Mục tiêu của đề tài Một số biện pháp giúp học sinh khắc phục khó khăn khi giải toán điển hình lớp 3 là: Đưa ra một số biện pháp và đúc kết được một số kinh nghiệm để giúp học sinh khắc phục khó khăn khi giải các bài toán điển hình ở lớp 3.
Trang 1M C L CỤ Ụ
2 Th c tr ng c a v n đ nghiên c uự ạ ủ ấ ề ứ 6
3 N i dung và hình th c c a gi i pháp ộ ứ ủ ả 9
a M c tiêu c a gi i pháp, bi n phápụ ủ ả ệ 9
b N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp.ộ ứ ự ệ ả 9
c M i quan h gi a các gi i pháp, bi n phápố ệ ữ ả ệ 20
d K t qu kh o nghi m, giá tr khoa h c c a v n đ nghiênế ả ả ệ ị ọ ủ ấ ề
Trang 2th c và ho t đ ng th c ti n. M c tiêu đó đứ ạ ộ ự ễ ụ ược th c hi n thông qua vi c d yự ệ ệ ạ
h c các môn và th c hi n theo họ ự ệ ướng yêu c u giáo d c, nh m trang b cho trầ ụ ằ ị ẻ
nh ng ki n th c, kĩ năng c n thi t. Trong chín môn h c, môn Toán đóng vai tròữ ế ứ ầ ế ọ quan tr ng, nó cung c p nh ng ki n th c c b n v s h c, các y u t hình h c,ọ ấ ữ ế ứ ơ ả ề ố ọ ế ố ọ
đo đ i lạ ượng, gi i toán. Bên c nh đó kh năng giáo d c c a môn Toán r t phongả ạ ả ụ ủ ấ phú còn giúp h c sinh pháp tri n t duy. kh năng suy lu n, trau d i trí nh , gi iọ ể ư ả ậ ồ ớ ả quy t v n đ có căn c khoa h c, chính xác. Nó giúp h c sinh phát tri n trí thôngế ấ ề ứ ọ ọ ể minh, t duy đ c l p sáng t o, kích thích óc tò mò, t khám phá và rèn luy n m tư ộ ậ ạ ự ệ ộ phong cách làm vi c khoa h c.ệ ọ
V trí t m quan tr ng c a ho t đ ng gi i toán, trong d y và h c toán ị ầ ọ ủ ạ ộ ả ạ ọ ở
Ti u h c: Gi i toán nói chung và gi i toán b c Ti u h c nói riêng là ho t đ ngể ọ ả ả ở ậ ể ọ ạ ộ quan tr ng trong quá trình d y và h c Toán, nó chi m kho ng th i gian tọ ạ ọ ế ả ờ ươ ng
đ i l n trong nhi u ti t h c cũng nh toàn b chố ớ ề ế ọ ư ộ ương trình môn toán. Vi c d yệ ạ
và h c gi i toán Ti u h c nh m giúp h c sinh bi t cách v n d ng nh ng ki nọ ả ở ể ọ ằ ọ ế ậ ụ ữ ế
th c v toán, đứ ề ược rèn k năng th c hành v i nh ng yêu c u đỹ ự ớ ữ ầ ược th c hi nự ệ
m t cách đa d ng phong phú. Thông qua vi c gi i toán giúp h c sinh ôn t p, hộ ạ ệ ả ọ ậ ệ
th ng hóa, c ng c các ki n th c và kĩ năng đã h c.ố ủ ố ế ứ ọ
H c sinh Ti u h c nh t là h c sinh l p 1,2,3 ch a có đ kh năng lĩnh h iọ ể ọ ấ ọ ớ ư ủ ả ộ
ki n th c qua lý thuy t thu n túy. H u h t các em ph i đi qua các bài toán, sế ứ ế ầ ầ ế ả ơ
đ tr c quan. T đó m i d dàng rút ra k t lu n, các khái ni m và n i dung ki nồ ự ừ ớ ễ ế ậ ệ ộ ế
th c c b n. Các ki n th c đó khi hình thành l i đứ ơ ả ế ứ ạ ược c ng c , áp d ng vào bàiủ ố ụ
t p v i m c đ nâng cao d n t d đ n khó, t đ n gi n đ n ph c t p. Thôngậ ớ ứ ộ ầ ừ ễ ế ừ ơ ả ế ứ ạ qua ho t đ ng gi i toán rèn cho h c sinh t duy logic, di n đ t và trình bày m tạ ộ ả ọ ư ễ ạ ộ
v n đ toán h c nói riêng trong đ i s ng.ấ ề ọ ờ ố
Ở ậ b c Ti u h c nói chung và l p 3 nói riêng, do đ c đi m nh n th c l aể ọ ớ ặ ể ậ ứ ở ứ
tu i này các em hay làm vi c mình thích, nh ng vi c nhanh l y k t qu Vì v yổ ệ ữ ệ ấ ế ả ậ trong quá trình gi ng d y toán có l i văn, ngả ạ ờ ười giáo viên ph i bi t đ a ra mâuả ế ư thu n, tình hu ng đ c bi t đ kh i d y trí tò mò c a h c sinh, khéo léo đ cácẫ ố ặ ệ ể ơ ạ ủ ọ ể
em phát huy t i đa năng l c sáng t o đ c l p, t gi i quy t các v n đ mà cácố ự ạ ộ ậ ự ả ế ấ ề
em th y t tin, ph n kh i. T đó các em hình thành khái ni n t chính s t duyấ ự ấ ở ừ ệ ừ ự ư
c a mình. Gi i toán l i văn không ch giúp h c sinh th c hành v n d ng các ki nủ ả ờ ỉ ọ ự ậ ụ ế
th c đã h c vào th c t rèn luy n kh năng di n đ t ngôn ng thông qua trìnhứ ọ ự ế ệ ả ễ ạ ữ bày l i gi i m t cách rõ ràng, chính xác và khoa h c.ờ ả ộ ọ
Tuy nhiên th c t trong quá trình d y và h cự ế ạ ọ gi i toán có l i văn l p 3,ả ờ ở ớ còn g p nhi u khó khăn. Giáo viên chúng ta còn lúng túng trong vi c hặ ề ệ ướng d nẫ
h c sinh phọ ương pháp gi i các d ng toán. ả ạ Còn h c sinhọ không xác l p đậ ược m iố quan h gi a các d li u c a bài toán, không tìm ra đệ ữ ữ ệ ủ ược m i quan h gi a cáiố ệ ữ
đã cho và cái ph i tìm trong đi u ki n c a bài toán. M t khác, các em ch a bi tả ề ệ ủ ặ ư ế
Trang 3v n d ng nh ng ki n th c đã h c vào trong vi c gi i toán. Chính vì v y, khi làmậ ụ ữ ế ứ ọ ệ ả ậ toán gi i các em thả ường hay b sai do không tìm ra đị ược phép tính và l i gi iờ ả đúng cho câu h i c a bài toán.ỏ ủ
b) Chi u dàu 2dm, chi u r ng 9cm.ề ề ộ
M t s em ch a đ i chi u dài, chi u r ng v cùng đ n v đo.ộ ố ư ổ ề ề ộ ề ơ ị
Trang 4Vì các em thường lúng túng khi đ t câu l i gi i cho phép tính. Có nhi u emặ ờ ả ề làm phép tính chính xác và nhanh chóng nh ng đ t l i gi i không phù h p v i đư ặ ờ ả ợ ớ ề bài toán. M t s em m i ch đ c độ ố ớ ỉ ọ ược đ toán ch ch a hi u đ , ch a tr l iề ứ ư ể ề ư ả ờ các câu h i giáo viên nêu : Bài toán cho bi t gì ? Chúng ta ph i tìm gì ? Chính vìỏ ế ả
th , v n đ đ t ra cho ngế ấ ề ặ ườ ại d y là làm th ế nào đ nâng cao ch t lể ấ ượng d yạ
h c môn toán trọ ở ường Ti u h c ? làm th nào đ nâng cao h ng thú h c t pể ọ ế ể ứ ọ ậ cho h c sinh?… Hàng lo t câu h i đ t ra và nó đã làm cho bao nhiêu th h th yọ ạ ỏ ặ ế ệ ầ
cô ph i trăn tr suy nghĩ. Là giáo viên đã gi ng d y, tôi nh n th y mình ph i cóả ở ả ạ ậ ấ ả trách nhi m trong vi c giúp đ h c sinh có đệ ệ ỡ ọ ược k t qu h c t p cao.ế ả ọ ậ
Xu t phát t yêu c u quan tr ng c a môn h c và tình hình th c t vi cấ ừ ầ ọ ủ ọ ự ế ệ
d y và h c Toán nh trên, tôi đã nghiên c u đ tài :ạ ọ ư ứ ề “M t s bi n pháp giúp h c ộ ố ệ ọ sinh kh c ph c khó khăn khi gi i toán đi n hình l p 3” ắ ụ ả ể ớ
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài.ụ ệ ụ ủ ề
* M c tiêu c a đ tài là : ụ ủ ề Đ a ra m t s bi n pháp và đúc k t đư ộ ố ệ ế ược m t sộ ố kinh nghi m đ giúp h c sinh kh c ph c khó khăn khi gi i các bài toán đi n hìnhệ ể ọ ắ ụ ả ể
l p 3
ở ớ
* Nhi m v c a đ tài:ệ ụ ủ ề
Nghiên c u chu n ch ng trình n i dung d y h c các bài toán đi n hình l pứ ẩ ươ ộ ạ ọ ể ở ớ 3
Nghiên c u chung v phứ ề ương pháp gi ng d y môn toán.ả ạ
Đi u tra nh ng khó khăn mà giáo viên và h c sinh thề ữ ọ ường m c ph i.ắ ả
Đ xu t nh ng bi n pháp kh c ph c.ề ấ ữ ệ ắ ụ
3. Đ i tố ượng nghiên c u.ứ
Trang 5M t s bi n pháp giúp h c sinh kh c ph c khó khăn khi gi i các bài toánộ ố ệ ọ ắ ụ ả
đi n hình l p 3.ể ở ớ
H c sinh l p 3A năm h c 2017 2018.ọ ớ ọ
4. Gi i h n c a đ tài.ớ ạ ủ ề
Khuôn kh nghiên c u: M t s bổ ứ ộ ố i n pháp giúp h c sinh kh c ph c khóệ ọ ắ ụ khăn khi gi i toán đi n hình l p 3.ả ể ở ớ
Đ i tố ượng kh o sát: ả H c sinh l p 3A, trọ ớ ường Ti u h c Hoàng Văn Th ,ể ọ ụ
xã Dur Kmăl, huy n Krông Ana, t nh Đ k L k. ệ ỉ ắ ắ
N i dung gi i toán độ ả ượ ắc s p x p h p lý, đan xen phù h p v i các m chế ợ ợ ớ ạ
ki n th c khác, song vì đi u ki n và th i gian có h n, nên tôi ch ti n hànhế ứ ề ệ ờ ạ ỉ ế nghiên c u v n i dung và phứ ề ộ ương pháp d y h c gi i toán có l i văn có n iạ ọ ả ờ ộ dung hình h c và bài toán liên quan đ n rút v đ n v l p 3, t đó có bi n phápọ ế ề ơ ị ở ớ ừ ệ giúp đ h c sinh kh c ph c khó khăn.ỡ ọ ắ ụ
5. Phương pháp nghiên c u.ứ
Phương pháp nghiên c u lu n: Nghiên c u các tài li u, t p chí có liên ứ ậ ứ ệ ạquan đ n vi c đ i m i phế ệ ổ ớ ương pháp d y h c.ạ ọ
Phương pháp g i m , v n đáp.ợ ở ấ
Phương pháp gi i quy t v n đ ả ế ấ ề
Phương pháp đi u tra kh o sát th c t ề ả ự ế
Phương pháp luy n t p, th c hành.ệ ậ ự
II. Ph n n i dungầ ộ
1. C s lý lu n.ơ ở ậ
D y Toán h c là d y cho h c sinh sáng t o, là rèn luy n các k năng, trauạ ọ ạ ọ ạ ệ ỹ
d i ph m ch t đ o đ c, tính siêng năng, c n cù, ch u khó. Đó là ph m ch t v nồ ẩ ấ ạ ứ ầ ị ẩ ấ ố
có c a con ngủ ười. Thông qua h c Toán đ đ c tính đó đọ ể ứ ược thường xuyên phát huy và ngày càng hoàn thi n. Chệ ương trình Toán Ti u h c là m t công trình khoaể ọ ộ
h c mang tính truy n th ng và hi n đ i. Vi c d y Toán Ti u h c ph i đọ ề ố ệ ạ ệ ạ ể ọ ả ược đ iổ
m i m t cách m nh m v phớ ộ ạ ẽ ề ương pháp, và đánh giá h c sinh. Nghiên c uọ ứ
chương trình Toán l p 3 chúng ta th y r ng đó là m t n i dung hoàn ch nh s pớ ấ ằ ộ ộ ỉ ắ
x p t d đ n khó, t th p lên cao, t đ n gi n đ n ph c t p phù h p v i đ cế ừ ễ ế ừ ấ ừ ơ ả ế ứ ạ ợ ớ ặ
đi m tâm sinh lý và đ c đi m nh n th c c a tr D y toán là d y cách làm vi cể ặ ể ậ ứ ủ ẻ ạ ạ ệ sáng t o, cách suy lu n, cách s ng nhân văn th i hi n đ i. ạ ậ ố ờ ệ ạ
Toán có l i văn th c ch t là bài toán th c t N i dung bài toán đờ ự ấ ự ế ộ ược nêu thông qua nh ng câu văn nói v quan h , tữ ề ệ ương quan và ph thu c có liên quanụ ộ
Trang 6đ n cu c s ng hàng ngày. Cái kho c a toán có l i văn là ph i lế ộ ố ủ ờ ả ược b nh ngỏ ữ
y u t v ngôn ng đã che đ y b n ch t toán h c c a bài toán. hay nói cách khácế ố ề ữ ậ ả ấ ọ ủ
là ph i ch ra các m i quan h gi a các y u t toán h c ch a trong bài toán vàả ỉ ố ệ ữ ế ố ọ ứ nêu ra các phép tính thích h p đ t đó tìm đợ ể ừ ược đáp s c a bài toán.ố ủ
Th nên, ngế ười giáo viên ph i có t m nhìn. T m nhìn đó v a xa v a th cả ầ ầ ừ ừ ự
t , ph i n m đế ả ắ ược lý thuy t, ph i có k năng khái quát h t s c c th Nh v yế ả ỹ ế ứ ụ ể ư ậ
ph i đ c nhi u, tích lu nhi u, và ph i rút ra đả ọ ề ỹ ề ả ược nh ng đi u c n thi t đ t nữ ề ầ ế ể ậ
d ngụ T nh ng h n ch c a tâm lí l a tu i, t tình hình th c ti n trình đừ ữ ạ ế ủ ứ ổ ừ ự ễ ộ
nh n th c c a h c sinh,ậ ứ ủ ọ m i giáo viên c n ph i có phỗ ầ ả ương pháp h c toán phùọ
h p v i t ng d ng bài toán, đ c bi t d ng toán có l i văn thì vi c h c m i đ tợ ớ ừ ạ ặ ệ ạ ờ ệ ọ ớ ạ
b) Th c tr ng vi c d y h c gi i toán có l i văn c a giáo viên ự ạ ệ ạ ọ ả ờ ủ
Trong quá trình d y h c giáo viên ch a có s chú ý đúng m c, t i vi cạ ọ ư ự ứ ớ ệ làm th nào đ đ i tế ể ố ượng h c sinh n m đọ ắ ược ki n th c. Nh ng phế ứ ữ ương pháp
d y h c phù h p v i đ i tạ ọ ợ ớ ố ượng h c sinh trong l p còn h n ch Cách t ch cọ ớ ạ ế ổ ứ
d y h c c a m t s ít giáo viên v n còn mang tính hình th c, r p khuôn.ạ ọ ủ ộ ố ẫ ứ ậ
M t s giáo viên còn ph thu c nhi u vào sách hộ ố ụ ộ ề ướng d n. Không sẫ ử
d ng đ dùng tr c quan (s đ , v hình, tóm t t,…) ho c s d ng không hi uụ ồ ự ơ ồ ẽ ắ ặ ử ụ ệ
qu Đôi khi v n d ng phả ậ ụ ương pháp ch a nh p nhàng, ch a linh ho t.ư ị ư ạ
Giáo viên ch a coi tr ng vi c hư ọ ệ ướng d n t ch c h c sinh bi t cách tìmẫ ổ ứ ọ ế
hi u phân tích, t ng h p bài toán, b qua bể ổ ợ ỏ ước phân tích bài toán khi hướng d nẫ
h c sinh th c hành gi i toán, thọ ự ả ường là cho h c sinh đ c đ toán, cho h c sinhọ ọ ề ọ xác đ nh đi u ki n cho bi t và yêu c u c n tìm sau đó cho h c sinh gi i. ị ề ệ ế ầ ầ ọ ả
Trang 7c) Th c tr ng vi c h c gi i toán đi n hình c a h c sinh l p 3 ự ạ ệ ọ ả ể ủ ọ ớ
H c sinh khi gi i các bài toán có l i văn thọ ả ờ ường r t ch m so v i các d ngấ ậ ớ ạ bài t p khác.ậ
Các em thường lúng túng khi đ t câu tr l i cho phép tính. Có nhi u emặ ả ờ ề làm phép tính nhanh chóng và chính xác nh ng không làm sao tìm đư ượ ờc l i gi iả đúng, ho c đ t l i gi i không phù h p v i yêu c u c a bài toán.ặ ặ ờ ả ợ ớ ầ ủ
Đ i v i h c sinh l p 3 vi c đ c đ , tìm hi u đ đang còn g p khó khăn.ố ớ ọ ớ ệ ọ ề ể ề ặ
Vì kĩ năng đ c thành th o c a các em ch a cao, nên các em đ c đọ ạ ủ ư ọ ược đ toán vàề
hi u đ còn th đ ng, ch m ch p M t s em m i ch đ c để ề ụ ộ ậ ạ ộ ố ớ ỉ ọ ược đ toán chề ứ
ch a hi u đư ể ược đ , ch a tr l i các câu h i giáo viên nêu : ề ư ả ờ ỏ "Bài toán cho bi t ế
gì ? Chúng ta ph i tìm gì ? ả ”
. T duy c a các em ch y u d a vào đ c đi m tr c quan. Nh ng cóư ủ ủ ế ự ặ ể ự ư
nh ng bài toán có l i văn l i c n nhi u đ n t duy tr u tữ ờ ạ ầ ề ế ư ừ ượng nên h c sinh lúngọ túng, g p nhi u khó khăn, th m chí không làm đặ ề ậ ược các d ng toán đi n hình.ạ ể
* Bài toán có l i văn có n i dung hình h c ờ ộ ọ
Khi bài toán yêu c u tính chu vi hình ch nh t thì l i áp d ng quy t c tínhầ ữ ậ ạ ụ ắ chu vi hình vuông và ngượ ạc l i khi bài toán yêu c u tính chu vi hình vuông thì l iầ ạ
áp d ng quy t c quy t c tính chu vi hình ch nh t.ụ ắ ắ ữ ậ
Khi bài toán yêu c u tính chu vi hình vuông và chu vi hình ch nh t thìầ ữ ậ
h c sinh không n m ch c quy t c đ v n d ng quy t c tính, nh m gi a tính chuọ ắ ắ ắ ể ậ ụ ắ ầ ữ
vi hình vuông sang tính di n tích hình vuông, nh m gi a tính chu vi hình chệ ầ ữ ữ
nh t sang tính di n tích hình ch nh t.ậ ệ ữ ậ
Trong bài gi i bài toán v chu vi, di n tích các hình khi vi t tên đ n v đo,ả ề ệ ế ơ ị các em còn b sót, nh m l n. Thông thỏ ầ ẫ ường kích thước chi u dài và chi u r ngề ề ộ cùng đ n v đo nào thì chu vi có cùng đ n v đo đó, nh ng v i di n tích thì đ n vơ ị ơ ị ư ớ ệ ơ ị
đo l i khác. Ví d : V i hình ch nh t có chi u dài 9 cm, chi u r ng 6cm thì đ nạ ụ ớ ữ ậ ề ề ộ ơ
v đo c a chu vi là cm, nh ng đ n v đo c a di n tích là cmị ủ ư ơ ị ủ ệ 2.
Trong trường h p s đo các c nh không cùng đ n v thì h c sinh ch aợ ố ạ ơ ị ọ ư
bi t đ i ra cùng đ n v đo.ế ổ ơ ị
H c sinh nh n di n hình ch m, không hi u thu t ng toán h c, khôngọ ậ ệ ậ ể ậ ữ ọ
bi t bài đã cho d ki n nào đ áp d ng vào gi i toán. Không n m đế ữ ệ ể ụ ả ắ ược các thao tác gi i toán, không bi t t duy bài toán (b ng l i ho c hình v ) nên trình bày saiả ế ư ằ ờ ặ ẽ
l i gi i, sai bài toán, đáp s sai, thi u.ờ ả ố ế
M t s h c sinh còn nh m khi bài toán cho chu vi hình vuông đi tìm c nh,ộ ố ọ ầ ạ
h c sinh không hi u bài toán ngọ ể ượ ạc l i áp d ng công th c c nh hình vuông b ngụ ứ ạ ằ chu vi chia cho 4
Trang 8 Ngoài ra còn m t s bài toán đòi h i h c sinh ph i t duy tìm các côngộ ố ỏ ọ ả ư
th c đã cho đ gi i. Kh năng gi i bài toán mang tính ch t t ng h p ki n th cứ ể ả ả ả ấ ổ ợ ế ứ
c a các em còn h n ch , các em quên m t ki n th c cũ liên quan nên gi i bàiủ ạ ế ấ ế ứ ả toán b sai.ị
*Bài toán liên quan đ n rút v đ n v ế ề ơ ị
D ng 1 ạ
+ Bước 1: Rút v đ n v , tìm giá tr m t ph n.ề ơ ị ị ộ ầ
H c sinh nh m khi tr l i ch a rõ ràng.ọ ầ ả ờ ư
Sau khi th c hi n phép tính chia ghi đ n v sai v i câu tr l i.ự ệ ơ ị ớ ả ờ
Ví d : Bài 1 trang 128. ụ Có 24 viên thu c ch a đ u trong 4 v H i 3 v thu cố ứ ề ỉ ỏ ỉ ố
Bước 1: Tìm giá tr m t ph n th c hi n phép chia.ị ộ ầ ự ệ
Bước 2 : Bi t giá tr m t ph n th c hi n phép chia đ tìm k t qu theoế ị ộ ầ ự ệ ể ế ả câu h i c a bài toán.ỏ ủ
H c sinh thọ ường sai : Tr l i sai, ghi đ n v nh m.ả ờ ơ ị ầ
Ví d :ụ Có 45 h c sinh x p thành 9 hàng đ u nhau. H i có 60 h c sinh thìọ ế ề ỏ ọ
x p đế ược bao nhiêu hàng nh th ?ư ế
Bước 1: tìm giá tr m t ph n.ị ộ ầ
H c sinh vi t l i gi i sai ọ ế ờ ả (M i hàng x p đ ỗ ế ượ c bao nhiêu h c sinh là ọ ). L iờ
gi i đúng làả (M i hàng x p đ ỗ ế ượ ố ọ c s h c sinh là )
Bước 2 : l i gi i 2 h c sinh ghi đ n v saiỞ ờ ả ọ ơ ị (l y 60 : 5 = 12 (h c sinh). ấ ọ
Ghi đ n v đúng ph i làơ ị ả (l y 60 : 5 = 12 (hàng) ấ
Trang 9* Theo th ng kê khi d y d ng toán có l i văn, nh ng bài đ u tiên HKIố ạ ạ ờ ữ ầ ở
n m ki n th c không v ng, không sâu, không hi u đắ ế ứ ữ ể ược b n ch t c a v n đ ,ả ấ ủ ấ ề
ch bi t áp d ng r p khuôn, máy móc.ỉ ế ụ ậ M t s giáo viên còn ch a quan tâm đ nộ ố ư ế
h c sinh ch a hoàn thành.ọ ư
* T phía h c sinh: ừ ọ
Vi c lĩnh h i ki n th c các l p trệ ộ ế ứ ở ớ ước ch a đ y đ , còn nh ng l h ngư ầ ủ ữ ỗ ổ
v ki n th c. M t s em có thái đ h c t p ch a t t, ng i c g ng, thi u t tinề ế ứ ộ ố ộ ọ ậ ư ố ạ ố ắ ế ự
Kĩ năng nh n d ng bài toán và kĩ năng th c hành di n đ t b ng l i văn còn h nậ ạ ự ễ ạ ằ ờ ạ
ch M t s em ti p thu bài m t cách th đ ng, ghi nh bài còn máy móc nênế ộ ố ế ộ ụ ộ ớ còn chóng quên các d ng toán.ạ
H c sinh đi h c th t thọ ọ ấ ường. Vi c nh n th c c a m t s em còn ch m,ệ ậ ứ ủ ộ ố ậ
ch a ch u khó h c.ư ị ọ
M t s h c sinh ti p thu ch m nên có tâm lí chán h c, thộ ố ọ ế ậ ọ ường xuyên nghỉ
h c nhà đi làm giúp b m ho c làm thuê. M t s em có tính hi u đ ngọ ở ố ẹ ặ ộ ố ế ộ
thường trêu gh o, nói chuy n, đùa gi n trong gi h c.ẹ ệ ỡ ờ ọ
* T phía cha m h c sinh ừ ẹ ọ
Ph huynh ch a quan tâm đ n vi c h c c a con em mình, các em ch a cóụ ư ế ệ ọ ủ ư
ý th c h c t p, rèn luy n tu dứ ọ ậ ệ ưỡng đ o đ c nên giáo viên ph i t n nhi u côngạ ứ ả ố ề
s c đ d y b o các em. R tứ ể ạ ả ấ ít g p g giáo viên đ trao đ i v vi c h c t p, sinhặ ỡ ể ổ ề ệ ọ ậ
ho t c a con em mình trạ ủ ở ường cũng nh nhà. ư ở M t s ph huynh coi vi c giáoộ ố ụ ệ
d c tr là b n ph n và trách nhi m c a nhà trụ ẻ ổ ậ ệ ủ ường mà đ c bi t là c a giáo viên.ặ ệ ủ
Có r t nhi u nguyên nhân nh hấ ề ả ưởng đ n k t qu d y và h c, xong đâyế ế ả ạ ọ
ch là m t s nguyên nhân, mà trong chỉ ộ ố ương trình công tác và nghiên c u làm đứ ề tài tôi phát hi n ra. Nh ng nguyên nhân trên tác đ ng l n nhau làm gi m h ngệ ữ ộ ẫ ả ứ thú h c t p c a h c sinh, làm cho các em thi u t tin ch a c g ng vọ ậ ủ ọ ế ự ư ố ắ ươn lên
d n đ n k t qu h c t p không t t.ẫ ế ế ả ọ ậ ố
Đ kh c ph c nh ng t n t i trên c n ph i có bi n pháp kh c ph c h p lí.ể ắ ụ ữ ồ ạ ầ ả ệ ắ ụ ợ
Trang 103. N i dung và hình th c c a gi i pháp.ộ ứ ủ ả
a. M c tiêu c a gi i phápụ ủ ả
Đ a ra m t s bi n pháp, giúp h c sinh kh c ph c khó khăn, khi gi i cácư ộ ố ệ ọ ắ ụ ả bài toán đi n hình l p 3, góp ph n nâng cao ch t lể ở ớ ầ ấ ượng d y và h c toán ạ ọ ở
Ti u h c.ể ọ
b. N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp.ộ ứ ự ệ ả
b.1. N i dung d y các bài hình h c và bài toán liên quan đ n rút v đ n v ộ ạ ọ ế ề ơ ị
* Yêu c u chu n ki n th c, k năng c n đ t đ ầ ẩ ế ứ ỹ ầ ạ ượ c.
Bài toán có n i dung hình h c : Bi t tính chu vi di n tích hình ch nh t,ộ ọ ế ệ ữ ậ hình vuông (theo quy t c).ắ
Bài toán liên quan đ n rút v đ n v : H c sinh bi t gi i và trình bày bàiế ề ơ ị ọ ế ả
gi i các bài toán có l i văn, có đ n hai bả ờ ế ước tính liên quan đ n rút v đ n v ế ề ơ ị
b.2. Các gi i pháp kh c ph c ả ắ ụ
Trang 11Vi c d y h c gi i toán ti u h c là giúp h c sinh t tìm hi u đệ ạ ọ ả ở ể ọ ọ ự ể ược m iố quan h gi a cái đã cho và cái ph i tìm, mô t quan h đó b ng c u trúc phépệ ữ ả ả ệ ằ ấ tính c th , th c hi n phép tính, trình bày l i gi i bài toán. Giáo viên c n ph i tụ ể ự ệ ờ ả ầ ả ổ
ch c cho h c sinh n m v ng khái ni m toán h c, c u trúc phép tính, các thu tứ ọ ắ ữ ệ ọ ấ ậ
ng …T ch c cho h c sinh th c hi n các bữ ổ ứ ọ ự ệ ước gi i toán. V y qua quá trìnhả ậ nghiên c u th c hi n đ tài, tôi xin đ a ra m t s gi i pháp sau đây.ứ ự ệ ề ư ộ ố ả
Gi i pháp 1: Kh c sâu nh ng ki n th c ả ắ ữ ế ứ
Đây là v n đ vô cùng quan tr ng trong vi c truy n t i ki n th c cho h cấ ề ọ ệ ề ả ế ứ ọ sinh, thay th cho vi c giáo viên áp đ t ki n th c cho h c sinh, bu c h c sinhế ệ ặ ế ứ ọ ộ ọ
ph i thu c lòng nh ng đi u giáo viên thuy t trình (phả ộ ữ ề ế ương pháp d y h c truy nạ ọ ề
th ng) b ng vi c giáo viên là ngố ằ ệ ườ ẫi d n d t các em t mình tìm tòi khám pháắ ự
ki n th c m i (phế ứ ớ ương pháp d y h c tích c c). Trong quá trình gi ng d y giáoạ ọ ự ả ạ viên c n v n d ng tri t đ bi n pháp này vì h c sinh mu n gi i đầ ậ ụ ệ ể ệ ọ ố ả ược các bài toán thì c n ph i đầ ả ược trang b đ y đ nh ng ki n th c có liên quan đ n vi cị ầ ủ ữ ế ứ ế ệ
gi i toán mà nh ng ki n th c này ch y u đả ữ ế ứ ủ ế ược cung c p qua các ti t lý thuy t.ấ ế ế
Do v y dậ ướ ự ẫi s d n d t c a giáo viên, h c sinh c n tìm ra đắ ủ ọ ầ ược cách gi i bàiả toán và c n ph i đầ ả ược chính xác nh s giúp đ c a giáo viên. Qua quá trình tờ ự ỡ ủ ự tìm tòi, khám phá ki n th c m i d a trên nh ng cái đã bi t giúp các em hi u sâuế ứ ớ ự ữ ế ể
h n, nh lâu ki n th c y h n n u nh t mình tìm ra ki n th c y.ơ ớ ế ứ ấ ơ ế ư ự ế ứ ấ
B t k bi n pháp m i nào cũng ph i d a trên m t s ki n th c, kĩ năng đãấ ỳ ệ ớ ả ự ộ ố ế ứ
bi t. Ngế ười giáo viên c n n m ch c r ng : Đ hi u đầ ắ ắ ằ ể ể ược bi n pháp m i, h cệ ớ ọ sinh c n bi t gì ? đã bi t gì ? (c n ôn l i), đi u gì là m i (tr ng tâm c a bài) c nầ ế ế ầ ạ ề ớ ọ ủ ầ
d y k ; các ki n th c, kĩ năng cũ s h tr cho ki n th c, k năng m i.ạ ỹ ế ứ ẽ ỗ ợ ế ứ ỹ ớ
Trên c s đó, ph n đ u tôi ôn l i ki n th c có liên quan b ng các hìnhơ ở ầ ầ ạ ế ứ ằ
th c nh sau : H i đáp mi ng, làm bài t p, s a bài t p v nhà (nh ng bài cóứ ư ỏ ệ ậ ử ậ ề ữ
đi m t a ki n th c có liên quan đ chu n b cho bài m i).ể ự ế ứ ể ẩ ị ớ
Cu i m i bài h c, tôi luôn luôn kh c sâu ki n th c c b n, tr ng tâm c n ghiố ỗ ọ ắ ế ứ ơ ả ọ ầ
nh cho các em. ớ
Mu n cho các em có th nh và v n d ng các công th c, tôi th ng xuyên choố ể ớ ậ ụ ứ ườ
h c sinh ôn t p, t ng h p, tăng c ng so sánh, đ i chi u đ h th ng hóa các quy t cọ ậ ổ ợ ườ ố ế ể ệ ố ắ
và công th c tính toán, giúp các em hi u và nh lâu, tái hi n nhanh. ứ ể ớ ệ
Nh ng ki n th c các em c n nh c th nh sau :ữ ế ứ ầ ớ ụ ể ư
* Đ i v i lo i toán có n i dung hình h c : ố ớ ạ ộ ọ
Vi c cho h c sinh nh đ c đi m c a hình vuông, hình ch nh t cũng r tệ ọ ớ ặ ể ủ ữ ậ ấ quan tr ng. Đ h c sinh bi t v n d ng cho đúng quy t c, công th c ng v i hìnhọ ể ọ ế ậ ụ ắ ứ ứ ớ đó
Trang 12H c sinh c n n m ch c quy t c, công th c tính, t đó m i rèn luy n đọ ầ ắ ắ ắ ứ ừ ớ ệ ượ c
k năng tính toán. tôi yêu c u h c sinh ghi nh công th c tính chu vi, di n tíchỹ ầ ọ ớ ứ ệ
c a hình vuông ho c hình ch nh t.ủ ặ ữ ậ
Mu n tính chu vi hình ch nh t ta l y chi u dài c ng chi u r ng (cùng ố ữ ậ ấ ề ộ ề ộ
đ n v đo) r i nhân v i 2 ơ ị ồ ớ
Mu n tính chi u r ng ta tính n a chu vi r i tr chi u dài.ố ề ộ ử ồ ừ ề
Mu n tính chi u dài ta tính n a chu vi r i tr chi u r ng.ố ề ử ồ ừ ề ộ
Tôi cho h c sinh hi u ọ ể "n a chu vi” ử chính là t ng c a chi u dài và chi uổ ủ ề ề
r ng.ộ
Mu n tính di n tích hình ch nh t ta l y chi u dài nhân v i chi u r ng ố ệ ữ ậ ấ ề ớ ề ộ (cùng m t đ n v đo) ộ ơ ị
Mu n tính chi u r ng ta l y di n tích chia cho chi u dài.ố ề ộ ấ ệ ề
Mu n tính chi u dài ta l y di n tích chia cho chi u r ng.ố ề ấ ệ ề ộ
Mu n tính chu vi hình vuông ta l y đ dài m t c nh nhân v i 4 ố ấ ộ ộ ạ ớ
Mu n tính c nh hình vuông ta l y chu vi chia cho 4.ố ạ ấ
Mu n tính di n tích hình vuông ta l y đ dài m t c nh nhân v i chính nó ố ệ ấ ộ ộ ạ ớ
Mu n tính c nh hình vuông ta tìm s nào nhân v i chính nó thì b ng di nố ạ ố ớ ằ ệ tích
Ví d : S = 36cmụ 2 thì c nh là 6cm, vì 36 = 6 x 6.ạ
V i bài t p này h c sinh ch c n v n d ng đúng quy t c, công th c đãớ ậ ọ ỉ ầ ậ ụ ắ ứ
được trang b là gi i đị ả ược ngay. Cũng có nh ng bài toán đòi h i h c sinh ph i cóữ ỏ ọ ả
kh năng t duy thì m i gi i đả ư ớ ả ược. Do v y, tôi luôn rèn cho các em k năng kh cậ ỹ ắ sâu ki n th c này.ế ứ
Tôi l u ý cho h c sinh :ư ọ
+ Khi gi i bài toán không có cùng đ n v đo thì ph i bi t đ i ra cùng m tả ơ ị ả ế ổ ộ
đ n v đo.ơ ị
Trang 13Ví d : S đo c nh theo mm, s đo di n tích theo cmụ ố ạ ố ệ 2. V y ph i đ i s đoậ ả ổ ố
c nh ra cm.ạ
+ V i hình ch nh t có s đo chu vi là cm, thì đ n v đo c a di n tích là cmớ ữ ậ ố ơ ị ủ ệ 2+ V i hình vuông có s đo chu vi là cm thì đ n v đo c a di n tích hìnhớ ố ơ ị ủ ệ vuông là cm2
=> Tóm l i v i hai d ng toán liên quan rút v đ n v này đ u có hai bạ ớ ạ ề ơ ị ề ướ c
gi i, tôi hả ướng d n cho h c sinh n m v ng các bẫ ọ ắ ữ ướ ủc c a 2 d ng nh sau : ạ ư
Bước 1 : Rút v đ n v t c là tìm giá tr m t ph n ề ơ ị ứ ị ộ ầ (đ u gi ng nhau) ề ố