+ Nhóm : Gồm các nguyên tố có cùng số lớp electon lớp ngoài cùng đ-ợc xếp thành một cột dọc theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử Quy luật biến đổi tính chất chu kì , nhóm.. T
Trang 1Nắm đợc axit cacbonic là axit yếu , không bền
Nắm đợc tính tan của một số muối cacbonat và các axit mạnh hơn tạo
thành CO2 và ứng dụng của một số muối cacbonat
Biết đợc chu trình của cacbon trong tự nhiên để khẳng định vật chất chỉ
biến đổi từ dạng này sang dạng khác chứ không bị mất đi
III Hoạt động dạy và học
Hoạt động 1
Kiểm tra bài cũ
GV :
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi
Giới thiệu câu hỏi trên màn hình
Câu1: Hãy viết PTHH của CO với :
a Khí oxi
b CuO
Cho biết loại phản ứng , điều kiện
phản ứng , vai trò cuat CO và ứng
dụng của mỗi phản ứng
Câu 2 : trình bày phơng pháp hoá
GV Khí CO2 hoà tan trong nớc không
? Với tỉ lệ thể tích bằng bao nhiêu ?
b CuO + CO Cu + CO2 ( P Oxi hoá khử )
Vai trò của CO : chất khử ứng dụng :
a, Làm nhiên liệu
b, Điều chế kim loại
HS 2 trả lời : dùng dd nớc vôi trong Ca(OH)2 + CO2 CaCO3 + H2O
H2CO3 CO2 + H2O
Trang 2Thµnh phÇn ph©n tö cã chøa gèc
nµo ?
GV: Dùa vµo sù cã hay kh«ng
nguyªn tö H axit trong gèc axit cã
thÓ chia muèi cacbonat thµnh mÊy
lo¹i ?
Nªu vÝ dô
2 TÝnh chÊt :
a TÝnh tan :
GV: Yªu cÇu HS nh¾c l¹i tinh tan cña
muèi cacbo nat
b TÝnh chÊt ho¸ häc :
GV: Yªu cÇu HS dùa vµo kiÕn thøc
nªu vµi tÝnh chÊt ho¸ häc co thÓ cã
cña muèi cacbonat
dd muèi hi®rocacbonat + dd kiÒm
muèi trung hoµ + H2O
GV: Yªu cÇu HS nghiªn cøu II 3
Gäi HS nªu øng dông
Bµi 1: H·y cho biÕt c¸c cÆp chÊt sau ,
cÆp chÊt nµo cã thÓ t¸c dông víi nhau
HS : Muèi cacbonat lµ muèi cña axit cacbonic
Cã chøa gèc : - HCO3 ; = CO3
HS tr¶ lêi + ghi
Cã hai lo¹i muèi :
a Muèi cacbonat trung hoµ : Na2CO3, CaCO3
b Muèi cacbo nat axit : HaHCO3 ,Ca(HCO3)2
HS ghi vµo vë :Muèi cacbo nat + dd axit m¹nh muèi míi + CO2 + H2O
Na2CO3 + 2HCl 2 NaCl + CO2 + H2ONaHCO3 + HCl NaCl + CO2 + H2O
HS thùc hiÖn nh trªn Ghi vë
Mét sè dd muèi cacbonat + dd baz¬ muèi cacbonat + baz¬ míi
K2CO3 + Ca(OH)2 CaCO3 + 2KOHHS:
Na2CO3 ) oxit + CO2 ↑CaCO3 CaO + CO2
HS quan s¸t h×nh tr¶ lêi
HS ghi vë Muèi hi®rocacbonat muèi trung hoµ +
CO2 + H2O
HS tr¶ lêi :CaCO3 s¶n xuÊt xi m¨ng , v«i
Na2CO3 nÊu xµ phßng , thuû tinh NaHCO3 : dîc phÈm , ho¸ chÊt
HS : ghi vë SGK tr 90
HS nghe + ghi vë + SGK
HS lµm c¸ nh©n
a H2SO4 + 2 KHCO3 K2SO4 + 2CO2↑ +
Trang 3.Viết phơng trình phản ứng và giải
thích
GV : Kiểm tra bài làm của một số HS
Bài 2 Trình bày phơng pháp hoá học
phân biệt các chất rắn : BaSO4
IV Rút kinh nghiệm
Tiết 38 SILIC- Công nghiệp silicat
Ngày dạy :09/01/2008
I Mục tiêu
1 Kiến thức
Giúp HS :
Nắm đợc silic là phi kim , SiO2 là oxit axit
Biết đợc thế nào là công nghiệp silicat
Hiểu đợc cơ sở khoa học của quá trình sản xuất đồ gốm , xi măng , thuỷ
GV: Nội dung bài giảng
Tranh giới thiệu một số sản phẩm : sứ , gốm , gạch , ngói , thuỷ tinh Sơ đồ lò quay sản xuất clanke
HS : Bảng trong + bút lông
III Tiến trình lên lớp
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
GV: yêu cầu HS trả lời câu hỏi chiếubài tập lên màn hình
Bài 1 : Dựa vào tính chất cảu muối cacbonat Hãy nêu tính chất cảu K2CO3 Viết PTHH minh hoạ
Trang 4K2CO3 + Ca(OH)2 CaCO3 + 2KOH
Bài 2: Viết PTHH thực hiện biến hoá Ghi rõ điều kiện phản ứng
GV: Si là phi kim nên SiO2 là phi
kim loại gì ? Vì sao ?
SiO2 là oxit axit nên có tính chất hoá
HS nghe + ghi Trong tự nhiên :
Si chiếm 1/4 khối lợng vỏ đất
Là nghuyên tố thứ 2 có nhiều trong vỏ quả
đất Tồn tại dạng hợp chất
HS trả lời :Chất rắn màu xám khó nóng chảy Silic ttinhkhieets là chất bán dẫn Phi kim hoạt động yếu hơn C, Cl Tác dụng với O2 ở nhiệt độ cao :
Si + O2 SiO2
HS ghi vào vở SGK HS: SiO2 là ox axit tơng ứng với ( H2SiO3)
HS trả lời + ghi
a Tác dụng với kiềm :SiO2 + NaOH H2SiO3 + H2O Natri silicat
b Tác dụng với oxit baz[ :SiO2 + CaO CaSiO3
Trang 5Giait thích : Fenpat là khoáng vật có
các thành phần gồm các oxit của Si
nhôm , kali, natri, canxi
b Các công đoạn chính :
GV: Cho HS nghiên cứu SGK
Sản xuất gốm gồm những giai đoạn
GV: Yêu cầu HS nghiên cứu SGK ,
từ đó nêu nguyên liệu chính để sản
xuất thuỷ tinh
b Các công đoạn chính
GV: Thuyết trình
( GV giới thiệu qua về việc tạo ra vật
phẩm , tính chất của thuỷ tinh )
* Các PTHH
GV giới thiệu
c Các cơ sở sản xuất chính
GV: Hỏi -HS trả lời - GV bổ sung
HS : ( Đất sét + thạch anh + fenpat ) + H2O nhào nhuyện khối dẻo
Tạo hình Sấy khô
Nung ở nhiệt độ cao thích hợp
HS : ghi vở SGK
HS : Trả lời + ghi Đất sét , đá vôi
SiO2 + CaO CaSiO3
Na2CO3 + SiO2 Na2SiO3 + H2O
Na2SiO3 , CaSiO3 là thành phần chính của thuỷ tinh
HS nghe HS: Hải Phòng , Hà Nội , Bắc Ninh , Đà Nẵng , TP HCM
Trang 6SiO2 + NaOH Na2SiO3 + H2O
Bài 2 : Viết các PTHH thực hiện những chuyển đổi hoá học sau :
Cấu tạo bảng tuần hoàn : ô nguyên tố , chu kì , nhóm , hiểu đợc :
+ Ô nguyên tố cho biết : Số hiệu nguyên tử , kí hiệu hoá học , tên nguyên tố , nguyên tử khối
+ Chu kì : Gồm các nguyên tố cùng số lớp electron trong nguyên tử đợcxếp thành hàng ngang theo chiều tăng của điện tích hạt nhân trong nguyên tử
+ Nhóm : Gồm các nguyên tố có cùng số lớp electon lớp ngoài cùng
đ-ợc xếp thành một cột dọc theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử
Quy luật biến đổi tính chất chu kì , nhóm
5 Sơ đồ cấu tạo nguyên tử của một nguyên tố
HS: Ôn lại kiến thức về cấu tạo nguyên tử
III Tiên trình bài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
GV hỏi : Nội dung chính của chơng 2 và 3 là gì ?
Hiện nay có khoảng bao nhiêu nguyên tố hoá học
3 Bài mới
Vào bài : Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học đợc cấu tạo nh thế nào và có ý nghĩa gì , ta se tìm hiểu qua bài hôm nay
Trang 7Hoạt động của GV Hoạt động của HS
GV giới thiệu : Bảng tuần hoàn trên
100 nguyên tố và mõi nguyên tố đợc
Thí dụ : Số hiệu nguyên tử Natri là 11
cho biết gì về nguyên tố đó
Yêu cầu HS cho ví dụ khác để biết số
hiệu nguyên tử cho biết những gì ?
Gv yêu cầu HS tìm hiểu trong SGK để
thấy đợc các chu kì có đặc điểm gì
giống nhau ? chu kì là gì ?
Nhìn vào bảng tuần hoàn em cho biết
có mấy chu kì ?
GV: giới thiệu có 7 chu kì trong đó các
chu kì 1, 2, 3, là các chu kì nhỏ , các
chu kì 4 , 5 , 6 , 7 là các chu kì lớn
Từ các thông tin chung về chu kì , kết
hợp quan sát sơ đồ cấu tạo nguyên tử
của một số nguyên tố
GV yêu cầu HS vận dụng để tìm hiểu
chu kì 1, 2 ,3
I Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố hoá học trong bảng tuần hoàn
HS đọc SGK phần I , quan sát bảng tuần hoàn , nghiên cứu , thảo luận để trả lời câu hỏi
* Kết luận :
Trong bảng tuần hoàn , các nguyên tố
đợc sắp xếp theo chiều tăng dần của
* Kết luận :
Ô nguyên tố cho biết : Số hiệu nguyên
tử , KHHH , tên nguyên tố , nguyên tử khối của nguyên tố
điện tích hạt nhân tăng dần
Có 7 chu kì
HS quan sát trên bảng hệ thống tuần hoàn lần lợt các chu kì Thảo luận để phân biệt chu kì nhỏ với chu kì lớn
HS hoạt động theo nhóm vận dụng thông tin về chu kì , quan sát trên bảng
Trang 8GV yêucầu HS quan sát , tìm hiểu chu
kì I và trả lời câu hỏi :
Tơng tự đối với chu kì 2 , Gv yêu cầu
HS xét chu kì 2 có gì giống với chu kì
1 về sự biến thiên điện tích hạt nhân ,
về số lớp electron trong nguyên tử tứ Li
nguyên tử trong chu kì ?
Yêu cầu HS quan sát nhóm I , nhóm
VII của bẳng tuần hoàn , đồng thời
xem sơ đồ cấu tạo nguyên tử Li , Na
( nhóm I ) và nguyên tử Cl , Br ( nhóm
VII ) đẻ trả lời câu hỏi
các nguyên tố trong cùng một nhóm có
đặc điểm gì giống nhau ?
Sau khi HS trả lời GV chốt lại đặc
điểm của nhóm
Dựa vào thông tin trung về nhóm
nguyên tố , GV yêu cầu các nhóm HS
quan sát nhóm I và nhóm VII ,thảo
2 nguyên tố : hiddro và heli ,
Có 1 lớp electron trong nguyên tử
HS rút ra nhận xét :Trong mỗi chu kì , điện tích hạt nhân tăng dần
Số thứ tự của chu kì bằng số lớp electron
3 Nhóm
HS hoạt động theo nhóm , quan sát nhóm I , nhóm VII , thảo luận để trả lờicâu hỏi :
+ Các nguyên tố trong cùng một nhóm
có số electron lớp ngoài cùng bằng nhau
+ Số thứ tự của nhóm bằng số elẻcton lớp ngoài cùng của nguyên tử
Quan sát nhóm I và nhóm VII rút ra nhận xét :
Điện tích hạt nhan tăng dần từ F đến At
Trang 9* Kết luận :
Nhóm gồm các nguyên tố mà nguyên
tử của chúng có số lớp electron lớp ngoài cùng bằng nhau và do đó tính chất tơng tự nh nhau đợc xếp thành cột theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử
Số thứ tự của nhóm bằng số electron lớp ngoài cùng của nguyên tử
Số electron lớp ngoài cùng của mỗi nguyên tử đó ?
2 Em hãy kể tên 3 nguyên tố mà nguyên tử của chúng đều có 3 electron lớp ngoài cùng ? Số lớp electron của mỗi nhóm nguyên tử đó ?
Cấu tạo bảng tuần hoàn : ô nguyên tố , chu kì , nhóm , hiểu đợc :
+ Ô nguyên tố cho biết : Số hiệu nguyên tử , kí hiệu hoá học , tên nguyên tố , nguyên tử khối
+ Chu kì : Gồm các nguyên tố cùng số lớp electron trong nguyên tử đợcxếp thành hàng ngang theo chiều tăng của điện tích hạt nhân trong nguyên tử
+ Nhóm : Gồm các nguyên tố có cùng số lớp electon lớp ngoài cùng
đ-ợc xếp thành một cột dọc theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử
Quy luật biến đổi tính chất chu kì , nhóm
Trang 105 Sơ đồ cấu tạo nguyên tử của một nguyên tố
HS: Ôn lại kiến thức về cấu tạo nguyên tử
III Tiên trình bài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
GV: 1 Em hãy kể tên 5 nguyên tố mà nguyên tử của chúng đều có 4 lớp electron
Số electron lớp ngoài cùng của mỗi nguyên tử đó ?
2 Em hãy kể tên 3 nguyên tố mà nguyên tử của chúng đều có 3
electron lớp ngoài cùng ? Số lớp electron của mỗi nhóm nguyên tử đó ?
3 Bài mới
Hoạt động 1
Yêu cầu HS quan sát các chu kì cụ thể
sau đó rút ra quy luật biến đổi tính chất
chung trong một chu kì
Yêu cầu HS quan sát chu kì 2để trả lời
các ý sau :
+ Số lợng nguyên tố
+ Số thứ tự của nhóm cho ta biết điều
gì ? Từ đó em hãy cho biết số electron
lớp ngoài cùng của từng nguyên tử từ
Tính kim loại , tính phi kim của của
các nguyên tố trong một chu kì khi đi
từ đầu tới cuối chu kì
Cho ví dụ minh hoạ
Gv giới thiệu cho HS quy luật biến đổi
trong cgu kì và nhấn mạnh : Đầu chu
kì là một kim loại kiềm , cuối chu kì là
một halogen , kết thúc chu kì là khí
hiếm
Yêu cầu HS quan sát nhóm I , nhóm
VII rút ra nhận xét về sự biến đổi số
lớp electron
GV thông báo quy luật biến đổi tính
kim loại , tính phi kim trong nhóm để
III Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn
1 Trong một chu kì
HS hoạt động nhóm , quan sát chu kì
2 , thảo luận để trả lời lần lợt các ý của
GV đã đa ra trên màn hình :+ Có 8 nguyên tố
+ Số e lớp ngoài cùng của nguyên tử :
Li ( nhóm I ) có 1e lớp ngoài cùng
Be ( nhóm II ) có 2e lớp ngoài cùng
Ne ( nhóm III ) có 3e lớp ngoài cùng + Tính kim loại giảm dần , tính phi kim tăng dần
HS tiếp tục quan sát chu kì 3 theo các thông tin nh trên để đa ra các ý trả lời
Đại diên nhóm HS đa ra nhận xét chung :
+ Số e lớp ngoái cùng tăng từ 1 đến 8 + Tính kim loại giảm dần , tính phi kim tăng dần
VD : Na > Mg ; P < S < Cl
* Kết luận :trong một chu kì đi từ đầu tới cuối chu kì theo chiều tăng của điện tích hạt nhân
Số electron lớp ngoài cùng của nguyên
tử tăng dần từ 1 đến 8 electron Tính kim loại của các nguyên tố giảm dần , tính phi kim tăng dần
2 Trong một nhóm
HS quan sát nhóm I , nhóm VII đọc SGK vaftrar lời câu hỏi :
Trang 11HS vận dụng
GV: Nêu vấn đề
Sự biến đổi số lớp electron , quy luật
biến đổi tính phi kim , tính kim loại
trong nhóm có gì khác với chu kì ?
Em cho biết nguyên tố kim loại nào
mạnh nhất và khi kim nào mạnh nhất ?
+ Nêu quy luật biến đổi tính chất tronmh nhóm :
Khi đi từ trên xuống dới :
Số lớp electron của nguyên tử tăng dần
Tính kim loại của các nguyên tố tăng dần , tính phi kim giảm dần
VD: Li < Na < K , F > Cl > Br Kim loại mạnh nhất là franxi Phi kim mạnh nhất là flo
Phiếu học tập số 2
1 Qua tìm hiểu tính chất biến thiên của các nguyên tố trong một chu kì , trong một nhóm , hãy giải thích vì sao có tên gọi Bảng tuần hoàn /
Cho ví dụ minh hoạ
2 Em hãy cho ví dụ chứng minh : trong chu kì , số electron lớp ngoài cùng của nguyên tử tăng dần từ 1 đến 8
3 Em hãy cho ví dụ chứng minh : trong một nhóm , số lớp electron của nguyên tử tăng dần
Hoạt động 2
GV hớng dẫn HS các VD cụ thể , rút ra
nhận xét
GV đa ra thí dụ : Biết nguyên tố X có
số hiệu nguyên tử là 17 , Chu kì 3 ,
nhóm VII
Hãy cho biết cấu tạo nguyên tử , tính
chất của nguyên tố X và so sánh với
nguyên tố lân cận
Qua ví dụ em có nhận xét gì khi biết vị
trí của nguyên tố trong bảng tuần
1 Biết vị trí nguyên tố , ta có thể suy
đoán cấu tạo nguyên tử và tính chất củanguyên tố
HS thảo luận theo nhóm và trả lời : + X có số hiệu là 17 nên điên tích hạt nhân của X bằng 17+ , có 17 electron + X ở chu kì 3 , nhóm VII nên nguyên
tử X có 3 lớp electron , lớp ngoài cùng
có 7 electron + Nguyên tố X 9 clo ) ở cuối chu kì 3 , nên X là phi kimhoatj động mạnh ; Tính phi kim của clo mạnh hơn nguyên
tố đứng trớc có số hiệu nguyên tử là
16 , là lu huỳnh , yếu hơn nguyên tố
đứng trên , số hiệu nguyên tử là 9 , là flo , nhng mạnh hơn nguyên tố đứng d-
ới , số hiệu nguyên tử 35 là Br Yêu cầu đại diện của một nhóm nêu nhận xét
HS đọc phần nhận xét tromg SGK
2 Biết cấu tạo nguyên tử nguyên tố , ta
có ther suy đoán vị trí tính chất của nguyên tố
HS xem ví dụ và tìm câu trả lời :Nguyên tử của các nguyên tố có điện tích hạt nhân là 16+ , chu kì 3 , nhóm
Vi , là một nguyên tố phi kim vì đứng
Trang 12sau đó cho HS đọc nhận xét ở cuối bài
trong SGK
gần cuối chu kì 3 và gần đầu nhóm VI
HS tự rút ra nhận xét sau đó đọc lại nhận xét trong SGK
Số e Số lớp e Số e lớp
ngoài cùng
Củng cố và hệ thống hoá lại kiến thức đã học :
tính chất của phi kim , clo , cacbon , silic ,oxit cacbon và tính chất của muối cacbonat
Cấu tạo bảng tuần hoàn và và sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố trong chu kì , nhóm và ý nghĩa của bảng tuần hoàn
2 Kĩ năng
Rèn luyện các kĩ năng :
Chọn chất thích hợp , lập sơ đồ biến đổi giữa các chất Viết PTHH
Biết xây dựng sự biến đổi giữa các chất và cụ thể hoá thành dãy biến đổi
cụ thể và ngợc lại Viết PTHH biểu diễn biến đổi đó
Biết vận dụng bảng tuần hoàn
+ Cụ thể hoá ý nghĩa của nguyên tố , chu kì , nhóm
nớc
Trang 13+ Vận dụng sự biến đổi tính chất chu kì , nhóm đối với từng nguyên tố
cụ thể , so sánh tính kim loại , tính phi kim của nguyên tố với những nguyên tố lân cận
+ Suy đoán cấu tạo nguyên tử , tính chất của nguyên tố cụ thể từ vị trí và ngợc lại
Ôn tập các nội dung cơ bản của chơng III trớc ở nhà
Phim trong , bút dạ , khăn xoá
III Tiến trình bài giảng
Cho các chất sau đây : SO2 , S , Fe và
H2S
Hãy lập sơ đồ biến đổi gồm các chất
trên để thể hiện hiện tính chất hoá học
của phi kim lu huỳnh
Viết PTHH theo sơ đồ biến đổi trên
Lập sơ đồ mối quan hệ các loại chất
Viết PTHH biểu diễn sự biến đổi đó
Dựa vào sự biến đổi Giữa các chất cụ
thể trên Em hãy lập sơ đồ mối quan
hệ giữa các chất thể hiện tính chất hoá
học của clo
I Kiến thức cần nhớ
H2S S SO2
FeSPhơng trình hoá học :
S + H2 H2S
S + O2 SO2
S + Fe FeSHợp chất Phi kim Oxit axit
Kim loại Muối
Cl2 + H2 2 HCl
Cl2 + 2NaOH NaCl + NaClO +
H2O3Cl2 + 2 Fe 2FeCl3
2 Phơng trình hoá học
Nớc clo
Khí Clo Nớc hiđroclorua Giaven
Trang 14Giáo viên dạy : Trần Đình Hà - Giáo án Hoá Học 9
4 Nêu cấu tào của bảng tuần hoàn ?
+ Ô nguyên tố chpo biết những gì ?
+ Thế nào là chu kì ?
+ Thế nào là nhóm nguyên tố ?
+ Dựa vào banft HTTH em hãy cho
biết đợc những gì ở ô số 16 ?
Em hãy so sánh tính phi kim của lu
huỳnh , tính phi kim của natri với các
GV uốn nắn sai sót của HS
4 Cấu tạo của bảng HTTH gồm :
+ Ô nguyên tố + Chu kì
+ Nhóm Cùng chu kì : P < S < Cl
Na > Mg Cùng nhóm : O > S > Se
Li < Na < K
* Kết luận : Sơ đồ 1, 2, 3, tr 102 và 103 SGK Cấu tạo bảng THTH
Sự biến đổi tính chất của các nguyên
tố kim loại , phi kim trong chu kì , nhóm
ý nghĩa của bảng tuần hoàn
II Luyện tập
Bài tập 1 : Cho các nguyên tố : Cl , S , Si , ca , Na , Mg
Hãy cho biết các nguyên tố nào trong các nguyên tố trên
a, Cùng chu kì với S
b, Có công thức oxit cao nhất dạng RO 3
c, Đơn chất tơng ứng tác dụng với nớc tạo 2 axit
d, Có mặt trong thành phần của thuỷ tinh thờng
b, So sánh tính phi kim của R với P, S ,F
HS trao đổi nhóm và trình bày cách giải
Đại diện nhóm trình bày
a, R thuộc nhóm VII nên coongbth]cs hợp chất khí giữa R với hiđro có dạng RH
R Vậy R là nguyên tố clo
b Tính phi kim của R so vói P, S , F :
Trang 15= 0,4 (mol)
Số mol FexOy :
x
4 0
Ta có ( 56x + 16y )
x
4 0
=32 x y =
2 3
Vậy công thức phân tử của oxit sắt là : Fe2O3
b, Khí sinh ra là khí CO2 cho vào bình nớc vôi trong có phản ứng
Số mol của CaCO3 = 0,6 (mol)
Khối lợng kết tủa thu đợc : 0.6 100 = 60 (g)
4.Củng cố :
Hớng dẫn học sinh giải bài tập 6
Thực hiên sơ đồ cuyển hoá ;
CCOCO2NaHCO3Na2CO3NaClCl2FeCl3Fe
5 Hớng dẫn học ở nhà
Chuẩn bị tiết thực hành bài 33 tr 104 SGK
IV Rút kinh nghiệm
Tiết 42 Thực hành : Tính chất hoá học của phi him
Bột CuO, bột than , nớc vôi trong , NaHCO3 dạng bột , dd Ca(OH)2, NaCl ,
Na2CO3 , CaCO3, dd HCl , AgNO3 , nớc cất
III Tiến trình bài thực hành
1 ổn định
2 Nội dung thực hành
I Tiến hành thí nghiệm
1 Thí nghiệm 1 : Cacbon khử CuO ở nhiệt độ cao
Lấy khoảng 1 thìa con hỗn hợp đồng (II) oxit và bột than cho vào ống nghiệm A Đậy ống nghiệm bằng nút cao su co ống dẫn thuỷ tinh ,đầu ống dẫn
đợc đa vào ống nghiệm khác có chúa dung dịch Ca(OH)2 (Lắp dụng cụ nh hình
vẽ 3.1)
Trang 16Dùng đèn cồn hơ nómh đầu ống nghiệm , sau đó tập trung đun vào đáy ống nghiệm chứa hônd hợp CuO và C
Hớng dẫn học sinh vừa đun vừa quan bsát sự đổi màu của hỗn hợp và hiện tợng xẩy ra trong ống nghiệm đựng dd Ca(OH)2 Sau 4-5 phút , bỏ ống nghiệm b
ra khỏi ống dẫn Quan sát kĩ hỗn hợp trong ống nghiệm A
Viết PTPƯ , giải thích hiện tợng quan sát đợc
Hỗn hợp chất rắn trong ống nghiệm chuyển từ màu đen sang màu đỏ , khí sục vào làm cho dd Ca(OH)2 vẩn đục trắng vì đa có phản ứng
C + 2CuO CO2 + 2 Cu
CO2 + Ca(OH)2 CaCO3 + H2O
Lu ý : Bột CuO đợc bảo quản trong lọ khí khô
Than mới điều chế đợc nghiền nhỏ , sấy khô
Lấy khoảng 1 phần bột CuO với 2-3 phần bột than trộn thật đều
Lấy khoảng 1 thìa nhỏ NaHCO3 cho vào ống nghiệm , đậy ống nghiệm bằng nút cao su có kèm ống dẫn thuỷ tinh
Dẫn đầu ống thuỷ tinh vào ống nghiêm khác đựng dd Ca(OH)2 Lắp dụng
cụ nh hình vẽ 3.2 Dùng đèn cồn hơ nóng đều ống nghiệm , sau đó tập trùn đungnóng ống nghiệm chứa NaHNO3
Hớng dẫn học sinh quan sát hiện tợng giải thích và viết PTHH
Khi bị nung nóng , NaHNO3 phân tích thành Na2CO3 , CO2 , H2O
PTHH: 2NaHCO3 Na2CO3 + H2O + CO2
Lu ý :
Đậy nút ống nghiệm thật kín để CO2 đợc tạo thành đi qua ống dẫn sục vào
dd Ca(OH)2 đây là dấu hiệu chính để nhận biết có phản ứng hoá học xấy ra , nếu ống nghiệm không kín , thí nghiệm sẽ không bảo đảm tính trực quan
3 Thí nghiệm 3 : Nhận biết muối cacbonat và muối clorua
Hớng dẫn học sinh nhận xét để phân loại các chất và xác định cách tiến hành thí nghiệm
Trong 3 chất trên chỉ có 2 chất là muối cacbonat và một chất là muối clorua Có thể nhận ra hai nhóm chất này bằng dd axit Khi đã phân biệt đợc NaCl, còn lại Na2CO3 và CaCO3 có thể nhận ra bằng cách thử tính tan
Sơ đồ nhận biết :
NaCl , Na2CO3 , CaCO3
+HCl Không có phản ứng Có bọt khí CO2
Na2CO3, CaCO3
Hoà vào nớc Không tan Tan trong nớc
Đánh số thí nghiệm 1,2,3 vào 3 lọ đựng 3 hoá chất
Lấy một thìa nhỏ mỗi chất vào ống nghiệm dùng ống nhỏ giọt nhỏ vào mỗi ống nghiệm chừng 1-2 ml dd HCl Nếu ống nghiệm nếu trong suốt , không
có bọt khí bay lên , đựng Na2CO3 và CaCO3
Trang 17nghiệm ống nào không tan thì ống đó chứa CaCO3 còn lại là NaCl và Na2CO3 thửbằng dd HCl
II Công việc cuối buổi thực hành 1 Hớng dẫn học sinh thu dọn hoá chất , rửa
dụng cụ thí nghệm , thu dọn , vệ sinh phòng thí nghiệm
Ký duyệt; ngày tháng 01năm 2008.
Tiết 43 Khái niệm về hợp chất hữu cơ
và hoá học hữu cơ
Ngày soạn : 24/01/2008
I Khái niệm
1 Kiến thức
HS hiểu thế nào là hợp chất hữu cơ và hoá học hữu cơ
Nắm đợc cách phân loại các hợp chất hữu cơ
Hoá chất làm thí nghiệm : Bông , nến , nớc vôi trong
Dụng cụ : Cốc tghuỷ tinh , ống nghiệm , đũa thuỷ tinh
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định trật tự
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Vào bài : Phần trớc của môn hoá học các em đã học về hợp chất vô cơ
Vậy hợp chất hữu cơ có cấu tạo , phân loại ra sao các em đi nghiên cứu chơng này và bài học hôm nay
Hoạt động 1
1 Hợp chất hữu cơ có ở đâu ?
Để trả lời câu hỏi
GV: Giới thiêu tranh vẽ các loại thức
ăn , hoa quả và đồ dùng quen thuộc có
chứa hợp chất hữu cơ đã chuẩn bị sẵn
Sau đó cho HS nhận xét về số lợng hợp
chất hữu cơ và tầm quan trọng của nó
đối với đời sống
2 Hợp chất hữu cơ là gì ?
GV: Để trả lời câu hỏi trên , ta tiến
hành thí nghiệm :
GV: Làm thí nghiệm : đốt cháy bông ,
úp ống nghiệm trên ngọn lửa khi ống
nghiêm mờ đi xoay lại , rót nớc vôi vào
I Khái niệm về hợp chất hữu cơ
1 Hợp chất hữu cơ có ở đâu ?
HS: Nghe và ghi bài
HS: Quan sát hình vẽ mẫu vật
2 Hợp chất hữu cơ là gì ?
HS: Quan sát thí nghiệm HS: Hiện tợng : nớc vôi trong bị vẩn
đục HS: Nớc vôi trong bị vẩn đục vì bông cháy có khgí CO2
HS: Vậy hợp chất hữu cơ là hợp chất của cacbon
HS: suy nghĩ, trả lời
Trang 18chất hữu cơ phân thành hai loại chính :
3 Các hợp chất hữu cơ đợc phân loại nhơ thế nào ?
HS: Nghe và ghi bài
Trong các hợp chất trên , hợp chất
nào là hợp chất vô cơ , hợp chất nào
Hoá học hữu cơ có vai trò quan
trọng nh thế nào đối với đời sống và
a, Hợp chất thuộc hiđrocacbon : C6H12O6 ,
và những chuyển đổi của chúng Ngành hoá học hữu cơ đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh
tế và xã hội
4 Củng cố
HS: Nhắc lại nội dung chính của bài theo hệ thống câu hỏi sau :
Hợp chất hữu cơ là gì ?
Hợp chất hữu cơ đợc phân loại nh thế nào ?
GV: Yêu cầu HS làm bài tập sau
Bài tập 2 :
Hãy chọn câu đúng trong các câu sau :
Câu 1 : Các nhóm chất đều gồem các hợp chất hữu cơ là:
Dẫn xuất của hiđrocacbon
Ngoài cacbon và hiđro , trong phân tử còn có các nguyên tố khác nh oxi , nitơ , clo
VD: C2H6O , CH3Cl
Trang 192 Kĩ năng
Viết công thớc cấu tạo của một số chất đơn giản , phân biệt các công thức khác nhau qua công thức cấu tạo
II Chuẩn bị
Quả cầu cacbon , hiđro , oxi có lỗ khoan sẵn
Các thanh lối tợng trng cho hoá trị của các nguyên tố , ống nhựa để nối các nguyên tử với nhau
Nếu có điều kiện tranh vẽ công thức cấu tạo của rợu etilic và đietyl ete
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
HS1: Nêu khái niệm hợp chất hữu cơ ?
Phân loại các hợp chất hữu cơ ? Cho ví dụ?
GV: Hớng dẫn học sinh biểu diễn hoá
tri giữa các nguyên tử trong phân tử
HS: Các nguyên tố liên kết với nhau theo đúng hoá trị của nó Mỗi liên kết
đợc biểu diễn bằng một nét gạch nối giữa hai nguyên tử,nét gạch nối đó biểudiễn liên kết chung giữa 2 nguyên tử.VD: Phân tử CH4:
H
H C H
Trang 20Trong ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬ c¸c
nguyªn tö cacbon cã thÓ liªn kÕt trùc
tiÕp víi nhau t¹o thµnh m¹ch cacbon
GV: Giíi thiÖu 3 lo¹i m¹ch cacbon vµ
yªu cÇu HS biÓu diÔn trong c¸c ph©n tö
Ph©n tö CH3OH
H
H C OH
H
2 M¹ch cacbon
HS: Nghe vµ ghi bµi
HS: Cã 3 lo¹i m¹ch cacbon M¹ch th¼ng :
H H H H
HCCCCH
H H H H
M¹ch nh¸nh :
H H H
HCCCH
H H HCH H
M¹ch vßng
H H
Trang 21là nguyên nhân làm cho rợu etilic có
tính chất khác với đimetyl ete
H C C H
H H
3 Trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử
HS: Nghe và ghi bài
HS: Nh vậy : Mỗi hợp chất hữu cơ có một trật tự lien kết xác định
II Công thức cấu tạo
HS: Công thức biểu diễn đầy đủ giữa các nguyên tử trong phân tử gọi là côngthức cấu tạo
VD: etilen Công thức cấu tạo của etilen
H - C - C - O-H
H H
Công thức thu ngọn : CH3-CH2-OHHS: Công thức cấu tạo cho biết thành phần trật tự cấu tạo giữa các nguyên tử trong phân tử
Ngày soạn :10/02/2007
Trang 22I Mục tiêu
1 Kiến thức
Nắm đợc tính chất vật lí của metan , chủ yếu là trạng thái và tính tan Nắm đợc công thức cấu tạo và khía niệm về liên kết đơn
Nắm đợc hai tính chất hoá học :
Phản ứng cháy và phản ứng thế bởi clo , từ đó suy ra một số ứng dụng quan trọng
2 Kiểm tra bài cũ
HS1: Em hãy nêu khái niệm và phân loại hợp chất hữu cơ / Cho VD ? Làm bài tập 5.tr 127
HS2: Nêu quy luật cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
3 Bài mới
Vào bài : bài trớc chúng ta đã tìm hiểu chung về hợp chất hữu cơ Hôm nay , chúng ta tìm hiểu một hợp chất hữu cơ cụ thể thuộc loại hiđrocacbon đó là metan
Trong thiên nhiên Metan có ở đâu ?
Tại sao metan có trong bùn ao cống
CH4 có cấu tạo tứ diện đều , tâm tứ
diện là nguyên tử C , đỉnh của tứ diện
II CTPT, CTCT của Metan
H
H C H H
Nguyên tử C lên kết với 4 nguyên tử H tạo thành 1 tứ diện đều
Mỗi nét gạch là một hoá trị Phân tử
CH4 có 4 liên kết C - H
Trang 23III Tính chất hoá học
1 Tác dụng với oxi
CH4 + 2O2 CO2 + 2H2OCa(OH)2 + CO2 CaCO3 + H2OMetan cháy tạo ra CO2 (cacbonđioxit) và
H H
Viết gọn :
CH4 + Cl2 CH3Cl + HClCác nguyên tử H trong phân tử CH4 đợcthay thế hết bởi các nguyên tử clo Goi la phan ửng the
IV ứng dụng :
Làm nhiên liệu , điều chế hiđro , axetilen , muội than và các chất hữu cơ khác
4 Củng cố
Bài tập 1 : Chọn câu trả lời đúng (đánh dấu x )
a Metan là chất khi không màu , có mùi hắc , ít tan trong nớc
Tính chất vật lí của etilen
CTCT của etilen( liên kên kết đôi và đặc tính kém bền của nó )
Tính chất hoá học của etilen ( PƯ cộng là phản ứng đặc trng )
Biết đợc một số ứng dụng của etulen
to
askt
Trang 24Thấy đợc sự khác nhau cơ bản giữa etilen và metan
GV: Nghiên cứu SGK , SGV và các tài liệu tham khảo
Chuẩn bị dụng cụ hoá chất :
+ Dụng cụ : Đèn cồn , diêm , ống nghiệm , giá đỡ , cốc , nút cao su có ống dẫn khí
+ hoá chất : Rợu etilic , H2SO4 đặc , 1 ít hạt cát , dd brom
HS: Đọc SGK nghiên cứu bài mới
Học bài cũ , ôn lại dạng bài tập tính theo PTHH , tính thành phần hỗn hợp
III Tiến trình lên lớp
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Viết CTCT của Metan ? Nêu đặc điểm cấu tạo ? Trình bày tính chất hoá
học và viết PTPƯ đặc trng của Metan ?
vậy thì etilen có cấu tạo nh thế nào ?
Chúng ta nghiên cứu cấu tạo của etilen
1 Etilen coa cháy không ?
GV: Etilen có cháy không ? Vì sao ?
Nếu cháy đợc cho ta những sản phẩm
ETILEN CTPT: C2H4 = 28 ddvC
I Tính chất vật lí
Chất khí , không màu , không mùi , ít tan trong nớc nhẹ hơn không khí Vì :
Trang 25nào ?
2 Etilen có làm mất màu dd brom
không ?
GV: Có thể biểu diễn thí nghiệm ,
hoặc mô tả thí nghiệm brom tác dụng
với etilen
Hớng dẫn HS quan sát hiện tợng ,
nhận nhận xét rút ra kết luận
Trong điều kiện thích hợp C2H4 có
tham gia phản ứng cộng với hiđro
kết với nhau tạo ra phân tử có kích
th-ớc và khối lợng lớn gọi là polietilen
2 Etilen có làm mất màu dd brom không ?
H H
Các chất có liên kết đôi tơng tự nh etilen dễ tham gia phản ứng cộng
3 Các phân tử etilen có kết hợp đợc với nhau không ?
+ CH2=CH2+CH2=CH2+ CH2=CH2
.- CH2=CH2-CH2=CH2-CH2=CH2- Phản ứng trên đợc gọi là phản ứng trùnghợp
IV ứng dụng
- Điều chế chất dẻo , các chất hữu cơ
(r-ợu etylic , axit axetic , )
Trang 26ra CO2 và H2O , đồng thời toả nhiệt
Nắm đợc tính chất đặc trng của axetilen là phản ứng cộng
ứng dụng của axetilen
Nghiên cứu sách vở liên quan
Chuẩn bị bảng phụ , phiếu học tập
Mô hình phân tử axetilen
Hoá chất : CaC2 , dd nớc Br2.Dụng cụ : ống nghiệm , giá đỡ thí nghiệm , ống dẫn khí , diêm
HS:
Tìm hiểu trớc nội dung bài : Axetilen
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Viết CTCT của metan, etilen Nhận xét cấu tạo và nêu tính chất hoá học đặc trng của chúng Viết PTPƯ
cấu tạo của phân tử axetilen bằng các
quả cầu và các đoạn thanh sắt đã đợc
<1)
Vì axetilen ít tan trong nớc
II Cấu tạo
H - C C - H
Viết thu gọn : CH CH
Trang 27GVgiải thích : Để đảm bảo hoá trị IV ,
bắt buộc nguyên tử C phải liên kết với
nguyên tử C khác bằng hai hoá trị nữa
tạo ra liên kết 3
Liên kết ba đợc biểu diễn bằng 3 nét
gạch hoá trị song song với nhau Mỗi
Axetilen có cháy không ? Vì sao ?
Nếu cháy cho ta sản phẩm gì ?
Biểu diễn thí nghiệm đốt cháy axetilen
trong không khí , hớng dẫn học sinh
quan sát , nhận xét màu ngọn lửa so
sánh với CH4 và C2H4 khi cháy ?
Viết PTHH ?
2 Axetilen có làm mất màu dd brom
không ?
GV: Cho HS quan sát màu sắc của dd
brom , và ống nghiệm đựng dd brom bị
mất màu khi tác dụng với C2H2 , biểu
hiện thí nghiệm , nhận xét hiện tợng rút
ra kết kuận , Viết PTHH xẩy ra
Hoạt động 4
Dựa vào thông tin SGK nêu những ứng
dụng của axetilen
Trong liên kết ba có một liên kết tơng
đối bền và hai liên kết kém bền , dễ đứt
ra lần lợt trong các phản ứng hoá học Chọn đáp án C
III Tính chất hoá học
Trang 28IV Rút kinh nghiệm
Phần I Trắc nghiệm khách quan (3,0 điểm)
Hãy khoanh tròn một chữ cái A hoặc B, C, D đứng trớc câu trả lời đúng.Câu 1 (2,0 điểm) Có các khí sau: CO, CO2, H2, Cl2, O2
1 Nhóm gồm các khí đều cháy đợc (phản ứng với oxi) là:
1 Nhóm gồm các nguyên tố phi kim đợc sắp xếp đúng theo chiều tính phi kimtăng dần:
A - Si, Cl, S, P B - Cl, S, P, Si C - Si, S, P, Cl D - Si, Cl, P, S
Phần II Tự luận (7,0 điểm)Câu 3 (3 điểm)
Có 3 chất khí đựng trong 3 lọ riêng biệt: CO, CO2, Cl2
Hãy chứng minh sự có mặt của mỗi chất khí Nêu cách làm và viết cácphơng trình hóa học đã dùng
Câu 4 (4 điểm)
Đốt chát 6 gam cacbon trong bình kín d oxi Sau phản ứng cho 750 mldung dịch NaOH 1M vào bình
a) Hãy viết phơng trình phản ứng
Trang 29b) Tính nồng độ mol của dung dịch thu đợc sau phản ứng Coi thể tích dungdịch thay đổi không đáng kể.
( C = 12, Na = 23, O = 16, H = 1)
Tiết 50 Benzen
I Mục tiêu
Nắm đợc công thức cấu tạo của benzen
Nắm đợc tính chất vật lí , hoá học và ứng dụng của bezen
Củng cố kiến thức về hiđrocacbon , viết các công thức cấu tạo của các
chất và các phơng trình phản ứng
II Chuẩn bị
Tranh vẽ mô tả thí nghiệm của benzen với brom
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định
2 Kiểm tra bài cũ
HS1: Viết CTCT của phân tử axetilen và nêu đặc điểm cấu tạo
Nêu tính chất hoá học của axetilen và viết PTPƯ
HS2 : Nêu đặc điểm cấu tạo của phân tử axetilen từ đó nêu phản ứng đặc trng của axetilen , so sánh với etilen và metan về tính chất hoá học
3 Bài mới
Các em đã học 3 hợp chất hữu cơ của hiđrocacbon là metan và etilen vàaxxetilen.Hôm nay chúng ta sẽ học thêm một hiđrocacbon nữa là benzen Để biết benzen có CTCT và tính chất nh thế nào ? Giống hay khác 3 hợp chất đã học, chúng ta tìm hiểu bài benzen
Hoạt động 1
GV: Giới thiệu CTCT , Phân tử khối
của benzen
GV: Làm thí nghiệm 1 , hớng dẫn học
sinh quan sát nhận xét về trạng thái
màu sắc của benzen
Làm thí nghiệm 2 Hớng dẫn học sinh
nhận ét tính tan của benzen trong nớc
và khả năng hoà tan của các chất trong
II Cấu tạo phân tử
Trang 30Chia nhóm học tập , phân phát các quả
cầu mô hình nguyên tử cacbon ,
nghuên tử hiđro , và các thanh nối giữa
các nguyên tử tợng trng cho mối liên
kết giữa các nguyên tử
Hớng dẫn học sinh lắp ghép phân tử
benzen
Cho học sinh nhận xét giữa các nhóm
Kết luận công thức cấu tạo của
benzen :
6 nguyên tử C liên kết với nhau tạo
thành vòng 6 cạnh hình luch giác đều
có 3 liên kết xen kẽ là liên kết đơn 3
liên kết đôi , tạo ra hệ liên hợp kín bền
Treo tranh vẽ hớng dẫn học sinh mô tả
thí nghiệm phản ứng của Benzen với
Nêu những ứng dụn của Benzen
Kết luận về tính chất vật lí tính chất
hoá học và ứng dụng của Benzen
III Tính chất hoá học
1 Benzen có cháy không ?
Benzen cháy trong không khí thành khí
CO2 , hơi nớc và muội than toả nhiều nhiệt
2 Benzen có phản ứng thế với Brom không ?
Trang 31Tiết 51: Dầu mỏ và khí thiên nhiên –nhiên liệunhiên liệu
Ngày soạn : Ngày dạy :
I Mục tiêu
1 Kiến thức :
Nắm đợc tính chất vật lí, trạng thái tự nhiên, thành phần, cách khai thác, chế biến và ứng dụng của dầu mỏ, khí thiên nhiên
Biết crăckinh là một phơng pháp quan trọng để chế biến dầu mỏ
Nắm đợc đặc điểm cơ bản của dầu mỏ Việt Nam, vị trí một số dầu mỏ, mỏkhí và tình hình khai thác dầu khí ở nớc ta
Nắm đợc khái niệm nhiên liệu, các loại nhiên liệu
2 Kiểm tra bài cũ
HS1: Nêu tính chất vật lí và cấu tạo phân tử của benzen HS2: Lên bảng làm bài tập 3.tr 125 SGK
GV: Cho HS quan sát mẫu dầu mỏ
Sau đó gọi HS nhận xét trạng thái màu
Trong tự nhiên dầu mỏ tập trung thành
nhiều vùng lớn , ở sâu trong lòng đấ ,
tạo thành dầu mỏ
GV: Yêu cầu HS quan sát hình 4.16 và
nêu cấu tạo của túi dầu
GV: Các em hãy liên hệ thực tế và nêu
cách khai thác dầu mỏ
I Dầu mỏ
1 Tính chất vật lí
HS: Nhận xét :Dầu mỏ là chất lỏng sánh Màu nâu đen
Không tan trong nớc Nhẹ hơn nớc
2 Trạng thái thiên nhiên thành phần của dầu mỏ
HS: Quan sát tranhvẽ
HS: Dầu mỏ thờng có 3 lớp :Lớp khí dầu mỏ Thành phần chính của khí dầu mỏ là metan : CH4
Lớp dầu lỏng : Là hỗn hợp cua nhiều hiđrocacbon và những lợng nhỏ các hợp chất khác
Lớp nớc mặn HS: Nêu cách khai thác dầu mỏ :Khoan những lỗ khoan xuống lớp dầu lỏng
Trang 32GV: Cho HS quan sát bộ mẫu các sản
phẩm chế biến từ dầu mỏ đồng thời
chiếu lên màn hình hình 4.17 : S đồ
tr-ng cất dầu mỏ và ứtr-ng dụtr-ng của các sản
phẩm Sau đó GV yêu cầu HS : Nêu
Khío thiên nhiên có trong các mỏ khí
nằm dới lòng đất Thành phần chủ yếu
là khí metan (95%)
KHí thiên nhiên là nguyên liệu và
nhiên liệu trong đời sống và sản xuất
Hoạt động 3
GV: Cho HS đọc SGK tr 128 và tóm
tắt
Ban đầu dầu tự phun lên về sau ngời
ta phải bơm nớc xuống hoặc khí xuống
để đẩy dầu lên
3 Các sản phẩm chế biến từ dầu
mỏ
HS: Quan sát mẫu vật và hình vẽ trên màn hình
HS: Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ : Xăng
Dầu thắp Dầu diezen Dầu mazut Nhựa đờng HS: nghe và ghi bài
II Khí thiên nhiên
III Dầu mỏ và khí thiên nhiên ở Việt Nam
A, Dầu mỏ sôi ở một nhiệt độ sôi nhất định
B, Dầu mỏ có nhiệt độ sôi khác nhau tuỳ thành phần của dầu mỏ
C, Thành phần chính vủa dầu mỏ ỵ nhiên là metan
D, Thành phần chính của dầu mỏ tự nhiên chỉo gồm xăng với và dầu lửa Câu 3 :
Phơng pháp để tách riêng các sản phẩm thô là :
A, Khoan giếng dầu
B, Crăckinh
C, Chng cất dầu mỏ
Trang 33D, Khoan giếng dầu hoặc bơm nớc xuống
Hoạt động 4
GV: Đặt vấn đề em hãy kể tên một
vài nhiên liệu thờng dùng ?
GV: Các chất trên khi cháy đều toả
nhiệt và phát sáng ngời ta ngọi các chất
đó là chất đốt , hay nguyên liệu
Vậy nhiên liệu là gì ?
GV: Các nhiên liệu đóng vai trò quan
trọng trong đời sống sản xuất
Một số nhiên liệu có sẵn trong tự nhiên
nh : Than , củi , dầu mỏ
Một số nhiên liệu đợc điều chế từ các
nguòon nhiên liệu có sẵn trong tự
nhiên nh : Cồn đốt , khí than
Hoạt động 5
GV: Dựa vào trạng thía em hãy phân
loại các nhiên liệu ?
GV: Thuyết trình về quá trình hình
tnàh than mỏ
Thuyết trình đặc điểm của các loại than
gầy , than mỡ , than bùn , gỗ
GV: Đặt vấn đề : Vì sao chúng ta phải
sử dụng nhiên liêu cho hiệu quả ? Sử
dụng nhiên liệu nh thế nào là hiệu
quả ?
GV: Muốn sử dụng nhiên liệu hiệu quả
, chúng ta thờng phải thực hiện ngững
biện pháp gì ?
IV Nhiên liệu là gì ?
HS: Kể tên một vài nhiên liệu thờng gặp : than , củi , dầu hoả , khí gas
HS: Trả lời nhiên liệu là những chất cháy đợc , khi cháy toả nhiệt và phát sáng
HS: Nghe và ghi bài
V.Nhiên liệu đợc phân loại nh thế nào ?
HS: Dựa vào trạng thái ngời ta có thể chia các nhiên liệu thành 3 loại : rắn , lỏng , khí
III Sử dụng nhiên liệu nh thế nào cho hiệu quả ?
HS: Trả lời :
Ta phải sử dụng nhiên liệu cho hiệu quả vì :
Nếu nhiên liệu cháy không hoàn toàn
sẽ vừa gây lãng phí , vừa làm ô nhiễm môi trờng
Sử dụng nhiên liệu có hiệu quả là phải làm thế nào để nhiên liệu cháy hoàn toàn , đồng thời tận dụng đợc nhiệt l-ợng do quá trình cháy tạo ra
HS: Muốn vậy chúng ta cần phải đảm bảo những yêu cầu sau :
1 Cung cấp đủ oxi ( không khí ) cho quá trình cháy nh: Thổi không khí vào
lò , xây ống khói cao để hút gió
Trang 342 Tăng diện tích tiếp xúc của nhiên liệu với không khí ( oxi) bằng cách :Trộn đều nhiên liệu khí , lỏng với không khí
Chẻ nhỏ củi
Đập nhỏ than khi đốt cháy
3 Điều chỉnh lợng nhiên liệu để duy trì
sự cháy ở mức độ cần thiết phù hợp vớinhu cầu sở dụng nhằm tận dụng nhiệt l-
II Chuẩn bị
GV: Máy chiếu , giấy trong , bút dạ
Soạn thảo bài tập ô chữ trong phần mền violet
HS : Ôn tập lại các kiến thức có liên quan
III Tiến trình bài giảng
GV: Cho HS thảo luận nội dung sau :
Nhớ lại cấo tạo , tính chất của metan ,
etilen , axetilen , benzen rồi hoàn thành
bảng tổng kết theo mẫu sau
H - C C - H
Trang 35đơn Có một liên kết đôi Có một liên kết 3 Mạch vòng 6 cạnh khép kín
3 liên kết đôi 3liênkết đơn xen kẽ nhau
Bài tập 2 : Đốt cháy hoàn toàn 1,68 lít
hỗn hợp gồm metan và axetilen rồi hấp
Phơng trình phản ứng minh hoạ tính chất đặc trng :
CH4 + Cl2 CH3Cl + HCl
C2H4(k) + Br2 Br- CH2 - CH2 - Br
C2H2 + 2Br2 C2H2Br4
C6H6 + Br2 —> C6H5Br + HBrHS: Chơi trò chơi
H C H H
C3H8 :
CH3-CH2-CH3
Những chất có phản ứng đặc trng là phản ứng thế gồm : b , c , e
CH4 + Cl2 CH3Cl + HCl
C6H6 + Br2 C6H5Br + HBr
C2H6 + Cl2 C2H5Cl + HCl Những chất làm mất màu dd Brom :
Trang 36thụ hoàn toàn vào dd nớc vôi trong d
thấy thu đợc 10g kết tủa
trên vào dd nơc Brom d thì khối lợng
brom phnả ứng là bao nhiêu ? Thể tích
Câu b, câu c, còn thời gian mới chữa
Tiếp tục rèn luyện kĩ năng thực hành học
Giáo dục ý thức cẩn thận , tiết kiệm tronghọc tập , thực hành hoá học
II Chuẩn bị
GV:
Dụng cụ: ống nghiệm có nhánh
ống nghiệm Nút cao su kèm ống nhỏ giọt Giá thí nghiệm đèn cồn chậu thuỷ tinh
Hoá chất :
Đất đèn Dung dich brom Nớc cất
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra
GV: Kiểm tra dụng cụ hoá chất
Kiểm tra HS về kiến thức có liên quan đến bài thực hành
+ Cách điều chế axetilen trong phòng thí nghiệm
+ Tính vhất hoá học của axetilen
+ Tính chất vật lí của axetilen
HS: Trả lời câu hỏi
Cho vào ống nghiệm có nhánh một
mẩu CaC2 , Sau đó nhỏ khoảng 2 đến 3
II Tiến hành thí nghiệm
1 Thí nghiệm 1 :
Điều chế axetilen HS: Làm thí nghiệm theo hớng dẫn củaGV