Trong con mắt củahổ ù mọi cảnh tượng trong vườn bách thú như thế + Tình cảnh con hổ trongvườn Bách thú.đoạn 1+4+ CaÛnh con hổ trong chốngiang sơn hùng vĩ củanóđoạn 2+3 + Lời nhắn gửi của
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 (HKII)
Ngày soạn: 12/012008 Tiết:73-74
Ngày dạy: 14-15/01/2008 Tuần: 19
BÀI 18: Văn bản: NHỚ RỪNG
( Thế Lữ )
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
*Giúp học sinh:
- Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tạitù túng, tầm thường giả dối, được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ởVườnBách Thú
- Thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc, bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của bàithơ
- Rèn kỹ năng đọc và cảm thụ thơ mới
II.CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:Giáo án, tài liệu tham khảo
2 Học sinh:Bài soạn, sách vở học kỳ II
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ : -Kiểm tra việc soan bài của học sinh
3 Giới thiệu bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY
*Hoạt động 1 Giới thiệu
tác giả tác phẩm
- Gọi HS nêu vài nét về
tác giả, tác phẩmû
- GV: Nhấn mạnh ý cơ
bản, giới thiệu khái quát
về thơ mới:
- Khái niệm Thơ mới
- Đặc điểm của Thơ mới
Một số tác phẩm tiêu
- HS đọc phần chú thích
- HS: Chú ý lắng nghe
I Giới thiệu tác giả tác phẩm
1 Tác giả (sgk)
- Thế Lữ tên thật làNguyễn Thứ Lễ(1907-1989)
- Quê:Bắc Ninh
- Là người sáng lậpphong trào thơ mới(1932-1945) và là nhà hoạt
Trang 2* Hoạt động 2 : Đọc và
tìm hiểu chung văn bản.
- GV đọc mẫu và hướng
dẫn học sinh đọc giọng
hùng hồn, lúc lại tha thiết
day dứt
- GV: Gọi HS đọc bài
thơ,chú thích
? Bài thơ được viết theo
thể thơ nào?
- GV: Qua phần chuẩn bị
ở nhà,hãy nêu những
hiểu biết của em về thể
thơ được sử dụng trong
bài thơ này
? BaØi thơ đó có bố cục
như thế nào? Ý chính của
từng phần?
- HS: Nghe và chú ý theodõi SGK
- HS đọc to, rõ ràng
- Thể thơ 8 chữ theo kiểuhát nói truyền thống, mộtthể thơ tự do
- HS trình bày nhận xét
- 5 đoạn nhưng có 3 ý lớnvà chúng ta phân tích theo
3 ý
động sân khấu nổi tiếng
- Hồn thơ dồi dào lãngmạn
- Tác phẩm chính:SGK
2 TaÙc phẩm
Nhớ rừng là một trongnhững bài thơ tiêu biểucủa Thế Lữ và là trongnhững tác phẩm mởđường cho sự phát triểncủa thơ mới
II: Đọc và tìm hiểu chung văn bản
1.Đọc văn bản
2.Thể thơ
- Thể thơ 8 chữ theo kiểuhát nói truyền thống, mộtthể thơ tự do
- Thơ mới: Thơ chủ yếu
ra đờià trong phong tràothơ mới(1932-1945) pháttriển mạnh rồi đi vào bếtắc trong khoảng thờigian chưa đầy 15 nămLối thơ tựï do, phóngkhoáng không bị ràngbuộc bởi những quy tắcnghiệt ngã của thi phápcổ điển
3.Bố cục : 5 đoạn nhưng
có 3 ý lớn và chúng taphân tích theo 3 y:ù
Trang 3*Hoạt động 3: Đọc - hiểu
văn bản.
- Gọi HS đọc đoạn 1 và4
+ Dưới tên tác phẩm,
nhà thơ ghi chú “Lời con
hổ ở vườn Bách thú”
Đọc xong bài thơ, em
hiểu con hổ nói điều gì
về tâm trạng của nó?
? Hai câu thơ này nói lên
điều gì về hoàn cảnh và
tâm trạng của con hổ?
? Em có nhận xét gì về từ
“khối” khi tác giả viết
“khối căm hờn”?
GV:"Ta nằm daiø” kiêu
hãnh, tự xưng mình là
chúa tể.”khinh lũ
người”:Cái nhìn của kẻ
trên khinh bọn gấu,
thương hai kẻ sống trong
cảnh nô lệ
? Trong con mắt củahổ ù
mọi cảnh tượng trong
vườn bách thú như thế
+ Tình cảnh con hổ trongvườn Bách thú.(đoạn 1+4)+ CaÛnh con hổ trong chốngiang sơn hùng vĩ củanó(đoạn 2+3)
+ Lời nhắn gửi của conhổ(phần còn lại)
- HS đọc
- Hoàn cảnh: Bị nhốt trongcũi sắt,trở thành thứ đồchơi,buông xuôi bấtùt lực
- Tâm trạng: Nhìn bềngoài hổ có vẻ cam chịunhưng thực chất là tâmtrạng căm hờn,uấthận,ngao ngán…
- Như một lời giận dữ.Sựcăm hờn,uất hận tạo thànhkhối khiến người đọc nhưcảm nhận được hình thểcủa “căm hờn”.Đây là sựdiễn tả rất hay về tâmtrạng căm hờn, không camchịu âm thầm mà dữ dộinhư muốn nghiềnnát,nghiền tan
- Khinh thường
+ Tình cảnh con hổ trongvườn Bách Thú.(đoạn1+4)
+ CaÛnh con hổ trong chốngiang sơn hùng vĩ củanó(đoạn 2+3)
+ Lời nhắn gửi của conhổ(phần còn lại)
III Đọc - hiểu văn bản
1.Tình cảnh của con hổ trong vườn Bách thú(đoạn 1và đoạn 4)
*Đoạn 1: Tâm trạng conhổ trong cảnh ngộ bị tùhãm ở vườn bách thú
“Gâëm một khối căm hờn … vô tư lự.”
Tâm trạng căm hờnuất hận và nỗi ngao ngántrong cảnh tù hãm
Trang 4nào?
? Con hổ cảm thấy thân
phận của nó ra sao?
- GV:Tâm trạng của con
hổ cũng như tâm trạng
của người dân mất
nước,uất hận căm hờn,
ngao ngán trong cảnh đời
tối tăm
? Gọi HS đoc đoạn 4
? Dưới con mắt của chúa
sơn lâm cảnh vườn bách
thú hiện lên như thế nào?
Tìm những chi tiết trong
bài thể hiện thái độ đó?
? Như vậy cảnh ở đây do
ai tạo nên?
? Tâm trạng của hổ trước
cảnh ấy ra sao?
? Em có nhận xét gì về
cách ngắt nhịp và giọng
điệu của đoạn 4?
? Tác dụng của việc ngắt
nhịp và thay đổi giọng
- HS đọc
- Cảnh :không thay đổi,tầm thường giả dối,hoachăm,cỏ xén,dải nước đengiả xuối,mô gò thápkém,vùng lá hiền lanhkhông bí hiểm… Cảnh đơnđiệu nhàm chán,nhân tạo
do bàn tay sửa sang, tỉa tótcủa con người:tầm thườnggiả dối
Ghét …cảnh…không đờinào thay đổi,
- … sửa sang ,tầm thườnggiả dối
- Dải nước … giả suố i… bắtchước vẻ hoang vu
- Do con người
-Tâm trạng uất hận , cămhờn,nỗi chán ghét cao độ
- Nhịp thơ: Ngắn dồn dập
ở hai câu đầu Câu tiếptheo như được kéo dài racó giọng chán chườngkhinh miệt
- HS đọc
* Đoạn 4: Cảnh vườnbách thú hiện ra dưới cáinhìn của chúa sơn lâm
Nay ta ôm niềm cao cả âm u
Tâm trạng chán ghétcảnh sống hiện tại
Tâm trạng uất hận ,căm hờn,nỗi chán ghétcao độ
2 CaÛnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ của nó(đoạn 2+3)
Trang 5?Trong nỗi nhớ của con
hổ, cảnh núi rừng được
miêu tả như thế nào?
? Em có nhận xét gì về
cảnh đó?
? Tìm chi tiết tiêu biểu
trong đoạn thơ mà hổ nhớ
ở sơn lâm?
? Việc dùng từ ngữ như
thế đã tạo hiệu quả nghệ
thuật gì trong việc miêu
tả chốn rừng núi?
? Em có nhận xét gì về
hình ảnh chúa sơn lâm và
sức mạnh của nó giữa đại
ngàn?
* Gọi HS đọc khổ thơ 3
? Theo em khổ 3 gồm
mấy cảnh?
GV cho học sinh thảo
luận nhóm mỗi nhóm
một cảnh
* Câu hỏi thảo luận: Bức
tranh được dệt bằng
- Đây là chốn ngàn nămcao cả âm u, cảnh hùng vĩđầy oai linh cảnh rừng ghêgớm không tả xiết
-“Dõng dạc đàng hoành,lượn tấm thân như sóngcuộn, vờn bóng, mắt thần
” HS thảo luận: Câu thơ 8chữ ,nhịp thơ uyển chuyển,sử dụng từ láy, sử dụngđộng từ miêu tả động tác:
bước , lượn, vờn, quắc
- Câu thơ sống động, giàuchất tạo hình diễn tả chínhxác vẻ đẹp vừa uy nghi,dũng mãnh, vừa mềm mại,uyển chuyển của chúa sơnlâm
- Vẻ đẹp mãnh liệt oaihùng của chúa rừng giữathiên nhiên hoang dã
- HS đọc-gồm 4 cảnh
HS thảo luận trình bày
- Cảnh: Đêm vàng trên bờsuối (với hình ảnh conhổ”say mồi uống ánhtrăng tan”.đầy lãng mạn)
- Cảnh:những ngày mưachuyển bốn phương
* Đoạn 2
Ta sống mãi không tên, không tuổi
- Cảnh sơn lâm: bóng cảcây già
- Â m thanh gió gàongàn, giọng nguồn hétnúi, thét khúc trường ca
- Cảnh chúa sơn lâm xuấthiện
+ Lượn tấm thân nhưsóng cuộn nhịp nhàng,+ Vờn bóng âm thầm, lágai, cỏ sắc
Vẻ đẹp mãnh liệt oaihùng của chúa rừng giữathiên nhiên hoang dã
* Đoạn 3 Nào đâu những đêm … …nay cònđâu
- Cảnh: Đêm vàng trênbờ suối
- Cảnh:những ngày mưachuyển bốn phương ngàn
- Cảnh:bình minh câyxanh nắng gội,tiếngchim…
- Cảnh:chiều lênh láng
Trang 6- GV:Đây là bức tranh tứ
bình đẹp lộng lẫy,bốn
cảnh , cảnh nào cũng có
núi rừng hùng vĩ tráng lệ
với con hổ uy nghi làm
chúa tẻ trong nỗi nhớ da
diết.Giấc mơ khép lai
trong tiếng than
? Con hổ nhớ lại những kỉ
niệm gì?vào thời khắc
nào?
? Nhận xét về câu kết ở
đoạn 3
? Qua sự đối lập sâu sắc
giữa hai cảnh tượng của
con hổ, ta thấy tâm sự
của con hổ ở vườn Bách
thú như thế nào?
* Câu hỏi thảo luận:
? Tâm sự ấy có gì gần
gũi với tâm sự của người
Việt Nam đương thời?
thơ kết thúc bằng lời
nhắn gửi thống thiết của
ngàn(với hình ảnh con hổmang dáng dấp đếvương:”ta lặng …mới”)
- Cảnh:bình minh cây xanhnắng gội,tiếng chim ca…
(chan hoà ánh sáng,rộn rãtiếng chim ca hát cho giácngủ của chúa sơn lâm)
- Cảnh:chiều lênh lángmáu sau rừng.(thật dữ dộivới con hổ đang chờ đợi
mặt trời “chết”để “chiếm
…mật “ trong vũ trụ )
- Đó là thời hoàng kimtươi sáng thơ mộng củacon hổ
- Câu cảm thán, câu nghivấn
-Tâm trạng bất hòa sâusắc với thực tại và niềmkhát khao tự do mãnh liệt
- HS thảo luận trình bày
- Đó là tâm trạng của nhânvật lãng mạn, đồng thờicũng là tâm trạng chungcủa người Việt Nam mấtnước khi đó Có thể nói,
máu sau rừng
Con hổ tự do tự tại làchuá tể muôn loài
3 Lời nhắn gửi.(đoạn 5)
Hỡi oai linh,cảnh nước …
… của ta ơi!
- Nỗi lòng quặn đau,ngao ngán, căm hờn, uuất vì đang bị cầm tùnhưng vẫn mãi thuỷchung với non nước cũ
Trang 7con hổ tới rừng thiêng.
? Lời nhắn gửi ấy có nội
dung gì? Ý nghĩa của nó
đối với tâm trạng của con
người Việt Nam thuở ấy?
* Hoạt động 4: Tổng kết
nội dung và nghệ thuật
- Gọi HS đọc ghi nhớ
*Hoạt động 5: Luyện
Chính vì thế mà bài thơđược công chúng bấy giờsay sưa đón nhận Họ cảmthấy lời con hổ trong bàithơ chính là tiếng lòng sâukín của họ
- Nội dung: Mượn lời conhổ bị nhốt ở vườn bách thúđể tác giả diễn tả tâmtrạng của mình
Ý nghĩa: Đó là nỗi cămghét u uất cảnh đời nô lệcủa người dân Việt Namnhưng vẫn thuỷ chung, sonsắt với giống nòi, nonnước
- Đọc ghi nhớ trong SGK
4.Tổng kết
*Ghi nhớ :SGK
5 Luyện tập
- Đọc diễn cảm bài thơ
- Phân tích cái hay trongviệc sở dụng từ ngữ đoạn2,3
4.CỦNG CỐ : Đọc lại bài thơ
5.DẶN DÒ :
Trang 8- Học bài
- Soạn bài câu nghi vấn
Ngày soạn: 12/ 01/2008 Tiết:75
Ngày dạy: 17/ 01/ 2008 Tuần:19
Tiếng việt: CÂU NGHI VẤN
I.Mục tiêu cần đạt
1 Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo
2 Học sinh: Bài soạn
III.Tiến trình lên lớp.
* Hoạt động 1:Tìm hiểu
đặc điểm hình thức và
chức năng chính:
- Gọi HS đọc VD trong
sgk
? Trong đoạn trên , câu
nào là câu nghi vấn?
-Đọc VD (đoạn trích)
- Sáng ngày người ta đấm
u có đau lắm không?
- Thế làm sao u cứ khóc
mãi mà không ăn khoai?
Hay là u thương chúng
con đói quá?
- Dấu chấm hỏi ở cuối
I Đặc điểm hình thức và chức năng chính :
1.VD:
* Câu nghi vấn
- Sáng ngày người tađấm u có đau lắm
không?
- Thế làm sao u cứ khóc
mãi mà không ăn khoai?
Hay là u thương chúng
con đói quá?
* Dấu hiệu hình thức
Trang 9? Những dấu hiệu hình
thức nào cho biết đó là câu
nghi vấn?
? Câu nghi vấn trong đoạn
trích trên dùng để làm gì?
? - Tóm lại, đặc điểm và
công dụng của câu nghi
vấn là gì?
* Gọi HS đọc phần ghi nhớ
*Hoạt động 2 : Luyện tập:
-.GV đọc nêu yêu cầu bài
tập Xác định câu nghi vấn
? Xác định đặc điểm hình
thức câu nghi vấn?
- GV gọi HS đọc bài tập 2
? Căn cứ vào đâu để xác
định những câu trên là câu
nghi vấn?
? Trong các câu đó, có thể
thay từ hay bằng từ hoặc
được không?Vì sao?
câu
- Các từ ngữ nghi vấn
- Mục đích: Dùng để hỏi
- Đọc ghi nhớ trang 11
- HS:Trình bày theo từngphần a, b, c, d
- Căn cứ vào dấu chấmhỏi ở cuối câu
- HS đọc
- Hình thức dấu chấm hỏi
cuối câu.Từ nghi vấn hay
- Không thể thay từ hay bằng từ hoặc được.Vì từ hoặc không có chức năng
+ Dấu chấm hỏi ở cuốicâu
+ Có từ ngữ nghi vấn:Không, thế làm sao, haylà ?
* Mục đích: Dùng để hỏi
2.Ghi nhớ :( sgk)
II Luyện tập:
1.Bài tập 1: Xác định
câu nghi vấn,đặc điểmhình thức của câu nghivấn:
* Câu nghi vấn
a Chị khất tiền sưu đến
chiều nay phải không?
b.Tại sao con người lạiphải khiêm tốn như thế?c.Văn là gì? Chương làgì?
d Chú mình muốn cùngtớ đùa vui không?
Đùa trò gì?
Hừ hừ cái gì thế Chị Cốc béo xù đứngtrước cửa nhà ta đấy hả?
* Đặc điểm hình thứccâu nghi vấn? Căn cứvào dấu chấm hỏi ở cuốicâu
2.Bài tập 2.
- Hình thức dấu chấmhỏi
-Từ nghi vấn hay
Trang 10? Coù theơ ñaịt daẫu chaâm hoûi
ôû cuoâi nhöõng cađu sau ñöôïc
khođng? Vì sao?
- GV ñóc baøi taôp vaø neđu
cađu hoûi
caâu táo cađu nghi vaân
- Khođng Vì ñoù khođng laønhöõng cađu nghi vaân
-HS laøm baøi trình baøy laănlöôït
.- Khođng theơ thay töø hay baỉng töø hoaịc ñöôïc.Vì töø hoaịc khođng coù chöùc
naíng caâu táo cađu nghivaân
Cađu nghi vaân, khođngtheơ thay theâ baỉng töøkhaùc ñöôïc
3.Baøi taôp 3: Khođng Vì
ñoù khođng laø nhöõng cađunghi vaân
4 Baøitaôp 4: Khaùc bieôt veă
hình thöùc: bao giôø ñöùngñaău vaø cuoâi cađu
Trang 11Ngày soạn: 12/ 01/ 2008 Tiết:76
Ngày dạy: 19/ 01/2008 Tuần:19
Tập làm văn:
VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I Mục tiêu cần đạt
* Giúp HS:
- Biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh cho hợp lý
- Rèn kỹ năng viết đoạn, phát hiện nỗi sai và chữa lỗi
2 Kiểm tra bài cũ : - Kiểm tra việc soạn bài của học sinh
3 Giới thiệu bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG
- Giáo viên gọi học sinh
nhắc lại bài cũ
? Đoạn văn là gì?
Hoạt động 1 Tìm hiểu
Đoạn văn trong văn bản
thuyết minh.:
Giáo viên gọi học sinh đọc
đoạn văn (a)
Đoạn văn là một bộphận của bài văn Vì vậyviết tốt đoạn văn là điềukiện để làm tốt bái văn
Đoạn văn gồm hai đoạntrở lên,được sắp xếpù theothứ tự
- HS đọc
- Câu 1 là câu chủ à.”Thế
I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh.
1 Nhận dạng đoạn văn thuyết minh:
Ví dụ: SGK
Trang 12? Hãy cho biết câu chủ đề
từ ngữ chủ đề, giải thích bổ
? Xác định từ ngữ chủ đề?
? Tác giả đã dùng phương
pháp gì?
? Vậy muốn viết một đoạn
văn thuyết minh cần phải
đáp ứng những yêu cầu gì?
- Học sinh đọc ghi nhớ SGK
- Gọi học sinh đọc đoạn văn
(a)
? Nếu giới thiệu cây bút bi
thì giới thiệu như thế nào?
? Vậy đoạn văn này sai ở
chỗ nào?
? Theo em thì nên viết lại
như thế nào cho đúng? Tại
sao?
- Yêu cầu học sinh viết bố
cục ngắn gọn ra giấy trong
- HS đọc
Phạm Văn Đồng Cáccâu sau giải thích, bổsung cho Phạm Văn Đồngđược sắp xếp theo trình tựthời gian của sự kiện
Liệt kê các hoạt động
- HS đọc ghi nhớ-HS đọc
Giới thiệu cấu tạo: ruột,vỏ
+ Ruột: đầu bi, ống mực+ Vỏ: ống nhựa (sắt) bọcruột bút và làm cán bút
Sai ở thứ tự trình bàycác ý
- HS:viết
a Câu 1 là câu chủ đề
”Thế giới…trọng”
+ Từ ngữ chủ đề:thiếunước sạch
+ Các câu sau giảithích, bổ sung làm rõ ýcâu chủ đề được sắpxếp theo cấu trúc diễndịch
b Không có câu chủ đề+ Từ ngữ chủ đề:.PhạmVăn Đồng
+ Các câu sau giảithích, bổ sung choPhạm Văn Đồng đượcsắp xếp theo trình tựthời gian của sự kiện
Liệt kê các hoạtđộng
2 Sửa lại các đoạn văn
thuyết minh chưa chuẩn
a Đoạn văn thuyếtminh về cái bút bi
- Nhược điểm:Đoạn vănlộn xộn, các ý dưthừa
sai ở thứ tự trình bày
- Cách chữa: nên táchthành hai đoạn, sắp xếpnhư sau:
+ Cấu tạo ruột bút, vỏbút, các loại bút bi
+ Ruột bút: gồm đầubút bi và ống mực, loạimực đặc biệt
Trang 13vòng 5 phút + Phần vỏ: ống nhựa
hoặc sắt để bao ruột bútvà là cán viết Phầnnày gồm ống, nắp bútcó lò xo
- Giáo viên gọi học sinh đọc
đoạn văn (b)
? Đoạn văn này sai ở chỗ
nào?
? Nên giới thiệu đèn bàn
bằng phương pháp nào? Từ
đó nên tách làm mấy đoạn?
Giáo viên cho học sinh lập
dàn bài vào vở
- GV gọi HS: Đọc ghi nhớ
* Hoạt động 2: Luyện tập
Viết đoạn mở bài cho đề
văn sau: “ Giới thiệu trường
em”
-Yêu cầu ngắn gọn hấp
dẫn, ấn tượng kết hợp biểu
cảm, miêu tả, kể chuyện
- Trình bày ý không hợplý, không theo hệ thống
Phương pháp nêu cấutạo, có 3 phần:
+ Phần đèn:bóng đèn, đuiđèn, dây điện, công tắc
+ Phần chao đèn
+ Phần đế đèn
- Đọc ghi nhớ SGK
-HS làm việc cá nhân, 2
HS lên bảng viết bài, các
HS khác nhận xét bài củabạn
b Đoạn văn thuyếtminh về chiếc bàn:
- Nhược điểm:
Trình bày ý khônghợp lý, không theo hệthống
- Nên giới thiệu đènbàn bằng phương phápnêu cấu tạo, có 3 phần:+ Phần đèn:bóng đèn,đui đèn, dây điện, côngtắc
+ Phần chao đèn
+ Phần đế đèn
- Đoạn kết: Trường tôinhư thế đó giảndịkhiêm nhường xiếtbao gắn bó chúmg tôiyêu quý vô cùng nhưyêu ngôi nhà của mình
Trang 14- GV HDvề nhà HS làm
- HS về nhà làm BT 2, 3
Chắc chắn những kỷniệm về trường sẽ đitheo suốt cuộc đời
2 Bài tập 2, 3: VNL
4 Củng cố
- Học thuộc lòng ghi nhớ
- Làm bài tập, xem lại lý thuyết về văn bản thuyết minh
- Chuẩn bị bài mới
5 Dặn dò
- Chuẩn bị bài mới: Quê Huơng
Ngày tháng năm 2008
Ký duyệt
Trang 15Ngày soạn: 19/ 01/ 2008 Tiết: 77
Ngày dạy:21-22/ 01/ 2008 Tuần:20
Bài : 19 Văn bản: QUÊ HƯƠNG
1 GV: Giáo án, ảnh chân dung Tế Hanh
2 HS: Bài soạn, bức tranh ảnh về ven biển, cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Đọc thuộc lòng bài thơ Nhớ Rừng của Thế Lữ
? Qua bài thơ em thấy tâm sự gì của Thế Lữ rất sâu kín
3 Bài mới
Trang 16* Hoạt động 1.Tìm hiểu về
tác giả ?
Gọi HS đọc chú thích: SGK
- GV: Bổ sung thêm Tế
Hanh quê:Làng Bình Dương,
Bình Sơn, Quảng Ngãi Hình
ảnh dòng sông trở đi trở lại
trong nhiều bài thơ của nhà
thơ
- Ngay từ nhưng ngày đầu
sáng tác, Thơ Tế hanh đãgắn
bó tha thiết với làng quê
- Sau này thơ Tế Hanh được
mơ rộng về đề tài nhưng
được biết đến nhiều nhất
vẫn là những bài viết về quê
hương
* Hoạt động 2: Đọc, tìm
hiểu chung về bài thơ
- HS đọc bài thơ
- GV nhận xét, điều chỉnh
cách đọc, sau đó nêu câu
hỏi:
? Bài thơ được viết theo thể
thơ nào? Nhịp vần?
- GV: Nhịp thơ khá phổ biến
trong phong trào thơ mới
? Em có nhận xét gì về bố
cục bài thơ?
- Học sinh đọc chú thíchsgk
- Bố cục: 4 phần
+ Hai câu đầu: Giới thiệuchung về "làng quêâ"
+ Sáu câu tiếp theo: miêutẩ cảnh thuyền chài ra khơiđánh cá
+ 8 câu tiếp: cảnh thuyềnđánh cá trở về
+ Khổ cuối: tìm cảm củatác giả
I.Giới thiệu tác giả
-Tế Hanh(Trần TếHanh) sinh 1920
-Quê:Làng BìnhDương, Bình Sơn,Quảng Ngãi
- Tế Hanh là nhà thơviết về quê hương
II Đọc tìm hiểu chung về bài thơ
1 Đọc
2 Thể thơ
- Thể thơ 8 chữ: gồmnhiều khổ mỗi khổ 4câu
- Nhịp thơ khá phổbiến trong phong tràothơ mới
3 Bố cục: 4 phần
- Hai câu đầu: Giớithiệu chung về "làngquêâ"
- Sáu câu tiếp theo:miêu tẩ cảnh thuyềnchài ra khơi đánh cá
- 8 câu tiếp: cảnhthuyền đánh cá trở về
- Khổ cuối: tìm cảmcủa tác giả
Trang 17*Hoạt động 3: Đọc - hiểu
? Dân chài bơi thuyền ra
khơi trong không gian và
thời gian như thế nào?
? Người dân ra khơi như thế
nào?
? Khí thế của con thuyền?
? Con người và chiếc thuyền
tạo nên một sức mạnh như
thế nào?
? Tìm biện pháp tu từ của
câu thơ?
? Em hãy so sánh hai cách
mà tác giả so sánh cái hữu
hình và cá hữu hình khác?
? Đọc 8 câu tiếp
- GV: Chuyến ra khơi tràn
đầy hứa hẹn
? Không khí của người dân
- Giới thiệu quê hương
- Quê hương tác giả mộcmạc, giản dị
- Chài lưới, gần biển( đánhcá)
- Trời trong , gió nhẹ buổisáng
- Trai tráng
- Hăng hái
- phăng ( vượt TrườngGiang)
- Cánh buồm hồn làng
- HSTL: Tác giả so sánhcái hữu tình với cái hữuhình khác ( nổi bật vẻ đẹpsử mạnh mẽ của conthuyền Hữu hình quenthuộc với vô hình trừutượng có ý thiêng liêng,cánh thuyền trở nên sốngđộng, lớn lao
- HS đọc
- Vui vẻ, ồn ào, sôi nổi
III Đọc - hiểu văn bản
1 Cảnh dân chài bơithuyền ra khơi( 8 câuđầu)
- Cảnh : Thuận lợi chochuyến đi
- Con người: Khỏemạnh
- Con thuyền: Vữngchắc phi nhanh
2 Cảnh thuyền cá vàbến( 8 câu tiếp)
- Bức tranh lao độngnáo nhiệt ăm ắp niềmvui và sự sống, khôngkhí ồn ào
- Thành quả: Cá đầy
Trang 18chaøi khi ñaùnh caù töø bieơn trôû
veă nhö theâ naøo?
? Thaønh quạ hó gaịt haùi ñöôïc
ra sao?
? Nhôø ñađu maø coù?
- GV giạng taùc giạ nghó trôøi
ñaât nhö giaønh heât öu aùi cho
ngöôøi dađn chaøi
? Con ngöôøi sau chuyeân ra
khôi nhö theâ naøo?
? Chieẫc thuyeăn ra sao?
? Khi xa queđ höông taùc giạ
töôûng nhôù ñieău gì?
? GV cho HS quan saùt tranh
? Theo em böùc tranh queđ
höông ñöôïc taùc giạ mieđu tạ
trong baøi thô laø böùc tranh
phong cạnh hay böùc tranh
sinh hoát?
* Hoát ñoông 4: Toơng keât
- Gói HS ñóc ghi nhôù
* Hoát ñoông 5: Luyeôn taôp
- GV gói HS ñóc dieên cạm
baøi thô
- Söu taăm vaø cheùp lái moôt soâ
cađu thô, ñoán thô veă tình
cạm queđ höông maø em yeđu
- Nöôùc, caù, buoăm, thuyeănmuøi noăng maịn cụa bieơn ñaõaín sađu vaøo nuođi naâng taùcgiạ lôùn leđn
- HS quan saùt
- HSTL( Cạnh thieđn nhieđn hieôn ratröôùc maĩt nhö sođng nuùilaøng mác, phoâ xaù Böùctranh sinh hoát: hoát ñoônglaøm aín haøng ngaøy(Böùctranh sinh hoát
- Ñóc ghi nhô:ù SGK
- HS ñóc dieên cạm
- HS söu taăm
ghe
- Hình ạnh dađn chaøicon thuyeăn khoûemánh, vöõng chaĩc
3 Noêi nhôù laøng queđbieơn(4 cađu cuoâi)
- Nöôùc, caù, buoăm,thuyeăn muøi noăng maịncụa bieơn ñaõ aín sađuvaøo nuođi naâng taùc giạlôùn leđn
- Böùc tranh sinh hoát
IV Toơng keât
4 Cụng coâ
- Ghi nhôù: SGK
Trang 195 Dặn dò
- Học và soạn bài khi con tu hú
Ngày soạn:19/01/2008 Tiết: 78
Ngày dạy:21-22/01/2008 Tuần:20
Văn bản: KHI CON TU HÚ
( Tố Hữu)
I Mục tiêu cần đạt
- Giúp HS cảm nhận được lòng yêu sự sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục được thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm và thể thơ lục bát giản dị mà tha thiết
2 Kiểm tra bài cũ
? Đọc thuộc lòng bài thơ"Quê Hương" của Tế Hanh
? Bức tranh mà tác giả miêu tả là bức tranh phong cảnh hay bức tranh sinh hoạt
3 Bài mới
Ngày tháng năm 2008
Ký duyệt
Trang 20- Con đường thơ của Tố Hữu
bắt đầu cùng lúc với con
đường cách mạng
- Thơ của ông được soi sáng
bởi lí tưởng cách mạng
- Trong thơ tố hữu ta bắt gặp
một tâm hồn nồng nhiệt của
tuổi trẻ gặp lí tưởng cách
mạng
- Khi bị tù đày: Thơ của ông
vượt qua song sắt để cổ vũ
cuộc đấu tranh
- Bài thơ khi con tu hú được
sáng tác tháng 7/1939 tại
nhà lao Thừa Phủ
* Hoạt động 2: Đọc - tìm
hiểu chung về bài thơ
GV hướng dẫn HS đọc: chú ý
thay đổi giọng 6 câu đầu
giọng vui náo nức phấn chấn
4 câu sau giọng bực bội nhấn
mạnh đtừ
- GV đọc mẫu gọi HS đọc
? Em có nhận xét gì về nhan
đề bài thơ? Nhan đề đó có ý
nghĩa như thế nào đối với
nội dung của cả bài
? Em có nhâïn xét gì về thểâ
- HS đọc chú thích :SGK
- HS chú ý lắng nghe
- HS chú ý lắng nghe
- HS theo dõi SGK, đọcbài thơ
- Tên bài thơ chỉ là mộtvế phụ của một câu trọn
ý
- Tên bài thơ đã gợimạch cảm xúc của bàithơ
I Giới thiệu tác giả
* Chú thích :SGK
II Đọc - tìm hiểu chung về bài thơ
1 Đọc
2 Nhan đề bài thơ
- Tên bài thơ chỉ làmột vế phụ của mộtcâu trọn ý
- Tên bài thơ đã gợimạch cảm xúc của bàithơ
Trang 21-Bài thơ trên được chia làm
mấy đoạn? Giới hạn từng
đoạn và cho biết nội dung?
* Hoạt động 3: Đọc hiểu bài
thơ
? Hoàn cảnh ra đời bài thơ?
? Vì sao tiếng tu hú kêu lại
tác động đến tâm hồn nhà
thơ như vậy?
? Cảnh mùa hè được miêu tả
trong 6 câu thơ đầu được
miêu tả như thế nào?
? Nhận xét của em về cảnh
mùa hè?
? Haỹ phân tích hình ảnh đôi
con dièu sáo lộn nhào trên
không
? Theo em đây là cảch được
tác giả chứng kiến hay là
cảnh trong tâm tưởng nhà
- Bài thơ được viết theothể lục bát Tiếng 6 củacâu 6 hiệp vần với tiếng
6 của câu 8
- Hai đoạn + 6 câu đầu: tiếng chim
tu hú thức dậy mùa hètrong lòng nhà thơ
+ 4 câu tiếp: tiếng chim
tu hú bừng thức khátvọng cháy bỏng tronglòng người tù
- Sáng tác trong nhà laoThừa Phủ
- Nhà thơ mới phải sốngcảnh tù ngục
- Hình ảnh:
+ Lúa chiêm đang chín + Trái cây ngọt dần + Bắp
+ Diều sáo
- Âm thanh:
+ Tiếng tu hú + Tiếng ve -HS thảo luận ( cảnh sắchoạt động, cảnh vật )
4 Bố cục: 2 đoạn
- 6 câu đầu
- 4 câu tiếp
III Đọc- hiểu bài thơ
1 Bức tranh mùa hè( 6 câu thơ đầu )
Trang 22thơ? Từ đó nêu suy nghĩ của
em về nhà thơ?
? Tâm trạng của người tù
được thể hiện như thế nào?
? Tại sao nhà thơ lại có tâm
trạng như vậy?
? Người tù muốn hành động
ra sao trước tâm traạng đó?
Hãy phân tích
- GV: Đầu bài thơ, cuối bài
thơ đều xuất hiện tiếng chim
tú hú Tiếng tu hú là tiếng
gọi của tự do, tiếng gọi tha
thiết của cộng sản
? Tâm trạng của người tù khi
nghe tiếng chim tu hú ở đoạn
cuối và đoạn đầu có khác
nhau không? Vì sao?
- GV giảng: Tác giả ở trong
tù mà ở ngoài con chim tu hú
cứ kêu gọi làm cho người tù
nao núng đứng ngồi không
yên
? Theo em cái hay của bài
thơ thể hiện ở những điểm
nào?
? Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
trong cảnh thân tù Đâylà sự cảm nhận mãnhliệt, tinh tế của một tâmhồn trẻ trung , yêu đờinhưng đang mất tự do vàkhao khát tự do
- U uất, bực bội ngột ngạt
- Bởi vì tác giả nghetiếng tu hú cứ kêu mùahè đang thôi thúc
- Đạp: HS TL
- HS chú ý nghe giảng
- Không +Đầu: vui tươi( Báo hiệumùa hè
+ Cuối: hi vọng ( ngồitrong tù cũng không yên
- Hai cảnh hai tâm trạngkhác nhau mà vẫn thốngnhất sự phát triển lôgic
- Đọc ghi nhơ ÙSGK
2 Tâm trạng của ngườitù chiến sĩ ( 4 câu uối)
- U uất, bực bội ngộtngạt, đầy đau khổ
- Tiếng chim tu hú báohiệu mùa hè ( vui tươi,
hi vọng)
- Tiếng chim tu húchính là tiếng gọi củatự do trong cuộc sống
→ Hành động chốngđối
4 Tổng kết
* Ghi nhớ : SGK
Trang 234 Cụng coâ
- Ghi nhôù
5 Daịn doø
- Hóc vaø soán baøi
Ngaøy soán: 19/01/2008 Tieât: 79
Ngaøy dáy: 24/01/2008 Tuaăn:20
Tieâng Vieôt : CAĐU NGHI VAÂN (Tieẫp theo)
I Múc tieđu caăn ñát
2 Kieơm tra baøi cuõ
? Em haõy cho bieât cađu nghi vaân laø gì? Chöùc naíng chính cụa cađu nghi vaân? Cho VD? ? Laøm baøi taôp 5 trang 13
Trang 24- Trong những trường hợp câu nghi vấn không dùng để hỏi mà dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe dọa, bộc lộ tính cảm xúc, tức là không yêu cầu người đối thoảitrả lời ,để biết cụ thể hơn bài hôm nay chúng ta tiếp tục học về câu nghi vấn.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG
? Câu nghi vấn trong những
đoạn trích trên có dùng để
hỏi không?
? Nếu không dùng để hỏi thì
dùng để làm gì? Trả lời theo
kiểu trắc nghiệm: VD câu
d Cả đoạn trích trên là một câu nghi vấn
e Con gái tôi đấy ư? Chả lẽ lại đúng là nó, cái con Mèo hay lục lọi ấy!
- Không dùng để hỏi
a bộc lộ tình cảm cảm xúc (sự hoài niệm tiếc nuối)
b đe dọa
c cả 4 câu đều dùng đe dọa
I Những chức năng khác
b “Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?”
c.” Có biêùt không ?… Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy?, không còn phép tắc gì nữa à?”
d Cả đoạn trích trên là một câu nghi vấn
e Con gái tôi đấy ư? Chả lẽ lại đúng là nó, cái con Mèo hay lục lọi ấy!
* Xác định chức năng của câu nghi vấn
- Không dùng để hỏimà:
a bộc lộ tình cảm cảm xúc (sự hoài niệm tiếc nuối)
Trang 25trong ñoán trích (a) duøng ñeơ
laøm gì: 1 caău khieân, 2
khaúng ñònh, 3 phụ ñònh, 4
ñe dóa, 5 BLTC,CX
?Em haõy nhaôn xeùt veă daâu
keât thuùc nhöõng cađu nghi vaân
trong ñoán trích tređn?
? Nhö vaôy keât thuùc cađu nghi
vaân coù phại bao giôø cuõng laø
daâu chaâm hoûi khođng?
GV: Laây ví dú: chạ leõ lái
ñuùng laø noù, caùi con meøo hay
lúc loiï ñoă aẫy!( boôc loô cạm
xuùc ngác nhieđn)
GV: ñöa bạng phú ( 5 VD)
yeđu caău HS tìm chöùc naíng
- Ngoaøi chöùc naíng ñeơ hoûi,
cađu nghi vaân coøn coù chöùc
naíng naøo khaùc? GV cho HS
ñóc ghi nhôù SGK
* Hoát ñođng 2 : Lũeđn taôp
- GV gói HS ñóc baøi taôp 1
- Khođng phại taât cạ caùc cađu nghi vaân ñeău keât thuùc baỉng daâu chaâm hoûi, coù theơ keẫt thuùc baỉng daâu cađu khaùc nhö daâu chaâm than, daâu chaâm, daâu chaâm löûng
- HS tìm múc ñích cụa 5VD
- HS thạo luaôn, trình baøy yù kieân, nhaôn xeùt boơ sung
- Ñóc ghi nhôù SGK
- Ñóc baøi taôp
- Laøm vieôc caù nhađn sau ñoù trình baøy
- HS ghi vaøo vôû
- a “ con ngöôøi ñaùng kính aây bađy giôø cuõng theo goùt
* Nhaôn xeùt veă daâu keât thuùc caùc cađu nghivaân
- Taât cạ caùc cađu ñeău keât thuùc baỉng daâu chaâm hoûi, ñaịc bieôt cađu 2(e) laø keât thuùc baỉng daâu chaâm than
- Khođng phại taât cạ caùc cađu nghi vaân ñeăukeât thuùc baỉng daâu chaâm hoûi, coù theơ keẫt thuùc baỉng daâu cađu khaùc nhö daâu chaâm than, daâu chaâm, daâu chaâm löûng
II Luyeôn taôp
1 Baøi taôp 1: Xaùc
ñònh cađu nghi vaân
* Coù nhöõng cađu nghi
Trang 26?Những câu nghi vấn đó
được dùng để làm gì?
GV giảng trong câu ( d ) có
đặc điểm hình thức của câu
cảm thán ( từ ôi ) nhưng đó
vấn là câu nghi vấn Tuy
nhiên, dù có xếp câu này
vào kiểu nào đi nữa thì chức
năng của nó vấn không thay
đổi: dùng ý phụ định bộc lộ
tình cảm, cảm xúc
GV: Cho HS đọc bài tập 2
-Gọi 2 HS lên bảng làm
bài,
? Xác định câu nghi vấn?
Binh Tư để có ăn ư?”
b Trừ “than ôi!” không phải là câu nghi vấn
c “Sao ta không ngắm sự biệt li theo tâm hồn một chiếc lá nhẹ nhàng rơi?”
d Ôi, ếu thế thì còn đâu là quả bóng bay
a Bộc lộ tình cảm, cảm xúc (sự ngạc nhiên )
b Phủ định; bộc lộ tình cảm, cảm xúc
c.Cầu khiến; bộc lộ tình cảm, cảm xúc
d Phủ định: bộc lộ tình cảm, cảm xúc
- HS: Chú ý lắng nghe
- HS đọc yêu cầu của bài tập 2
2 HS lên bảng làm bài tập,
HS dưới lớp làm vào vở
* Câu nghi vấn
a Sao cụ lo xa quá thế?
- Tội gì bây giờ đểû lại?
vấn
- a “ Con người đáng kính ấy bây giờcũng theo gót Binh
Tư để có ăn ư?”
b Trừ “than ôi!”
không phải là câu nghi vấn
c “Sao ta không ngắm sự biệt li theo tâm hồn một chiếc lánhẹ nhàng rơi?”
d Ôi, nếu thế thì cònđâu là quả bóng bay?”
* Chức năng
a Bộc lộ tình cảm, cảm xúc (sự ngạc nhiên )
b Phủ định; bộc lộ tình cảm, cảm xúc
c.Cầu khiến; bộc lộ tình cảm, cảm xúc
d Phủ định: bộc lộ tình cảm, cảm xúc
2 Bài tập 2
Xác định câu nghivấn và đặc điểmhình thức của câu
Trang 27? Đặc điểm hình thức nào
cho biết đó là câu nghi vấn?
GV: Các câu nghi vấn đó
dùng để làm gì?
? Trong các câu đócâu nào
có thể thay thế được bằng
một câu không phải là câu
nghi vấn mà vẫn có ý tương
đương Hãy viết lại câu đó
- Ăn mãi hết đi thì đến lúc
chết lấy gì mà lo liệu?
b Cả đàn bò làm sao?
c Ai giám bảo mẫu tử?
d Thằng bé kia mày có việc
gì? Sao phải đến đây mà
khóc?
- Những từ in đậm, dấu chấm hỏi ở cuối câu
a dùng để phủ định
b bộc lộ sự băn khoăn, ngần ngại
c khẳng định
d dùng để hỏi
- a,b,c
- ý nghĩa tương đương:
a.” cụ không phải lo xa quá như thế.”á, “không nên nhịn đói mà tiền để lại.”, “Aên hết thì lúc chết không có tiền để mà lo liệu.”
b.”Không biết chắc là thằngbé có thể chăn dắt được đànbò hay không.”
c “Thảo mộc tự nhiên có tình mẫu tử.”
nghi vấn
* Câu nghi vấn:
a Sao cụ lo xa quá
thế?
- Tội gì bây giờ
đẻ lại?
- Ăn mãi hết đi thì
đến lúc chết lấy gì
d Thằng bé kia mày
có việc gì? Sao phải
đến đây mà khóc
*Đặc điểm hình thức:
Những từ in đậm, dấu chấm hỏi ở cuối câu
* Chức năng
a dùng để phủ định
b bộc lộ sự băn khoăn, ngần ngại
c khẳng định
d dùng để hỏi
* Thay thế được bằng một câu không phải là câu nghi vấn mà vẫn có ý tươnga.” cụ không phải lo
Trang 28c “Thảo mộc tự nhiên có tình mẫu tử.”
Ngày soạn: 19/01/2008 Tiết: 80
Ngày dạy:26/01/2008 Tuần: 20
Tập làm văn: THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP: (
1 Giáo viên: Giáo án, tài liệu tham khảo
2.Học sinh: Chuẩn bị trước bài mới
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Giới thiệu
phương pháp cách làm
- Gọi HS đọc các văn bản - HS đọc văn bản
I.Giới thiệu phương pháp cách làm
1 Đọc văn bản
Trang 29? Khi cần thuyết minh cách
làm một đồ vật hay nêu
món ăn, may áo quần ta
thường nêu nội dung gì?
? Vậy đọc văn bản trên
thấy hướng dẫn cách làm
đồ chơi gì?
?Văn bản thuyết minh gồm
mấy phần chủ yếu?
? Trong 3 phần chủ yếu thì
phần nào quan trọng nhất?
? Nguyên vật liệu nêu ra
- Yêu cầu thành phẩm có
cần thiết không? Vì sao?
? Văn bản b hướng dẫn
cách làm gì?
? Gồm mấy phần?
?Nguyên vật liệu ở văn bản
b có gì khác với văn bản a?
- Phải biết cách làm
- Điều kiện ,cách thức, trìnhtự các bước làm ra sản phẩmvà yêu cầu chất lượng đối với sản phẩm
VBTM phương pháp cách làm đồ chơi em bé đá bóng
- Cần và đủ
- Phải trình bày đầy đủ
- Có Vì chất lượng sản phẩm cần để giúp người lámo sánh và điều chỉnh, sửa chữa thành phẩm của mình
- Nấu canh rau ngót với thịt lợn nác
a Cách làm đồ chơi
“em bé đá bóng”bằngquả khô
- Nguyên vật liệu
- Cách làm
- Yêu cầu thành phẩm
⇒ Phần quan trọng nhất là cách làm
b Cách nấu canh rau ngót với thịt lợn nạc
- Nguyên vật liệu: raungot, thịt lợn thăn, nước mắm mì chính, muối
- Cách làm: SGK
- Thành phẩm: SGK
Trang 30-? Cách làm trình tự như
thế nào?
? Vì sao ?
?Yêu cầu thành phẩm cần
chú ý đến những đặc điểm
- GV gọi HS đọc ghi nhớ
* Hoạt động 2: Luyện tập
?Hãy lập dàn ý bài thuyết
minh cho đềø bài cách gấp
thuyền
- GV: yêu cầu 4 nhóm thảo
luận
GV: Gọi HS lên bảng trình
bày mỗi nhóm 1 em để so
sánh
GV chữa bài
? Gọi HS đọc bài tập 2?
- Trình tự trước sau đến thờigian của mỗi bước
- Như vậy chất lượng ssẽ tốt
- Chú ý 3 mặt: trạng thái, màu sắc mùi vị
- Phần b đây là thuyết minh cách làm một món ăn nhất địnhphải khác cách làm mộtđồ chơi
- Lời văn ngắn gọn, rõ ràng
- HS đọc ghi nhớ
- HS làm theo nhóm + MB:
+ TB:
II Luyện tập
1 Bài tập1: Lập dàn bài thuyết minh cho đềø bài cách làm, cách chơi trò chơi
- MB: Giới thiệu khái quát trò chơi
vi phạm luật+ Yêu cầu đối với trò chơi
- Kết bài:
Nhấn mạnh ý nghĩa của trò chơi
2 BT2: Đọc to và nhanh
Trang 31I.Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh
- Cảm nhận được niềm thích thú thật sự của Chủ tịch HỒ Chí Minh trong những ngàygian khổ ở Pác Bó;qua đó,thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Bác,vừa là một chiến sĩ say mê cách mạng,vừa như một”khách lâm thuyền” ung dung sống hoàø hợp với thiên nhiên
- Hiểu được giá trị nghệ thuâït độc đáo của bài thơ
2 Kiểm tra bài cũ :
? Đọc thuộc lòng bài thơ khi con tu hú?
? Em hãy cho biếttâm trạng của người chiến sĩ khi ở trong tù?
3 Giới thiệu bài mới :
Ngày tháng năm 2008
Ký duyệt
Trang 32- GV: Giới thiệu vào bài:
Người xưa thường tìm đến
chốn lâm tuyền như một cứu
cánh dễ xa rời cuộc sống đua
chen danh lợi, với riêng Hồ
Chí Minh, giữa cảnh núi
rừng người đã tìm ra đường
đi cho cả 1 dân tộc
- Nhắc lại tên 2 bài thơ đã
học ở lớp 6 của tác giả Hồ
Chí Minh
* Hoạt động 1: Giới thiệu
tác giả,tác phẩm
- Nhắc đôi nét chính về tác
giả Hồ Chí Minh?
- Đọc chú thích *28 xuất xứ
bài thơ
- Nêu hoàn cảnh ra đời của
bài thơ?
- Bài thơ thuộc thể thơ gì?
- GV: Giảng thơ tứ tuyệt:
mang một phong cách riêng
vừa độc đáo, vừa hiện đại
Hoạt động 2: Đọc & tìm
hiểu văn bản:
- GV: Hướng dẫn HS đọc
(giọng vui tươi) GV đọc mẫu
- GV gọi HS đọc
? Nhận xét giọng điệu của
- HS chú ý lắng nghe
- Cảnh khuya, Rằm thánggiêng
- HS nhắc đôi nét chính về tác giả Hồ Chí Minh ở chương trình đã học ở lớp 6
- HS đọc chú thích
- Bài thơ ra đời tháng 2 /
1941 khi Bác Hồ trở về nước trực tiếp hoạt động cách mang Sống và làm việc trong hoàn cảnh hết sức gian khổ
Thất ngôn tứ tuyệt đường luật được viết bằng chữ quốc ngữ khcá bài nguyên tiêu
- HS theo dõi SGK
- HS đọc to rõ ràng
- Vui đùa, ung dung ,thoải
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm
1 Tác gia: ûxem lại ở lớp 6
2 Tác phẩmChú thích * SGK
3 Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
II- Đọc & tìm hiểu văn bản:
1 Đọc
Trang 33bài thơ?
? Tâm trạng của chủ thể?
? Câu thơ đầu gợi ra cảnh
sống của Bác Như thế nào?
?Cách ngắt nhịp của bài thơ?
? Nhịp thơ như trên gợi cho
em thấy nơi ở,nếp sinh hoạt
của Bác như thế nào?
? Nếu thay “tối vào
hang,sáng ra bờ suối”thì câu
thơ có phù hợp hiện taị
không?
? Câu thơ thứ 2 nói về việc
gì trong sinh hoạt của ở Pác
Bó?
? Em hiểu như thế nào về
cụm từ “cháo bẹ rau măng”?
* Giáo viên liên hệ cách nói
hóm hỉnh tự trào của 1 số
- Không sẽ đầy khó khăn gian khổ
- Chuyện ăn ở Pác Bó
-HS thảo luận ngắn(là thực phẩm chủ yếu thường trực hàng bữa của Bác là cháo bẹ,rau
măng,còn thịt cá rất hiếm
- Nề nếp đều đặn, cuộcsống bí mật
-Chuyện ăn ở của Bác
ở Pác Bó,thực phẩm chủ yếu là cháo be,ï raumăng
Trang 34GV:Giảng:Mặc dù khó khăn
như vậy nhưng tinh thần của
Bác cũng sẵn sàng,chấp
nhận khắc phục và vượt qua
? Từ ngữ nào diễn đạt nếp
sống này?
? Câu thứ 3 tả cái gì?
? Tìm sự đối lập ơ câu thơ
thứ 3, phân tích sự đối lập ở
câu thơ này_ cho biết sức
gơitảcủa từ láy “chông
chênh”.cảm nghĩ của em về
câu thơ?
? Dịch sử Đảng là làm việc
gì?mục đích?
? Hình ảnh của BácHồ ngồi
trên bàn đá chông chênh
dịch sử Đảng có ý nghĩa gì?
HS:Thảo luận liên hệ các bài
thơ đã học của Hồ Chí Minh
để tìm hiểu về phong cách
thơ của bác và tinh thần tư
tưởng được thể hiện.câu thơ
cuối thể hiện tinh thần chủ
yếu nào?
- Liên hệ nếp sống giản
dị của Bác Hồ:Lớp7
- Nói về công việc hàng ngày của HCM.Người ngồi trên bên chiếc bàn đá tự do chông chênh để dịch cuốn lịch sử đảng Liên Xô ra Tiếng Việt
- Chông chênh là từ láy gợi hình,gợi cảm.Không chỉ miêu tả cái bàn đá màcòn gợi ra ý nghĩa tượng trưng cho thế lực cách mạng
- Là tài liệu học tập,tuyêntruyền cách mạng cho cánbộ chiến sĩ
- Huấn luyện cán bộ,đồngthơiø cũng chính là đang suy tư tìm cách xoay chuyển lịch sử cách mạngViệt Nam->Đấu tranh giành độc lập
- HS:Thảo luận+Phong cách: kế thừa, phát huy thơ cổ
+Tư tưởng: yêu nước,yêuthiên nhiên, lạc quan cách mạng( liên hệ:Thơ Bài ca Côn Sơn của Nguyễn Trãi,Tập thơ Nhật Ký Trong Tù của HCM)
-Từ sang
=> Nếp sống giản dị, vật chất thanh đạm
* Câu 3:Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
- Bàn đá chông chênh
> < Dịch sử đảng (từ láy gợi tả , việc đại sự)
-> Nơi làm việc đơn sơ,công việc hàng ngày của Bác ngồi trênchiếc bàn đá để dịch lịch sử ĐảngLiên Xô raTiếng Việt
- Lịch sử Đảng là tài liệu học tập tuyên truyền cách mạng cho cán bộ chiến sĩ
* Câu4: Cuộc đời cách mạng thât là sang
Trang 35? Từ nào có ý nghĩa quan
trọng nhất của câu thơ bài
thơ?
? Cuộc sống của Bác như thế
nào?
GVgiảng:làm cách mạng và
sống hòa hợp với thiên nhiên
là một niềm vui lớn về tinh
thần mà Bác Hồ quên đi cả
những khó khăn về vật chất
Hoạt động3
Gọi HSđọc ghi nhớ
- Sống: bờ suôiá,hang
- Aên:cháo bẹ, rau măng
- Làm việc:bàn đá chông chênh
-HS nghe giảng
HSđọc ghi nhớ
- Cuộc sống thiếu thốn khổ cực nhưng thật là sang
-> tinh thần cách mạng
Phong thái ung dung lạc quan của Bác trong những ngày gian khó ở Pác Bó
=> Cuộc đời cách mạng và được sống hòa vào thiên nhiên là một niềm vui lớn đối với Người
III Tổng kết:
Ghi nhớ SGK trang30
4 CỦNG CỐ :
- Đọc lại bài thơ nhận xét giọng điệu, nhịp thơ tòan bài& tư tưởng được thể hiện5.DẶN DÒ :
- Soạn bài Câu cầu khiến
Ngày tháng năm 2008
Ký duyệt
Trang 36Ngày soạn 26/01/2008 Tiết:82
Ngày dạy:31/0102008 Tuần: 21
I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Hiểu rò đặc điểm hình thức của câu câu cầu khiến Phân biệt câu cầu khiến với
các kiểu câu khác
- Nắm vững chức năng của câu cầu khiến Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: Giáo án tài liệu tham khảo
2 Học sinh : Bài soạn
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
- Nêu các chức năng khác của câu nghi vấn? Cho ví dụ
3 Bài mới:
Trang 37Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoạt động 1:
GV: Gọi HS đọc đoạn trích
? Xác định câu cầu khiến?
? Nêu đặc điểm hình thức
của các câu này.(chức
đựng những từ ngữ cầu
khiến nào, dấu câu?)
?Mục đích của những câu
GV gọi HS đọc 2.I
?Cách đọc câu” mở cửa!”
trong (b) có khác với cách
đọc”mở cửa” trong (a)
không?
? So sánh ngữ điệu cả 2
câu
Dấu chấm cảm(!) đặt ở
cuối câu khác với dấu
chấm như thế nào?
- HS: Đọc
+ Đoạn a : Thôi đừng lo lắng Cứ về đi( con cá giục ông lão trở về) + Đọan b : Đi thôi con(Lời người mẹ giục bé Thủy nhanh chóng chia tay với anh)
- Có từ ngữ cầu khiến( đừng, đi, thôi) dấu chấm kết thúc
- Câu đầu: khuyên bảo, động viên
- Hai câu sau: yêu cầu , sai khiến ra lệnh….(chức năng)
- HS đọc
- VD a là câu trần thuật với ý nghĩa thông tin-sự kiện
- Trong VD b là câu cầu khiến với ý nghĩa yêu cầu,đề nghị, ra lệnh,
- Hai câu này khác nhau ởngữ diệu
a Dùng để trả lời câu hỏi
I Đặc điểm hình thức và chức năng
1 Bài tập 1
* Tìm câu cầu khiến, đặcđiểm hình thức và chức năng
- Đoạn a : Thôi đừng lo lắng Cứ về đi
+Từ ngữ cầu khiến :đừng, đi, thôi+ Dấu chấm kết thúc-> Khuyên bảo, động viên
-> Yêu cầu , sai khiến ra lệnh
- Đọan b : Đi thôi con
+ Có từ ngữ cầu khiến:đi,thôi
+ Dấu chấm kết thúc-> yêu cầu , sai khiến ra lệnh….(chức năng)
* Lưu ý ngữ điệu
- Hãy về thôi !
- Đừng đi nữa
2 Bài tập 2
a Là câu trần thuật với ýnghĩa thông tin-sự kiện( trả lời câu hỏi)
b Là câu cầu khiến với
ý nghĩa yêu cầu, đề nghị,
ra lệnh,
Trang 38? Từ 2 bài tập trên em hiểu
thế nào là câu cầu khiến
Câu cầu khiến được kết
thúc bằng dấu câu như thế
nào?
* Những điều cần ghi nhớ
trong bài học này là gì?
Đọc ghi nhớ SGK
Hoạt động 2
? Gọi HS đọc
? Đặc điểm hình thức nào
cho biết những câu trên là
câu cầu khiến?
? Nhận xét về chủ ngữ
trong những câu trên?
? Thử thêm, bớt hoăïc thay
đổi chủ ngữ xem ý nghĩa
của các câu trên thay đổi
như thế nào?
- Gọi HS đọc bài tập 2
- Trong đoạn trích câu nào
là câu cầu khiến? Nhận
b Dùng để đề nghị, ra lệnh
- HS thảo luận, trình bày ýkiến, nhận xét, bổ sung, rút ra ghi nhớ về câu cầu khiến
- Đọc ghi nhớ
a Thêm CN con hãy( ý
nghĩa không thay đổi tính chất yêu cầu nhẹ nhàng hơn)
b Bớt CN ông giáo( không thay đổi yêu
cầu mang tính chất ra lệnhcó vẻ kém lịch sự hơn)
c Thay đổi CN Nay các anh đừng (ý nghĩa thay
a Thêm CN con hãy( ý
nghĩa không thay đổi tínhchất yêu cầu nhẹ nhàng hơn)
b Bớt CN ông giáo( không thay đổi yêu
cầu mang tính chất ra lệnh có vẻ kém lịch sự hơn)
c Thay đổi CN Nay các anh đừng (ý nghĩa thay
đổi)
2 Bài tập2
Trang 39- Giáo viên hướng dẫn bài tập còn lại
- HS tự làm
- HS về nhà làm
a Thôi đi ( vắng CN, từ ngữ cầu khiến đi )
b CN cá em: btừ ngữ cầukhiến đừng
c Vắng CN không có từ ngữ cầu khiến
3.BT:3,4,5 về nhà làm
4 Củng cố.
- Gọi HS đọc ghi nhớ
5 Dặn dò.
- Học và làm bài tập 3,4,5
Ngày soạn 26/01/2008 Tiết:83Ngày dạy:31/0102008 Tuần: 21
Tập làm văn: THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS: Biết cách viết bài giới thiệu một danh lam thắng cảnh
II Chuẩn bị
1 GV: Giáo án, tài liệu tham khảo
2 Học sinh: Chuẩn bị trước bài mới
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Khi cần thuyết minh cách làm một đồ vật, ta thường nêu những nội dung gì? Cáchlàm được trình bay øtheo thứ tự nào?
3 Bài mới:
Ngày tháng năm 2008
Ký duyệt
Trang 40Hoạt động 1: Nghiên cứu
bài mẫu
- Giáo viên gọi học sinh
đọc văn bản Hồ Hoàn
Kiếm và Đền Ngọc Sơn
- Giáo viên hướng dẫn
học sinh trả lời câu hỏi
? Bài viết giới thiệu
thắng cảnh nào?
? Bài thuyết minh giới
thiệu mấy đối tượng?
? Các đối tượng ấy có
quan hệ với nhau như thế
nào?
? Bài viết giúp em hiểu
biết những gì về Hồ Hoàn
Kiếm và Đền Ngọc Sơn?
? Muốn có những tri thức
ấy người ta phải làm như
thế nào?
? Em có nhận xét gì về
bố cục của bài văn?
? Bố cục còn thiếu phần
nào?
? Về nội dung bài thuyết
minh trên còn thiếu
những gì?
? Cho học sinh đọc phần
ghi nhớ SGK
Hoạt động 2 : Sắp xếp bổ
sung bài thuyết minh Hồ
- HS đọc
- Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn
- 2 đối tượng
- Gần gũi gắn bó với nhau
- Tên gọi, ý nghĩa tên gọi của Hồ Hoàn Kiếm.quá trình hình thành Đền NgọcSơn những cảnh vật chungquanh đền
- Cần có kiến thức sâu rộng về địa lí, lịch sử văn hóa, văn học nghệ
thuật( đọc sách, tra cứu, tham khảo )
- Gồm 2 phần+ Miêu tả bình luận+ Kiến thức đáng tin cậy
- Mở bài
- Miêu tả vị trí, độ rộng hẹp của hồ,vị trí tháp chùa, cảnh quan chung quanh, cây cối,màu nước
- HS đọc ghi nhớ
I Giới thiệu một danh lam thắng cảnh
1 Bài 1: Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn
a.Bài giới thiệu đã cung cấp kiến thức:
+ Tên Hồ: Lục Thủy – Hoàn Kiếm
+ Tháp Rùa+ Chùa Ngọc Sơn+ Tháp Bút, Đài Nghiên+ Cầu Thê Húc
+ Đền Ngọc SơnĐối tượng: Hồ HoànKiếm và Đền Ngọc Sơn
b b.Muốn viết bài giới thiệu ,danh lam thắng cảnh cần có kiến thức lịch sử, địa lí
c Để có kiến thức về mộtdanh lam thắng cảnh cần: thăm thú quan sát tra cứu sách vở, hỏi han