Mục tiêu của đề tài: Trong quá trình giảng dạy thì thực trạng trong từng lớp, từng đối tượng học sinh cũng khác nhau, nên tôi nhận thấy vấn đề đặt ra cần giải quyết là giáo viên phải tìm ra phương pháp dạy đúng, dạy hay, hiệu quả nhất để giúp học sinh khắc phục viết sai lỗi chính tả theo đúng quy ước của ngành Giáo dục và của xã hội. Giúp các em viết đúng chính tả để khi viết một văn bản hay một lá đơn… không phải mắc lỗi chính tả và là hành trang quan trọng để sau này các em học tốt môn Tiếng Việt ở THCS và THPT.
Trang 1I. PH N M Đ UẦ Ở Ầ
1. Lý do ch n đ tài:ọ ề
Bác H kinh yêu cua chung ta luc sinh th i có nói: “ Vì l i ích mồ ́ ̉ ́ ́ ờ ợ ười năm
tr ng cây, vì l i ích trăm năm tr ng ngồ ợ ồ ười ”. Bác luôn quan tâm đ n n n giáo d cế ề ụ
c a nủ ước nhà, đ c bi t là nh ng m m non tặ ệ ữ ầ ương lai c a đ t nủ ấ ước. Bác luôn kì
v ng th h thi u nhi sau nay s đ a nọ ế ệ ế ̀ ẽ ư ước nhà sánh vai v i các cớ ường qu c nămố châu. Đ th c hi n nguy n v ng đó c a Bác, Đ ng và nhà nể ự ệ ệ ọ ủ ả ước ta hi n nay r tệ ấ chú tr ng đ n s nghi p tr ng ngọ ế ự ệ ồ ười
Nhà trường chính là n i k t tinh trình đ văn minh c a m t qu c gia, là n iơ ế ộ ủ ộ ố ơ giáo d c th h tr tr thành nh ng ngụ ế ệ ẻ ở ữ ười có ích cho xã h i, giúp các em phát tri nộ ể
v m i m t. Trong chề ọ ặ ương trình Ti ng Vi t, vi c d y đúng chính t ph i đế ệ ệ ạ ả ả ược coi
tr ng ngay t bu i đ u đi h c, t khi cac em bọ ừ ổ ầ ọ ừ ́ ươc vao l p 1 va ca câp h c ti ú ̀ ớ ̀ ̉ ́ ọ ể
h c. Phân môn chính t có nhi m v ch y u rèn luy n cho h c sinh n m các quyọ ả ệ ụ ủ ế ệ ọ ắ
t c và thói quen vi t đúng chu n chính t ti ng Vi t. Cùng v i các phân mônắ ế ẩ ả ế ệ ớ khác, chính t giúp cho h c sinh chi m lĩnh văn hóa Vi t làm công c đ giaoả ọ ế ệ ụ ể
ti p, t duy. Vì v y, chính t đế ư ậ ả ược d y liên t c t l p M t đ n l p Năm v i cácạ ụ ừ ớ ộ ế ớ ớ
lo i bài nh : nhìn vi t, nghe vi t, nh vi t, bài t p so sánh, … Va nh thê giupạ ư ế ế ớ ế ậ ̀ ư ́ ́ các em được h c môn chính t m t cách khoa h c, c n th n và s d ng công cọ ả ộ ọ ẩ ậ ử ụ ụ này su t nh ng năm tháng trong th i kì h c t p nhà trố ữ ờ ọ ậ ở ường cũng nh su t cu cư ố ộ
đ i. ờ
Th nh ng, hi n tế ư ệ ượng vi t sai chính t không ch x y ra đ i v i h c sinhế ả ỉ ả ố ớ ọ trong nhà trường, tình tr ng sai chính t đã xu t hi n r t ph bi n ngoài xã h i,ạ ả ấ ệ ấ ổ ế ộ trên các phương ti n truy n thông, panô, áp phích, internet, … nh t là h c sinhệ ề ấ ở ọ
b c ti u h c. C th là trên đ a bàn các xã EaNa n i cac em hoc sinh trậ ể ọ ụ ể ị ơ ́ ̣ ương Tiêù ̉ hoc Lê H ng Phong đang sinh sông. S ng trên m t đ a bàn nh ng gia đình các eṃ ồ ́ ố ộ ị ư
đ n t nhi u vùng quê khác nhau, gi ng nói khác nhau. Em thì nói gi ng mi nế ừ ề ọ ọ ề
Trang 2Nam, em gi ng mi n B c, em gi ng mi n Trung. Thọ ề ắ ọ ề ường nh ng em gi ng mi nữ ọ ề Nam hay đ c và vi t sai các ti ng có âm cu i là c/t; (ví d : cát/các; bác/bát, …); âmọ ế ế ố ụ
cu i n/ng (ví d : lan/lang; đan/đang; bàn/bàng, lố ụ ượ ượn/l ng…); v n im/iêm (ví d :ầ ụ tim/tiêm; chim/chiêm; lim/liêm …); v n ip/iêp (ví d : kíp/ki p; ). Nh ng em gi ngầ ụ ế ữ ọ
mi n B c hay sai l i âm đ u s/x (ví d : xề ắ ỗ ầ ụ ương/sương; x u/s u; xa/sa;….). Cònấ ấ
nh ng em gi ng mi n Trung sai l i d u h i/ngã (ví d : đ /đ ; ng /ngã;…); …ữ ọ ề ỗ ấ ỏ ụ ổ ỗ ả Trong th c t , vùng nào thì hi u theo vùng y nên th t ra trong t ng đ aự ế ể ấ ậ ừ ị
phương ki u phát âm nh v y đã thành quen tai, ai cũng hi u, d cho qua, có đi uể ư ậ ể ễ ề
s s ng chung, pha tr n c dân trong các vùng mi n c a c nự ố ộ ư ề ủ ả ước hi n nay là phệ ổ
bi n, nên khó khăn trong vi c nghe vi t sao cho đúng là m t v n đ l n đ i v iế ệ ế ộ ấ ề ớ ố ớ chính t Vi t Nam. ả ệ
Trước tình hình h c sinh vi t sai chính t làm nh họ ế ả ả ưởng đ n k t qu h c t pế ế ả ọ ậ môn Ti ng Vi t nói chung cũng nh các môn h c khác. Trong quá trình gi ng
d y, b n thân tôi luôn dành nhi u th i gian suy nghĩ đ đi tìm câu tr l i: “Làm thạ ả ề ờ ể ả ờ ế nào đ h n ch t l h c sinh vi t sai chính t ?” Vì Ti ng Vi t là linh h n dân t cể ạ ế ỉ ệ ọ ế ả ế ệ ồ ộ
Vi t, văn hóa Vi t. Vi t đúng, nói chu n ti ng Vi t là vi c c n ph i làm ngay. ệ ệ ế ẩ ế ệ ệ ầ ả
V i ý nghĩ trên, tôi m nh d n ch n phân môn chính t đ nghiên c u và thớ ạ ạ ọ ả ể ứ ể
hi n trong vi c đ i m i phệ ệ ổ ớ ương pháp d y h c chính t ti u h c. Đó cũng chínhạ ọ ả ở ể ọ
là lý do tôi ch n đ tài ọ ề “M t s bi n pháp giúp h c sinh h c t t phân môn chính ộ ố ệ ọ ọ ố
t l p Năm” ả ớ
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài:ụ ệ ụ ủ ề
Trong quá trình gi ng d y thì th c tr ng trong t ng l p, t ng đ i tả ạ ự ạ ừ ớ ừ ố ượng h cọ sinh cũng khác nhau, nên tôi nh n th y v n đ đ t ra c n gi i quy t là giáo viênậ ấ ấ ề ặ ầ ả ế
ph i tìm ra phả ương pháp d y đúng, d y hay, hi u qu nh t đ giúp h c sinh kh cạ ạ ệ ả ấ ể ọ ắ
ph c vi t sai l i chính t theo đúng quy ụ ế ỗ ả ướ ủc c a ngành Giáo d c và c a xã h i.ụ ủ ộ Giúp các em vi t đúng chính t đ khi vi t m t văn b n hay m t lá đ n…ế ả ể ế ộ ả ộ ơ
Trang 3không ph i m c l i chính t và là hành trang quan tr ng đ sau này các em h c t tả ắ ỗ ả ọ ể ọ ố môn Ti ng Vi t THCS và THPT.ế ệ ở
3. Đ i tố ượng nghiên c u: ứ
Th c tr ng vi t sai chính t ự ạ ế ả
Bi n pháp kh c ph c l i chính t ệ ắ ụ ỗ ả
M t s bài vi t chính t c a h c sinh kh i l p Năm các năm h c trộ ố ế ả ủ ọ ố ớ ọ ước, đ cặ
bi t là h c sinh l p 5B Trệ ọ ớ ường Ti u h c Lê Hông Phong năm h c 2017 2018.ể ọ ọ
4. Gi i h n c a đ tài: ớ ạ ủ ề
Chương trình và n i dung c a phân môn chính t l p Năm. ộ ủ ả ớ
Tài li u hệ ướng d n h c môn Ti ng Vi t l p 5.ẫ ọ ế ệ ớ
Nghiên c u các tài li u v “Phứ ệ ề ương pháp d y h c môn chính t ti uạ ọ ả ở ể
B n thân tr c ti p trò chuy n, trao đ i v i m t s giáo viên trong trả ự ế ệ ổ ớ ộ ố ường, đ cặ
bi t giáo viên kh i Năm trệ ố ường Ti u h c Lê H ng Phong.ể ọ ồ
d. Ph ươ ng pháp nghiên c u s n ph m ho t đ ng: ứ ả ẩ ạ ộ
Phân tích, đánh giá bài làm c a h c sinh phân môn Chính t l p Năm, quaủ ọ ở ả ớ
t ng đ t ki m tra đ nh kì c a năm h c 20172018.ừ ợ ể ị ủ ọ
Trang 4e. Ph ươ ng pháp phân tích t ng h p ổ ợ
g. Ph ươ ng pháp th ng kê ố
II. PH N N I DUNGẦ Ộ
1. C s lý lu n c a đ tài:ơ ở ậ ủ ề
Các lĩnh v c ngôn ng nh : ngôn ng h c, ng pháp h c, phong cách h cự ữ ư ữ ọ ữ ọ ọ
đ u có nh ng đóng góp v m t lý lu n đ các nhà khoa h c giáo d c biên so nề ữ ề ặ ậ ể ọ ụ ạ
chương trình h c Ti ng Vi t cho t ng c p h c. phân môn chính t , các lĩnh v cọ ế ệ ừ ấ ọ Ở ả ự
c a ngôn ng h c đ u có s đóng góp đ hình thành c s khoa h c. Ch ng h nủ ữ ọ ề ự ể ơ ở ọ ẳ ạ
nh ng pháp văn b n giúp cho vi c xác đ nh rõ nghĩa c a t trong văn b n, xácư ữ ả ệ ị ủ ừ ả
đ nh rõ các âm ti t c a t đó mà vi t đúng chính t Riêng lĩnh v c ng âm h c làị ế ủ ừ ế ả ự ữ ọ
c s lý lu n g n bó m t thi t v i v n đ chính t ơ ở ậ ắ ậ ế ớ ấ ề ả
Ch vi t c a ti ng Vi t là ch vi t ghi âm cho nên nguyên t c chính t ti ngữ ế ủ ế ệ ữ ế ắ ả ế
Vi t ch y u là nguyên t c ng âm h c. Ngoài ra, chính t ti ng Vi t còn đệ ủ ế ắ ữ ọ ả ế ệ ượ cxây d ng trên m t s nguyên t c n a nh nguyên t c truy n th ng l ch s , nguyênự ộ ố ắ ữ ư ắ ề ố ị ử
t c khu bi t, … Nh ng nguyên t c này có lúc không đ ng nh t v i nguyên t c ngắ ệ ữ ắ ồ ấ ớ ắ ữ
âm h c, do v y chính t ti ng Vi t cũng còn có nh ng trọ ậ ả ế ệ ữ ường h p không th ngợ ố
nh t. C th trong ti ng Vi t cách phát âm nh ng vùng mi n có khác nhauấ ụ ể ế ệ ở ữ ề (phương ng ). Bên c nh đó l i có trữ ạ ạ ường h p t mang hai bi n th phát âm, khó cóợ ừ ế ể
th nói bi n âm nào là chu n.ể ế ẩ
Ví d : tròng trành chòng chành ; lang thang – lan than; …ụ
sung sướng – xung xướng ; sum sê xum xuê; …
tuyên truy n – tiên tri nề ề ; giường chi u – dế ường chíu; …
Ho c có khi m t cách phát âm nh ng l i có hai cách vi t.ặ ộ ư ạ ế
Ví d : ụ i: trong lí lu n, mĩ thu t, …ậ ậ
y: trong Lý Thái T , th ký, …ổ ư
B n thân h th ng âm v ti ng Vi t còn có m t s âm v không ghi th ng nh t,ả ệ ố ị ế ệ ộ ố ị ố ấ
/ i /
Trang 5m t âm có th ghi b ng nhi u con ch ộ ể ằ ề ữ
Ví d : c: con cu cụ ố
/ c / k: cái kimờ
q: t qu c ổ ố
Trước nh ng khó khăn trên, vi c xác đ nh tr ng đi m chính t c n cho d yữ ệ ị ọ ể ả ầ ạ
h c sinh vùng phọ ương ng , m t m t ph i coi tr ng h th ng âm chu n toàn dân,ữ ộ ặ ả ọ ệ ố ẩ
m t khác ph i tham kh o bi n th phát âm đ a phặ ả ả ế ể ị ương, đ ng th i ph i dùng nghĩaồ ờ ả
ti ng Vi t c trong l i nói, l n ch vi t là vi c làm h t s c c n thi t c a t t cế ệ ả ờ ẫ ữ ế ệ ế ứ ầ ế ủ ấ ả
m i ngọ ười dân Vi t Nam.ệ
Th nh ng hi n tế ư ệ ượng vi t sai chính t đang là m i quan tâm c a nhi uế ả ố ủ ề
người, c a c ng đ ng xã h i. Vi c vi t sai chính t xu t hi n ngày càng nhi u,ủ ộ ồ ộ ệ ế ả ấ ệ ề không ch là h c sinh Ti u h c, h c sinh Trung h c, sinh viên, đôi khi có c m t sỉ ọ ể ọ ọ ọ ả ộ ố giáo viên và nh ng ngữ ười thành đ t, và trên m t s pa nô, b ng hi u, qu ng cáoạ ộ ố ả ệ ả
Thông thường môn chính t m i có yêu c u v vi t đúng, vi t đ p. Còn l iả ớ ầ ề ế ế ẹ ạ
m t s môn h c khác, giáo viên thộ ố ọ ường b qua vi c soát l i, th m chí ch yêu c uỏ ệ ỗ ậ ỉ ầ
h c sinh h c thu c, tính toán đúng. H n n a bài v thì nhi u, th i gian h n h p, ápọ ọ ộ ơ ữ ở ề ờ ạ ẹ
Trang 6l c công vi c khá l n và giáo viên ch a quan tâm đúng m c, nên vi c s a l i chínhự ệ ớ ư ứ ệ ử ỗ
t cũng ch a toàn tâm, toàn ý, ch a có hi u qu ả ư ư ệ ả
M c khác m t b ph n không nh h c sinh còn ham ch i lặ ộ ộ ậ ỏ ọ ơ ườ ọi h c, không ch uị suy nghĩ, t duy trong vi c nói và vi t m t cách chu n m c ti ng Vi t (vì có bàiư ệ ế ộ ẩ ự ế ệ
m u, sách m u, h c thêm …)ẫ ẫ ọ
T nh ng v n đ nêu trên đ h n ch vi c h c sinh vi t sai chính t , tôi đã điừ ữ ấ ề ể ạ ế ệ ọ ế ả sâu v b môn này, nghiên c u, suy nghĩ đ tìm ra gi i pháp giúp các em vi t đúngề ộ ứ ể ả ế chính t “Nét ch là n t ngả ữ ế ười” vi t đúng chính t th hi n ý th c c a ngế ả ể ệ ứ ủ ườ ọ i h csinh trong h c t p đ i v i ch vi t m t th ch g n li n v i n n văn hóa dânọ ậ ố ớ ữ ế ộ ứ ữ ắ ề ớ ề
t c, đ ng th i th hi n lòng t tôn dân t c đ i v i ti ng Vi t. ộ ồ ờ ể ệ ự ộ ố ớ ế ệ
Đ u năm h c, tôi đầ ọ ược phân công ch nhi m l p 5B. Sau khi kh o sát ch tủ ệ ớ ả ấ
lượng đ u năm, đ n m b t tình hình h c t p c a các em, tôi đã l p b ng th ng kêầ ể ắ ắ ọ ậ ủ ậ ả ố
l y đi m riêng v phân môn Chính t , trong bài làm môn Ti ng Vi t. Tôi đã rút raấ ể ề ả ế ệ
được m t s đi u nh sau:ộ ố ề ư
M t s em đã n m b t độ ố ắ ắ ược phương pháp h c theo mô hình trọ ường h c m iọ ớ VNEN, theo mô hình h c trong Tài li u họ ệ ướng d n h c dẫ ọ ướ ự ưới s h ng d n c aẫ ủ
th y cô, bài làm c a các em ít sai l i chính t , ch vi t đ p, rõ ràng, trình bày đúngầ ủ ỗ ả ữ ế ẹ văn b n. Nh ng s em này không nhi u (kho ng t 35 đ n 40%), ch y u làả ư ố ề ả ừ ế ủ ế
nh ng em h c gi i môn Ti ng Vi t.ữ ọ ỏ ế ệ
Còn h u h t các em đ u sai l i chính t , có em thì vi t sai âm đ u: s/x; d/gi;ầ ế ề ỗ ả ế ở ầ ch/tr; … Có em thì vi t sai âm cu i: c/t; n/ng. Có em thì vi t sai âm chính: iê/i ;ế ở ố ế ở yê/i…. Có em thì vi t ti ng có âm đ m tr thành ti ng không có âm đ m; nhi u emế ế ệ ở ế ệ ề
vi t sai d u thanh không phân bi t gi a d u h i và d u ngã; ….ế ở ấ ệ ữ ấ ỏ ấ
Qua kh o sát, tôi th ng kê đả ố ượ ỉ ệ ọc t l h c sinh l p 5B ch t lớ ấ ượng phân môn chính t nh sau:ả ư
T ng sổ ố K năng nghe –ỹ K năng nghe – vi tỹ ế Nghe – vi t còn hayế
Trang 7D a vào nh ng k t qu trên, tôi li n ti n hành v ch ra cho mình m t kự ữ ế ả ề ế ạ ộ ế
ho ch đ làm th nào t l h c sinh vi t sai l i chính t đi m trung bình và y uạ ể ế ỉ ệ ọ ế ỗ ả ở ể ế
gi m đ n m c t i thi u. M t đi u đáng m ng là h c sinh tôi d y 97,8% là h cả ế ứ ố ể ộ ề ừ ọ ạ ọ sinh dân t c Kinh, 3,2% là h c sinh dân t c thi u s 2/5 h c sinh có gi ng nói làộ ọ ộ ể ố ọ ọ
gi ng mi n Trung, b n thân tôi cũng là ngọ ề ả ười có gi ng mi n Trung, đi u ki n cọ ề ề ệ ơ
s v t ch t c a nhà trở ậ ấ ủ ường cũng t m n, trạ ổ ường có t ch c d y 2 bu i/ngày. Đóổ ứ ạ ổ cũng là m t y u t giúp tôi có th th c hi n độ ế ố ể ự ệ ược nghiên c u này.ứ
Song y u t quan tr ng là làm th nào đ các em có th n m b t đế ố ọ ế ể ể ắ ắ ược khi nào
các em vi t sai chính t T l vi t sai chính cũng tế ả ỉ ệ ế ương đ i nhi u mà tài li u vố ề ệ ề môn Chính t th vi n cũng h n ch Vi c ti p thu c a các em cũng có ph n h nả ở ư ệ ạ ế ệ ế ủ ầ ạ
ch , các em c vi t theo thói quen, đ c sao vi t v y, s a r i l i quên. ế ứ ế ọ ế ậ ử ồ ạ
Qua trao đ i, d gi các đ ng nghi p cùng kh i; thông qua vi c nghiên c uổ ự ờ ồ ệ ố ệ ứ sách giáo khoa Ti ng Vi t và k t qu kh o sát c a h c sinh, tôi nh n th y tìnhế ệ ế ả ả ủ ọ ậ ấ
tr ng d y và h c chính t hi n nay hi u qu đ t ch a đạ ạ ọ ả ệ ệ ả ạ ư ược cao, c th là:ụ ể
K t qu kh o sát h c t p c a h c sinh, các em còn m c nhi u l i chính t ,ế ả ả ọ ậ ủ ọ ắ ề ỗ ả tình tr ng này có c nguyên nhân n i dung và phạ ả ở ộ ương pháp d y h c c a phânạ ọ ủ môn này
T th c ti n, tôi th y giáo viên chu n b bài gi ng r t chu đáo, t n tâm gi ngừ ự ễ ấ ẩ ị ả ấ ậ ả
d y t m cho h c sinh cách vi t t ng ch , t ng câu nh ng cu i cùng v n có khôngạ ỉ ỉ ọ ế ừ ữ ừ ư ố ẫ
ít h c sinh vi t sai, ngay c nh ng t giáo viên m i v a phân tích họ ế ả ữ ừ ớ ừ ướng d n xong.ẫ
Trang 8 Nguyên nhân d n đ n cái sai là do m t s h c sinh đ c ch m, đ c ng c ng ,ẫ ế ộ ố ọ ọ ậ ọ ắ ứ cách phát âm không chu n. Nói đ c nh th nào thì vi t nh th đó; h c sinhẩ ọ ư ế ế ư ế ọ phân bi t ch a rõ cách đ c nh t là “ ệ ư ọ ấ tr ” và “ ch ”, “ s ” và “ x ”, “ gi d ”, …
thường hay l n l n v sai thanh đi u do s phát âm không phân bi t gi a thanh h iẫ ộ ề ệ ự ệ ữ ỏ
và thanh ngã, …
M t s h c sinh ráp âm, ráp v n đ t o thành ti ng ch a thành th o, nh t làộ ố ọ ầ ể ạ ế ư ạ ấ
đ i v i m t s ti ng khó vi t, ít g p.ố ớ ộ ố ế ế ặ
Ví d : l p loáng, suy thoái, g n gh , khoét, ng ngu y, ngo n ngoèo, ….ụ ấ ọ ẽ ọ ậ ằ Ph n l n b nh hầ ớ ị ả ưởng b i môi trở ường s ng nên các em ch a th t chú tâmố ư ậ
đ n h c t p, ti p thu ki n th c ch m, khó nh mau quên. Nh ng k năng c b nế ọ ậ ế ế ứ ậ ớ ữ ỹ ơ ả
v nghe, nói, đ c, vi t còn nhi u h n ch ề ọ ế ề ạ ế
Trong quá trình gi ng d y và theo dõi ch t lả ạ ấ ượng b môn, tôi th y h c sinhộ ấ ọ
thường m c ph i hai lo i chính t nh sau:ắ ả ạ ả ư
1. Sai v nguyên t c chính t hi n hành: ề ắ ả ệ
Là lo i l i do ngạ ỗ ười vi t không n m đế ắ ược các đ c đi m và nguyên t c k tặ ể ắ ế
h p các ch cái, quy t c vi t hoa trong ti ng Vi tợ ữ ắ ế ế ệ
1.1. Đ c đi m chính t Ti ng Vi t: ặ ể ả ế ệ
Ti ng Vi t là ngôn ng phân ti t tính: các âm ti t đế ệ ữ ế ế ược tách b ch rõ ràngạ trong khi nói. Vì th khi vi t, các ch bi u th âm ti t đế ế ữ ể ị ế ược vi t r i, cách bi t nhau.ế ờ ệ
Ví d : B m i s m s m chi u chi u (6 âm ti t)ụ ầ ơ ớ ớ ề ề ế
Thương con b m ch lo nhi u b m nghe… ( 8 âm ti t)ầ ớ ề ầ ế
M i âm ti t ti ng Vi t đ u mang m t thanh đi u nh t đ nh. Khi vi t chỗ ế ế ệ ề ộ ệ ấ ị ế ữ
ph i đánh d u ghi thanh đi u lên âm chính (ho c b ph n chính, đ i v i âm chínhả ấ ệ ặ ộ ậ ố ớ
là nguyên âm đôi) c a âm ti t.ủ ế
+ C u t o âm ti t c a ti ng Vi t r t ch t ch và n đ nh. d ng đ y đ ,ấ ạ ế ủ ế ệ ấ ặ ẽ ổ ị Ở ạ ầ ủ
âm ti t ti ng Vi t có c u t o nh sau:ế ế ệ ấ ạ ư
THANH ĐI UỆ
Trang 9Ph âm đ uụ ầ V NẦ
Trong đó, âm chính và thanh đi u là hai b ph n không th thi u đệ ộ ậ ể ế ược
trong c u t o c a b t k âm ti t nào.ấ ạ ủ ấ ỳ ế
+ Cách xác đ nh ký hi u ghi âm chính trong ch : Mu n xác đ nh ký hi u ghiị ệ ữ ố ị ệ
âm chính trong ch , ta đ t ch vào mô hình c u t o v n.ữ ặ ữ ấ ạ ầ
Ví d :ụ
Ti ngế Ph âm đ uụ ầ
V nầ
Thanh đi uệÂm
đ mệ
Âmchính Âm cu iố
eyêaeoaoa
muunnnngnh
ngangnganghuy nềnganghuy nềngang
+ Khi vi t các ti ng có nguyên âm đôi mà không có âm cu i thì d u thanhế ế ố ấ
được đ t ch cái đ u ghi nguyên âm.ặ ở ữ ầ
Ví d : mía, nghĩa, gi a, c a, múa, l a, …ụ ữ ủ ử
+ Nh ng ti ng có nguyên âm đôi mà có âm cu i thì d u thanh đữ ế ố ấ ược đ t ặ ở
ch cái th hai ghi nguyên âm đôi.ữ ứ
Ví d : bi n, ngụ ể ười, qu c, nố ước, lu n, hoàng, … ậ
Trang 101.2 Quy t c vi t hoa hi n hành: ắ ế ệ
Tình tr ng vi t hoa trong chính t hi n hành:ạ ế ả ệ
+ Đánh d u s b t đ u m t câu.ấ ự ắ ầ ộ+ Ghi tên riêng c a ngủ ười, đ a danh, tên c quan, t ch c ị ơ ổ ứ+ Bi u th s tôn kính: Bác H , Ngể ị ự ồ ười
Hai ch c năng a và c nhìn chung đứ ược th c hi n m t cách nh t quán trongự ệ ộ ấ chính t ti ng Vi t. Duy có ch c năng b là còn nhi u đi m ch a th ng nh t trongả ế ệ ứ ề ể ư ố ấ
s d ng.ử ụ
Ví d : ụ
Cùng m t tên t ch c, c quan cũng t n t i nh ng cách vi t khác nhau:ộ ổ ứ ơ ồ ạ ữ ế
Trường ti u h c Lê H ng Phong.ể ọ ồ
Trường Ti u h c Lê H ng Phong.ể ọ ồ
Quy đ nh v cách vi t hoa tên riêng ị ề ế : (c a B trủ ộ ưởng B Giáo d c & đàoộ ụ
t o ban hành). đang áp d ng trong nhà trạ ụ ường
+ Đ i v i tên ngố ớ ười và tên đ a lý: vi t hoa ch cái đ u t t c các tiêng taoị ế ữ ầ ấ ả ́ ̣ nên tên đo, không dùng g ch n i.́ ạ ố
Ví d : Võ Th Sáu, Hà N i, Bình Tr Thiên, Bình Dụ ị ộ ị ương
+ Đ i v i tên ngố ớ ười và tên đ a lý nị ước ngoài: vi t hoa ch cái đ u c a m iế ữ ầ ủ ỗ
b ph n t o thành tên riêng đó. Các ti ng trong m t b ph n c a tên riêng độ ậ ạ ế ộ ộ ậ ủ ượ cngăn cách b ng d u g ch n i.ằ ấ ạ ố
Ví d : Tên ngụ ười: Êđix n, Giuliétta, Étman Hinlaro, …ơ
Trang 11Ti ng Vi t có 6 thanh ( ngang, huy n, s c, h i, ngã, n ng ) thì nhi u h cế ệ ề ắ ỏ ặ ề ọ sinh không phân bi t đệ ược 2 thanh h i, ngã. S lỏ ố ượng ti ng mang 2 thanh này r tế ấ nhi u và r t khó nh k c nh ng ngề ấ ớ ể ả ữ ười có trình đ văn hoá cao.ộ
Ví d : S a xe đ p, hụ ữ ạ ướng d n, gi gìn, d dành, l n l n,…ẩ ử ổ ẩ ộ
2.2 L i vi t sai ph âm đ u: ỗ ế ụ ầ
H c sinh vi t l n l n m t s ch cái ghi các âm đ u sau đây:ọ ế ẫ ộ ộ ố ữ ầ
2.3 L i vi t sai âm cu i, v n: ỗ ế ố ầ
H c sinh thọ ường vi t l n l n ch ghi âm cu i trong các v n sau đây:ế ẫ ộ ữ ố ầ
+ at/ac; ăt/ât/âc: mác m , lẻ ường g c, g c lúa, n i b c, l c ph c…ạ ặ ổ ậ ấ ấ
+ an/ang; ân/âng: cây bàn, bàng b c, khoai lan, h t h n, t n l u ạ ụ ẫ ầ ầ
+ ên/ênh: b p bên, nh tên, gh p gh n, kh p kh n…ấ ẹ ậ ề ấ ể
Nguyên nhân ch y u vi t sai:ủ ế ế
* L i khi vi t v thanh đi u:ỗ ế ề ệ
Th c t qua ngôn ng nói, trong phự ế ữ ương ng t khu v c mi n Trung vàữ ừ ự ề
mi n Nam không có thanh ngã. Trong khi s lề ố ượng t mang hai thanh này khá ừ
l n. Do đó đây là l i r t ph bi n trong h c sinh. ớ ỗ ấ ổ ế ọ
* L i khi vi t ph âm đ u:ỗ ế ụ ầ
Trong phương ng B c và Nam có s l n l n gi a các ch ghi âm đ uữ ắ ự ẫ ộ ữ ữ ầ ch/tr, d/gi, s/x. Ngoài ra, trong quy c v ch qu c ng , m t âm ghi b ng 2 ho cướ ề ữ ố ữ ộ ằ ặ
3 d ng (ví d : âm “c ” ghi b ng 3 ch cái ạ ụ ờ ằ ữ c / k /qu, âm “ng ” ghi b ng ờ ằ ng/ngh,
âm “g ” ghi b ng ờ ằ g/gh…) dù có nh ng quy đ nh riêng cho m i d ng khi ghép ch ,ữ ị ỗ ạ ữ