SKKN Một số phương pháp giúp học tốt phân môn Tập đọc nhạc đối với học sinh lớp 4 Trường tiểu học Quang Yên – Sông Lô – Vĩnh Phúc

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SÔNG LÔTRƯỜNG TIỂU HỌC QUANG YÊN BÁO CÁO KẾT QUẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Tên sáng kiến kinh nghiệm: “Một số phương pháp giúp học tốt phân môn Tập đọc nhạc đối vớ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SÔNG LÔ

TRƯỜNG TIỂU HỌC QUANG YÊN

BÁO CÁO KẾT QUẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên sáng kiến kinh nghiệm: “Một số phương pháp giúp học tốt phân môn

Tập đọc nhạc đối với học sinh lớp 4 Trường tiểu học Quang Yên – Sông Lô – Vĩnh Phúc”.

Môn/nhóm môn: Âm nhạc

Tổ bộ môn: 1

Mã môn: 12 Người thực hiện: NGUYỄN VĂN THẾ Điện thoại: 0986219985 Email: Duythe1985@gmail.com

MÃ SKKN

12

Sông Lô, năm 2014

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SÔNG LÔ

TRƯỜNG TIỂU HỌC QUANG YÊN

BÁO CÁO KẾT QUẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên sáng kiến kinh nghiệm: “Một số phương pháp giúp học tốt phân môn

Tập đọc nhạc đối với học sinh lớp 4 Trường tiểu học Quang Yên – Sông Lô – Vĩnh Phúc”.

Môn/nhóm môn: Âm nhạc

Tổ bộ môn: 1

Mã môn: 12 Người thực hiện: NGUYỄN VĂN THẾ Điện thoại: 0986219985 Email: Duythe1985@gmail.com

MÃ SKKN

12

Sông Lô, năm 2014

Chương I: Vấn đề dạy học Âm nhạc cho học sinh

tiểu học trong giai đoạn hiện nay.

8

Chương II Những giải pháp đổi mới trong việc sử

dụng đồ dùng, thiết bị dạy học môn âm nhạc nhằm

nâng cao hiệu quả chất lượng việc dạy TĐN.

13

Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật phản ánh hiện thực khách quan thôngqua sự biểu cảm của âm thanh Ở nhà trường Tiểu học mục tiêu của việc học âmnhạc là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề cơ bản về nghệ thuật âm nhạc đểhình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc của học sinh, tạo một sự nhậnthức về âm nhạc ở một mức độ nhất định, từ đó góp phần đào tạo có chất lượngnhững lớp người phát triển một cách toàn diện cả về “Đức - Trí - Thể - Mĩ” trởthành những công dân có ích cho xã hội.

Từ mục tiêu của môn học, chúng ta hiểu rằng: học âm nhạc ở trường tiểu họckhông nhằm mục đích đào tạo ra những con người làm nghề chuyên về âm nhạc đó

là trở thành những diễn viên, những ca sĩ, nhạc sĩ mà mục đích chính là thông quaviệc dạy môn học này để tác động vào đời sống tinh thần của các em, nhằm thựchiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ cho học sinh Muốn làm đượcđiều đó nhất thiết các em phải được tiếp cận với âm nhạc đích thực, bản thân các

em phải là người trực tiếp tham gia các hoạt động âm nhạc Việc dạy âm nhạc sẽtrang bị cho các em những kiến thức kĩ năng giúp khơi dậy sự say mê sáng tạotrong hoạt động âm nhạc, làm cho đời sống tinh thần của các em thêm phong phú,tạo điều kiện để các em hứng thú với các môn học khác cũng như hứng thú thamgia vào các hoạt động ngoại khóa của nhà trường cũng như của địa phương

Giáo dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được trong mục đíchgiáo dục hiện nay của chúng ta đó là đào tạo nên những con người phát triển mộtcách toàn diện Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ

có một đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết cao, nắm chắc các kiến thức khoa học và

xã hội, có sức khoẻ, biết lao động mà còn phải giáo dục cho họ biết nhìn nhận,phân biệt, biết thưởng thức và biết làm đẹp cho cuộc sống Một trong những conđường giáo dục nhanh và hiệu quả nhất là giáo dục thông qua việc giảng dạy cácmôn học nghệ thuật trong đó có bộ môn Âm nhạc Âm nhạc là phương tiện hiệuquả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt là ở bậc tiểu học, thông qua môn học này

đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu về ca hát, kiến thức về Âmnhạc, đặc biệt là trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúpcác em phát triển toàn diện hơn, từ đó giúp các em học tốt các môn học khác

Trong những năm gần đây, nắm bắt tình hình thực tế những đòi hỏi của sự pháttriển xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã điều chỉnh nội dung giáo dục nghệ thuậttrong nhà trường và đưa bộ môn âm nhạc trở thành môn học bắt buộc

Bản thân tôi là giáo viên được phân công giảng dạy bộ môn, tôi nhận thấyđại đa số các em rất thích ca hát nhưng lại ngán ngại tập đọc nhạc (sau đây gọi làTĐN) Qua thực tế giảng dạy từ những năm trước đây Tôi nhận thấy rằng trướcmột bài TĐN, ghi chép nhạc, để các em hiểu, nắm được và thực hiện tốt yêu cầucủa bài người giáo viên cần có một phương pháp truyền đạt, hướng dẫn thật tốt ,đơn giản nhưng lại hiệu quả nhất, để giúp các em nắm bắt, tiếp thu nhanh nhất kiếnthức bài học

Đến lớp 4, ngoài việc học hát các em còn được tập đọc các bài tập đọc nhạcvới các hình tiết tấu đơn giản như: nốt trắng, nốt đen, móc đơn, dấu lặng đen, lặngđơn, được ghép lời ca theo nhạc và được làm các bài tập âm nhạc đơn giản, vì vậyviệc học âm nhạc ở lớp 4 của học sinh tiểu học đã bắt đầu chuyển sang một giaiđoạn mới Các em trực tiếp được tiếp xúc với các nốt nhạc trên khuông nhạc cókhoá nhạc (khóa son), đó là một phân môn mới, phân môn TĐN Bên cạnh đó việcrèn luyện khả năng nghe âm nhạc chuẩn xác, phát triển tai nghe góp phần vào việcgiáo dục văn hóa âm nhạc cho các em là điều rất cần thiết

Những năm trước đây việc giảng dạy bộ môn này đều giao cho giáo viênvăn hóa giảng dạy, không có giáo viên chuyên ngành Bên cạnh đó là đồ dùng dạyhọc còn thiếu dường như là không có, đặc biệt là nhạc cụ, cùng với những phươngpháp giảng dạy cũ: chủ yếu là dạy hát và dạy đọc nhạc theo phương pháp truyềnmiệng, do đó kết quả đạt được chưa cao, ít gây hứng thú cho các em trong việc họctập và tiếp thu kiến thức của bộ môn Từ thực tế đó, sau một thời gian công tác,thực tế giảng dạy, tôi xin đưa ra một số phương pháp dạy TĐN cho học sinh tiểuhọc cụ thể là đối với học sinh lớp 4 mà mình đã đúc kết và rút kinh nghiệm trongquá trình giảng dạy cho học sinh tại nhà trường

2 Mục đích nghiên cứu

- Mục đích của việc nghiên cứu là nắm bắt được được khả năng tiếp thu củahọc sinh khi áp dụng phương pháp mới vào giảng dạy

- Tìm tòi, nghiên cứu, tìm ra nhiều các phương pháp, nhiều cách giảng dạynhằm lôi cuốn học sinh, giúp học sinh học thuộc, hát đúng và biết trình bày mộtcách chủ động, sáng tạo trong bất kì bài tập đọc nhạc nào.

- Phân tích các ưu – nhược điểm trong các tiết dạy

- Đề xuất các biện pháp tích cực để nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn

âm nhạc đặc biệt là việc học phân môn TĐN trong nhà trường Tiểu học

- Giúp giáo viên dạy tốt, học sinh tiếp thu tốt phân môn TĐN

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Tìm ra những giải pháp, những phương pháp sử dụng thiết bị, đồ dùng dạyhọc cũng như các hình thức giảng dạy phân môn Tập đọc nhạc nhằm nâng cao chấtlượng giáo dục của bộ môn âm nhạc trong nhà trường tiểu học

- Qua quá trình nghiên cứu, giúp ta thấy được những ưu – nhược điểm còntồn tại qua đó có biện pháp đổi mới kịp thời hợp lí, làm cho học sinh thấy hứng thú,say mê với môn học đặc biệt với phân môn Tập đọc nhạc

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

- Học sinh khối 4 trường TH Quang Yên – huyện Sông Lô – tỉnh Vĩnh Phúc

- Nội dung chương trình, tài liệu SGK, giáo trình Âm nhạc khối lớp 4

5 Phạm vi nghiên cứu:

- Thông quá quá trình thực tiễn giảng dạy từ khi về nhận công tác ở trường,cũng như nắm bắt được thực tế giảng dạy của các trường bạn khác và nhận thấyrằng kết quả thu được chưa cao Tôi đã lên kế hoạch xây dựng đề tài nghiên cứu vềviệc dạy phân môn TĐN của bộ môn âm nhạc trường tôi, cụ thể là ở khối lớp 4trong năm học 2014 – 2015, bắt đầu từ tháng 8/2014 đến tháng 4/2015

6 Phương pháp nghiên cứu.

+ Phương pháp trình bày một bài tập đọc nhạc.

+ Phương pháp thực hành, luyện tập

+ Phương pháp dùng lời ( còn gọi là thuyết trình, diễn giảng)

+ Phương pháp trực quan (Là việc sử dụng các phương tiện dạy học nhưnhạc cụ, băng đĩa nhạc, tranh ảnh….trong giờ lên lớp khiến cho những khái niệmtrừu tượng trở nên rõ ràng cụ thể

+ Phương pháp kiểm tra - đánh giá

Trong các PPDH, không có PPDH nào là vạn năng, do đó người giáo viênphải khéo léo phối kết hợp các PPDH trong giảng dạy để phát huy tính tích cực củahọc sinh trong học tập Để việc phối hợp các phương pháp trong giờ dạy để đạthiệu quả thì giáo viên cần lưu ý một số điều sau:

+ Phương pháp phải tương ứng với nội dung

+ Phải nắm vững nội dung của bài (Nếu cần có thể bổ sung vào SGK những

tư liệu cần thiết nhằm làm phong phú cho bài học – tránh lan man, quá tải, thiếutrọng tâm)

7 Cấu trúc của SKKN:

- Cấu trúc của SKKN được chia làm ba phần chính:

+ Phần I Đặt vấn đề

+ Phần II Nội dung

+ Phần III Kết luận và kiến nghị

PHẦN II NỘI DUNG Chương I : Vấn đề dạy học Âm nhạc cho học sinh tiểu học trong giai đoạn hiện nay:

1 Cơ sở lí luận:

Xuất phát từ tự tế giảng dạy âm nhạc cho học sinh ở lứa tuổi Tiểu học Vấn

đề học và kết quả học tập của các em là hết sức quan trọng, điều đó không chỉ phụthuộc vào chương trình giảng dạy phù hợp mà còn phụ thuộc vào phương pháp

truyền thụ của người thầy Hơn nữa còn phụ thuộc vào ý thức học tập của các emcùng với sự quan tâm chăm sóc, tạo điều kiện của gia đình và toàn thể xã hội.

Như chúng ta đã biết, Âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao, nókhác rất nhiều so với môn học khác, tuy nó không đòi hỏi sự chính xác một cáchtuyệt đối như những con số nhưng lại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, sựđam mê thậm chí là một chút cái gọi là “năng khiếu”, điều này không phải học sinhnào cũng có được Học âm nhạc mang đến cho học sinh những phút giây thư giãn,thoải mái, học mà chơi, chơi mà học Thông qua những câu nhạc, những lời ca, âmnhạc giúp các em nhận thức những hình tượng âm thanh, giai điệu, kích thích cảmxúc của các em, giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từng bài nhạc, từng câunhạc Vậy làm thế nào để các em đọc đúng được bài TĐN ? Trước tiên các emphải nắm vững kiến thức về âm nhạc, vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc tươngứng với độ cao âm thanh, các hình nốt nhạc tương ứng độ dài, giúp các em hiểu vàphân biệt được những âm thanh cao, thấp, dài, ngắn với lực độ và trường độ khácnhau Để các em có hứng thú trong học tập, người giáo viên cần tạo cho các em cómột tâm trạng thoải mái, một hứng thú tràn đầy khi học âm nhạc Để làm được việc

đó, một trong nhiều yếu tố quan trọng là người giáo viên phải truyền tải chính xáccác kiến thức về âm nhạc Là giáo viên được bồi dưỡng chuyên ngành âm nhạc tiểuhọc, qua thời gian trực tiếp giảng dạy bộ môn, bản thân tôi ít nhiều đã đúc kếtđược những kinh nghiệm trong công tác, tôi nhận thấy thực tế việc học tập và tiếpthu các kiến thức của môn học, đặc biệt là kiến thức đọc và ghi chép nhạc của các

em là chưa cao, nhiều em còn rất lúng túng, thiếu tự tin khi học TĐN

2 Thực trạng của vấn đề

2.1 Thực trạng chung.

Thời gian qua, theo chủ chương của Bộ giáo dục, phương pháp dạy học đangđược ngày một cải tiến nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của họcsinh Đối với bộ môn âm nhạc là một môn nghệ thuật, giáo viên chuyên nhạc chưanhiều và ít có cơ hội giao lưu học tập chuyên môn nghiệp vụ do đó sự đồng đều vàthống nhất chưa cao

Tâm lí nhiều người vẫn coi giảng dạy âm nhạc là một môn học phụ nên họchưa thực sự quan tâm và đầu tư đúng mức cho môn học này Hơn nữa đối với bất

cứ môn học nào cũng vậy nếu phương pháp dạy học của người giáo viên không tốt

sẽ không thể nào gây được hứng thú cho học sinh như vậy hiệu quả tiết dạy sẽkhông cao Ngược lại, nếu người giáo viên âm nhạc đã trang bị cho mình phươngpháp dạy học tốt mà lại bỏ qua việc giáo dục học sinh thông qua âm nhạc thì giáoviên đã bỏ qua “một công cụ” giáo dục học sinh nhẹ nhàng mà hết sức hiệu quả.(Vì trong chương trình tiểu học, âm nhạc có một ý nghĩa nhất định)

Các em chưa thực sự quan tâm tới môn âm nhạc coi đó là môn học phụ - các

em tập trung chủ yếu vào môn học như Toán, Tiếng Việt v…v…

2.2 Thực trạng ở trường Tiểu học Quang yên

Trường Tiểu học Quang Yên là một trường có phong trào văn hoá văn nghệkhá tốt Các hoạt động văn hoá văn nghệ diễn ra rất sôi nổi trong suốt những nămhọc qua Các hoạt động đó được tác động nhiều bởi bộ môn âm nhạc, trong đó gópphần thành công không nhỏ là phân môn TĐN TĐN là nền tảng để cho các em họcsinh hát đúng, chuẩn, thể hiện chính xác bài hát, đổi lại TĐN đòi hỏi thái độ học tậpnghiêm túc đúng đắn mang tính chính xác cao, vì vậy để các em học tốt và có hứngthú học tập, đòi hỏi người thầy phải có một phương pháp truyền đạt, phương phápthu hút, tạo sự hứng thú cho các em, đây là một quá trình cần phải rèn luyện lâudài, bền vững, mang tính căn bản và hệ thống Đa số các em do ít được tiếp xúc vớiloại hình này nên còn thể hiện nhiều nhược điểm khi học tập Vì vậy người giáoviên phải từng bước giúp các em có được sự tự tin, nắm được các kiến thức, các kỹnăng cơ bản từ đó giúp các em phát triển tai nghe và khả năng thể hiện tốt các bàitập đọc nhạc Những năm trước đây, việc đầu tư trang thiết bị cho môn học còn hạnchế Do đó việc truyền đạt và giúp các em tiếp thu kiến thức âm nhạc là hết sức khókhăn, thậm chí những kiến thức đó đến với các em hết sức trừu tượng Việc truyềnthụ các kiến thức âm nhạc chỉ qua phương pháp truyền khẩu thuần tuý, ít phát triểnkhả năng tư duy của các em Do đó không tạo được sự thu hút, ít gây hứng thú họctập cho các em Dựa vào cơ sở lý luận đã có cùng với thời gian giảng dạy tại trườngTiểu học Quang Yên, tôi đã tìm hiểu khả năng học TĐN của học sinh khối lớp 4.Bằng việc quan sát thực tế các giờ học tôi nhận thấy việc tiếp thu các kiến thức âmnhạc và sự yêu thích học tập bộ môn chỉ rơi vào một số em gọi là có năng khiếu.Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên ít có sự sáng tạo trong vậndụng kiến thức Qua kiểm tra đọc một bài TĐN thì số lượng các em đọc tốt còn rấtkhiêm tốn Thực tế khi nghe các em thực hiện bài tập, bên cạnh những em trình bày

tự nhiên và thoải mái vẫn còn một số em chưa thực sự mạnh dạn, tự tin, chỉ đọc vớitính chất thuộc lòng, đọc nhạc thì chỉ đúng tên nốt mà chưa đúng trường độ, ngắt,nghỉ tuỳ tiện không đúng tiết tấu của bài nhạc Để thực hiện nhiệm vụ đổi mớiphương pháp dạy học của bộ giáo dục và đào về bộ môn âm nhạc ở trường tiểu học,bản thân luôn tìm tòi học hỏi qua sách, báo, đài, phương tiện thông tin đại chúng vàrút kinh nghiệm từ thực tế giảng dạy…Từ đó chọn lọc ra các cách dạy hay, cụ thểphù hợp với đặc điểm học sinh địa phương mình

Đầu năm học 2014– 2015 tôi đã khảo sát chất lượng học phân môn TĐN ởkhối lớp 4, kết quả thu được như sau:

2.3 Nguyên nhân của thực trạng.

Với đặc thù của từng vùng miền, Quang Yên là một xã thuộc huyện miềnnúi, số dân đông, địa bàn rộng, nhiều dân tộc sinh sống Các em học sinh chưa cóđiều kiện tham gia các câu lạc bộ âm nhạc ở nhà thiếu nhi và chưa có điều kiện đểtham gia các chương trình văn nghệ lớn Cho nên đại trà là thiếu sự tự tin, mạnhdạn Chính nguyên nhân này ít nhiều đã dẫn đến việc các giờ học âm nhạc thiếu đinét tự nhiên, nhẹ nhàng và sôi nổi

Cơ sở vật chất: Trong các năm học cơ sở vật chất còn nghèo nàn Chưa cóphòng học bộ môn, đồ dùng thiết bị dạy học bộ môn còn hạn chế Tất cả nhữngnguyên nhân trên cho ta thấy rằng việc sử dụng đồ dùng dạy học và việc trang bịphòng học bộ môn âm nhạc là rất quan trọng Nó góp phần quyết định chất lượnghiệu quả của một giờ học hát hay một giờ tập đọc nhạc

Hiện nay, về cơ sở vật chất dành riêng cho bộ môn âm nhạc đã phần nàođược đảm bảo Xong điều đó lại đòi hỏi người giáo viên cần phải làm gì để có thể

sử dụng đồ dùng một cách hiệu quả, đồ dùng nên đưa vào lúc nào, nên sử dụng nhưthế nào Và tránh tình trạng quá lạm dụng vào đồ dùng Đồ dùng trực quan là yếu

tố giúp học sinh cảm nhận được cái chất của âm nhạc, chứ không phải một giờgiảng tranh hay một giờ xem sử dụng dụng cụ âm nhạc

2.3.1 Nhận thức quan điểm.

Đối với việc giáo dục âm nhạc trong nhà trường còn bị xem nhẹ và được coi

là bộ môn phụ Sự biến đổi trong văn hoá thẩm mĩ tình cảm của thế hệ trẻ trongthời buổi kinh tế thị trường, hội nhập đang diễn ra hết sức phức tạp, nhiều điều bấtcập khiến dư luận xã hội lo ngại

Hiện nay cùng với quá trình phổ cập xã hội hoá các hoạt động văn hoá trongđời sống cộng đồng, các trường học cũng đã giành nhiều sự chăm lo tổ chức sinhhoạt văn hoá, văn nghệ cho học sinh Xong việc dạy học và giáo dục thẩm mĩ nghệthuật cho học sinh thì vẫn chưa được coi trọng đúng mức, đặc biệt là việc đào tạobồi dưỡng, quản lý và sử dụng đội ngũ giáo viên dạy âm nhạc đang còn nhiều lúngtúng Chịu sự ràng buộc bởi tổ chức và cơ chế dân sự theo số lượng biên chế tại các

cơ sở Nhiều đội ngũ giáo viên dạy âm nhạc chủ đạo trong nhà trường Tiểu học,THCS còn không có chỗ đứng hoặc đi làm việc khác Có trường thì sử dụng giáoviên thừa vào để dạy âm nhạc

2.3.2 Tiểu kết:

Qua phần thực trạng và nguyên nhân của thực trạng chúng ta nhận thấy việcgiảng dạy âm nhạc nói chung và việc dạy TĐN nhạc nói riêng là một vấn đề cấpbách và cần được quan tâm Bên cạnh đó đội ngũ giáo viên cần phải có bề dày kinhnghiệm, kiến thức nhằm đảm bảo các giờ dạy trên lớp đạt hiệu quả cao, đáp ứngnhu cầu của ngành giáo dục phát triển một cách toàn diện

Chương II Những giải pháp đổi mới trong việc sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học môn âm nhạc nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng việc dạy TĐN.

1 Cơ sở để xác lập biện pháp.

Để có một tiết học TĐN hiệu quả, gây hứng thú cho học sinh trước tiênngười giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên Cụ thể nhưxác định thái độ, ý thức học tập đối với môn âm nhạc Ở lớp 3, các em đã được làmquen với các kí hiệu âm nhạc: các hình nốt, khuông nhạc, khóa Son, sang lớp 4 các

em được làm quen với 8 bài tập đọc nhạc, các kỹ thuật đó được duy trì và nâng caodần khi các em học cao lên Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các phương pháp vàcác bước trong giảng dạy để truyền thụ lại cho các em các kiến thức của bài họccũng như phát triển các kỹnăng đã có của các em một cách tốt nhất

2 Biện pháp đổi mới.

Ở các lớp dưới các em được làm quen với kỹ năng ca hát, phát âm quan sátnghe và cảm thụ bài hát và tập hát truyền cảm và tập gõ đệm các kiểu cho đúng vànhịp nhàng Sang lớp 4 các kỹ thuật đó vẫn được duy trì nhưng được nâng cao hơn

Ở lớp 4 các em được làm quen với một phân môn mới trong học âm nhạc đó làphân môn TĐN, các em sẽ tiếp nhận ra âm thanh cao thấp tương ứng các vị trí nốtnhạc trên khuông từ 2 đến 3 âm 4- 5 âm trong phạm vi quãng 8 và tập đọc một bàinhạc Vì vậy giáo viên phải nắm vững phương pháp và các bước trong giảng dạy

để truyền thụ lại cho các em kiến thức của bài học cũng như phát triển các kỹ năng

đã có của các em học sinh một cách tốt nhất Để thực hiện tốt bài tập đọc nhạc chohọc sinh lớp 4 ta cần giải quyết các vấn đề sau

2.1 hướng dẫn cho học sinh nắm rõ về lý thuyết âm nhạc :

Ở lớp 3 các em đã được học cơ bản về nhạc lý như khuông nhạc, khóa son,dòng kẻ, khe nhạc, các hình nốt nhạc….Để có thể học tập đọc nhạc tốt phải nắm rõcác kiến thức cơ bản về nhạc lý, khi nhìn vào bài TĐN các em mới đọc nhạc tốtđược

Giáo viên cần ôn tập lại kiến thức cũ cho học sinh Cho học sinh nhận biết lạicác hình nốt nhạc như nốt đen, nốt trắng, nốt móc đơn… dấu lặng đen, lặng đơn

Có thể ôn tập với nhiều hình thức thông qua trò chơi nhận biết các nốt nhạc và tên

nốt nhạc như (Đô, rê, mi, pha, son, la, si) hoặc cho học sinh đọc tên nốt nhạc bằngtrò chơi khuông nhạc bàn tay đã học ở lớp 3.

Cho học sinh lên bảng đính tên nốt nhạc theo yêu cầu của giáo viên ví dụ:giáo viên nói son đen, la trắng, mi móc đơn …học sinh đính nốt nhạc bằng bảngnam châm đính nốt nhạc vào khuông nhạc đúng vị trí từ đó sẽ khắc sâu kiến thức trínhớ về vị trí nốt nhạc cho các em Hoặc cho các em nhớ lại vị trí các nốt nhạc bằngkhuông nhạc bàn tay đã học ở lớp 3

Giáo viên giới thiệu về cách đánh nhịp, vạch nhịp, vạch kết thúc bài về dấuluyến, dấu quay lại…

Chúng ta thường xuyên ôn tập củng cố cho học sinh ghi nhớ vị trí các nốtnhạc trên khuông nhạc bằng các câu văn này kết hợp sử dụng khuông nhạc bàn tay

để khắc sâu kiến thức cho học sinh

Ở lớp 4, do mới được tiếp xúc nên yêu cầu của phân môn TĐN đặt ra chocác em là hết sức nhẹ nhàng, đơn giản Ở giai đoạn đầu tiếp cận với phân môn này,các em phải thực hành các bài tập về cao độ, về tiết tấu, người giáo viên phải giúpcác em nhận ra được âm thanh cao, thấp tương ứng với vị trí các nốt nhạc trênkhuông trong phạm vi 1 quãng 8 Sau đó, các em được tiếp cận với thang 5 âm: Đô

- Rê - Mi – Son – La và tiến tới thang 7 âm: Đô - Rê - Mi – Pha – Son La – Si

Về tiết tấu, các em được làm quen với các hình nốt móc đơn, nốt đen, nốttrắng, lặng đen và chấm dôi Cách dạy thực hành các hình nốt có thể thực hiện gõtheo tiết tấu, cũng có thể cho học sinh tập đọc bằng tên gọi các hình nốt: đơn, đen,trắng, ta có thể thay bằng tiếng trống: Tùng, rinh

Việc giúp học sinh tập đọc 1 bài TĐN muốn thu được kết quả cũng phảiđược thực hiện theo đúng các bước theo trình tự nhất định Sau khi giới thiệu bàiTĐN, nếu như ở tập hát, bước đầu tiên là luyện thanh thì ở tập đọc nhạc sẽ phải làluyện tập cao độ Cho các em đọc lại cao độ của các nốt nhạc không chỉ giúp các

em khởi động giọng mà còn giúp các em nhớ vị trí các nốt trên khuông nhạc vàcảm nhận cao độ các nốt so với nhau Muốn các em thực hiện tốt bài tập, giáo viênphải đưa ra yêu cầu để các em tìm hiểu, nhận xét bài nhạc, bài TĐN có mấy nốt?gồm những nốt gì? Rút ra thang âm cho học sinh đọc, có thể hoán đổi vị trí các nốtnhạc để học sinh tìm tòi ở mức độ cao hơn nhằm kiểm tra tai nghe của các em Vềtrường độ gồm những hình nốt gì? Rút ra hình tiết tấu chung của bài tập cho họcsinh đọc tiết tấu Trong bài có sử dụng các ký hiệu âm nhạc nào? Mục tiêu của giaiđoạn này là làm thế nào để các em nắm bắt và thể hiện được hình tiết tấu chủ đạocủa bài Việc thể hiện tiết tấu phải được kết hợp theo nhiều hình thức, có thể là vừađọc vừa vỗ tay, vừa đọc vừa gõ đệm nhạc cụ Hình thức thể hiện cũng có thể là cảlớp, theo tổ nhóm, cá nhân xen kẽ Khi các em đã thực hiện tốt tiết tấu của bài, giáoviên đàn để các em nghe và cảm nhận giai điệu theo tiết tấu, Đây là lúc bắt đầu tậpđọc bài nhạc, tập đọc từng câu theo đàn, giáo viên sửa lỗi truyền miệng Luyện tậpcủng cố theo nhóm, tổ hoặc cá nhân Khi các em đọc đúng cao độ, trường độ củabài, mới chuyển sang ghép lời ca Để các em có cảm nhận tốt hơn trong việc ghéplời ca với nhạc, giáo viên nên cho các em tự ghép lời, sau đó, giáo viên đàn giaiđiệu và hát mẫu lời ca để các em nghe, so sánh Giáo viên bắt nhịp, học sinh đọc lạinhạc và ghép lời ca Giáo viên đàn lại từng câu, sửa lỗi cho các em Giai đoạn nàyđòi hỏi sự kết hợp luyện tập nhịp nhàng giữa đọc nhạc, hát lời và gõ đệm nhạc cụ.Cuối cùng là việc đánh giá, đây là giai đoạn động viên khích lệ các em học tập.Phải thường xuyên động viên học sinh, việc động viên giúp cho các em chưa thểhiện bài tập đọc nhạc tốt sẽ cố gắng học tập hơn