1. Trang chủ
  2. » Tất cả

LUYỆN ĐỀ

8 2 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 8
Dung lượng 92 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

- Đoàn thuyền đánh cá là bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Huy cận sau CM- - Bài thơ thể hiện sự hài hoà giữa thiên nhiên và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà t

Trang 1

LUYỆN ĐỀ PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 ĐIỂM) Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“Nắng hạ Những tia đầu tiên ánh lên trang vở còn chưa khô màu mực Và ẩn đâu trong những tán lá xanh ấy, có những nàng vũ công dần xòe chiếc váy đỏ rực của mình ra, như một điệu ba lê trong bản nhạc ve sầu du dương Đôi mắt tôi chợt thoáng nhuốm màu buồn, một mảng màu nhẹ thôi mà không hiểu sao khóe mắt cứ rưng rưng…Tôi lắng mình xuống, dường như tôi nghe văng vẳng đâu đây một bài hát chia tay mà chú ve sầu ngoài khung cửa đang cất lên Sắp đến rồi! Sắp chia tay thật rồi sao!” (Trích “Tuổi học trò và những tháng ngày không quên” - Hùng Việt)

Câu 1(1,0 điểm) Đoạn văn được viết theo ngôi thứ mấy? Phương thức biểu đạt chính của đoạn

văn là gì?

Câu 2(1,0 điểm) Tìm phép liên kết và phương tiện liên kết trong câu văn:

“Nắng hạ Những tia đầu tiên ánh lên trang vở còn chưa khô màu mực”

Câu 3(1,0 điểm) Câu văn: Và ẩn đâu trong những tán lá xanh ấy, có những nàng vũ công dần

xòe chiếc váy đỏ rực của mình ra, như một điệu ba lê trong bản nhạc ve sầu du dương sử dụng

biện pháp tu từ nào? Tác dụng của biện pháp tu từ đó

Câu 4(1,0 điểm) Chỉ ra hàm ý trong câu văn: Sắp đến rồi ! Sắp chia tay thật rồi sao !

PHẦN LÀM VĂN (6,0 điểm).

Câu 1(2,0 điểm) Viết đoạn văn diễn dịch (8 đến 10 câu), trong đó có câu văn chứa thành phần

biệt lập tình thái(gạch chân dưới thành phần biệt lập tình thái), với câu chủ đề:

Mái trường là nơi để lại nhiều kỉ niệm đẹp trong tâm hồn học sinh

Câu 2 (4,0 điểm) Phân tích đoạn thơ sau:

Mặt trời xuống biển như hòn lửa,

Sóng đã cài then đêm sập cửa

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng

Cá thu biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng

Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi!

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng.

Ra đậu dặm xa dò bụng biển

Dàn đan thế trận lưới vây giăng.”( Đoàn thuyền đánh cá- Huy Cận)

Trang 2

Câu Nội dung Điểm

1 Đoạn trích được viết theo phương thức: Biểu cảm

Ngôi kể: thứ nhất

0,5 0,5

2 - Phép liên kết: Phép thế

- Phương tiện liên kết: Những tia nắng đầu tiên

1,0

3 - Câu văn: Và ẩn đâu trong những tàn lá xanh ấy, có những nàng vũ

công dần xòe chiếc váy đỏ rực của mình ra, như một điệu ba lê trong

bản nhạc ve sầu du dương

+ Phép tu từ: so sánh, nhân hóa

+ Tác dụng: Gợi mùa hè sinh động, rực rỡ nhưng cũng như chứa đựng

đầy tâm trạng con người; góp phần khắc họa nỗi tiếc nuối, nỗi buồn của

những cô cậu học trò về những năm tháng hồn nhiên, đạp đẽ

0,5

0,5

4 Sắp đến rồi ! Sắp chia tay thật rồi sao !

Ý muốn diễn đạt rằng : nhân vật trong đoạn trích ngỡ ngàng, bàng

hoàng, tiếc nuối khi mùa hạ đến- cũng là lúc nhân vật phải chia tay với

bạn bè, chia tay mái trường, thầy cô…

1,0

PHẦN LÀM VĂN (6,0 ĐIỂM).

Câu 1(2,0 điểm).

* Về hình thức:

- Viết đúng đoạn văn diễn dịch

- Độ dài 8 đến10 câu

- Diễn đạt rõ ràng, chữ viết sạch sẽ, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

- Gạch chân thành phần tình thái được sử dụng trong đoạn văn (0,25 điểm)

1,0

* Về nội dung:

- Triển khai được câu chủ đề: Mái trường là nơi để lại nhiều kỉ niệm đẹp trong tâm

hồn học sinh

- Bài làm có thể có nhiều hướng triển khai, miễn là hợp lí, đúng đắn Các câu triển

khai làm sáng tỏ nội dung của câu chủ đề Có thể tham khảo gợi ý sau:

+ Mái trường là ngôi nhà thứ hai của mỗi người, nơi ta gắn bó với thầy cô, bè bạn

trong suốt những năm tháng cắp sách

+ Nơi cho ta bao kiến thức, thầy cô dạy dỗ ta nên người; bồi đắp cho ta những tình

cảm đẹp đẽ

+ Nơi đây lưu giữ bao kỉ niệm vui buồn, những giờ học sôi nổi; những khi làm thầy

cô buồn; những giận hờn với bè bạn

+ Cần trân trọng những kỉ niệm đẹp; biết ơn thầy cô và mái trường

1,0

KPhân tích cả bài

MB:

- Huy Cận là một cây bút nổi tiếng của phong trào thơ mới với tập thơ “Lửa thiêng”

- Ông tham gia cách mạng từ trước năm 1945 Sau cách mạng tháng Tám, ông giữ nhiều trọng trách trong chính quyền cách mạng, đồng thời là một nhà thơ tiêu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam từ sau năm 1945

- Thơ Huy cận sau cách mạng tràn đầy niềm vui, niềm tin yêu cuộc sống mới Thiên nhiên, vũ trụ là nguồn cảm hứng dồi dào trong thơ Huy Cận và nó

Trang 3

- Đoàn thuyền đánh cá là bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Huy cận sau CM

- - Bài thơ thể hiện sự hài hoà giữa thiên nhiên và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống

TB:

Dẫn

- Bài thơ được viết vào năm 1958, khi đất nước đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng và đi vào xây dựng cuộc sống mới Không khí hào hứng, phấn chấn, tin tưởng bao trùm trong đời sống xã hội và ở khắp nơi dấy lên phong trào phát triển sản xuất xây dựng đất nước Chuyến thâm nhập thực tế ở vùng mở Quảng Ninh vào nửa cuối năm 1958 đã giúp nhà thơ Huy Cận thấy rõ và sống trong không khí lao động ấy của nhân dân ta, góp phần quan trọng mở ra một chặng đường mới trong thơ Huy Cận

- Trong bài thơ có hai nguồn cảm hứng bao trùm và hài hoà với nhau: cảm hứng lãng mạn tràn đầy niềm vui hào hứng về cuộc sống mới trong thời kì miền Bắc bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội và cảm hứng về thiên nhiên vũ trụ, vốn là một nét nổi bật của hồn thơ Huy Cận Sự thống nhất của hai nguồn cảm hứng ấy đã tạo ra những hình ảnh rộng lớn, tráng lệ, lung

linh như những bức tranh sơn mài của bài thơ này

1 Hai khổ đầu.

* Cảnh hoàng hôn trên biển được miêu tả bằng một hình tượng độc đáo:

Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa”

+ Câu thơ hé mở điểm nhìn của nhà thơ là trên con thuyền đang rẽ sóng ra khơi Ông hòa vào những người ngư dân trên những con thuyền đang băng băng lướt sóng Kịp quan sát khoảnh khắc đầy ấn tượng

- Với sự liên tưởng so sánh thú vị, Huy Cận đã miêu tả rất thực sự chuyển đổi thời khắc giữa ngày và đêm khiến cảnh biển vào đêm thật kì vĩ, tráng lệ như thần thoại Mặt trời- Vầng thái dương kì vĩ của vũ trụ đc so sánh như hòn lửa Đây là so sánh đọc đáo vừa gợi hình, gợi sắc là vừa ghi lại một khoảnh khắc kì diệu của hoàng hôn trên biển Đó là một ngày rực nắng cho đến khoảnh khắc cuối cùng của hoàng hôn

-> Câu thơ đã phác họa một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp Cảnh biển vào đêm không hề tăm tối mà rất đẹp, kì vĩ, tráng lệ, huy hoàng trong một không gian rất thoáng, rất rộng

- Bên cạnh đó, nhà thơ còn sử dụng phép nhân hóa, nghệ thuật ẩn dụ: sóng cài then, đêm sập cửa gợi màn đêm ập xuống rất nhanh Vũ trụ như một ngôi nhà lớn với màn đêm là cánh cửa, những lượn sống là những then cài Khi đêm xuống, vũ trụ cũng sống nhịp sống của con người, cũng tắt lửa, đóng cửa, cài then, ngỉ ngơi thư giãn Những hình ảnh nhân hóa ấy làm cho thiên nhiên đất trời lại gần hơn với con người, tạo cảm giác vũ trụ bao la không khác gì ngôi nhà thân thuộc của người ngư dân

Phải có một trí tưởng tượng bay bổng, một tâm hồn nhạy cảm nhà thơ mới có thể Phác hoạ được một bức tranh phong cảnh kì diệu như thế

*.Khi thiên nhiên bước vào trạng thái nghỉ ngơi thì con người bắt đầu làm việcvới niềm hăng say, hào hứng

(* Con người: Và trong lúc ngôi nhà vũ trụ đang bước vào không gian yên tĩnh để nghỉ ngơi thì

con người bắt đầu chuyến hành trình của mình 

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,

- Đoàn thuyền chứ không phải môt con thuyền

- Nhịp thơ nhanh mạnh như một quyết định dứt khoát Đoàn ngư dân ào xuống đẩy thuyền ra

khơi

- Chữ “lại” gợi ra hai ý nghĩa Nó cho biết “ra khơi” là công việc thường xuyên, quen thuộc tới

mức thành thông lệ hằng đêm của người dân chài, ra khơi trong tâm thế háo hức

Trang 4

- Đồng thời nó cũng gợi lên sự đối lập với hai câu thơ trên : giữa cảnh ngày dần tàn và đêm đang

mở ra, giữa cái tĩnh lặng của vũ trụ, của vạn vật đang chìm vào giấc ngủ và sự sôi động của những người ngư dân đang lên đường đi đánh cá đêm; giữa không gian đẹp đẽ của thiên nhiên và

sự vất vả trong công việc của con người

- Họ ra đi trong một niềm vui phơi phới:

Câu hát căng buồm căng gió khơi.

-“Câu hát” ấy chính là khí thế ra khơi, sự hăng say lao động của những người đi biển

-Niềm vui vô hạn ấy như có một sức mạnh tuyệt vời, hòa cùng với “gió khơi” để đẩy thuyền đi,

như thể con người đang hòa cùng với thiên nhiên vậy

-Trong cánh buồm no gió, no tiếng hát của Huy Cận vừa có sự lạc quan, phấn khởi, vừa có niềm

hy vọng về một buổi đánh bắt bội thu của những người ngư dân lại vừa thể hiện sự quyết tâm chinh phục biển khơi làm giàu cho quê hương

* Trong khí thế ấy,con người cất lên tiếng hát:

“Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng

Cá thu biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muông luồng sáng

Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!”

Nếu khổ thơ đầu là sắc màu rực rỡ tráng lệ của thiên nhiên, thì ở khổ thơ này lại là những âm thanh của câu hát mang niềm vui say, hào hứng của những con người yêu nghề, yêu biển

+ Những ng dân chài ra khơi cất cao câu hát khỏe khoắn ca ngợi sự giàu có của biển cả , hát gọi

cá vào lưới

+ Vẻ đẹp lãng mạn của biển khơi hiện lên thật rõ nét với nhiều hình ảnh so sánh, nhân hóa nối tiếp nhau Từng đoàn cá thu lao trên biển như “đoàn thoi”, đoàn cá mang ánh sáng lấp lánh dệt tấm thảm biển “muông luồng sáng”, đại từ “ta” vang lên thể hiện niềm tự hào,kiêu hãnh không còn đơn côi, không còn là cái tôi nhỏ bé của ngày trước mà là là cái tôi của một tập thể đầy sức mạnh trong thời kì mới

->Nhịp thơ sôi nổi, hào hứng, ngân dài và vang xa như chính tâm trạng sảng khoái, hăng hái, say sưa và tình yêu nghề, yêu biển quê hương của những con người lao động mới Hay sâu xa hơn,

đó là tiếng lòng của thi sĩ trước chặng khởi đầu của cuộc sống lao động XHCN

->Những hình ảnh so sánh, nhân hóa và liên tưởng đầy sáng tạo của ông đã mở đầu bài thơ bằng bức tranh về cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi vừa tráng lệ huy hoàng, vừa tràn đầy niềm vui lao động hăng say, lạc quan, phấn khởi của những con người đang làm chủ cuộc đời mình, làm chủ biển khơi…

2.Nếu hai khổ thơ đầu miêu tả đoàn thuyền đánh cá ra khơi trong khung cảnh rất đẹp và con người rất yêu lao động, yêu thiên nhiên

thì bốn khổ thơ sau lại tả cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển bao la,

hùng vĩ Mỗi khổ thơ là một nét vẽ về biển trời, sóng nước, trăng sao

có nhiều yếu tố lãng mạn, tràn đầy tưởng tượng dựa trên những yếu

tố hiện thực của đời sống trong đó con người hiện lên trong dáng vẻ trẻ trung, khỏe mạnh và yêu đời.

( Hoặc Dẫn: Trong khí thế sôi nổi và tràn đầy nhiệt huyết ấy, nổi bật lên cảnh lao động của đoàn thuyền giữa đất trời bao la )

* Thiên nhiên:

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng

*.Biển rộng lớn mênh mông và khoáng đạt trong đêm trăng sáng Trên mặt biển đó, có một con thuyền đang băng băng lướt đi trên sóng:

Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng

Trang 5

- Hình ảnh thơ gợi rất nhiều liên tưởng: đoàn thuyền có gió làm lái, có trăng làm buồm; mỗi khi sống biển duềnh lên thuyền như chạm cả tới mây trời

- Con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé đã được cái nhìn đầy cảm hứng lãng mạn và tin tưởng vào người lao động của thi sĩ phóng lên thành con thuyền khổng lồ, hòa vào sự rộng lớn, mênh mông

của vũ trụ Những cặp từ sóng đôi “lái gió” – “buồm trăng”, “mây cao” – “biển bằng” đã vẽ nên

bức tranh lồng lộng trời mây, mênh mông biển cả mà trong đó chủ thể chính là chiếc thuyền, là con người

- Con thuyền k đi mà lướt giữa k trung, giữa bầu trời và mặt biển Chính con người đã hợp vào với thiên nhiên bát ngát, trong cuộc lao đọng chinh phục biển khởi con ng k hề đơn lẻ, luôn có thiên nhiên giúp sức

->Sức tưởng tượng kì diệu của Huy Cận đã làm đẹp thêm hình ảnh con thuyền cũng như nâng

tầm con người sánh ngang với tự nhiên Những động từ “lái”, “lướt” gợi lên một vận tốc rất

nhanh, rất mạnh mẽ mà vẫn nhẹ nhàng, thanh thoát lâng lâng, sảng khoái lạ thường Tư thế ra khơi thoải mái đó chỉ có ở những con người vừa thoát ra khỏi vòng nô lệ, được làm chủ cuộc sống, làm chủ biển cả quê hương mình

-> Đặt đoàn thuyền vào k gian biển trời mây gió đó là nhà thơ đã rất thành công trong việc diễn

tả sức mạnh của con ng lao động mới và vẻ đẹp đầy lãng mạn của những con người lao động giữa biển khơi

* Cảnh lao động

Dẫn: Nhưng đánh cá đâu phải là một chuyến du ngoạn thảnh thơi Nó đòi hỏi tất cả trí tuệ, sức lực và kinh nghiệm nghề nghiệp của người đi biển:

Ra đậu dặm xa dò bụng biển

Dàn đan thế trận lưới vây giăng

- Con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé trước biển cả bao la giờ đây đã trở thành một con thuyền đặc biệt có gió là người cầm lái, còn trăng là cánh buồm Con thuyền băng băng lướt sóng ra khơi để “dò bụng biển” Công việc đánh cá được dàn đan như một thế trận hào hùng Tư thế và khí thế của những ngư dân thật mạnh mẽ, đầy quyết tâm giữa không gian bao la của biển trời Như vậy, tầm vóc của con người và đoàn thuyền đã được nâng lên hòa nhập vào kích thước của thiên nhiên vũ trụ Không còn cái cảm giác nhỏ bé lẻ loi khi con người đối diện với trời rộng sông dài như trong thơ Huy Cận trước cách mạng Hình ảnh thơ thật lãng mạn bay bổng và con người có tâm hồn cũng thật vui vẻ, phơi phới Công việc lao động nặng nhọc của người đánh cá đã trở thành bài ca đầy niềm vui, nhịp nhàng cùng thiên nhiên

* Tài nguyên:

Cá nhụ cá chim cùng cá đé

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe Đêm thở sao lùa nước Hạ Long

-Nhà thơ dẫn ta vào một thế giới huyền ảo của biển cả với bao sắc màu lung linh của các loài cá dưới ánh trăng

-Nghệ thuật liệt kê kết hợp với điệp từ “cá” vừa cho thấy sự giàu có của biển cả quê hương vừa

như khắc họa từng đường nét rõ ràng của từng loài cá biển Mõi loài có một vẻ đẹp riêng tạo nên bức tranh dưới lòng biển cả thật phong phú và sinh động

-Và trong những đường nét của bức tranh biển cả ấy, con cá song là một nét vẽ tài hoa Cá song với chấm tròn màu đen hồng giống như ngọn đuốc đang lao đi trong luồng nước dưới ánh trăng lấp lánh quả là hình ảnh ẩn dụ độc đáo

-Từ láy “lấp lánh” gợi lên hình ảnh đoàn cá song như những ngọn đuốc đang soi trong lòng biển

khơi một ánh sáng long lanh đến kì diệu Những ngọn đuốc ấy đang đưa đường dẫn lối cho

Trang 6

những người ngư dân đánh bắt được nhiều cá, hay là chúng chính là ngọn lửa của nghệ thuật thổi bùng lên trí tưởng tượng bay bổng, lạ kì của thi nhân

- Một hình ảnh k kém phần lãng mạn trong bài thơ là:

Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe

Ánh trăng phản chiếu lấp loáng trên mặt biển, khiến từng cái quẫy của những chú cá cũng như làm ánh trăng ấy như vỡ tung ra, lóe sáng trong từng giọt nước Chỉ là những hình ảnh từ sự quan sát bình thường nhưng trí tưởng tượng đã chấp cánh nối dài cho hiện thực trở nên kì ảo, làm giàu thêm cái đẹp vốn có của tự nhiên

-NT nhân hóa “em” thật thân thiết và gần gũi để gọi cá giúp ta thêm lần nữa cảm nhận sự gần

gũi giữa thiên nhiên và những ng dân đi biển

Mỗi nét vẽ của nhà thơ, là mọt sự tưởng tượng độc đáo:

Đêm thở : sao lùa nước Hạ Long

- Nt nhân hóa khiến “đêm” trở thành một sinh vật của đại dương, một phần linh hồn của bức

tranh

- Tiếng thở của đêm chính là tiếng rì rào của sóng Nhưng tưởng tượng của nhà thơ lại được cắt nghĩa bằng một hình ảnh bất ngờ: sao lùa nước Hạ Long làm nên tiếng thở của đêm Đây là một hình ảnh đảo ngược, sóng biển đu đưa lùa bóng sao trời nơi đáy nước Đây là một hình ảnh lạ - một sáng tạo nghệ thuật của Huy Cận khiến cho cảnh thiên nhiên thêm sinh động

*Con người:

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

“Câu hát” đã căng buồm đưa đoàn thuyền ra khơi, và bây giờ “bài ca” lại trở thành công cụ lao động để “gọi cá vào”

-Nhà thơ không miêu tả trực tiếp việc đánh bắt cá mà chỉ nhấn mạnh vào “bài ca”, không chú ý

vào sự vất vả của công việc mà tập trung vào vẻ đẹp, vào sự lãng mạn của nó

- Câu hát ấy không chỉ tượng trưng cho sự lạc quan, niềm hăng say lao động của người ngư dân

mà nó còn biến lao động nặng nhọc thành niềm vui, giúp tìm ra được chất thơ mộng ngay trong

cả một công việc tưởng chừng như bình thường, nặng nhọc nhất

-Huy Cận lại vận dụng thật xuất sắc những hình ảnh phản chiếu của bầu trời vào mặt biển để dệt nên những vần điệu thật độc đáo Ông cảm nhận được rằng chính vầng trăng đang in bóng xuống mặt biển ấy đã hòa vào sóng nước biển khơi để vỗ vào thuyền, hòa nhịp cùng tiếng hát, vào nhịp

gõ thuyền của những người ngư dân Hợp âm ấy tạo thành một bản hòa ca của niềm vui lao động, một niềm vui say sưa và tràn đầy nhiệt huyết cùng niềm tự hào tới mức nó có thể khiến đoàn cá cũng bị cuốn theo nhịp điệu ngây ngất ấy mà đi vào lưới

->Trong cái nhìn tươi tắn của Huy Cận, ta thấy lòng mình như cũng đang rộn ràng cất tiếng hòa cùng với sự lạc quan của nhà thơ, vào khí thế lao động hăng say của những người dân chài

* Lời cảm ơn: Trong nguồn cảm xúc dâng trào ấy, nhà thơ không thể không cất lên lời ca ngợi

và tri ân biển cả

Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

- Những người ngư dân đã lớn lên cùng biển, sống dựa vào biển, gắn bó cả cuộc đời với biển Biển không chỉ đẹp bởi sự giàu có, phong phú tài nguyên mà còn cho con người nguồn sống vô tân,

-Con người sống nhờ biển như được sống trong vòng tay yêu thương của mẹ Giọng thơ tự nhiên, tha thiết, chân thành mang âm hưởng ca dao đã cất lên tiếng hát tri ân của người ngư dân với người mẹ thiên nhiên vĩ đại đã yêu thương, ủ ấp, nuôi lớn người dân chài

-> Tiếng hát ấy hòa vào với tiếng hát chan chứa tình yêu đời ở hai câu thơ trên để từ đó cho người đọc thấu hiểu được vẻ đẹp từ trong tâm hồn của những con người gắn bó với biển sống lạc quan,

có nghĩa có tình Tiếng hát ấy không chỉ mang đến cho thơ Huy Cận một sức truyền cảm mãnh

Trang 7

* Đêm sắp tàn, trời sắp sáng, những ngư dân yêu biển, yêu quê hương ra sức lao động:

“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng

- Với nhịp thơ dồn dập, câu thơ đã diễn tả chân thực thái độ và nhịp lao động đầy khẩn trương của đoàn thuyền đánh cá

- Hình ảnh "kéo xoăn tay" như tạc nên một bức tượng ngư dân đầy sức sống, dáng người nghiêng mình trụ vững, dồn tất cả sức mạnh vào đôi cánh tay cuồn cuộn kéo lưới căng, khỏe vô cùng đẹp đẽ

- Hình ảnh “chùm cá nặng” gợi tả thành quả lao động bội thu, cho thấy lưới có rất nhiều cá, thỏa mong mỏi của ngư dân Đồng thời hình ảnh ấy còn ẩn chứa bao niềm vui tươi, sung sướng của người ngư dân trước thành quả mà họ đã tốn bao công sức mới thu hoạch được và niềm say mê cống hiến, đóng góp những thành quả lao động của mình cho đất nước

-Lưới cá nặng được kéo lên, những tia nắng sớn chiếu trên khoang cá đầy làm lấp lánh đủ các màu sắc:

Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông

Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng

Vẩy đuôi của những chú cá lấp lánh ánh bình minh rực rỡ Những từ “bạc, vàng” là màu sắc lấp lánh, một mặt diễn tả sự giàu có của biển cả, đồng thời cũng cho thấy thái độ tôn trọng của những người đánh cá với những thành quả lao động của mình “Đón nắng hồng” biểu hiện trạng thái sảng khoái, phấn chấn của họ khi công việc thành công mỹ mãn "Nắng hồng" không những khắc họa được vẻ đẹp tươi sáng của bầu trời mà còn thể hiện được lòng yêu đời, yêu thiên nhiên Màu hồng của một ngày mới, một cuộc đời mới đang chào đón ng lao động

LĐ 3 Cảnh đoàn thuyền trở về: Tiếng hát hân hoan vang lên trong nhịp sống đầy khẩn trương

cho một ngày mới nắng lên:

Câu hát căng buồm với gió khơi

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời

Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hàn muôn dặm phơi

- Bốn câu thơ miêu tả thật đẹp quang cảnh kì vĩ về cuộc chạy đua giữa đoàn thuyền đánh cá với mặt trời trên biển cả, khắc họa thật đậm nét vẻ đẹp khỏe mạnh của những người đánh cá và vẻ đẹp hùng vĩ của biển trời, của thiên nhiên tổ quốc Ý thơ phảng phất không khí thần thoại, anh hùng ca trong lao động

- Đoàn thuyền đánh cá đã ra đi vào lúc hoàng hôn rực rỡ trong tiếng hát và trở về vào lúc bình minh tươi sáng cũng trong tiếng hát Mở đầu bài thơ là hình ảnh "mặt trời xuống", giờ là “mặt trời đôi biển" nhô lên giữa những sóng nước mênh mông.-

Những câu thơ được lặp lại như một điệp khúc của một bài ca lao động Nếu như tiếng hát lúc trước thể hiện niềm vui khi lao động thì tiếng hát sau lại thể hiện sự phấn khởi vì kết quả lao động sau một đêm làm việc hăng say Họ trở về trong tư thế mới “chạy đua cùng mặt trời” Từ “chạy đua” thể hiện khí thế lao động mạnh mẽ, sức lực vẫn dồi dào của người lao động Đoàn thuyền được nhân hóa, cả mặt trời cũng tham gia vào cuộc chạy đua này và kết quả con người đã chiến thắng

Đặt trong sự tương ứng mới thấy sức mạnh của con người được miêu tả nổi bật hơn, câu thơ đã nâng cao tầm vóc của con người trước vũ trụ

- Hai câu kết khép lại bài thơ nhưng lại mở ra một cảnh tượng thật kì vĩ và chói lọi Phải nói rằng Huy Cận đã rất tinh tế khi miêu tả sự vận hành của vũ trụ Mặt trời từ từ nhô lên trên sóng nước xanh lam , chiếu tỏa ánh sáng rực rỡ, cảnh biển bừng sáng và còn đẹp hơn với kết quả lao động Con thuyền chở về khoang nào cũng đầy ắp cá Mắt cá phản chiếu ánh mặt trời giống như muôn vàn mặt trời nhỏ li ti Đó thật sự là một cảnh tượng đẹp, huy hoàng giữa bầu trời và mặt biển, giữa thiên nhiên và thành quả lao động “mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi” đã vẽ nên cảnh bội thu cá và cuộc sống ấm no, ngập tràn hạnh phúc của người dâ vùng biển, bằng mồ hôi và sức lao động, họ đã viết nên bài ca cuộc sống

Trang 8

Kết luận

1 “Đoàn thuyền đánh cá” là một bài thơ ca ngợi cuộc sống mới, con người mới Bài thơ tràn ngập niềm vui phơi phới, niềm say sưa hào hứng và những ước mơ bay bổng của con người muốn chinh phục thiên nhiên bằng công việc lao động của mình Đây cũng là bài ca ca ngợi vẻ đẹp lộng lẫy, hùng vĩ và nên thơ của thiên nhiên đất nước qua cái nhìn và tâm trạng hứng khởi của nhà thơ Bài thơ vừa cổ kính vừa mới mẻ trong hình ảnh, ngôn ngữ Âm điệu tạo nên âm hưởng vừa khỏe khoắn sôi nổi lại phơi phới bay bổng Điều đó đã tạo nên sức hấp dẫn của bài thơ để cho đến bây giờ đọc lại ta vẫn thấy hay trong khi một số bài thơ khác cùng viết về đề tài này đã rơi vào quên lãng 2 Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá là một khúc ca tươi mới, lạc quan và đầy hi vọng về vẻ đẹp tráng

lệ của thiên nhiên, về sức mạnh phi thường của con người và về niềm hăng say lao động của những người dân chài ra khơi Khúc ca đó được viết bởi những âm điệu tươi vui, khỏe khoắn, gợi lên những hình ảnh sống động, lung linh đầy màu sắc Qua khúc ca ấy, nhà thơ Huy Cận đã gửi gắm qua cái mùi nồng mặn của biển khơi và tinh thần lạc quan của của những ng dân được làm chủ cuojc đời, đất trời và biển cả

Ngày đăng: 20/02/2020, 21:09

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

w