a Viết phương trình đường thẳng d đi qua A và vuông góc với P .b Tìm tọa độ giao điểm I của đường thẳng AB với mặt phẳng P.. a Viết phương trình đường thẳng d đi qua trọng tâm G củ
Trang 1HÌNH GIẢI TÍCH TRONG KHÔNG GIAN
Phần 3 PHƯƠNG TRÌNH ĐƯỜNG THẲNG TRONG OXYZ
Bài 44. Trong không gian Oxyz cho bốn điểm A1;2;3 , B 2;1;0 , C 4;0;1 và D2; 3;1
Viết phương trình các đường thẳng:
a) d đi qua 1 A B, .
b) d2 đi qua A và cắt đoạn thẳng CD tại điểm M sao cho CM 2DM .
c) d3 đi qua D và vuông góc với ABC
d) d4 đi qua B và song song với CD.
e) d5 đi qua E1;1;1
và song song với ABC
và Oxy
f) d6 đi qua F 1; 2; 4 và vuông góc với AB và CD.
g) d7 đi qua F 1; 2; 4, vuông góc với AB và song song với BCD
.
Bài 45. Cho hai mặt phẳng P
: x2y z 0, Q :x y z 3 0 cắt nhau theo giao tuyến d.(a) Viết phương trình đường thẳng d
(b) Viết phương trình đường thẳng d đi qua 1 A 2; 1;0 và vuông góc với P
(a) Tìm tọa độ giao điểm M của d1 và P
(b) Tìm tọa độ điểm B đối xứng với A qua P
(c) Viết phương trình đường thẳng
(i)1 đi qua A , song song với P
và vuông góc với đường thẳng d2
(ii) 2 nằm trong mặt phẳng P
, cắt hai đường thẳng d1 và d2
(iii) 3 nằm trong mặt phẳng P
, cắt và vuông góc với đường thẳng d1
(iv) 4 đi qua A song song với mặt phẳng P
Trang 2(ii) Q2
đi qua A song song d1và d2
Bài 47. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho hai điểm A0;0; 3 , B 2;0; 1 và mặt phẳng
P : 3x8y7z 1 0.
a) Viết phương trình đường thẳng d đi qua A và vuông góc với P
.b) Tìm tọa độ giao điểm I của đường thẳng AB với mặt phẳng P
c) Tìm tọa độ điểm C nằm trên mặt phẳng P
sao cho ABC là tam giác đều.
d) Tìm điểm M có hoành độ bằng 1 sao cho AM BM đạt giá trị nhỏ nhất
e) Tìm điểm N thuộc mặt phẳng P
sao cho AN2BN2 đạt giá trị nhỏ nhất.
Bài 48. Cho hai điểm A(1; 4; 2), ( 1;2;4)B , đường thẳng :x11 y12 2z
a) Viết phương trình đường thẳng d đi qua trọng tâm G của tam giác OAB và vuông góc với
mặt phẳng (OAB)
b) Tìm tọa độ điểm M thuộc đường thẳng sao cho MA2MB2 nhỏ nhất.
Bài 49. Cho đường thẳng là giao của hai mặt phẳng 1 x2y z 4 0 và x2y2z 9 0.
b Tìm tọa độ giao điểm A của đường thẳng d và mặt phẳng ( )P Viết phương trình tham số
của đường thẳng nằm trong mặt phẳng ( )P , biết đi qua A và vuông góc với d
Bài 51. Cho đường thẳng d:
x y z
và m t phẳng ă ( )P : x y 2z 5 0và điểm (1; 1;2)
A Viết phương trình đường thẳng cắt dvà ( )P
lần lượt tại M N, sao cho A là
trung điểm của đoạn thẳng MN.
Bài 52. Cho đường thẳng d:
và điểm A1;0; 1 Viết phương trình mặt phẳng qua A
và vuông góc với d Tìm tọa độ hình chiếu vuông góc của A trên d.
Bài 54. (D2011) Cho đường thẳng
Trang 3tọa độ M thuộc d sao cho tam giác ABM vuông tại M .
Bài 55. (THPT 2015) Cho mặt phẳng P : x y 2z 3 0 và hai điểmA1; 2;1 , B2;1;3
Viết phương trình đường thẳng AB và tìm tọa độ giao điểm của đường thẳng AB với mặt phẳng
lần lượt tại M , N sao cho A là trung điểm đoạn thẳng MN
d) Viết phương trình đường thằng d đi qua A , cắt 4 d và mặt phẳng P
lần lượt tại M , N
sao cho 3AM AN
Bài 58 (B2006) Cho điểm A0;1; 2
Viết phương trình đường thẳng đi
qua A , vuông góc với đường thẳng d và cắt trục Oz
Bài 60. (D2009) Cho các điểm A2;1;0 , 1;2;2 , B C1;1;0
và ( ) :P x y z 20 0. Xác định tọa
độ điểm D thuộc đường thẳng AB sao cho đường thẳng CD song song với mặt phẳng ( ).P
Bài 61. Cho điểm A1; 2;1 và hai đường thẳng 1
a) Viết phương trình đường thẳng d3 đi qua A cắt hai đường thẳng d d1, .2
b) Viết phương trình đường thẳng d4 đi qua A cắt d1 và vuông góc với d2
Trang 4Câu 62. Cho điểm A(- 4; 2; 4- ) và đường thẳng d:x+23 y-11 z+41
- Viết phương trình đường thẳng
∆ đi qua A , cắt và vuông góc với d
và hai điểm A1; 1;1 , B1; 2;3 Viết phương
trình đường thẳng d đi qua A , vuông góc với hai đường thẳng AB và
Bài 65. Cho mặt phẳng P x y z: 1 0 và hai điểm A 1; 1; 2, B0;1;1
Tìm tọa độ hìnhchiếu vuông góc của A trên P
Viết phương trình mặt phẳng đi qua A B, và vuông góc với
b) Viết phương trình măt phẳng chứa d sao cho khoảng cách từ A đến lớn nhất.
Câu 68. (B2011) Cho đường thẳng
Tìm tọa độ điểm M thuộc P
sao cho MI vuông góc với và MI 4 14.
Câu 69. Cho đường thẳng
và hai điểm A2;1;1, B 3; 1; 2 Tìm điểm M
thuộc sao cho tam giác MAB có diện tích bằng 3 5
Bài 70. (D2012) Cho đường thẳng
và hai điểm A1; 1; 2 , B 2; 1;0 Tìm tọa độ
điểm M thuộc đường thẳng sao cho tam giác AMB vuông tại M.
Bài 71 (TN-2014) Cho điểmA1; 1;0 và mặt phẳng P : 2x-2y+z-1=0
Viết phương trình tham số của đường thẳng đi qua Avà vuông góc với P
Tìm tọa độ điểm M� P
sao cho AM vuông
góc với OA và độ dài đoạnAM bằng ba lần khoảng cách từ A đến P
.
Câu 72. Cho đường thẳng
1:
Trang 5Câu 73. Cho đường thẳng
Câu 74. (B2009) Cho mặt phẳng P : - 2x y2 - 5 0z và hai điểm A3;0;1 và B1; 1;3 Trong các
đường thẳng đi qua A và song song với P
, hãy viết phương trình đường thẳng mà khoảng cách từ
B đến đường thẳng đó là nhỏ nhất
Câu 75. (B2003) Cho hai điểm A2;0;0
, B0;0;8
và điểm C sao cho uuurAC 0;6;0 Tính khoảng cách từ
trung điểm I của BC đến đường thẳng OA
b) Viết phương trình đường thẳng d vuông góc với mặt phẳng P : 7x y 4z0 và cắt hai
b) Mặt phẳng Oxz cắt hai đường thẳng d và 1 d lần lượt tại 2 A B; Tính diện tích tam giác OAB
Câu 78 (A2010) Cho đường thẳng
điểm của với ( )P , M là điểm thuộc Tính khoảng cách từ M đến ( )P biết MC 6.
Câu 79 (A2009) Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt phẳng P x: 2y2z 1 0 và hai đường
Câu 80. (D2010) Cho hai đường thẳng 1
3:
Trang 6GIẢI CHI TIẾT HÌNH GIẢI TÍCH TRONG KHÔNG GIAN
Phần 3 PHƯƠNG TRÌNH ĐƯỜNG THẲNG TRONG OXYZ
Buichithanh1987@gmail.com, chitoannd@gmail.com
Bài 44. Trong không gian Oxyz cho bốn điểm A1;2;3 , B 2;1;0 , C 4;0;1 và D2; 3;1
Viết phương trình các đường thẳng:
a) d đi qua 1 A B,
b) d2 đi qua A và cắt đoạn thẳng CD tại điểm M sao cho CM 2DM .
c) d3 đi qua D và vuông góc với ABC
d) d4 đi qua B và song song với CD.
e) d5 đi qua E1;1;1
và song song với ABC
và Oxy
f) d6 đi qua F 1; 2;4 và vuông góc với AB và CD.
g) d7 đi qua F 1; 2;4, vuông góc với AB và song song với BCD
.
Lời giải
Tác giả:Nguyễn Văn Chí ; Fb: Nguyễn Văn Chí
a) Ta có: uuurAB 1; 1; 3 nên d1 có một véc tơ chỉ phương là ur 1;1;3
Trang 7, ta có nr ��uuur uuurAB AC, �� 4; 17;7 uuur3
Vậy phương trình đường thẳng
d) d4 đi qua Bvà song song với CD nên d4 có VTCP uuur uuur4 CD 2; 3;0.
Vậy phương trình đường thẳng
f) Vì d6 đi qua F 1; 2;4 và vuông góc với AB và CDnên d6 có VTCP u6 ��AB CD, ��
uur uuur uuur
Trang 8g) Vì d7 đi qua F 1; 2; 4, vuông góc với AB và song song với BCD
Bài 45. Cho hai mặt phẳng P
: x2y z 0, Q :x y z 3 0 cắt nhau theo giao tuyến d.(a) Viết phương trình đường thẳng d
(b) Viết phương trình đường thẳng d đi qua 1 A 2; 1;0 và vuông góc với P
(b) Đường thẳng d1 vuông góc với P
nên d nhận 1 nuurP2; 2;1 làm VTCP,d đi qua1
uuur��n nuur uur�� d đi qua gốc 2 O 0;0;0
suy raphương trình đường thẳng d là :2
2 3
Trang 9(b) Tìm tọa độ điểm B đối xứng với A qua P
(c) Viết phương trình đường thẳng
(i)1 đi qua A , song song với P
và vuông góc với đường thẳng d2
(ii) 2 nằm trong mặt phẳng P
, cắt hai đường thẳng d1 và d2
(iii) 3 nằm trong mặt phẳng P
, cắt và vuông góc với đường thẳng d1
(iv) 4 đi qua A song song với mặt phẳng P
và vuông góc với đường thẳng d2 �uuur1 ��n uuur uurP; d2�� 4;0;2
Phương trình 1 qua A và có véc tơ chỉ phương uuur1
là
1 223
Trang 10 nằm trong mặt phẳng P
, cắt và vuông góc với đường thẳng d1 suy ra M�3 và véc tơ chỉ
phương uuuru3 ��uur uurn u P; d1�� 7; 5;1
là 1(x 1) 2(y 2) 3(z 3) 0� x 2y 3z 6 0(ii) Q2
đi qua A song song d1và d2
Do đó véc tơ pháp tuyến của Q2
Trang 11b) Tìm tọa độ giao điểm I của đường thẳng AB với mặt phẳng P
c) Tìm tọa độ điểm C nằm trên mặt phẳng P
sao cho ABC là tam giác đều.
d) Tìm điểm M có hoành độ bằng 1 sao cho AM BM đạt giá trị nhỏ nhất
x t y
Trang 13Gọi H là hình chiếu vuông góc của J lên P
Đường thẳng IH có 1 VTCP là 3; 8;7 , đi
qua J1; 0; 2 , có phương trình:
1 38
Bài 48. Cho hai điểm A(1; 4; 2), ( 1; 2; 4)B , đường thẳng :x11 y12 2z
a) Viết phương trình đường thẳng d đi qua trọng tâm G của tam giác OAB và vuông góc với
mặt phẳng (OAB)
b) Tìm tọa độ điểm M thuộc đường thẳng sao cho MA2MB2 nhỏ nhất.
Lời giải
Tác giả: Trần Trung; Fb: Trung Tran
a) Do G là trọng tâm của tam giác OAB�G( 0;2;2)
Ta có: OA(1; 4; 2),OB ( 1;2;4)� ��OA OB; ��12; 6;6
Do đường thẳng d đi qua trọng tâm G của tam giác OAB và vuông góc với mặt phẳng
(OAB)�đường thẳng d có véctơ chỉ phương là 1 ; 2; 1;1
Trang 14Bài 49. Cho đường thẳng là giao của hai mặt phẳng 1 x2y z 4 0 và x2y2z 9 0.
có độ dài nhỏ nhất
Lời giải
Tác giả: Trần Trung; Fb: Trung Tran
a) Do là giao của hai mặt phẳng 1 x2y z 4 0 và x2y2z 9 0
Suy ra
1
52213
44
Do mặt phẳng ( )P chứa đường thẳng và song song với đường thẳng 1 2
Suy ra VTPT của mặt phẳng ( )P là nuurP [ ; ] (2;0; 1)u uur uur1 2 .
b Tìm tọa độ giao điểm A của đường thẳng d và mặt phẳng ( )P Viết phương trình tham số
của đường thẳng nằm trong mặt phẳng ( )P , biết đi qua A và vuông góc với d
Lời giải
Tác giả:Nguyễn Quang Nam ; Fb:quang Nam
a I� �d I (1 ; 3 2 ;3t t t)
Trang 15t t
A Viết phương trình đường thẳng cắt dvà ( )P
lần lượt tại M N, sao cho A là
trung điểm của đoạn thẳng MN.
Đường thẳng đi qua A và nhận AMuuuur
làm véc tơ chỉ phương có phương trình là:
Trang 16Phương trình tham số của đường thẳng d:
22
322
Khi đó:
Q Q
và điểm A1;0; 1 Viết phương trình mặt phẳng qua A
và vuông góc với d Tìm tọa độ hình chiếu vuông góc của A trên d.
Lời giải
Tác giả : Nguyễn Hoàng Hưng , FB: Nguyễn Hưng
d có vectơ chỉ phương
ur 2; 2; 1 Gọi P
là mặt phẳng qua A và vuông góc với d
P d, chọn n ur r 2; 2; 1 là vectơ pháp tuyến của P
.Phương trình mặt phẳng P : 2x 1 2 y 0 1 z 1 0�2x2y z 3 0
Phương trình tham số của đường thẳng d:
Trang 17Tác giả: Đỗ Hải Thu; Fb: Đỗ Hải Thu
+ Điểm M thuộc đường thẳng
+ Tọa độ giao điểm I của đường thẳng AB với mặt phẳng P
là nghiệm của hệ phương
Trang 18(a) Tìm toạ độ điểm A� đối xứng với điểm A qua đường thẳng d 1
(b) Viết phương trình đường thẳng đi qua A, vuông góc với d1 và cắt d 2
Lời giải
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Hợp; Fb: Nguyễn Thị Hồng Hợp
(a) Mặt phẳng đi quaA1;2;3
và vuông góc với d1 có phương trình là:
Vì A' đối xứng với A qua d1 nên H là trung điểm của AA��A�( 1; 4;1) .
(b) Vì đi qua A vuông góc với d1 và cắt d , nên đi qua giao điểm 2 B của d và 2 .Toạ độ giao điểm B của d và 2 là nghiệm của hệ:
Vectơ chỉ phương của là: uruuurAB(1; 3; 5) .
Vậy phương trình của là:
Trang 19Bài 57. Cho điểm A1;2; 1 , mặt phẳng P : x y 2z 5 0 , đường thẳng d: x21 y11 z2
a) Viết phương trình đường thẳng d đi qua A , cắt và vuông góc với 1 d
b) Viết phương trình đường thẳng d đi qua A , cắt 2 d và song song với P
.c) Viết phương trình đường thẳng d đi qua A , cắt 3 d và mặt phẳng P
lần lượt tại M , N sao cho A là trung điểm đoạn thẳng MN
d) Viết phương trình đường thằng d đi qua A , cắt 4 d và mặt phẳng P
và có một vec tơ pháp tuyến là n uur P 1; 1;2 .
Đường thẳng d đi qua E1;1;0
và có một vectơ chỉ phương là ur 2; 1; 2.
Đường thẳng d có phương trình tham số là
1 212
Trang 20Nhận xét: Trong thực hành giải toán trắc nghiệm chúng ta chỉ cần dùng máy tính cầm tay bấm
nên d có một vectơ chỉ phương là 2 u2 ��n n P; Q��
uur uur uur
lần lượt tại M , N sao cho A là trung điểm đoạn thẳng MN
Cách 1.
Vì M � nên tọa độ điểm M có dạng d3 d M1 2 ;1 t t; 2t.
Vì A là trung điểm của đoạn MN nên
222
2 2
N N N
Trang 21Vì B là điểm tùy ý trên P
và B� đối xứng với B qua A có tọa độ B� thỏa mãn phương trình
lần lượt tại M , N
sao cho 3AM AN
Vì M d4� nên tọa độ điểm M có dạng d M1 2 ;1 t t; 2t �uuuurAM 2 ; 1t t;1 2 t.
Xét hai trường hợp sau:
Trường hợp 1: 3AM uuuur uuur AN
Trang 23Bài 59. Cho điểm A1; 2;3
Viết phương trình đường thẳng đi
qua A , vuông góc với đường thẳng d và cắt trục Oz
Lời giải
Tác giả:Phạm Thị Phương Thúy ; Fb: thuypham
Đường thẳng cắt trục Oz tại B0;0;b�BAuuur1; 2;3b là VTCP của đường thẳng .
Điểm D thuộc đường thẳng AB nên D2t, 1t, 2 t �CDuuur 1 , , 2 t t t
Đường thẳng CD song song với mặt phẳng ( )P �CDuuur uuurn( )P
1 t t 2 t 0
�
1t2
a) Viết phương trình đường thẳng d3 đi qua A cắt hai đường thẳng d d1, .2
b) Viết phương trình đường thẳng d4 đi qua A cắt d1 và vuông góc với d2
Lời giải
Tác giả: Nguyễn Hoa; Fb: Hoa Nguyễn
a) Gọi giao điểm của đường thẳng d3 với hai đường thẳng d d1, 2 lần lượt là M N , .
Ta có: M1t, -1 2 , -3t , t Nu, 1 2 , -1+u u
, 2 1, -3t - 1 ,
AM t t
�uuuur uuurAN u 1, 2u3, u - 2
Trang 24t k ku
Phương trình đường thẳng d3 đi qua A có VTCP uuur3 1; 4; 5 là: x11 y42 z51.
b) Gọi giao điểm của đường thẳng d4 với đường thẳng d1 là M.
- Viết phương trình đường
thẳng ∆ đi qua A , cắt và vuông góc với d
Trang 25là điểm đối xứng của A qua ( )P
, suy ra H là trung điểm của AA '
và hai điểm A1; 1;1 , B1;2;3 Viết phương
trình đường thẳng d đi qua A , vuông góc với hai đường thẳng AB và
Lời giải
Tác giả:Khánh Hoa ; Fb: Hộp Thư Tri Ân
Ta có uuurAB 2;3; 2 .
Vectơ chỉ phương của đường thẳng : ur 2;1;3
Do đường thẳng d vuông góc với hai đường thẳng AB và nên d có vectơ chỉ phương là :
Viết phương trình mặt phẳng đi qua A B, và vuông góc với
P
Lời giải
Tác giả:Khánh Hoa ; Fb: Hộp Thư Tri Ân
Gọi H là hình chiếu vuông góc của A trên P
Trang 26Ta có nr 1;1;1là vectơ pháp tuyến của mặt phẳng P
AH P nên đường thẳng d qua A H, có phương trình là:
112
Trang 27Phương trình của đường thẳng d là
a) Tìm tọa độ hình chiếu vuông góc của điểm A trên đường thẳng d
b) Viết phương trình măt phẳng chứa d sao cho khoảng cách từ A đến lớn nhất.
Lời giải
Tác giả: Tống Thúy ; Fb:Thuy Tong
a) PTTS của d :
1 2,
Tìm tọa độ điểm M thuộc P
sao cho MI vuông góc với và
Trang 28Mà I� P � Tọa độ điểm I thỏa mãn phương trình: 2 t 1 2t t 3 0
và hai điểm A2;1;1, B 3; 1; 2 Tìm điểm M
thuộc sao cho tam giác MAB có diện tích bằng 3 5
12
t t
Trang 29Bài 70. (D2012) Cho đường thẳng
và hai điểm A1; 1; 2 , B 2; 1;0 Tìm tọa độ
điểm M thuộc đường thẳng sao cho tam giác AMB vuông tại M.
Tam giác MAB vuông tại M nên ta có
Bài 71 (TN-2014) Cho điểmA1; 1;0 và mặt phẳng P : 2x-2y+z-1=0
Viết phương trình tham số của đường thẳng đi qua Avà vuông góc với P
Tìm tọa độ điểm M� P sao cho AM vuông góc với
OA và độ dài đoạnAM bằng ba lần khoảng cách từ A đến P