SKKN: Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt bài văn miêu tả lớp 4” (phần miêu tả con vật)

Mục đích đề tài Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt bài văn miêu tả lớp 4” (phần miêu tả con vật) Giúp học sinh lớp 4 có kỹ năng làm bài văn miêu tả con vật hay, sinh động và sáng tạo. Giúp bản thân tự học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn.

Trang 1

PH N M Đ U Ầ Ở Ầ

I. LÍ DO CH N Đ TÀI: Ọ Ề

Môn Ti ng Vi t chế ệ ương trình Ti u h c m i nh m hình thành và phát tri nể ọ ớ ằ ể

h c sinh các kĩ năng s d ng ti ng Vi t (nghe nói đ c vi t) đ h c t p,

giao ti p và giúp h c sinh có c s ti p thu ki n th c các l p trên.ế ọ ơ ở ế ế ứ ở ớ

T p làm văn là phân môn mang tính ch t t ng h p, sáng t o, th c hành tậ ấ ổ ợ ạ ự ừ các phân môn khác c a môn Ti ng Vi t. ủ ế ệ Đ ng th i, nó còn g n bó m t thi t v iồ ờ ắ ậ ế ớ

t t c các môn h c khác trong chấ ả ọ ương trình Ti u h c và th hi n để ọ ể ệ ược đ m nétậ

cá nhân. D y T p làm văn theo hạ ậ ướng đ i m i nh m rèn luy n cho h c sinh kĩổ ớ ằ ệ ọ năng s n sinh văn b n dả ả ướ ải c hai hình th c nói, vi t v m t n i dung nào đóứ ế ề ộ ộ hay m t đ tài c th Đi u này đòi h i giáo viên gi ng d y ph i v n d ng cácộ ề ụ ể ề ỏ ả ạ ả ậ ụ

phương pháp và cách t ch c linh ho t đ m i ti t d y t p làm văn đ u đ tổ ứ ạ ể ỗ ế ạ ậ ề ạ

được hi u qu mong mu n.ệ ả ố

Văn miêu t là kim ch nam xuyên su t phân môn T p làm văn b c Ti uả ỉ ố ậ ở ậ ể

h c nói chung và T p làm văn l p 4 nói riêngọ ậ ớ Văn miêu t là lo i văn căn cả ạ ứ vào nh ng đi u quan sátữ ề , c m nh n đả ậ ược v đ i tề ố ượng (cây c i, đ v t, loàiố ồ ậ

v t, con ngậ ười…) xung quanh ta sinh đ ng, tộ ươ ẹi đ p đã đ l i cho chúng ta nể ạ ấ

tượ Nh ng n tng ữ ấ ượng đó được chuy n t tr c quan sinh đ ng hình nh h iể ừ ự ộ ả ộ

h a sang t duy tr u tọ ư ừ ượng ngôn ng văn chữ ươ Mu n v ra nh ng hìnhng ố ẽ ữ

nh chân th t c a đ i t ng đó, trình bày theo b c c h p lí và di n đ t b ng

ngôn ng l i văn sinh đ ng giàu hình nhữ ờ ộ ả , khi n cho ngế ườ ọi đ c, người nghe cùng c m th y, cùng nh n th y chúng ta ph i dùng văn miêu tả ấ ậ ấ ả ảû H cọ sinh

Ti u h c r t thích v nh ng v n đ chuy n t hình v sang ngôn ng miêu tể ọ ấ ẽ ư ấ ề ể ừ ẽ ữ ả

đ i v i các em là đi u không th d dàngố ớ ề ể ễ Vì th các em r t ng i khi làm vănế ấ ạ miêu t và thả ường m c ph i khuy t đi m: ắ ả ế ể “Công th c, khuôn sáo, máy móc,ứ thi u chân th c” bài văn c a các em có nh ng bi u hi n vai mế ự ủ ữ ể ệ ượn ý c a ngủ ườ i khác, h c thu c văn m u khi làm bài sao chép raọ ộ ẫ Bài văn h i h t không có s cờ ợ ắ thái riêng nào c a đ i tủ ố ượng miêu t , thi u s c m nh n, sáng t o c a h c sinhả ế ự ả ậ ạ ủ ọ

Trang 2

do không quan sát c th đ i tụ ể ố ượng miêu t , không bi t cách h i tả ế ồ ưởng nh l iớ ạ kinh nghi m s ng c a b n thân trong khi miêu t ệ ố ủ ả ả Là giáo viên Ti u h c tôi luônể ọ

t h i giáo viên ph i làm gì đ h c sinh yêu thích nh ng con ch , nh ng câu vănự ỏ ả ể ọ ữ ữ ữ

t o nên m t bài văn miêu t cũng nh các em yêu thích màu v đ t o nên m tạ ộ ả ư ẽ ể ạ ộ

b c tranh trên gi yứ ấ V i tôi văn chớ ương là chìa khóa đ m ra cho h c sinh m tể ở ọ ộ

b u tr i tri th c, là con đầ ờ ứ ường đi t i nh ng môn khoa h c khácớ ữ ọ Th nên c nế ầ

t o cho h c sinh tình yêu văn chạ ọ ương, hướng cho h c sinh t o ra nh ng s nọ ạ ữ ả

ph m c b n ban đ u c a mình nh ng bài văn miêu t t tẩ ơ ả ầ ủ ữ ả ố Đ có nh ng bàiể ữ văn miêu t y giáo viên ph i d y nh th nào đ h c sinh làm m t bài vănả ấ ả ạ ư ế ể ọ ộ

c m th y d dàng, kh i g i lòng yêu thích và say mê làm văn miêu tả ấ ễ ơ ợ ả? Theo

chương trinh đôi m i sach giao khoa l p 4, văn miêu ta chiêm g n m t n a s̀ ̉ ớ ́ ́ ớ ̉ ́ ầ ộ ử ố tiêt Tâp lam văn cua ca năm hoc. Bao gôm cac kiêu bai: ta đô vât, ta cây côi, ta coń ̣ ̀ ̉ ̉ ̣ ̀ ́ ̉ ̀ ̉ ̀ ̣ ̉ ́ ̉ vât. Nh vây, viêc ren ky năng lam văn miêu ta cho hoc sinh la môt viêc lam vộ ư ̣ ̣ ̀ ̃ ̀ ̉ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀ cung quan trong va cân thiêt. Điêu đo tao tiên đê v ng chăc đê hoc sinh lam đ̀ ̣ ̀ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ̀ ̀ ữ ́ ̉ ̣ ̀ ượ c

nh ng bai văn hay, câu văn suc tich, giau hinh anh, diên đat ro y, cam xuc chânữ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ̃ ̣ ̃ ́ ̉ ́ thât, sinh đông va sang tao. Đê tao điêu kiên cho hoc sinh co nh ng c s hoc tôṭ ̣ ̀ ́ ̣ ̉ ̣ ̀ ̣ ̣ ́ ữ ơ ở ̣ ́ tât ca cac kiêu bai miêu ta đoi hoi nǵ ̉ ́ ̉ ̀ ̉ ̀ ̉ ươi giao viên phai đôi m i ph̀ ́ ̉ ̉ ớ ương phap daý ̣ hoc: ̣ Lây hoc sinh lam trung tâm, con thây chi la nǵ ̣ ̀ ̀ ̀ ̉ ̀ ươ i tô ch c h̀ ̉ ứ ươ ng dân, tro t́ ̃ ̀ự kham pha va linh hôi tri th c. ́ ́ ̀ ̃ ̣ ư Co nh vây thi m i nâng cao đ́ ́ ư ̣ ̀ ớ ược hiêu qua va châṭ ̉ ̀ ́

lượng giang day.̉ ̣

Khi vao th c tê giang day, tôi thây phân l n hoc sinh con lung tung, vung vê,̀ ự ́ ̉ ̣ ́ ̀ ớ ̣ ̀ ́ ́ ̣ ̀ găp nhiêu kho khăn khi lam văn miêu ta noi chung va ta con v t noi riêng. Sô hoc̣ ̀ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ̉ ậ ́ ́ ̣ sinh lam đ̀ ược môt bai văn hay, co sang tao thât la it. Hâu hêt khi miêu ta cac eṃ ̀ ́ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ̀ ́ ̉ ́ chi đ a ra nh ng nhân xet chung chung, câu văn thi r̉ ư ữ ̣ ́ ̀ ươm ra, diên đat y thi lung̀ ̀ ̃ ̣ ́ ̀ ̉ cung… Điêu nay đa lam tôi trăn tr va lo lăng.̉ ̀ ̀ ̃ ̀ ở ̀ ́

Xuât phat t c s mang tinh ly luân va th c tiên nh trên, nhăm đap nǵ ́ ư ơ ở̀ ́ ́ ̣ ̀ ự ̃ ư ̀ ́ ư ́ nhu câu: ̀ Lam thê nao đê cac em viêt đ̀ ́ ̀ ̉ ́ ́ ượ c nh ng câu văn, đoan văn, bai văn hay ữ ̣ ̀ Giup cac em t tin, phân kh i va yêu thich phân môn Tâp lam văn.́ ́ ự ́ ở ̀ ́ ̣ ̀ Tôi quyêt đinh́ ̣ chon đê tai: ̣ ̀ ̀ “M t vài bi n pháp giúp h c sinh h c t t bài văn miêu ta l p 4” ộ ệ ọ ọ ố ̉ ớ

Trang 3

(ph n miêu t con v t). ầ ả ậ Qua đo giup giao viên t điêu chinh ph́ ́ ́ ự ̀ ̉ ương phap daý ̣ hoc đê tiêt hoc diên ra nhe nhang va co hiêu qua cao.̣ ̉ ́ ̣ ̃ ̣ ̀ ̀ ́ ̣ ̉

II. M C ĐÍCH Đ TÀI:Ụ Ề

Giup hoc sinh l p 4 co ky năng lam bai văn miêu ta con v t hay, sinh́ ̣ ớ ́ ̃ ̀ ̀ ̉ ậ đông va sang tao.̣ ̀ ́ ̣

Giup ban thân t hoc hoi đê nâng cao trinh đô chuyên môn.́ ̉ ự ̣ ̉ ̉ ̀ ̣

III. L CH S Đ TÀI:Ị Ử Ề

Đ tài nghiên c u d a vào v n hi u bi t c a mình qua nhi u năm gi ngề ứ ự ố ể ế ủ ề ả

d y. Bên c nh đó còn h c h i thêm nh ng kinh nghi m, đ c thêm sách báo,ạ ạ ọ ỏ ữ ệ ọ

ch n l c nh ng gi i pháp th c thi h n đ kh p v i xu họ ọ ữ ả ự ơ ể ớ ớ ướng giáo d c hi n nayụ ệ

nh m truy n th đ n các em b ng con đằ ề ụ ế ằ ường hi u qu nh t, giúp các em kh cệ ả ấ ắ

ph c d n nh ng khó khăn trong môn h c, đem l i k t qu cao h n.ụ ầ ữ ọ ạ ế ả ơ

IV. PH M VI Đ TÀI:Ạ Ề

Vi c nâng cao ch t lệ ấ ượng d y và h c T p làm văn miêu t l p 4 có nhi uạ ọ ậ ả ớ ề

v n đ liên quan nh : c s v t ch t, trang thi t b d y h c, năng khi u làm vănấ ề ư ơ ở ậ ấ ế ị ạ ọ ế

c a h c sinh, Riêng trong ph n gi ng d y c a giáo viên cũng có nhi u đi u:ủ ọ ầ ả ạ ủ ề ề

d y l p dàn ý, d y làm văn nói, tr bài vi t, Đ tài này ch y u đi sâu vàoạ ậ ạ ả ế ề ủ ế

nh ng gi i pháp giúp h c sinh l p 4 n m v ng và th c hi n t t v quan sát, vữ ả ọ ớ ắ ữ ự ệ ố ề ề

ch n l c ý, v l p dàn ý, v vi t bài văn miêu t con v t g n gũi v i các em màọ ọ ề ậ ề ế ả ậ ầ ớ thôi

Trang 4

PH N N I DUNG Ầ Ộ

I. TH C TR NG Đ TÀI:Ự Ạ Ề

La môt giao viên tr c tiêp giang day trên l p, tôi nhân thây răng cac em rât̀ ̣ ́ ự ́ ̉ ̣ ớ ̣ ́ ̀ ́ ́ ngai hoc phân môn Tâp lam văn, nhât la khi lam bai văn viêt. B i ky năng lam baị ̣ ̣ ̀ ́ ̀ ̀ ̀ ́ ở ̃ ̀ ̀ cua cac em con han chê, chât l̉ ́ ̀ ̣ ́ ́ ượng bai lam ch a cao. Cu thê la cac em ch a biêt̀ ̀ ư ̣ ̉ ̀ ́ ư ́ cach quan sat con v t đê miêu ta. Nhiêu em con ch a hiêu quan sat la gi? Th́ ́ ậ ̉ ̉ ̀ ̀ ư ̉ ́ ̀ ̀ ươ ng̀ thi nhin thây cai gi cac em nghi cai đo theo kiêu liêt kê, ch không biêt chăt loc̀ ̀ ́ ́ ̀ ́ ̃ ́ ́ ̉ ̣ ứ ́ ́ ̣ cac chi tiêt quan sat đ́ ́ ́ ược. Măt khac do vôn t cua cac em ch a phong phu nêṇ ́ ́ ừ ̉ ́ ư ́ cac em dung t ch a chinh xac, s dung câu nhat nheo, không chon loc. Cach́ ̀ ừ ư ́ ́ ử ̣ ̣ ̃ ̣ ̣ ́ diên đat y cua câu văn mang tinh chât văn noi nên khi đoc gây cam giac r̃ ̣ ́ ̉ ́ ́ ́ ̣ ̉ ́ ươm ra,̀ ̀ lung cung, lôn xôn,… Hâu hêt cac em ch a biêt cach s dung cac biên phap nghể ̉ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ư ́ ́ ử ̣ ́ ̣ ́ ̣ thuât nh nhân hoa, so sanh, điêp t , điêp ng , t lay,… nên bai văn cua cac eṃ ư ́ ́ ̣ ừ ̣ ư ữ ̀ ́ ̀ ̉ ́ tuy đu y nh ng rât khô khan. Bên canh đo con môt sô bai viêt măc nhiêu lôi chinh̉ ́ ư ́ ̣ ́ ̀ ̣ ́ ̀ ́ ́ ̀ ̃ ́

ta. Co em viêt hêt ca bai văn ma không co lây môt dâu châm, môt lân xuông dong.̉ ́ ́ ́ ̉ ̀ ̀ ́ ́ ̣ ́ ́ ̣ ̀ ́ ̀

Co em lai châm ph y môt cach tuy tiên.́ ̣ ́ ẩ ̣ ́ ̀ ̣

Noi tom lai, khi viêt môt bai văn miêu ta noi chung va ta con v t noi riêng,́ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ̉ ́ ̀ ̉ ậ ́ hoc sinh găp rât nhiêu kho khăn. Đ ng tṛ ̣ ́ ̀ ́ ứ ươc môt th c trang nh vây thi bât ć ̣ ự ̣ ư ̣ ̀ ́ ư ́

ngươi giao viên nao cung phai băn khoăn lo lăng.̀ ́ ̀ ̃ ̉ ́

Năm h c 2017 – 2018, tôi ch nhi m l p 4/4 v i 34 h c sinh trong đó cóọ ủ ệ ớ ớ ọ

17 em n , l p có vài em ti p thu ch m v văn miêu t Khi d y đ n d ng bàiữ ớ ế ậ ề ả ạ ế ạ văn miêu t tôi c g ng cho các em làm bài vào ti t c ng c đ n m b t thêmả ố ắ ế ủ ố ể ắ ắ tình hình vi t bài văn miêu t c a h c sinh l p mình nh th nào.ế ả ủ ọ ớ ư ế

Qua hai tu n th c nghi m, tôi đã rút ra k t qu qua m t đ ki m tra nh sau:ầ ự ệ ế ả ộ ề ể ư

Đê baì ̀: Ta môt con v t nuôi trong nhà ma em yêu thich. ̉ ̣ ậ ̀ ́

Kêt qua lam bai cua cac em thu đ́ ̉ ̀ ̀ ̉ ́ ược nh sau:ư

Tông sô hoc sinh̉ ́ ̣ Hoàn thành Ch a hoàn thànhư

34 hoc sinḥ 20 em = 58.8% 14 em = 41.2 %

Trang 5

Các em h c sinh hoàn thành thì bài vi t đ ba ph n, các ph n có đ ýọ ế ủ ầ ầ ủ

nh ng câu văn ng n ch a có giàu hình nh nên bài văn ng n ch t 15 đ n 20ư ắ ư ả ắ ỉ ừ ế câu. Còn h c sinh ch a hoàn thành thì bài văn c a các em ít ý, khô khan, t theoọ ư ủ ả

ki u li t kê, còn m c nhi u l i chính t , ch m, ph y tùy ti n nên nghĩa c a câuể ệ ắ ề ỗ ả ấ ẩ ệ ủ văn không rõ. Có em làm l c đ bài.ạ ề

Qua k t qu trên, tôi nh n th y là do nh ng nguyên nhân:ế ả ậ ấ ữ

H c sinh ch a bi t xác đ nh kĩ đ bài.ọ ư ế ị ề

Kh năng quan sát c a các em ch a th u đáo, còn h i h t.ả ủ ư ấ ờ ợ

Các em không có k năng l p dàn ý bài trỹ ậ ước khi vi t bài văn.ế

V n t miêu t c a các em còn ít. ố ừ ả ủ

II. N I DUNG C N GI I QUY T:Ộ Ầ Ả Ế

T th c tr ng h c sinh l p và tìm ra đừ ự ạ ọ ở ớ ược nguyên nhân, tôi c n gi i quy tầ ả ế

nh ng v n đ sau:ữ ấ ề

a/ Giup hoc sinh năm chăc yêu câu cua đê bai.́ ̣ ́ ́ ̀ ̉ ̀ ̀

b/ Rèn kĩ năng quan sát

c/ Hướng d n h c sinh l p dàn ý bài văn miêu t con v t.ẫ ọ ậ ả ậ

d/ D ng đo n và vi t bài văn miêu t con v t.ự ạ ế ả ậ

e/ Rèn k năng s d ng các bi n pháp ngh thu t và tích lũy v n t ngỹ ử ụ ệ ệ ậ ố ừ ữ thông qua các môn h c khác.ọ

f/ Rèn k năng t ki m tra đánh giá kh năng c a mình và c a b n.ỹ ự ể ả ủ ủ ạ

g/ S d ng các hình th c ho t đ ng c a h c sinh trong gi h c.ử ụ ứ ạ ộ ủ ọ ờ ọ

III. CÁC BI N PHÁP TH C HI N:Ệ Ự Ệ

Đê giup hoc sinh viêt đ̉ ́ ̣ ́ ược môt bai văn miêu ta con v t hay, co tinh sang̣ ̀ ̉ ậ ́ ́ ́ tao, giau hinh anh thi tṛ ̀ ̀ ̉ ̀ ươc hêt giáo viên cân giup cac em hiêu răng: ta con v t lá ́ ̀ ́ ́ ̉ ̀ ̉ ậ ̀ dung l i văn cua minh giup ng̀ ờ ̉ ̀ ́ ươi đoc nh thây cu thê tr̀ ̣ ư ́ ̣ ̉ ươc măt con v t đo hinh́ ́ ậ ́ ̀ dang ́ nh thê nao? Đ u, mình, chân, đuôi ra sao? Có nh ng ho t đ ng gì đ c bi t? ư ́ ̀ ầ ữ ạ ộ ặ ệ

Vi vây ngay sau khi hoc xong bai: “Thê nao la văn miêu ta?” tôi đa khăc̀ ̣ ̣ ̀ ́ ̀ ̀ ̉ ̃ ́ sâu cho hoc sinh hiêu: Khi miêu ta cac em không đ̣ ̉ ̉ ́ ược đ a ra l i nhân xet chungư ờ ̣ ́ chung nh con nay rât to, đ u cua no nho, thân cua no dài… ma phai lam choư ̀ ́ ầ ̉ ́ ̉ ̉ ́ ̀ ̉ ̀

Trang 6

ngươi đoc thây đ̀ ̣ ́ ược con v t em ta co đăc điêm gi riêng biêt giup ngậ ̉ ́ ̣ ̉ ̀ ̣ ́ ươi đoc phâǹ ̣ biêt con đo v i cac con khac cung loai. Đê giup hoc sinh lam đ̣ ́ ớ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ́ ̣ ̀ ược viêc nay tôi đạ ̀ ̃ nghiên c u va đ a ra cac biên phap nh sau:ứ ̀ ư ́ ̣ ́ ư

Biên phap 1̣ ́ : Giup hoc sinh năm chăc yêu câu cua đê bai.́ ̣ ́ ́ ̀ ̉ ̀ ̀

Đây la môt viêc lam rât quan trong, b i no giup hoc sinh đinh h̀ ̣ ̣ ̀ ́ ̣ ở ́ ́ ̣ ̣ ương đ́ ượ c công viêc minh se lam: Đo la xac đinh đ̣ ̀ ̃ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ược bai văn thuôc thê loai bai văn gi?̀ ̣ ̉ ̣ ̀ ̀ Kiêu bai gi? Đôi t̉ ̀ ̀ ́ ượng miêu ta la gi? T đo giup cac em không đi lac yêu câủ ̀ ̀ ừ ́ ́ ́ ̣ ̀ cua đê. Sau khi nêu xong đê bai, tôi ghi lên bang rôi yêu câu 2 hoc sinh đoc lai.̉ ̀ ̀ ̀ ̉ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣

Vi dú ̣: Trong gia đình em có nuôi r t nhi u con v t. Em hay ta lai m t con v tấ ề ậ ̃ ̉ ̣ ộ ậ đo.́

Tôi hương dân cac em nh sau:́ ̃ ́ ư

+ Thao luân nhom đôi tra l i câu hoi:̉ ̣ ́ ̉ ờ ̉

Đê bai thuôc thê loai văn gi? (miêu ta)̀ ̀ ̣ ̉ ̣ ̀ ̉

Kiêu bai nao? (ta con v t)̉ ̀ ̀ ̉ ậ

Đôi t́ ượng miêu ta la gi? (v t nuôi trong nhà)̉ ̀ ̀ ậ

Kê tên cac con v t nuôi trong nhà? (chó, mèo, gà, l n, )̉ ́ ậ ợ

+ Goi hoc sinh trinh bay kêt qua th o luân.̣ ̣ ̀ ̀ ́ ̉ ả ̣

+ Ca l p nhân xet.̉ ớ ̣ ́

Sau khi hoc sinh tra l i xong, tôi chôt lai yêu câu va dung phân mau gacḥ ̉ ờ ́ ̣ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ ̣ chân cac t ng quan trong.́ ừ ữ ̣

* Giáo viên cũng c n phân bi t rõ cho h c sinh n m hai ki u bài t loài v t.ầ ệ ọ ắ ể ả ậ + T m t con v t. Ví d : T con gà tr ng T con bò T con chim ả ộ ậ ụ ả ố ả ả

+ T nhi u con v t. Ví d : T đàn gà T đàn bò T b y chim ả ề ậ ụ ả ả ả ầ

Tom lai:́ ̣ Theo tôi nêu giao viên cung lam ro yêu câu nh vây thi chăc chăń ́ ̃ ̀ ̃ ̀ ư ̣ ̀ ́ ́

se không co môt bai văn nao cua hoc sinh bi lac đê.̃ ́ ̣ ̀ ̀ ̉ ̣ ̣ ̣ ̀

Biên phap 2:̣ ́ Rèn kĩ năng quan sát

Đây là bi n pháp đệ ược xem là c b n nh t. B i k t qu c a quan sát đơ ả ấ ở ế ả ủ ượ c

th hi n rõ trong t ng bài làm c a h c sinh. Em nào quan sát tinh vi, th u đáo thìể ệ ừ ủ ọ ấ

Trang 7

em đó s nh n ra đẽ ậ ược nh ng nét riêng bi t, đ c s c c a con v t mình đ nh tữ ệ ặ ắ ủ ậ ị ả

đ th hi n trong bài vi t. Còn em nào quan sát h i h t, phi n di n thì bài vi tể ể ệ ế ờ ợ ế ệ ế

c a các em s khô khan, nông c n.ủ ẽ ạ

Đ giúp các em tìm ra để ược nh ng nét riêng bi t, tiêu bi u cho t ng conữ ệ ể ừ

v t tôi s d ng các thao tác rèn k năng nh sau:ậ ử ụ ỹ ư

a. Quan sát con v t theo 1 trình t h p lý:ậ ự ợ

Các em có th quan sát theo các trình t sau:ể ự

Quan sát hình dáng: t bao quát trả ướ ồc r i m i t t ng b ph n.ớ ả ừ ộ ậ

Quan sát ho t đ ng và thói quen sinh ho t c a con v t (Có th t k tạ ộ ạ ủ ậ ể ả ế

h p v i vi c t hình dáng cũng nh môi trợ ớ ệ ả ư ường mà con v t đang s ng).ậ ố

Quan sát tính n t.ế

Tình c m gi a con v t và con ngả ữ ậ ười

Các m t l i h i c a con v t.ặ ợ ạ ủ ậ

Ví d :ụ Quan sát con gà tr ng. Tôi hố ướng d n các em quan sát theo trình t :ẫ ự

+ Quan sát bao quát: hình dáng, kích thước, màu s cắ

+ Quan sát t ng b ph n: đ u, mình, chân, đuôi…ừ ộ ậ ầ

+ Quan sát ho t đ ng và thói quen: gáy, ăn, tìm m i…ạ ộ ồ

b. Quan sát con v t b ng nhi u giác quan:ậ ằ ề

Đây là thao tác quan tr ng nh t và có tính ch t quy t đ nh nhi u m t.ọ ấ ấ ế ị ề ặ Thông thường h c sinh ch dùng m t đ quan sát. Do đó, k t qu thu đọ ỉ ắ ể ế ả ượ c

thường ch là các nh n xét và c m xúc g n li n v i th giác. Xong tôi đã hỉ ậ ả ắ ề ớ ị ướ ng

d n các em bi t cách ph i h p nh p nhàng các giác quan đ quan sát.ẫ ế ố ợ ị ể

Ví d :ụ Quan sát con mèo: Tôi hướng d n nh sau:ẫ ư

Các em dùng m t đ quan sát xem hình dáng c a nó nh th nào? Trông nóắ ể ủ ư ế

gi ng cái gì?…ố

Em hãy dùng tay đ s xem b lông c a mèo nh th nào?ể ờ ộ ủ ư ế

Em hãy dùng m t và tai đ quan sát và l ng nghe xem ho t đ ng đ c bi tắ ể ắ ạ ộ ặ ệ

c a mèo.ủ

Trang 8

V i m i b ph n c a con v t tôi đ u có m t câu h i g i ý và giúp cácớ ỗ ộ ậ ủ ậ ề ộ ỏ ợ

em s d ng t ng đ ghi l i nh ng gì quan sát đử ụ ừ ữ ể ạ ữ ược. N u giáo viên làm t tế ố thao tác này là đã góp ph n vào s thành công c a vi c rèn k năng quan sát conầ ự ủ ệ ỹ

v t cho h c sinh.ậ ọ

c. Quan sát đ phát hi n, tìm ra nh ng đi m riêng c a con v t:ể ệ ữ ể ủ ậ

Đ giúp ngể ườ ọi đ c phân bi t đệ ược con v t này v i con v t khác và nh tậ ớ ậ ấ

là v i hai con cùng m t loài, tôi đã đ nh hớ ộ ị ướng cho các em tránh l i li t kê t t cố ệ ấ ả các b ph n nh m t ngộ ậ ư ộ ười th l p ráp m t đ v t nào đó, mà c n ph i nh mợ ắ ộ ồ ậ ầ ả ằ vào nh ng chi ti t, b ph n có th kh c h a hình nh con v t y m t cách rõữ ế ộ ậ ể ắ ọ ả ậ ấ ộ

r t, g i cho em nhi u n tệ ợ ề ấ ượng nh t. T p trung miêu t nh ng nét đ c đáo vàấ ậ ả ữ ộ làm hi n lên nh ng nét riêng c a con v t đó khi n nó không l n v i các con v tệ ữ ủ ậ ế ẫ ớ ậ khác

Ví d :ụ Quan sát con mèo, h c sinh c n quan sát m t, mũi, ria, t th b t chu t,ọ ầ ắ ư ế ắ ộ

…đ tìm ra các nét riêng c a mèo.ể ủ

Bi n pháp 3:ệ H ướ ng d n h c sinh l p dàn ý bài văn miêu t con ẫ ọ ậ ả

v t ậ

Đ vi t để ế ược m t bài văn hay, thì h c sinh c n ph i có thói quen l p dànộ ọ ầ ả ậ bài chi ti t. Vì v y sau khi hế ậ ướng d n h c sinh k năng quan sát, tôi giúp các emẫ ọ ỹ

có thói quen ch n l c các chi ti t quan sát đọ ọ ế ược và s p x p chúng thành m t dànắ ế ộ bài chi ti t. Đ giúp các em th c hi n t t k năng này, tôi hế ể ự ệ ố ỹ ướng d n theo haiẫ

bước sau:

a. K năng ch n l c chi ti t:ỹ ọ ọ ế

K t qu các em quan sát đế ả ược bao g m c ph n thô l n ph n tinh. V yồ ả ầ ẫ ầ ậ làm th nào đ giúp các em sàng l c b ph n thô, ch gi l i ph n tinh. Đ giúpế ể ọ ỏ ầ ỉ ữ ạ ầ ể các em làm công vi c đó, tôi yêu c u các em xác đ nh rõ yêu c u c a đ bài vàệ ầ ị ầ ủ ề

đ c đi m đ i tặ ể ố ượng miêu t đ lả ể ược b chi ti t không c n thi t. ỏ ế ầ ế

Ví dụ: Quan sát con gà tr ng. Khi quan sát hình dáng h c sinh nêuố ọ chi u dài,ề chi u cao c a con gà tr ng, to c cái …. Giáo viên nên hề ủ ố ỡ ướng các em nêu các chi

ti t nh : Chú có thân hình to l n, dáng d p v m v , cao kho ng ba gang tay em. ế ư ớ ấ ạ ỡ ả

b. K năng s p x p ý:ỹ ắ ế

Trang 9

Sau khi ch n l c đọ ọ ược các chi ti t, n u các em không bi t cách s p x pế ế ế ắ ế

ý thì bài văn c a các em s l ng c ng, l n x n. Đ giúp các em làm t t k năngủ ẽ ủ ủ ộ ộ ể ố ỹ này tôi luôn l u ý h c sinh: m t bài văn cho dù dài hay ng n thì luôn đ ba ph n:ư ọ ộ ắ ủ ầ

+ M bài ở : Gi i thi u con v t s t (b ng cách tr c ti p ho c gián ti p)ớ ệ ậ ẽ ả ằ ự ế ặ ế

+ Thân bài: Miêu t con v t:ả ậ

T bao quát: (hình dáng, kích thả ước, màu s c)ắ

T chi ti t: (t ng b ph n c a con v t)ả ế ừ ộ ậ ủ ậ

T ho t đ ng và thói quen.ả ạ ộ

Ích l i c a con v t.ợ ủ ậ

+ K t bài ế : Nêu c m nghĩ v con v t đó (theo cách m r ng ho c không mả ề ậ ở ộ ặ ở

r ng.)ộ

Tóm l i:ạ Cho dù làm bài t i l p hay v nhà, tôi luôn nh c nh các emạ ớ ề ắ ở

ph i l p nhanh m t dàn bài.ả ậ ộ

Ví dụ: L p dàn ý t con mèo:ậ ả

Tôi t ch c cho các em quan sát con mèo trổ ứ ướ ởc nhà, trên l p tôi treo m tớ ộ

s tranh nh con mèo khác nhau đ các em ti n nh l i. Sau đó t ch c cho cácố ả ể ệ ớ ạ ổ ứ

em trình bày dàn ý theo phương pháp toa xe l a.ử

Sau khi h c sinh trình bày xong, tôi đ t câu h i g i ý đ các em tr l iọ ặ ỏ ợ ể ả ờ

t ng n i dung. T c s đó các em s d dàng vi t thành m t bài văn t conừ ộ ừ ơ ở ẽ ễ ế ộ ả mèo có n i dung.ộ

* Ho c các em có th l p dàn ý theo cách sau: ặ ể ậ

+ M bài: ở Gi i thi u con mèo:ớ ệ

Nhà em có nuôi m t chú mèo đã độ ược năm tháng tu i.ổ

Thân bài

Mở

bài Thân bài Thân bài Thân bài Thân bài K t bài

ế

Con

ộ

ầ tai, m t,ắ ria

Chân, đuôi Ho t đ ng,

thói quen C m nghĩ

c a emủ

Trang 10

T ngo i hình: ả ạ

+ B lông màu xám có s c v n vàng.ộ ắ ằ

+ Cái đ u tròn tròn.ầ

+ Hai tai nh hình tam giác, d ng đ ng, r t thính nh y.ư ự ứ ấ ạ

+ Đôi m t sáng long lanh, ban đêm có màu xanh.ắ

+ B ria v nh lên có v oai v ộ ể ẻ ệ

+ B n chân thon nh , bố ỏ ước đi r t êm.ấ

+ Cái đuôi dài thướt tha, duyên dáng

T ho t đ ng:ả ạ ộ

+ B t chu t: ng i thu mình m t lim dim đ rình chu t, ch y nhanh đ ắ ộ ồ ắ ể ộ ạ ể

v chu t.ồ ộ

+ Hay ra sân t m n ng sáng.ắ ắ

+ K t bài: ế Tình c m c a em đ i v i con mèo.ả ủ ố ớ

Con mèo đã giúp cho nhà em không còn m t bóng chu t nào n a.ộ ộ ữ

Chăm sóc, ch i đùa, cho nó ăn và xem con mèo nh m t ngơ ư ộ ườ ại b n thân Làm nhi u l n nh v y tôi đã xác đ nh cho các em m t thói quen t t. Bàiề ầ ư ậ ị ộ ố văn c a các em s đ và nhi u ý h n. Bên c nh đó tôi còn cung c p cho các emủ ẽ ủ ề ơ ạ ấ

nh ng t ng miêu t v hình dáng và ho t đ ng c a các con v t. Nh m giúpữ ừ ữ ả ề ạ ộ ủ ậ ằ cho các em y u có v n t miêu t ế ố ừ ả

Bi n pháp 4:ệ D ng đo n và vi t bài văn miêu t con v t ự ạ ế ả ậ

Đây là bước cu i cùng đ hoàn ch nh đo n văn, bài văn. T các ý đã l p,ố ể ỉ ạ ừ ậ các em s d ng ngôn ng , phát tri n ý đ d ng thành đo n và bài văn. Tôiử ụ ữ ể ể ự ạ

hướng d n các em vi t bài văn thành nhi u đo n, nh v y m i đo n văn miêuẫ ế ề ạ ư ậ ỗ ạ

t có m t nét nh t đ nh.ả ộ ấ ị

Ví d :ụ Khi t con mèo:ả

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	544,02 KB