG ĐỂ TÍCH HỢP NỘI DUNG ĐƯỢC TÍCH HỢP

- Sự đoàn kết, tương trợ,giúp đỡ nhau như anh em mộtnhà giữa các dân tộc Việt Nam

từ vùng núi cao đến miền hảiđảo xa xôi (Với truyền thuyết

“con rồng cháu tiên”)

- Chính sách xây dựng mốiquan hệ hữu nghị, hợp tác củaViệt Nam với nhân dân TrungQuốc (cả khi chính quyềnTrung Quốc tiến hành cáchành động ngang ngược tạibiển Đông) nhằm giải quyếtvấn đề tranh chấp trên cơ sởhòa bình và tôn trọng luậtpháp quốc tế

Trách nhiệm của công dânhọc sinh trong việc xây dựng

và bảo vệ Nhà nước Việt Nam

xã hội chủ nghĩa trước cáchành động gây hấn của TrungQuốc, trước các thế lực thùđịch lợi dụng vấn đề này đểkích động, xuyên tạc phá hoạinhà nước

Bài 10: Nền

dân chủ xã hội

chủ nghĩa

Những hình thức cơ bản củadân chủ

Quyền công dân trực tiếphoặc thông qua người đại diệnthể hiện ý chí, nguyện vọngcủa mình về vấn đề chủ quyềnbiển đảo

- Mục tiêu, phương hướng

cơ bản của chính sách tàinguyên thiên nhiên và bảo vệmôi trường

- Trách nhiệm của công dânđối với chính sách tài nguyênthiên nhiên và bảo vệ môitrường

- Tình hình tài nguyên

thiên nhiên biển đảo ViệtNam

- Mục tiêu, phương hướng

cơ bản của chính sách khai tháctài nguyên thiên nhiên và bảo vệmôi trường biển đảo

- Trách nhiệm của công

dân trong việc khai thái tàinguyên và bảo vệ môi trườngbiển đảo quê hương

(Chính sách khoa học và côngnghệ)

- Nhiệm vụ của khoa học và

- Vai trò quan trọng của

khoa học công nghệ đối vớiviệc khai thác tài nguyên biển

và bảo vệ chủ quyền biển đảo

- Những phương hướng cơ

bản nhằm tăng cường quốcphòng và an ninh

- Trách nhiệm của công dân

đối với chính sách quốc phòng

và an ninh

- Vai trò và nhiệm vụ của

quốc phòng, an ninh trong việcbảo vệ chủ quyền biển đảo

- Những phương hướng cơ

bản tăng cường quốc phòng và

an ninh vùng biển đảo

- Trách nhiệm của công

dân trong việc tham gia hoạtđộng quốc phòng, an ninh biển

- Trách nhiệm của công dân

đối với chính sách đối ngoại

- Vai trò, nhiệm vụ của

chính sách đối ngoại trong giữvững môi trường hòa bình vàbảo vệ chủ quyền biển đảo

- Nguyên tắc trong các

hoạt động đối ngoại để giảiquyết vấn đề biển Đông

- Phương hướng cơ bản để

thực hiện chính sách đối ngoạinhằm giải quyết vấn đề chủquyền biển đảo

- Trách nhiệm của công

dân đối với chính sách đốingoại nhằm giải quyết vấn đềchủ quyền biển đảo Tổ quốc

 Một số lưu ý khi thực hiện

- Không nhất thiết nội dung nào, bài học nào cũng thực hiện việc tích hợp

khiến việc tích hợp trở nên cứng nhắc, kém hiệu quả

- Tùy nội dung bài học, tối tượng học, điều kiện vật chất dạy học mà giáo

viên lựa chọn việc tích hợp một nội dung nhỏ hay toàn bài

- Tùy thế mạnh của giáo viên mà lựa chọn nội dung và hình thức tích hợp.

Giáo viên nên tích hợp nội dung nào mình hiểu sâu sắc, tâm đắc nhất

2.3.3 Tích hợp theo hướng dạy học theo chuyên đề

Tìm hiểu về vấn đề tranh chấp ở biển Đông, chính sách của Đảng và nhànước ta nhằm giải quyết vấn đề trên cũng như nội dung kiến thức phần “Côngdân với các vấn đê chính trị - xã hội” nhận thấy có thể thực hiện giáo dục ý thứcchủ quyền biển đảo cho học sinh Trung học phổ thông thông qua việc triển khaichủ đề dạy học “Biển Đông dậy sóng và chính sách của chúng ta”

a Mục tiêu của chủ đề

 Về kiến thức

Thông qua thực hiện chủ đề học sinh nắm được những nội dung sau:

- Giá trị tài nguyên thiên nhiên biển đảo Việt Nam Vai trò quan trọng của

biển đảo trong việc phát triển kinh tế, giữ vững an ninh chính trị của đất nước

- Những xung đột đang diễn ra trên biển Đông xâm phạm tới chủ quyền

biền đảo của Việt Nam

- Một số chính sách của Đảng và nhà nước ta nhằm giải quyết vấn đề bảo

vệ chủ quyền biển đảo

 Về kĩ năng

- Biết vận dụng kiến thức để tìm hiểu, phân tích một số chính sách của nhànước ta để bảo vệ chủ quyền biển đảo

- Kĩ năng khai thác, sưu tầm, phân tích, tổng hợp tài liệu từ các nguồn khácnhau như: báo chí, các môn học trong chương trình, bài viết, tranh ảnh, cácwebsite…

- Kĩ năng xây dựng sơ đồ kiến thức

- Kĩ năng suy nghĩ độc lập kết hợp với làm việc theo nhóm

- Kĩ năng viết và trình bày các báo cáo ngắn

 Về thái độ

- Tin tưởng và tự giác thực hiện tốt đường lối, chủ trương, chính sách củaĐảng và Nhà nước nhằm bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

- Tuyên truyền các chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm bảo vệ chủ

quyền biển đảo tới người thân trong gia đình và mọi người xung quanh góp phầnđưa chính sách vào trong cuộc sống

b Bài học được sử dụng để thực hiện chuyên đề

Tìm hiểu về vấn đề chủ quyền biển đảo, nhận thấy các chính sách giảiquyết vấn đề của Đảng và nhà nước ta được tiến hành đồng bộ trên nhiềuphương diện: Một mặt tăng cường các hoạt động khai thác tài nguyên thiênnhiên và bảo vệ môi trường biển đảo để khẳng định chủ quyền; tiếp đó tăngcường các hoạt động quốc phòng, an ninh biển đảo để bảo vệ chủ quyền; mặtkhác đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao nhằm tìm kiếm sự ủng hộ của bạn bèquốc tế Do vậy, có thể sử dụng kiến thức của các bài sau trong phần “Côngdân với các vấn đề chính trị - xã hội” để thực hiện tích hợp giáo dục ý thức chủquyền biển đảo cho học sinh theo chuyên đề:

- Bài 12: Chính sách tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường.

- Bài 14: Chính sách quốc phòng, an ninh.

- Bài 15: Chính sách đối ngoại.

c Lượng thời gian sử dụng để thực hiện chuyên đề

Chuyên đề được thực hiện trên lớp với lượng thời gian là 4 tiết (được lấy từquỹ thời gian giảng dạy 3 bài: Chính sách tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môitrường – 1 tiết, Chính sách quốc phòng, an ninh – 1 tiết, chính sách đối ngoại – 2tiết), bên cạnh đó khoảng thời gian giữa các tiết lên lớp được sử dụng để làmcông tác chuẩn bị, hướng dẫn học sinh thực hiện hoạt động tự học ở nhà

d Nội dung của chuyên đề

Nội dung chuyên đề “Biển Đông dậy sóng và chính sách của chúng ta”:

- Tài nguyên thiên nhiên biển đảo Việt Nam Vai trò quan trọng của biển

đảo trong việc phát triển kinh kế, giữ vững an ninh chính trị của đất nước

- Những xung đột đang diễn ra trên biển Đông xâm phạm tới chủ quyền

biền đảo của Việt Nam và những bằng chứng pháp lý khẳng định chủ quyềnbiển đảo của Việt Nam

- Một số chính sách của Đảng và nhà nước ta nhằm bảo vệ chủ quyền biển

đảo: chính sách khai thác tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường biển đảo,chính sách quốc phòng và an ninh biển đảo, chính sách đối ngoại nhằm bảo vệchủ quyền biển đảo)

- Trách nhiệm của thanh niên học sinh trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo.

e Hoạt động thực hiện chuyên đề

TUẦN LỄ CHUẨN BỊ CHO CHUYÊN ĐỀ Mục tiêu:

- Xây dựng các chủ đề cần tìm hiểu

- Thành lập các nhóm theo sở thích

- Phổ biến nhiệm vụ cho các nhóm

- Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm

Thời gian: tuần 1 - tiết 1

Cách thức tổ chức hoạt động

Hoạt động 1: Khởi động và giao nhiệm vụ

Bước 1: Giới thiệu chuyên đề và xác định nội dung

- Giáo viên nêu lên tính cấp thiết của chuyên đề (phụ lục 1)

- Giáo viên và học sinh thảo luận để xác định nội dung của chuyên đề.

Bước 2: Thành lập nhóm

Để thực hiện nhiệm vụ của chuyên đề, “Biển Đông dậy sóng và chính sáchcủa chúng ta” Giáo viên chia lớp học thành 7 nhóm học tập (một nhóm khoảng

6 – 7 học sinh) theo hướng sau:

Giáo viên phát phiếu thăm dò sở thích

nhóm (phụ lục 2)

Học sinh hoàn thành phiếu thăm dò

Giáo viên công bố kết quả sắp xếp

Học sinh có năng lực học tập khá: Tham gia tìmkiếm trên mạng, tóm tắ nội dung tìm kiếm được

Học sinh có năng lực học tập tốt: Tóm tắt, chắt lọcchỉnh sửa thông tin cho phù hợp nhu cầu sử dụng.Theo năng lực sử dụng

công nghệ thông tin

Bước 3: Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm, hướng dẫn lập kế hoạch nhóm

Để thực hiện nhiệm vụ của chuyên đề, “Biển Đông dậy sóng và chính sáchcủa chúng ta”, học sinh được sắm vai các báo cáo viên, chuyên gia hoạch địnhchính sách, nhà nghiên cứu, phóng viên… thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Nhóm 1: Nhóm chuyên viên nghiên cứu và khảo sát tiềm năng biển đảo Việt Nam.

Nhiệm vụ: Báo cáo những phân tích, đánh giá về tiềm năng biển đảo Việt Nam

- Nhóm 2: Nhóm chuyên gia phân tích tình hình biển Đông hiện nay.

Nhiệm vụ: Báo cáo về tình hình tranh chấp, xung đột tại biển Đông hiện nay.Báo cáo sâu về những tranh chấp xung đột có liên quan đến chủ quyền biển đảoViệt Nam

- Nhóm 3: Nhóm cán bộ cục lưu trữ

Nhiệm vụ: Báo cáo những bằng chứng pháp lí về chủ quyền biển đảo của Việt Nam

- Nhóm 4: Nhóm nhà hoạch định chính sách khai thác tài nguyên thiên nhiên

và bảo vệ môi trường biển đảo Việt Nam

Nhiệm vụ: Trình bày về mục tiêu, phương hướng cơ bản trong việc khai tháctài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường biển đảo Việt Nam trong hiện tại vàtương lai

- Nhóm 5: Nhóm nhà hoạch định chính sách quốc phòng và an ninh vùng biển đảo

Việt Nam

Nhiệm vụ: Trình bày vai trò, nhiệm vụ và phương hướng cơ bản nhằm tăngcường hoạt động quốc phòng và an ninh biển đảo Việt Nam

- Nhóm 6: Nhóm nhà hoạch định chính sách ngoại giao nhằm giải quyết

những xung đột ở biển Đông đang xâm phạm đến chủ quyền biển đảo Việt Nam.Nhiệm vụ: Trình bày những nguyên tắc trong hoạt động đối ngoại, cũng nhưnhững phương hướng cơ bản để giải quyết những mâu thuẫn trên biển Đông nhằmbảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam

- Nhóm 7: Nhóm phóng viên một kênh thông tin (báo) dành cho tuổi thanh niên

Nhiệm vụ: Thực hiện phóng sự đưa tin (video clip) các hoạt động của thanhniên học sinh trường THPT Lương Đắc Bằng chung tay, góp sức với cộng đồngbảo vệ chủ quyền biển đảo

Bước 4: Phát phiếu học tập định hướng và gợi ý tài liệu nghiên cứu

- Giáo viên phát phiếu học tập định hướng và cung cấp một số website tham

Hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch làm việc

Bước 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận chủ đề được giao, xây

dựng đề cương nghiên cứu và kế hoạch làm việc của nhóm