Giáo an đia ly khối 10 THPT

Phần mộtĐịa lí tự nhiên Chơng I Bản đồ Bản đồ là hình ảnh thu nhỏ của một phần hay toàn bộ bề mặt trái đất lên mặt phẳng, trên cơ sở toán học nhất định nhằm thể hiện các hiện tợng địa l

Trang 1

Phần một

Địa lí tự nhiên

Chơng I Bản đồ

Bản đồ là hình ảnh thu nhỏ của một phần hay toàn bộ bề mặt trái đất lên mặt phẳng, trên cơ sở toán học nhất định nhằm thể hiện các hiện tợng địa lý tự nhiên, kinh tế xã hội và mối quan hệ giữa chúng thông qua khái quát hoá nội dung và đợc trình bầy bằng hệ thống kiến thức bản đồ

Tiết 1 Bài 1.

Các phép chiếu hình bản đồ cơ bản

I Mục tiêu bài học

Sau bài học học sinh cần:

1 Kiến thức:

- Thấy đợc vì sao cần có các phép chiếu hình bản đồ

- Hiểu rõ một số phép chiếu hình bản đồ cơ bản

- Nhận biến đợc để hình thành một bản đồ đòi hỏi phải có một quá trình nghiên cứu và thực nghiệm khoa học với nhiều bớc khác nhau

2 Kỹ năng:

- Phân biệt đợc một số lới kinh vĩ tuyến khác nhau của bản đồ

- Trên cơ sở phép chiếu bản đồ, dự đoán đợc khu vực nào tơng đối chính xác của bản đồ, khu vực nàokém chính xác

3 Thái độ:

- Thấy đợc sự cần thiết của bản đồ trong học tập

II Thiết bị dạy học

2) Giảng bài mới:

- Yêu cầu học sinh quan sát và nhận xét sự khác nhau của hệ thống kinh, vĩ tuyến thể hiện trên bản

đồ thế giới, bản đồ vùng cực bắc, bản đồ Châu Âu

- Phép chiếu hình bản đồ là cách biểu thị mặt cong của Trái

Đất lên một mặt phẳng, để mỗi điểm trên mặt cong tơngứng với một điểm trên mặt phẳng

- Do Trái Đất hình cong nên khi thể hiện lên mặt phẳng,các khu vực khác nhau trên bản đồ không thể hoàn toànchính xác nh nhau Vì vậy, tuỳ từng yêu cầu sử dụng bản

đồ, từng khu vực cần thể hiện trên bản đồ, ngời ta dùng cácphép chiếu hình bản đồ khác nhau

1) Phép chiếu phơng vị.

Ngày soạn tháng năm 200

Ngày lên lớp: A9 A10

Trang 2

HS trình bày ý kiến GV bổ sung kiến thức.

- Phép chiếu này có những phép chiếu hình cơ

- Phép chiếu này chính xác ở khu vực nào?

- Thế nào là phép chiếu hình trụ?

a) Định nghĩa: Phép chiếu phơng vị là phơng pháp thể hiện

mạng lới kinh tuyến, vĩ tuyến của địa cầu lên mặt phẳng

- Phép chiếu phơng vị gồm:

+ Phơng vị đứng (mặt chiếu tiếp xúc với địa cầu ở cực )+ Phép chiếu phơng vị ngang (mặt chiếu tiếp xúc với mặtcầu tại Xích Đạo)

+ Phép chiếu phơng vị nghiêng (mặt chiếu tiếp xúc với mặtcầu tại các điểm giữa cực và Xích Đạo)

a) Định nghĩa: Phép chiếu hình nón là các thể hiện mạng

l-ới kinh, vĩ tuyến của địa cầu lên mặt chiếu là hình nón sau

đó triển khai mặt chiếu hình nón ra mặt phẳng

Tuỳ từng vị trí của hình nón so với trục của địa cầu ta cócác hình chiếu khác nhau:

+ Phép chiếu hình nón đứng (trục của hình nón trùng vớitrục của địa cầu)

+ Phép chiếu hình nón ngang: (trục của hình nón trùng với

đờng kính Xích Đạo vuông góc với trục quả địa cầu).+ Phép chiếu hình nón nghiêng (trục của hình nón đi quatâm của quả địa cầu nhng không ở hai trờng hợp trên)

Trang 3

- Nêu tên một số phép chiếu hình trụ?

- Với phép chiếu này mạng lới kinh, vĩ tuyến

có đặc điểm gì?

- Nhận xét mức độ chính xác?

- Dùng để vẽ bản đồ khu vực nào?

a) Định nghĩa: Phép chiếu hình trụ là cách thể hiện mạng

lới kinh, vĩ tuyến của địa cầu lên mặt chiếu là hình trụ.Phép chiếu này có các phép chiếu:

+ Phép chiếu hình trụ đứng (trục của hình trụ trùng với trụccủa địa cầu)

+ Phép chiếu hình nón ngang (trục của hình trụ trùng với ờng kính của xích đạo vuông góc với trục của địa cầu.+ Phép chiếu hình trụ nghiêng

đ-b) Phép chiếu hình trụ đứng:

- Kinh tuyến là những đờng thẳng vuông góc với nhau

- Càng xa Xích Đạo càng kém chính xác

Dùng để vẽ bản đồ thế giới khu vực Xích Đạo

IV Kiểm tra, đánh giá và bài tập.

1 Phép chiếu phơng vị là gì? Thờng dùng để vẽ bản đồ khu vực nào?

2 Thế nào là phép chiếu hình nón? Thờng dùng để vẽ bản đồ khu vực nào?

3 Phép chiếu hình trụ là gì? Thờng dùng để vẽ bản đồ khu vực nào?

* Bài tập

Tóm tắt nội dung bài học sau:

Phép chiếu đồ Đặc điểm kinh

tuyến Đặc điểm vĩtuyến Khu vực chínhxác Khu vực kémchính xácP.vị đứng

Nón đứng

H.trụ đứng

Ngày lên lớp: A9 A10

Trang 4

Một số phơng pháp biểu hiện các đối tợng

địa lý trên bản đồ

- Hiểu và trình bầy đợc một số phơng pháp biểu hiện các đối tợng địa lý trên bản đồ

- Hiểu đợc rằng muốn đọc đợc bản đồ địa lý trớc hết phải tìm hiểu bảng chú giải

2 Kỹ năng:

- Qua các ớc hiệu bản đồ, học sinh nhận biết đợc các đối tợng địa lý thể hiện ở từng phơng pháp

2) Kiểm tra bài cũ:

- Phép chiếu phơng vị là gì? Thờng dùng để vẽ bản đồ khu vực nào?

- Thế nào là phép chiếu hình nón? Thờng dùng để vẽ bản đồ khu vực nào?

- Phép chiếu hình trụ là gì? Thờng dùng để vẽ bản đồ khu vực nào?

- Phơng pháp này dùng để biểu hiện các đối

t-ợng địa lý nh thế nào?

- Các đối tợng này có dạng nh thế nào?

- Cho ví dụ

- Các phơng pháp này thể hiện đợc các thuộc

tính nào của đối tợng địa lý?

- Phơng pháp này sử dụng để thể hiện những

đối tợng địa lý nào?

- Những đối tợng này chủ yếu phản ánh gì về

2 Phơng pháp ký hiệu đờng chuyển động.

- Thể hiện sự di chuyển của các hiện tợng địa lý tự nhiên,kinh tế - xã hội trên lãnh thổ

- Khả năng biểu hiện đợc:

Trang 5

Ví dụ: Trong bản đồ tự nhiên có các mũi tên

thể hiện hớng gió và tần xuất di chuyển

Bản đồ xã hội: Thể hiện các luồng di chuyển

của dân c

- Phơng pháp này thể các đối tợng địa lý gì?

- Sử dụng nh thế nào?

- Cho một số ví dụ để chứng minh?

Ví dụ: Các điểm dân c, các cơ sở chăn nuôi…

- Phơng pháp này có hình thức thể hiện nh thế

nào?

- Có tác dụng gì ?

Ngoài các phơng pháp biểu hiện trên còn một

số phơng pháp biểu hiện các đối tợng khác:

Ví dụ:+ Ký hiệu theo đờng

- Các điểm chấm thể hiện đợc các số lợng và chất lợng

Ví du: + Chấm lớn : 8 triệu ngời

+ Chấn TB: 5-8 Triệu ngời

+ Chấm nhỏ: 500.000 ngời

4 Phơng pháp bản đồ – biểu đồ:

- Hình thức thể hiện ứng dụng các biểu đồ đặt vào phạm vicủa đơn vị lãnh thổ

Ví dụ: Trong bản đồ Atlát địa lý

- Tác dụng thể hiện giá trị tổng cộng của hiện tợng địa lýtrên lãnh thổ đó

1 Các phơng pháp trên thể hiện nội dung hiện tợng gì?

2 Thờng đợc dùng trong những loại bản đồ gì?

Ngày soạn………tháng… …năm 2008

Ngày lên lớp: A7: A8 : A9: A10:

Trang 6

Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống

- Thấy đợc vài trò, sự cần thiết của bản đồ trong học tập và đời sống

- Nắm đợc một số nguyên tắc cơ bản khi sử dụng bản đồ

2 Kỹ năng:

Hình thành và sử dụng bản đồ trong học tập

3 Thái độ:

Có ý thức sử dụng bản đồ thờng xuyên trong học tập

- Các phơng pháp trên thể hiện nội dung hiện tợng gì?

- Thờng đợc dùng trong những loại bản đồ gì?

- Bản đồ có vai trò nh thế nào trong học tập và

- Qua bản đồ thấy đợc hình dạng và quy mô của châu lục,

sự phân bố của các dãy núi, độ cao, chiều dài của con sông,

- Làm thuỷ lợi, mở đờng…

- Quy hoạch vùng công nghiệp, nông nghiệp…

- Trong quân sự

Vì vậy bản đồ nó là phơng tiện sử dụng khá rộng rãi…

II sử dụng bản đồ Atlát trong học tập

1 Một số vấn đề cần lu ý:

- Cần chọn bản đồ phù hợp với nội dung cần tìm hiểu

- Khi đọc cần phải hiểu tỷ lệ bản đồ và ký hiệu bản đồ

- Tỉ lệ bản đồ là xem mỗi cm tơng ứng trên bản đồ là bao

Trang 7

Ví dụ: khoảng cách 3cm/bản đồ, 5cm/bản đồ:

Bản đồ có tỷ lệ là:

1: 6000000

1: 2500000

Khi xác định phơng hớng cần dựa vào cái gì?

Ví dụ: hớng chảy của những con sông, thuỷ

chế của sông, đặc biệt là địa hình

- Giải thích sự phân bố lợng ma…

- Sự phân bố nông nghiệp, sự phân bố công

nghiệp…

nhiêu m và bao nhiêu km/thực địa

- Ký hiệu bản đồ là dùng để nắm các đối tợng địa lý đợcthể hiện trên bản đồ

1 Bản đồ có tác dụng nh thế nào trong học tập?

2 Hãy tính kết quả vào bảng sau:

V Hoạt động nối tiếp:

Về nhà đọc, học theo câu hỏi sách giáo khoa

Trang 8

Thực hành Xác định một số phơng pháp Biểu hiện các đối tợng địa lý trên bản đồ

- Hiểu rõ phơng pháp biểu hiện các đối tợng địa lý trên bản đồ

- Nhận biết đợc những đối tợng địa lý biểu hiện trên bản đồ

2 Kỹ năng:

Phân biệt đợc những loại phơng pháp biểu hiện các đối tợng địa lý các loại bản đồ

Bản đồ có tác dụng nh thế nào trong học tập?

Bớc 1: Yêu cầu tìm hiểu một số phơng pháp biểu hiện các đối tợng địa lý hình 2.2, 2.3, 2.4 trong

sách giáo khoa địa lý 10

Bớc 2: Chia lớp thành các nhòm nhỏ:

Yêu cầu nêu đợc:

+ Tên bản đồ

+ Nội dung bản đồ

+ Xác định các phơng pháp biểu hiện các đối tợng địa lý trên từng bản đồ

Bớc 3: Các nhóm thảo luận và trình bày kết quả.

Giáo viên bổ sung và chuẩn kiến thức

* Trình bày kết quả nghiên cứu của mình trong bản tổng hợp:

Tên bản đồ: Công nghiệp điện Việt nam

Đối tợng biểu hiện

- Nhà máy nhiệt điện

- Nhà máy thuỷ điện

- Nhà máy thuỷ điện đang xâydựng

Tên bản đồ: Gió và bão của Việt Nam

Tên phơng pháp Ký hiệu chuyển động Ký hiệu theo đờng Ký hiệu điểm

Trang 9

Đối tợng biểu hiện - Gió.- Bão - Biên giới lãnh thổ.- đờng bò biển - Các thành phố

Ta biết gì

- Hớng gió

- Hớng bão

- Tần suất bão trên lãnhthổ nớc ta

- Hình dạng đờng biêngiới, đờng bò biển

- Phân bố mạng lới sôngngòi

- Vị trí các thành phố

Hình 2.4

Tên bản đồ: Phân bố dân c châu á

Đối tợng biểu hiện - Dân c - Đờng biên giới, đờng bờ biển

Ta biết gì - Sự phân bố dân c châu á.

- Vị trí đô thi đông dân châu á

- Hình dạng đờng biên giới

- Đờng bờ biển các con sông

Quan sát hình 12.2 và 12.3 cho biết gì:

Trang 10

Vũ trụ Hệ quả chuyển động

của trái đất Tiết 5 Bài 5.

Vũ trụ Hệ mặt trời và trái đất.

Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục

Của trái đất

- Hiểu đợc Vũ trụ có kích thớc vô cùng rộng lớn, trong đó hệ mặt trời và trái đất chỉ là một bộ phậnnhỏ bé của Vũ trụ

- Hiểu và trình bày đợc khái niệm về hệ mặt trời và vị trí của trái đất trong hệ mặt trời

- Giải thích đợc các hiện tợng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất giờ trên Trái Đất và sự lệch ớng chuyển động của các vật thể trên bề mặt Trái Đất

- Quả Địa cầu

- Tập bản đồ thế giới các châu

III Hoạt động dạy và học

1) ổn định tổ chức lớp:

Lớp ………

Quan sát hình 12.2 và 12.3 cho biết gì:

+ Tên các phơng pháp biểu hiện?

+ Các phơng pháp biểu hiện đối tợng địa lý nào?

- Vũ trụ là gì?

- Phân biệt Thiên Hà với Dải Ngân Hà?

- GV thông tin thêm: Trái Đất cùng HMT di

chuyển trong vũ trụ với tốc độ khoảng

900000km/h để đi chon một vòng quanh dải

ngân hà phải mất 240 triệu năm

Trong đó dải ngân hà chỉ là một trong hàng

Trang 11

- Hệ Mặt Trời của chúng ta có đặc điểm gì?.

Các hành tinh đó là: Diêm Vơng Tinh, Hải

V-ơng Tinh, Thiên VV-ơng Tinh, Thổ Tinh, Mộc

Tinh, Hoả Tinh, Trái Đất, Kim Tinh, Thuỷ Tinh

- Trái Đất có vị trí nh thế nào trong HMT?

- Tham gia các chuyển động gì?

- Trái đất chuyển động theo hớng nào?

- Thời gian quay trọn một vòng là bao nhiêu?

- Tại sao mối thời điểm trên Trái Đất lại có các

giờ khác nhau?

- Em hiểu thế nào là giờ địa phơng, giờ múi, giờ

GMT?

- Ngời ta chia TĐ ra 24 phân dọc theo kinh

tuyến (múi 0 có kinh tuyến gốc ở giữa)

- Mỗi múi có một giờ thống nhất

- Múi giờ phía Đông sớm hơn múi giờ phía Tây

- HMT là một tập hợp các thiên thể nằm trong dải ngânhà

- Các hành tinh này có quỹ đạo hình Elíp

- Chuyển động ngợc chiều kim đồng hồ

- Chính lực hấp dẫn giữa Mặt Trời và các hành tinh là chocác hành tinh chuyển động quanh MT

2 Trái Đất trong Hệ Mặt Trời:

- ở vị trí thứ 3 theo thứ tự từ xa dần mặt trời

- Khoảng cách TB từ TĐ đến MT là 149,6 triệu km

II Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của trái đất

1 Sự luân phiên ngày đêm:

- Do Trái Đất hình cầu nên ở một thời điểm TĐ chỉ đợcchiếu sáng 1 nửa con một phần nằm trong bóng tối

- Do Trái Đất tự quay quanh trụ nên sự luân phiên ngày

đêm kế tiếp nhau

2 Giờ trên trái Trái Đất và đờng chuyển ngày quốc tế.

a) Giờ trên Trái Đất.

Trang 12

- Đờng chuyển ngày quốc tế là đờng nào?

- Lịch sẽ thay đổi nh thế nào khi đi qua đờng

chuyển ngày quốc tế

- Ví sao các vật thể chuyển động trên bề mặt

TĐ là bị lệch hớng chuyển động?

- Độ dài của mỗi điểm trên bề mặt Trái Đất đều

nhỏ dần

- Trái Đất chuyển động từ Tây sang Đông sự

lệch hớng này diễn ra nh thế nào?

* Khái niệm về Vũ trụ, HMT, trong HMT Trái Đất có vị trí nh thế nào?

* Trình bầy các kết quả của vận động tự quay?

Về nhà đọc và học theo câu hỏi sách giáo khoa

Trang 13

Hệ quả chuyển động xung quanh mặt trời

của trái đất

Nhận thức đúng về quy luật tự nhiên

- Quả Địa cầu

Lớp:………

* Khái niệm về Vũ trụ, HMT, trong HMT Trái Đất có vị trí nh thế nào?

* Trình bầy các kết quả của vận động tự quay?

Hoạt động 1

- Thế nào là chuyển động biểu kiến?

- Quan sát hinh 6.1 em hãy cho biết:

+ Những nơi nào trên Trái Đất có hiện tợng Mặt

Trời lên thiên đỉnh hai lần trong năm?

+ Hiện tợng đó diễn ra nh thế nào?

+ Khu vực nào trên Trái Đất mỗi năm Mặt Trời lên

thiên đỉnh 1 lần? Khu vực nào 2 lần?

+ Tại sao có các hiện tợng trên?

- Nhiệt độ trong ngày của một nơi trên Trái Đất

thay đổi liên quan đến góc nhập xạ nh thế nào?

I Chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời

- Chuyển động biểu kiến là chuyển động nhìn thấynhng không có thực

- Học sinh quan sát hinh 6.1 yêu cầu nêu đợc:

+ Vùng nội chí tuyến

+ Xảy ra lần lợt từ chí tuyến Nam lên chí tuyến Bắc.Một lần tại chí tuyến Bắc và Nam

Hai lần tại KV giữa hai chí tuyến

- Xảy ra hiện tợng trên là do:

+ Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời

+ Trong khi chuyển động trục Trái Đất luôn nghiêng

so với mặt phẳng quỹ đạo một góc = 66033’ không

đổi phơng

II Các mùa trong năm

Trang 14

- Tại chí tuyến Bắc, góc nhập xạ trong năm thay đổi

nh thế nào?

- Mùa ở BBC và NBC diễn ra có trung khớp với

nhau không?

Vị trí tơng quan của mỗi bán cầu Trái Đất với Mặt

Trời khác nhau theo từng thời gian nên khả năng

tiếp nhận ánh sáng năng lợng Mặt Trời là khác

nhau

- Ví sao có hiện tợng ngày đêm dài ngắn khác nhau

trên Trái Đất?

Hiện tợng ngày đêm dài ngắn theo mùa trên 2 bán

cầu diễn ra nh thế nào?

-Trên các vĩ độ có sự khác nhau nh thế nào?

- Càng xa XĐ ngày đêm có đặc điểm gì?

- ở hai vòng cực có hiện tợng gì?

- Trong ngày, khi góc nhập xạ cao nhất là khi Trái

Đất nhận đợc, một lợng nhiệt lớn nhất

- Trục Trái Đất nghiêng với mặt phẳng quỹ đạo 1 góc

là 66033’ sự chênh lệch ngày đêm 2 bán cầu với cáchiện tợng:

1 Ngày đêm dài ngắn theo mùa.

- Trong khoảng 21/03 đến 23/09 BCB có ngày dài hơn

đêm Ngày 22/06 có ngày dài nhất và đêm ngắn nhất

- Trong khoảng 23/09 đến 21/03 BBC có ngày ngắnhơn đêm Ngày 22/12 có ngày ngắn nhất và đêm dàinhất

- Ngày 21/03 và ngày 23/09 ngày đêm bằng nhau

2 Ngày đêm dài ngắn theo vĩ độ.

- Tại XĐ luôn có ngày đêm bằng nhau

- Càng xa XĐ độ chênh lệch ngày đêm càng lớn

- ở 2 vòng cực có hiện tợng ngày hoặc đêm dài suốt24h

* Hãy nêu cơ sở khoa học của câu ca do Việt Nam:

Ngày tháng mời, cha cời đã tối ”

Trang 15

* Tại sao có các mùa khác nhau? Sự thay đổi mùa có tác động nh thế nào đến cảnh quan thiên nhiên

và hoạt động sản xuất của con ngời

Trang 16

Chơng III

Cấu trúc của trái đất Các quyển của lớp vỏ địa lý Tiết 7 Bài 7.

Cấu trúc của trái đất Thạch quyển Thuyết kiến tạo mảng.

- Nắm đợc cấu trúc của Trái Đất và đặc điểm của mỗi lớp bên trong của Trái Đất

- Nắm đợc khái niệm thạch quyển, phân biệt đợc Trái Đất với thạch quyển

- Nắm đợc nội dung cơ bản của thuyết kiến tạo mảng

2 Kỹ năng:

Quan sát và nhận biết đợc trên bản đồ và hình vẽ cấu trúc Trái Đất và các mảng kiến tạo, các cách tiếp xúc của mảng kiến tạo

3 Thái độ:

Vận dụng thuyết kiến tạo mảng để có nhận thức đúng đắn về vận động kiến tạo núi của Trái Đất

- Quả địa cầu

Lớp:………

3 Kiểm tra bài cũ:

* Hãy nêu cơ sở khoa học của câu ca do Việt Nam:

Ngày tháng mời, cha cời đã tối ”

* Tại sao có các mùa khác nhau? Sự thay đổi mùa có tác động nh thế nào đến cảnh quan thiên nhiên

và hoạt động sản xuất của con ngời?

Hoạt động 1:

- Trái đất có cấu trúc nh thế nào?

- Khi nghiên cứu ngời ta chủ yếu sử dụng bằng

phơng pháp gì?

GV: Làm cho học sinh nhớ lại các kiến thức đã

học ở lớp 6

+ Do kích thớc của Trái Đất lớn (BK=6370km)

+ Trong khi 1 lỗ khoan sâu nhất cũng chỉ là 15

km

+ Nên khi nghiên cứu ngời ta vẫn dùng phơng

pháp địa chấn là chủ yếu Phơng pháp này là

nghiên cứu dựa vào tính chất lan truyền các loại

sóng sự rung động đàn hồi của các vật chất

+ Ngoài phơng pháp địa trấn ngời ta còn nghiên

cứu phơng pháp trọng lực, địa từ

I Cấu trúc của Trái Đất.

- Qua sử dụng hàng loạt các phơng pháp nghiên cứu ta thấy cấu trúc vỏ Trái Đất gồm 3 lớp:

Trang 17

- Lớp vỏ Trái Đất có độ dày và trạng thái nh thế

nào?

- Có cấu tạo gồm các tầng nào?

- Chia thành các kiểu nh thế nào?

- Lớp này có độ dày nh thế nào?

- So với toàn bộ Trái Đất lớp này chiến tỷ lệ nhân

bao nhiêu % về thể tích và khối lợng?

- Lớp này có cấu tạo mấy tầng?

- Trong các quyển bao quanh có thạch quyển vậy

em hiểu thế nào là thạch quyển?

- Lớp này có vị trí độ dày và thành phần vật chất

nh thế nào?

- Lớp này có cấu tạo nh thế nào?

Hoạt động 2 :

- Em hiểu thế nào là các mảng kiến tạo?

- Dựa vào hình 7.3 xác định 7 mảng kiến tạo lớn?

+ Lớp vỏ cứng bên ngoài

+ Bao Manti+ Nhân ở bên trong

+ Tầng Granit

+ Tầng Badan

- Lớp vỏ Trái Đất đợc chia thành các kiểu:

+ Kiểu lục địa có độ dày lớp có cấu tạo đủ ba tầng.+ Vỏ đại dơng, có độ dày nhỏ thờng không có tầng Granít

2 Lớp Man ti: (lớp trung gian).

- Vị trí là nằm dới lớp vỏ Trái Đất đến độ sâu 2900km

+ Lớp Man ti dới: Có độ sâu TB từ 700 đến 2900km ở trạng thái rắn

- Thạch quyển:

+ Là lớp vỏ Trái Đất và Man ti trên

+ Có độ sâu 100km

3 Nhân Trái Đất (lõi hay nhân Nife).

- Vị trí ở trong cùng có độ dày khoảng 3470km

- Thành phần chủ yếu là kim loại nặng Ni Fe

- Cấu tạo:

+ Nhân ngoài có độ dày từ 2900km đến 5100km Nhiệt

độ là 50000c áp suất từ 1,3 đến 3,1 triệu atm vật chất trong trạng thái lỏng

+ Nhân trong: có độ dày từ 5100 đến 6370 km áp suất

3 đến 3,5 atm ở trại thái rắn

II Thuyết kiến tạo mảng:

- Mảng kiến tạo là các đơn vị cấu trúc vỏ Trái Đất do trong quá trình hình thành nó bị biến dạng đứt gãy tạo

Trang 18

- Các mảng kiến tạo này ở trạng thái nh thế nào?.

- Sự dịch chuyển này tạo ra kết quả gì?

Ví dụ: Dãy núi ngầm Bắc Đại Tây Dơng

Em rút ra kết luận gì?

thành

- Mảng lục đia gồm cả bộ phận nổi trên bề mặt Trái Đất

và dới đáy đại dơng

1 Vỏ Trái Đất gồm có các đơn vị kiến tạo mảng tạo thành.

Gồm 7 mảng kiến tạo lớn:

+ Mảng TBD

+ Mảng ấn Độ - Ôxtrây li a+ Mảng Âu - á

ma phun trào hình thành các dãy núi

- Tiếp xúc dồn ép (mảng nọ xô chờm hoặc luồn xuống mảng kia)

- Tiếp xúc trái ngợc nhau tạo ra các đứt gãy dọc theo ờng tiếp xúc

đ-*Kết luận:

- Có hoạt động kiến tạo sảy ra

- Thờng có động đất núi lửa

Thế nào là thuyết kiến tạo mảng thuyết kiến tạo mảng có đặc điểm gì?

Trang 19

Tác động của nội lực

đến địa hình bề mặt trái đất

- Hiểu khái niệm nội lực nguyên nhân sinh ra nội lực

- Hiểu và trình bày đợc tác động của các vận động kiến tạo đến địa hình bề mặt Trái Đất

2 Kỹ năng:

Quan sát và nhận tác động của các vận động kiến tạo đến địa hình bề mặt Trái Đất

- Bản đồ tự nhiên thế giới

1 ổn định tổ chức lớp:

Lớp ………

- Hãy cho biết cấu trúc của Trái Đất

- Thuyết kiến tạo mảng

3 Giảng bài mới:

- Cụ thể của các vận động uốn nếp, đứt gãy là gì?

- Hình thức này làm bề mặt trái đất thay đổi nh

thế nào?

- Các hiện tợng này hiện nay có còn diễn ra hay

không?

Xảy ra khi vận động nâng lên làm lục địa mở rộng

diện tích biển bị thu hẹp

Xảy ra khi vận động hạ xuống làm lục địa bị thu

I Nội lực.

- Nội lực là lực sinh ra từ bên trong Trái Đất

- Nguyễn nhân: Do nguồn năng lợng trong lòng trái đất sinh ra từ:

+ Sự phân huỷ của các chất phóng xạ

+ Sự chuyển dịch của các dòng vật chất do trọng lực.+ Các phản ứng hoá học

II Tác động của Nội lực

Trang 20

IV Kiểm tra, đánh giá và bài tập.

- Thế nào là nội lực, nguyên nhân?

- Vận động kiến tạo theo phơng thẳng đứng diễn ra nh thế nào

Ngày soạn …….tháng…….năm 200…

Ngày lên lớp: A7…………A8……….A9………… A10………

Trang 21

Tác động của ngoại lực

- Biết khái niệm về ngoại lực nguyên nhân sinh ra ngoại lực

- Trình bày đợc khái niệm quá trình phá huỷ, quá trình phong hoá, phân biệt đợc phong hoá hoá học

và phong hoá vật lý Trình bày đợc tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất

2 Kỹ năng:

Quan sát và nhận xét quá trình phong hoá đến địa hình bề mặt Trái Đất

- Bản đồ tự nhiên thế giới

Lớp ………

- Thế nào là nội lực, nguyên nhân?

- Vận động kiến tạo theo phơng thẳng đứng diễn ra nh thế nào?

- Em hiểu thế nào là ngoại lực?

- Ngồn gốc sinh ra ngoại lực là gì?

- Ngoại lực khác nội lực nh thế nào?

- Hãy cho biết các tác động của ngoại lực đến địa

hình bề mặt Trái Đất?

HS trả lời

Giáo viên khái quát: Ngoại lực là quá trình phá

huỷ làm biến đổi các thành phần của đá và

- Vậy nội lực khác ngoại lực là:

+ Nội lực là nguồn năng lợng ở bên trong

+ Ngoại lực là nguồn năng lợng mặt trời

II Tác động của ngoại lực

1 Quá trình phong hoá.

Là quá trình phá huỷ và làm biết đổi các loại đá và khoáng vật do tác động của sự thay đổi nhiệt độ, nớc,

Trang 22

Ngày soạn …….tháng…….năm 200…

Ngày lên lớp: A7…………A8……….A9………… A10………

- Phong hoá lý học là gì?

- Phong hoá này do tác động nào gây ra?

- Hay sảy ra mạnh nhất ở khu vực nào? Tại sao?

- Hãy nêu một vài tác động của con ngời có tác

động phá huỷ đá và khoáng vật?

- Thế nào là phong hoá hoá học?

- Các tác nhân chủ yếu của phong hoá hoá học là

gì?

GV: Phong hoá hoá học có thể tạo nên các dạng

địa hình đặc biệt là địa hình cátơ, quá trình hoà

tan tạo ra các dạng địa hình khác nhau ở trên mặt

và dới mặt đất

Ví dụ: Các động hang đá

- Phong hoá sinh học là gì?

- Phong hoá sinh học là cho đá và khoáng sản

thay đổi nh thế nào?

ôxi và khí các bon ních, các loại ôxít trong tự nhiên và sinh học

a) Phong hoá lý học:

- Phong hoá lý học là sự phá huỷ đá thành các khối vụn

có kích thớc to nhỏ khác nhau mà không là biết đổi mầu sắc, thành phần khoáng vật và hoá học của chúng

+ Hoạt động sản xuất của con ngời

Ví dụ: + Hoạt động khai thác các khoáng sản

+ San mặt bằng để làm nơi sinh hoạt và sản xuất

b) Phong hoá hoá học:

- Phong hoá hoá học là quá trình phá huỷ chủ yếu là sự biến đổi các thành phần, tính chất hoá học của đá và khoáng vật

- Tác nhân chủ yếu là:

+ Nớc và các hợp chất hoà tan trong nớc

+ Khí Cácbon ních

+ Khí oxi, các axít hữu cơ

c) Phong hoá sinh học:

- Phong hoá sinh học là sự phá huỷ đá và khoáng vật

d-ới tác động của sinh vật

Ví dụ: Vi khuẩn, nầm và rễ cây

- Sự phá huỷ này chủ yếu về mặt cơ giới và hoá học

* Tóm lại: Quá trinh phong hoá là tạo ra các vật liệu cho quá trình vận chuyển và bồi tụ

IV Kiểm tra, đánh giá và bài tập

- Ngoại lực là gì? Ví sao nói nguồn năng lợng chủ yếu sinh ra ngoại lực là gì?

- So sánh sự giống và khác nhau giữa phong hoá lý học, phong hoá hoá học và phong hoá sinh học?

Tiết 10 Bài 9.

Trang 23

Tác động của ngoại lực

Biết quan sát và nhận xét tác động của các quá trình xâm thực, mài mòn, vận chuyển và bồi tụ đến

địa hình bề mặt Trái Đất

- Các mẫu vạt do tác động của ngoại lực

Lớp ………

- Ngoại lực là gì? Ví sao nói nguồn năng lợng chủ yếu sinh ra ngoại lực là gì?

- So sánh sự giống và khác nhau giữa phong hoá lý học, phong hoá hoá học và phong hoá sinh học?

- Đặc điểm của các quá trình đó?

- Kết quả tạo thành địa hình của mỗi quá trình?

- Ví dụ thực tế?

Giáo viên giảng thêm: Xâm thực có vai trò chủ

yếu là làm chuyển dời các sản phẩm phong hoá

Quá trình này không chỉ diễn ra trên mặt đất mà

cả dới sâu với tốc độ nhanh vì vậy ngời ta có các

biện pháp là giảm quá trình xâm thực bảo vệ đất

- Diễn ra chậm chủ yếu là diễn ra trên bề mặt đất đá

- Do tác động của nớc chảy trên sờn dốc, sóng biển…

Trang 24

Giáo viên tổng hợp các quá trình trên:

Xâm thực đến Thổi mòn đến mài mòn

GV yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa để hiểu

thế nào là vận chuyển

Cho ví dụ về quá trình này

Giáo viên cung cấp thêm: Vận chuyển là sự tiếp

tục của quá trình bóc mòn Vận chuyển có thể xảy

ra trực tiếp nhờ các tác nhân ngọi lực khác: Gió,

Bề mặt địa hình chịu đồng thời nhiều tác động của

nhiều nhân tố Cũng đồng thời nội lực và ngoại

4 Quá trình bổi tụ:

Bồi tụ là quá trình tích tụ vật liệu

- Hãy phân tích các quá trình bọc mòn, vận chuyển, bồi tụ?

Tiết 11 Bài 10.

Ngày soạn………tháng…… năm 200…

Ngày lên lớp: A7……… A8……….A9……….A10…………

Trang 25

Thực hành

Nhận xét về sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa và các

vùng núi trẻ trên trái đất

- Biết đợc sự phân bố các vành đai động đất và núi lửa, các vùng núi trẻ trên thế giới

- Nhận xét nêu đợc các mối quan hệ của các khu vực nói trên với các mảng kiến tạo

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng đọc, xác đinh các vị trí các khu vực nói trên bản đồ

- Xác định các mối quan hệ, trình bày các mối quan hệ đó bằng lợc đồ

- Tập bản đồ thế giới

Lớp ………

- Hãy phân tích các quá trình bọc mòn, vận chuyển, bồi tụ?

* Giáo viên nêu nhiệm vụ bài học:

- Yêu cầu học sinh quan sát hình 10.1

+ Bản đồ các mgản kiến tạo

+ Các vành đai động đất và núi lửa

- Đại diện các nhòm trả lời

* Giáo viên chuẩn kiến thức

- Có sự trùng lặp về vị trí các vùng động đất, núi lửa, các vùng núi trẻ Sự hình thành có liên quan với vùng tiếp xúc của các mảng kiến tạo của thạch quyển

- Sự phân bố của động đất, núi lửa theo khu vực Núi lửa thờng tập trung thành một số vùng lớn, trùng với động đất và tạo núi hoặ trùng với những đờng kiến tạo lớn của Trái Đất đó là: Vành đai động đất núi lửa Thái Bình Dơng, khu vực Địa Trung Hải, khu vực Đông Phi… Hoạt động động đất núi lửa cũng là kết quả của các thời kỳ kiến tạo ở trong lòng Trái Đất có liên quan vùng tiếp xúc của các mảng

- Các dãy núi trẻ mới hình thành cách đây không lâu, các dãy núi trẻ cha bào mòn , hạ thấp mà còn

đang đợc nâng lên cao thêm nh:

Dãy Am pơ, dãy Cáp ca, Pirênê, Hi ma lay a, Coóc đi e, An đét…

Tóm lại: Sự hình thành này liên quan đến vùng tiếp xúc của các mảng kiến tạo

VI Hoạt động nối tiếp:

Về nhà làm tiếp bài tập

Tiết 12 Bài 11.

Ngày soạn……tháng…….năm 200…

Ngày lên lớp: A7:…… A8:…… A9:…….A10……

Trang 26

Khí quyển

Sự phân bố nhiệt độ không khí trên trái đất

Kiểm tra vở thực hàn để thấy đợc ý thức học và làm bài của học sinh

- Khí quyển là gì?

- Trong bầu khí quyển có những thành phần khí

gì?

Trong bầu khí quyển có cấu trúc nh thế nào?

- Các tầng này có những đặc điểm gì về giới

hạn, độ dày?

Hãy cho biết tác dụng của tầng ozôn đối với

sinh vật và sức khoẻ của con ngời

I Khí quyển

- Là lớp không khí bao quanh Trái Đất

- Trong đó: Khí Nitơ chiếm 78%, Oxi chiếm 21 % còn lạicác khí khác, hơi nớc tro bụi

1 Cấu trúc của khí quyển.

Khí quyển là lớp không khí bao quanh Trái Đất gồm 5 tầng:

đọng để hình thành ma

* Tầng bình lu:

Tầng này có không khí khô, chuyển động thành luồng, tập trung phần lớn các khí Ozôn

Trang 27

- Hãy cho biết nguồn cung cấp nhiệt cho Trái

Đất chủ yếu là nguồn nào?

- Bức xạ Mặt Trời là gì? Khi tới Trái Đất đợc

phân bố nh thế nào?

- Nguồn nhiệt của Mặt Trời mang đến Trái Đất

thay đổi nh thế nào?

* Đặc điểm khác nhau về tính chất luôn di chuyển và bị biến tính,

- Nới Frông đi qua thờng gây thời tiết biến đổi đột ngột

II Sự phân bố của nhiệt độ không khí trên Trái Đất

1 Bức xạ và nhiệt độ không khí.

- Bức xạ Mặt Trời là các dòng vật chất và năng lợng của Mặt Trời tới Trái Đất đợc mặt đất hấp thụ 47% khí quyển hấp thụ một phần còn lại phản hồi vào không gian

- Nhiệt của không khí ở tầng đối lu chủ yếu do nhiệt độ

bề mặt Trái Đất đợc Mặt Trời đốt nóng

- Góc chiếu của tia bức xạ Mặt Trời càng lớn cờng độ bứcxạ Mặt Trời càng lớn và lợng nhiệt thu đợc càng lớn

2 Sự phân bố nhiệt độ không khí trên Trái Đất.

Trang 28

+ Sự thay đổi biên độ nhiệt trong năm theo vĩ

độ?

+ Tại sao có hiện tợng đó?

Nhóm 4,5,6

+ Xác định điểm Veckhôi an trên bản đồ Đọc

trị số nhiệt trung bình năm của điểm này

+ Xác định các khu vực có nhiệt độ cao nhất

đ-ờng đẳng nhiệt năm cao trên bản đồ

+ Nhận xét sự thay đổi của biên độ nhiệt ở các

điểm năm trên vĩ độ 520B

+ Giải thích tại sao có sự khác nhau về nhiệt

giữa lục địa và đại dơng a) Phân bố nhiệt theo vĩ độ địa lý:

Nhiệt độ trung bình giảm từ Xích đạo về cực

b) Phân bố theo lục địa và đại dơng.

- Đại dơng có biên độ nhiệt độ nhỏ lục địa có biên độ nhiệt lớn

- Nguyên nhân do sự hấp thụ nhiệt của đất và nớc khác nhau

c) Phân bố nhiệt theo địa hình:

- Nhiệt độ không khí giảm theo độ cao

- Nhiệt độ không khí theo độ dốc và hớng phơi của sờn

- Nhiệt độ không khí thay đổi khí có tác động của các nhân tố

+ Dòng biển nóng

+ Dòng biển lạnh

+ Lớp phủ thực vật

+ Hoạt động của con ngời

- Phân tích vai trò khác nhau của các tầng khí quyển

- Phân tích sự khác nhau về nguồn gốc, tính chất của các khối khí Frông

Trang 29

- Nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi khí áp từ nơi này qua nơi khác

- Nguyên nhân hình thành một số loại gió chính

- Các nhân tố ảnh hởng đế sự thay đổi nhiệt động không khí

2 Kỹ năng:

Nhận biết đợc nguyên nhân hình thành của các loại gió thông qua các bản đồ và các hình vẽ

Bản đồ khí áp

Lớp:………

Vai trò của khí quyển đối với đời sống trên Trái Đất

- Thực tế các đai khí áp có liên tục không?

- Dọc Xích đạo là đai áp thấp

- Dọc hai vĩ tuyến 300B và 300N là đai áp cao

- Dọc hai vĩ tuyến 600B và 600N là hai đai áp thấp

- Tại hai cực là hai đai áp cao

HĐ 2: Nhóm.

GV: Chia lớp thành 6 nhóm:

- Nhóm 1,2: Tìm hiểu về gió Mậu Dịch và gió

Tây Ôn Đới

- Nhóm 3,4: Tìm hiểu về gió mùa

- Nhóm 5,6: Tìm hiểu về gió Địa Phơng

Câu hỏi thảo luận:

- Là loại gió nh thế nào?

- Nguyên nhân hình thành?

I Sự phân bố khí áp

1 Khí áp, nguyên nhân thay đổi khí áp.

* Khí áp: Là sức nén của không khí xuống mặt đất.

2 Sự phân bố khí áp các đai khí áp trên Trái Đất.

- Các đai áp cao và áp thấp phân bố xen kẽ và đối xứng nhau qua đai áp thấp Xích đạo

- Các đai khí áp bị chia cắt thành từng đai riêng biệt

II Một số loại gió chính:

Trang 30

- Các loại gió naùy hoạt động vào thời gian nào? ở

Loại gió này hoạt động mạnh ở các vùng núi Bắc

Trung Bộ nớc ta Khi vợt qua dãy Trờng Sơn vào

Việt nam chụi hiệu ứng phơn cũng trở nên khô và

nóng

1 Gió Tây Ôn Đới:

- Thổi quanh năm từ áp cao Cận Chí Tuyến về áp thấp

Ôn đới

- Hớng:

+ Tây Nam ở Bắc Bán Cầu

+ Tây Bắc ở Nam Bán Cầu

4 Gió địa phơng:

a) Gió đất và gió biển:

- Hình thành ở vùng ven biển

- Hớng thổi theo ngày và đêm

+ Ban ngày có hớng thổi từ đất liền ra biển

+ Ban đêm có hớng thổi tử biển vào

b) Gió phơn:

- Là loại gió bị biến tính khi vợt qua núi trở nên khô nóng

- Nêu các nguyên nhân làm khí áp thay đổi

- Cho biết hoạt động của gió Tây Ôn Đới và Gió Mùa

Trang 31

- Hiểu rõ sự hình thành sơng mù, mây và ma

- Hiểu rõ các nhân tố ảnh hởng đến lợng ma

- Nhận biết đợc sự phân bố lợng ma theo vĩ độ

2 Kỹ năng:

Phân tích đợc mối quan hệ nhân quả giữa các yếu tố nhiệt độ, khí áp, đại dơng… với lợng ma

Biết phân tích biểu đồ phân bố lợng ma

Bản đồ phân bố lợng ma thế giới

Lớp:………

Nêu các nguyên nhân thay đổi khí áp?

Hoạt động của gió Tây Ôn Đới, gió Mậu Dịch khác nhâu nh thế nào?

HĐ 1: Cả lớp.

GV : Chúng ta đã biết không khí có độ ẩm nhất

định độ ẩm này do hơi nớc tạo nên Hơi nớc này

do đợc bốc lên từ sông, ao, hồ, biển,

- Hơi nớc đợc ngng đọng trong điều kiện nào ?

- Khi hơi nớc ngng đọng tạo ra các hiện tợng gì ?

Khí hạt nhân ngng kết tạo ra các hiện tợng gì :

HĐ2 : Nhóm

GV : Chia lớp thành 6 nhóm :

Mỗi nhóm nghiên cứu hai nhân tố

- Khu vực khí áp cao và áp thấp nơi nào ma

nhiều ? Tại sao ?

I Ngng đọng hơi nớc trong khí quyển

* Ma: Khí các hạt nớc trong mây đủ lớn rơi xuống mặt

đất tạo thành ma

* Ma đá: Nớc ma rơi xuống dới thể rắn.

II Các nhân tố ảnh hởn đến lợng ma:

1 Khí áp:

- Khu vực áp thấp thờng ma nhiều

- Khu vực áp cao thờng ma ít

Trang 32

Nơi Frông đi qua thờng gây ra các hiện tợng thời

tiết nh thế nào?

- Vì sao ở các vùng ven biển đón gió biển ma

nhiều và vùng nắm sâu trong lục đia ma it ?

- Loại gió biển nào gây ma ít và gió biển nào gây

các khu vực Xích Đạo, Chí Tuyến, Ôn Đới, Cực

Hãy cho biết ở mỗi đới từ Tây sang Đông lợng ma

của các khu vực có nh nhau không phân hoá ra

sao ? Giải thích ?

Khu vực này do có nhiệt độ cao, nhiều Đại dơng,

rừng rậm, sự thăng mạnh mẽ của các khối không

khí

Do hai khu vực chí tuyến quanh năm có dải áp

cao ngự trị, tỉ lệ diện tích lục địa lớn

- Vùng ven biển đón gió mang vào nhiều hơi nớc gây

ma nhiều, ngợc lại vùng nằm sâu ở trong nội địa ít hoặckhông có gió từ đại dơng thổi vào thì ma ít

+ Gió Tây Ôn đới: Thổi từ biển vào gây ma nhiều ở Tây

Âu, Bắc Mỹ

+ Miền có gió mùa ma nhiều

+ Miền có gió mậu dịch ma ít

- Sờn đòn gió ẩm ma nhiều, sờn khuất gió ma ít

III Sự phân bố lợng ma trên trái Đất

1 Lợng ma trên Trái Đất có sự phân bố không đều theo vĩ độ:

- Lợng ma có sự phân bố không đều theo vĩ độ (từ Xích

Đạo về hai Cực)

- Khu vực có khí hậu nóng có lợng ma lơn hơn khu vực

có khí hậu lạnh

+ Khu vực Xích Đạo ma nhiều nhất

+ Hai khi vực chí tuyến ma ít

Trang 33

Có gió tây thổi từ biển vào.

Có không khí lạnh nên nơc khó bốc hơi

- Trên các lục địa từ Tây sang Đông có lợng ma

giống nhau không ? Vĩ sao ?

+ Hai khu vực ôn đới ma khá

+ Ven biển có dòng biển nóng hay lạnh

+ Gió thổi từ biển vào t phía Đông hay phía Tây

+ Có địa hình chắn gió không, ở phia nào

- Hãy trình bày nguyên nhân ảnh hởng đến lợng ma

- Da và hình 13.1 hãy giải thích tình hình phân bố lợng ma

Tiết 15 Bài 14.

Ngày lên lớp: A7 : A8 : A9 : A10 :

Trang 34

Thực hành

đọc bản đồ sự phân hoá các đới và các kiểu khí hậu trên trái

đất Phân tích biểu đồ một số kiểu khí hậu

- Hiểu rõ sự phân hoá các đới khí hậu trên Trái Đất

- Nhận xét sự phân hoá các kiểu khí hậu ở các đới khí hậu nhiệt đới chủ yếu theo vĩ độ, ở đới ôn hoà chủ yếu theo kinh độ

- Hiểu rõ một số kiểu khí hậu trên bản đồ của 3 đới

2 Kỹ năng:

Đọc bản đồ, xác định ranh giới của các đới, sự phân hoá các kiểu khí hậu ở nhiệt đới và ôn đới.Phân tích biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của các kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa, cận nhiệt Địa Trung Hải, Ôn Đới Hải Dơng, Ôn Đới Lục Địa

Bản đồ các đới khí hậu trên trái đất

Lớp………

Trình bày các nguyên nhân ảnh hởng đến lợng ma?

Hoạt động 1 :

- Dựa vào lợc đồ trong sách giáo khoa trang 53

hãy cho biết vị trí cụ thể của các đới khí hậu

- Đới khí hậu Ôn đới, cận nhiệt và nhiệt đới bị

phân hoá thành các kiểu khí hậu nào ?

I Đọc bản đồ các đới khí hậu trên trái đất

2) Sự phân hoá khí hậu ở một số đới:

- Đới khí hậu ôn đới chia thành 2 kiểu khí hậu là:

+ Địa Trung Hải

- Đới khí hậu nhiệt đới chia thành 2 kiểu:

Trang 35

- Sự phân hoá khí hậu ở ôn đới và nhiệt đới có

II Phân tích biểu đồ và lợng ma của các kiểu khí hậu:

- Giáo viên hớng dẫn đọc biểu đồ theo trình tự

- Đại diện các nhóm lên trình bày kiết quả

- Giáo viên bổ sung

* Đáp án:

1 Đọc biểu đồ:

- Biểu đồ nhiệt đới gió mùa (Hà Nội)

+ ở khí hậu nhiệt đới

+ Nhiệt độ tháng thấp nhất khoảng 180 nhiệt độ tháng cao nhất khoảng 300 biên độ nhiệt năm khoảng

120C

+ Lợng ma 1694mm/năm tập trung nhiều vào tháng 5 đến tháng 10

- Biểu đồ cận nhiệt Địa Trung Hải

+ Thuộc đới khí hậu cận nhiệt

+ Nhiệt độ thấp nhất khoảng 110C nhiệt độ cao nhất khoảng 220C biên độ nhiệt 110C

+ Lợng ma 692mm/năm ma nhiều vào mùa đông và mùa hạ ít ma

- Biểu đồ khí hậu ôn đới hải dơng:

+ Thuộc đới khí hậu ôn đới

+ Nhiệt độ thấp nhất khoảng 70C nhiệt độc cao nhất khoảng 150C biên độ nhiệt khoảng 80C

+ Lợng ma khoảng 1416mm/năm ma nhiều quanh năm nhất là vào mùa đông

- Biểu đồ khí hậu ôn đới lục địa:

+ Thuộc đới khí hậu ôn đới

+ Nhiệt độ thấp nhất khoảng 70C nhiệt độ cao nhất khoảng 160C biên độ nhiệt khoảng 290C

+ Lợng ma 1164mm/năm ma nhiều nhất vào mùa hạ

+ Ôn đới lục địa có nhiệt độ tháng thấp nhất dới 00C biên độ nhiệt lớn ma ít ma nhiều vào mùa hạ

* Kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa và kiểu khí hậu nhiệt đới địa trung hải:

- Giống nhau:

+ Nhiệt độ trung bình năm cao, có một mùa ma và một mùa không

- Khác nhau:

+ Nhiệt độ khí hậu nhiệt đới gió mùa cao hơn

+ Ma nhiều vào mùa hạ, mùa khô là mùa đông

+ Khí hậu cận nhiệt địa trung hải ma nhiều chủ yếu vào mùa đông

- GV tự đối chiếu và đánh giá kết quả

Trang 37

nớc sông một số sông lớn trên trái đất

- Khái niệm về thuỷ quyển

- Các vòng tuần hoàn của nớc trên Trái Đất

- Những nhân tố ảnh hởng tốc độ dòng chảy, chế độ nớc của một con sông

- Đặc điểm một số sông lớn trên Trái Đất

2 Kỹ năng:

Phân tích đợc mối quan hệ giữa các nhân tố tự nhiên với chế độ dòng chảy của một con sông

3 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ các hồ chứa nớc

HĐ 1: Cả lớp.

- Thuỷ quyển là gì ?

- Nớc trên Trái Đất có vòng tuần hoàn nh thế nào ?

Học sinh quan sát hình 15 để nêu và phân tích đợc

hai vong tuần hoàn

Lợng nớc này vừa chảy vừa bốc hơi, vừa thấm

- Nớc biển bốc hơi lên cao toạ thành mây, mây đợc gió

đa vào sâu trong lục địa rồi gặp lạnh tạo thành ma (dới dạng nớc hoặc băng tuyến)

- Nớc rới xuống lục địa:

+ Một phần đợc bốc hơi lên ngay khí quyển

+ Một phần thấm qua các tầng đá thấm nớc để tạo thành nớc ngầm

+ Một phần tạo thành nớc trên mặt nh: Ao, hồ, sông, suối

Trang 38

xuống đất để hoà vào dòng chảy ngầm.

- Vậy dòng chảy ngầm và nớc trên mặt đa về đâu ?

HĐ 2 : Cả lớp.

- Chế độ nớc ma, băng tuyến và nớc ngầm thờng

sảy ra ở khu vực nào :

- Tại sao nói chế độ nớc ma, băng tuyến và nớc

ngầm lại có ảnh hởng đến chế độ nớc sông ?

- Cho ví dụ :

Các vùng đá bị thấm nớc đặc biệt là đá vôi có vai

trò quan trọng

Tại sao lại ảnh hởng đến chế độ nớc sông ?

Tại sao thực vật lại đóng vai trò điều hoà dòng

chảy, giảm luc lụt ?

Tại sao lại có tác dụng điều hoà chế độ nớc sông :

1 Chế độ nớc sông băng tuyết và nớc ngầm.

* Chế độ ma: ở miền khí hậu nóng hoặc nới có địa hình

thấp của khí hậu ôn đới

- Do nguồn tiếp nớc chủ yếu của sông khu vực này là

n-ớc ma

Ví dụ: Các sông ở Việt Nam mùa lũ trùng với mùa ma

* Chế độ băng tuyến: - Miến ôn đới lạnh và những

sông bắt nguồn từ núi cao

- Phụ thuộc vào lợng băng tuyết tan

Ví dụ: Sông Iênhít Xây và sông Lê Na của Nga

III Một số sông lớn trên trái đất

Tên sông Nới bắt nguồn sông Cửa

đổ ra

Chảy ra các khu vực nào ở đâu

Diện tích

l-u vực (km 2 )

Chiều dài sông(km 2 )

Nguồng cung cấp chính

Nin Hồ Vitoria ĐTH Xích đạo, cận xích

đoạ, cận nhiệt ở Châu Phi

2.881.000 6.685 Ma và nớc ngầm

Amazôn Dãy Anđét ĐTH Xích đạo ở Châu

Mỹ 7.170.000 6.437 Ma và nớc ngầmIênhít xây Dãy Xai an BBD Ôn đới lạnh ở Châu

á

2.580.000 4.102 Băng tuyết tan và ma

- Thuỷ quyển là gì?

- Hãy cho biết các nhân tố ảnh hởng đến chế độ nớc sông?

- Hãy cho biết các sông lớn trên Trái Đất

Trang 39

Ngày lên lớp: A7 A8 A9 A10

Tiết 19 Bài 16.

Sóng Thuỷ triều Dòng biển

Trang 40

- Trình bày các khái niệm về sóng biển và nguyên nhân chủ yếu gây ra sóng biển và sóng thần

- Hiểu rõ tơng quan giữa vị trí mặt trăng, Mặt Trới và Trái Đất ảnh hởng tới thuỷ triều nh thế nào

- Nhận biết đợc đặc điểm phân bố của các dòng biển trên Trái Đất

2 Kỹ năng:

Biết cách phân tích hình vẽ, tranh ảnh và bản đồ để đi đến nội dung bài học

- Nguyên nhân sình ra thuỷ triều ?

- Khi nào dao động của thuỷ triều lớn nhất ? Lúc

đó ở Trái Đất nhìn thấy Mặt Trăng nh thế nào ?

GV : Minh hoạ bằng hình vẽ vị trí của Trái Đất,

Tiêu đề	Giáo án địa lý khối 10 THPT
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Địa Lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	200
Thành phố	Việt Nam

Định dạng
Số trang	98
Dung lượng	0,96 MB

Giáo an đia ly khối 10 THPT

Kênh đào Pa NaM a: