Giáo án Ngữ Văn 8

cảm giác nhân vật tôi khi đứng giữa sân trờng nhìn mọi ngời các bạn.Đ4: Ông đốcchút nào hết: Tâm trạng cảm giác nhân vật tôi khi nghe gọi tên và rời mẹ vào lớp Đ5: Còn lại.Tâm trạng của

- GV: Soạn giáo án, su tầm bài thơ bài hát về ngày khai trờng.

- HS: Xem trớc nội dung bài học

C.Tiến trình lên lớp

1 ổn định lớp

2 Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới: Giới thiệu bài

Bài đầu tiên của chơng trình NV7, em đã học bài gì? Của ai ? Nội dung bài ấy nói về chuyện gì

? Thể hiện tâm trạng gì ? Của ai ? Bài ấy thuộc kiểu văn bản gì ?

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1 Hớng dẫn đọc - tìm hiểu chung

GV: Giọng chậm, dịu, hơi buồn, lắng sâu

-Văn bản này thuộc thể loại văn bản nào?

-Có thể gọi đây là văn bản nhật dụng, văn bản

biểu cảm đợc hay không? Vì sao

-Mạch truyện đợc kể theo dòng hồi tởng của

nhân vật tôi theo trình tự thời gian của buổi tựu

trờng đầu tiên Vậy ta có thể tạm ngắt thành

-Truyện có 5 đoạn

Đ1: Từ đầu  rộn rã Khơi nguồn nổi nhớ

Đ2: Buổi mai  ngọn núi.Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi trên đờng cùng mẹ tới tr-ờng

Đ3:Trớc sân trờngtrong các lớp:Tâm trạng

cảm giác nhân vật tôi khi đứng giữa sân trờng nhìn mọi ngời các bạn.

Đ4: Ông đốcchút nào hết: Tâm trạng cảm giác nhân vật tôi khi nghe gọi tên và rời mẹ vào lớp

Đ5: Còn lại.Tâm trạng của tôi khi ngồi vào chổ mình và đón nhận tiết học đầu tiên

Hoạt động 2: Hớng dẫn tìm hiểu chi tiết

GV y/c HS đọc 4 câu đầu

-Nổi nhớ buổi tựu trờng của tác giả đợc khơi

nguồn từ thời điểm nào ? Vì sao?

-Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ lại kỉ niệm

cũ ntn? Phân tích giá trị biểu cảm của 4 từ láy tả

cảm xúc

HS tìm hiểu phân tích đối chiếu và trả lời

GV bình: Những cảm xúc, cảm giác ấy không mâu

thuẩn trái ngợc nhau mà gần gũi bổ sung cho nhau

nhằm diễn tả một cách cụ thể tâm trạng khi nhớ lại

và cảm xúc thực sự của tôi khi ấy Từ láy góp phần

rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện

tại

GV y/c HS đọc diễn cảm toàn đoạn, HS đọc

-Tác giả viết: “Con đờng tôi đi học”

tâm trạng đó thay đổi ntn?

-Những chi tiết nào trong cử chỉ, trong hành

động và lời nói của nhân vật tôi khiến em chú

ý? Vì sao?

II Tìm hiểu chi tiết.

1.Khơi nguồn kỉ niệm

-Thời điểm gợi nhớ.Cuối thu(đầu tháng 9), thời

điểm khai trờng

+Cảnh thiên nhiên: lá rụng nhiều, mây bàng bạc

+Cảnh sinh hoạt: Mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trờng

-Lí do: Sự liên tởng tơng đồng, tự nhiên giữa hiện tại và quá khứ

-Cảm xúc tâm trạng của nhân vật tôi: náo nức, mơn man, tng bừng rộn rã

2 .Tâm trạng và cảm giác của tôi khi cùng mẹ

đến trờng buổi đầu tiên.

- Em hãy nhớ và diễn tả lại tâm trạng của mình khi lần đầu tiên đi học

- Học bài, nắm kĩ nội dung bài học

- Nghiên cứu kĩ các đoạn còn lại để tiết sau học tiếp

B.Chuẩn bị:

-GV Đọc bài, soạn giáo án

-HS xem trớc nội dung bài học

C.Tiến trình lên lớp

1.ổn định lớp

2 Bài cũ:

HS1: Nổi nhớ buổi tựu trờng của tác giả đợc khơi nguồn từ thời điểm nào? Vì sao?

HS2: Nêu tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi cùng mẹ đến trờng buổi đầu tiên?

3.Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1: Hớng dẫn tìm hiểu chi tiết

GV đọc lại đoạn văn và nêu vấn đề

-Tâm trạng của tôi khi đến trờng, khi đứng giữa

sân trờng, khi cảnh dày đặc cả ngời là tâm

trạng lo sợ vẫn vơ, vừa bở ngỡ vừa ao ớc thầm

vụng, lại cảm thấy chơ vơ vụng về, lúng túng

Cách kể, tả nh vậy thật tinh tế và hay, ý kiến

của em?

HS nhận xét

GV bình: Hồi trống đầu năm khai trờng cũng

vang vọng lên nh mọi năm , mọi lần nhng với

các cô các cậu học trò mới nó mới vang dội,

rộn rã, nhanh gấp, giục giã làm sao.Bởi vì hoà

với tiếng trống trờng còn có cả nhịp tim thình

thịch của các cậu cũng vang lên nh tiếng trống

trờng.

-Tâm trạng của tôi khi nghe ông đốc đọc bản

danh sách HS mới nh thế nào?

-Vì sao tôi bất giác giúi đầu vào lòng mẹ tôi nức

nở khóc khi chuẩn bị bớc vào lớp, có thể nói

chú bé này tinh thần yếu đuối hay không

GV y/c HS đọc đoạn cuối cùng

1HS đọc, cả lớp chú ý

-Tâm trạng và cảm giác của tôi khi bớc vào chổ

ngồi lạ lùng nh thế nào ?

-Hình ảnh con chim non liệng đến đứng bên bờ

cửa sổ, hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao

có phải là hình ảnh thực không?

-Dòng chữ tôi đi học kết thúc truyện có ý nghĩa

gì?

II Tìm hiểu chi tiết

3 Tâm trạng và cảm giác của tôi khi đến trờng.

-Từ tâm trạng háo hức hăm hở chuyển sang tâm trạng lo sợ vẩn vơ rồi bở ngỡ ngập ngừng, e sợ, thèm vụng, ớc ao thầm, không còn cảm giác rụt

rè nữa

 Hợp quy luật tâm lí trẻ

- Tâm trạng cảm thấy chơ vơ vụng về, lúng túng, muốn bớc nhanh mà sao toàn thân cứ thấy run run, cứ đềnh đoàng, chân co duổi chính là

sự thể hiện tâm trạng buồn cời đó

4 Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi nghe ông đốc gọi danh sách học sinh mới và khi rời tay mẹ bớc vào lớp.

- Thấy cái gì cũng mới lạ hay hay

- Lạm nhận

- Nhìn bạn cha quen thấy quyến luyến

- Không đơn thuần là hình ảnh thực có ý nghĩa

tợng trng nhớ tiếc những ngày đã qua

- Cách kết thúc tự nhiên bất ngờ vừa khép lại

văn bản vừa mở ra một thế giới mới, một bầu trời mới, một giai đoạn mới.

Hoạt động 2: Hớng dẫn tổng kết, luyện tập

GV hớng dẫn HS tóm lợc những nét cơ bản về

nội dung và nghệ thuật

-Nét đặc sắc về mặt nghệ thuật của văn bản này

-Sự kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả với bộc lộ tâm trạng, cảm xúc

1.Sức cuốn hút của tác phẩm

-Tình huống truyện-Tình cảm ấm áp của ngời lớn đối các em nhỏ lần đầu tiên đến trờng

-Hình ảnh tự nhiên và cách so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả

IV Luyện tập

Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò

- Giáo viên đọc bài thơ về ngày tựu trờng đầu tiên

- Học bài nắm nội dung bài

- Xem trớc bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

o0o

Tiết 03

Tên bài dạy: Cấp độ kháI quát của nghĩa từ ngữ

A.Mục tiêu bài dạy

Giúp HS:

-Hiểu rõ cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ -Thông qua bài học rèn luyện t duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng

B.Chuẩn bị:

-GV Đọc bài, soạn giáo án

-HS xem trớc nội dung bài học

C.Tiến trình lên lớp

1.ổn định lớp

2 Bài cũ:

3.Bài mới:

ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Lấy ví dụ? Em có nhận xét gì về mối quan

hệ ngữ nghĩa giữa các từ ngữ trong hai nhóm trên?

(Các từ đồng nghĩa trong nhóm có thể thay thế cho nhau trong một câu văn cụ thể

Các từ trái nghĩa trong nhóm có thể loại trừ nhau khi lựa chọn để đặt câu)

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1 : khái niệm từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp

GV treo bảng phụ y/c HS quan sát

GV gọi HS đọc các câu hỏi a,b,c

? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn

nghĩa của các từ thú, chim, cá? Vì sao?

? Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa

của từ voi, hơu,chim nhỏ hơn hay lớn hơn nghĩa

của từ tu hú, sáo, cá; rộng hơn hay hẹp hơn cá

rô, cá thu

-Nghĩa của các từ thú,chim,cá rộng hơn nghĩa

của những từ nào, đồng thời hẹp hơn nghĩa của

từ nào?

-Thế nào là một từ có nghĩa rộng và nghĩa hẹp?

-Một từ ngữ vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp

 Vì phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm

nghĩa của 3 từ thú, chim, cá.

-Một từ ngữ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của

nó đợc bao hàm trong phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác

-Một từ ngữ vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là t-

GV gọi HS đọc BT2 Nêu y/c của BT

-Tìm từ có nghĩa rộng so với nghĩa các từ ngữ ở

mỗi nhóm sau đây?

GV y/c HS đọc BT4, Chỉ ra y?c của BT

A Mục tiêu bài dạy:

Giúp HS

-Nắm đợc chủ đề của văn bản, tình thống nhất về chủ đề của văn bản

-Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối tợng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình

B Chuẩn bị:

-GV đọc bài, soạn giáo án

-HS xem trớc nội dung bài học

C.Tiến trình lên lớp

1.ổn định lớp:

2.Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị

3.Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1 : hình thành khái niệm chủ đề của văn bản

Y/c HS đọc thầm văn bản Tôi đi học.

? Văn bản miêu tả những sự việc đang xảy ra

hay đã xảy ra?

? Tác giả viết văn bản này nhằm mục đích gì?

? Từ những nhận thức trên, em hãy cho biết chủ

-Mục đích: Để phát biểu ý kiến và bộc lộ cảm xúc của mình về một kỉ niệm sâu sắc từ thuở thiếu thời

-Chủ đề trên là đối tợng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt

Hoạt động 2 : tính thống nhất về chủ đề của văn bản

? Để tái hiện về ngày đầu tiên đi học, tác giả đã

đặt nhan đề của văn bản và sử dụng từ câu nh

thế nào?

? Để tô đậm cảm giác trong sáng của nhân vật

tôi trong ngày đầu tiên đi học, tác giả đã sử

dụng những hình ảnh và chi tiết nghệ thuật nào?

GV chỉ định học sinh đọc chậm mục ghi nhớ

II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.

VB:Tôi đi học.

-Nhan đề: Tôi đi học có ý nghiã tờng minh, giúp

chúng ta hiểu ngay nội dung của văn bản là nói

về chuyện đi học

-Các từ ngữ :Những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng, lần đầu tiên đến trờng, đi học, hai quyển vở mới.

-Các câu: Hôm nay tôi đi học.Hằng năm cứ vào cuối thu, lòng tôi lại náo nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng.Tôi quên thế nào

đợc những kỉ niệm trong sáng ấy.Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu thấy nặng.Tôi bặm tay ghì chặt nhng một quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu rơi xuống đất.

-Cảm giác ngỡ ngàng, lúng túng khi xếp hàng vào lớp: đứng nép bên ngời thân

- Tính thống nhất thể hiện qua các phơng diện+ Hình thức: nhan đề của văn bản, đề mục+ Nội dung: mạch lạc( quan hệ giữa các phần văn bản) từ ngữ, chi tiết( tập trung làm rỏ ý đồ ,

ý kiến, cảm xúc)+ Đối tợng: Xoay quanh nhân vật Tôi

Hoạt động 3 : hớng dẫn luyện tập

GV y/c HS đọc văn bản: Rừng cọ quê tôi

? Hãy cho biết văn bản trên viết về đối tợng nào

và về vấn đề gì? Các đoạn văn đã trình bày đối

tợng và vấn đề theo một thứ tự nào? Theo em có

III Luyện tập:

Bài tập1: Phân tích tính thống nhất về chủ đề

a.Căn cứ vào-Nhan đề: Rừng cọ quê tôi

thể thay đổi trật tự này đợc không? Vì sao?

? Chủ đề ấy đợc thể hiện trong toàn văn bản từ

việc miêu tả rừng cọ đến cuộc sống của ngời

dân Hãy chứng minh điều đó

? Các từ ngữ câu tiêu biểu thể hiện chủ đề văn

bản?

GV nhận xét, chốt

GV y/c HS đọc BT2

Y/cHS thảo luận BT3, GV hớng dẫn

-Các đoạn: Giới thiệu rừng cọ, tả cây cọ, tác dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó với cây cọb.Các ý lớn phần thân bài (xem mục a) đợc sắp xếp hợp lí không nên thay đổi

c.Hai câu trực tiếp nói tới tình cảm gắn bó giữa ngời dân sông Thao với rừng cọ

Dù ai đi ngợc về xuôi Cơm nắm lá cọ là ngời sông Thao.

- Học thuộc, nắm kĩ nội dung bài

- Xem trớc bài : Trong lòng mẹ

-GV đọc bài, soạn giáo án.

-HS xem trớc nội dung bài học, soạn bài theo hệ thống câu hỏi

C Tiến trình lên lớp

1.ổn định lớp:

2 Bài cũ:

- Mạch truyện Tôi đi học đợc kể theo dòng hồi tởng của nhân vật tôi theo trình tự thời gian của

buổi đầu tiên đến trờng.Vậy em hãy nêu thứ tự của các trình tự ấy?

- Hãy nêu những đặc sắc về nghệ thuật của truyện ngắn : Tôi đi học?

3 Bài mới: GV giới thiệu bài

Ai cha từng xa mẹ một ngày, ai cha từng chịu cảnh mồ côi cha chỉ còn mẹ mà mẹ cũng phải xa con thì không dễ dàng đồng cảm sâu xa với tình cảnh đáng thơng và tâm hồn nồng nàn, tình cảm mãnh liệt của bé Hồng đối với ngời mẹ khốn khổ của mình

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1 : Hớng dẫn đọc - tìm hiểu chung

GVgiảng: Hồi kí là một thể văn đợc dùng để ghi

lại những chuyện có thật đã xảy ra trong cuộc

đời của mội con ngời cụ thể

? Chuyện gì đợc kể trong hồi kí này?

? Nhân vật chính của hồi kí là ai?

?Nhân vật cô tôi có quan hệ ntn với bé Hồng?

?Nhân vật ngời cô hiện lên qua chi tiết lời nói

điển hình nào?

?Vì sao bé Hồng cảm nhận trong lời nói đó

những ý nghĩa cay độc, những rắp tâm tanh

-Cô độc, đau khổ và luôn khát khao tình thơng mẹ

-Cô tôi: Lời nói

Chứa đựng sự giả dối, mĩa mai, hắt hủi

-Hẹp hòi tàn nhẫn

=>Bà cô biểu thị cho thành kiến cổ hủ , phi nhân đạo trong xã hội cũ luôn có ý thức gieo rắc vào đầu Hồng thái độ ruồng rẫy, khinh miệt đối với ngời mẹ đáng kính

Hoạt động 3 : Củng cố, dặn dò

- GV hệ thống lại ý chính của bài

- Học bài, xem trớc tình cảm của bé Hồng đối với mẹ

-GV đọc bài, soạn giáo án

-HS xem trớc nội dung bài học, soạn bài theo hệ thống câu hỏi

HS2: Có ý kiến cho rằng bà cô là tiêu biểu cho những thành kiến cổ hủ, cố ý gieo rắc vào đầu Hồng thái độ ruồng rẫy khinh miệt với ngời mẹ đáng kính.Theo em ý kiến đó đúng không ?Vì sao?

3.Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1 : Hớng dẫn tìm hiểu chi tiết (Tiếp theo)

GV dẫn dắt

? Sống trong sự giả dối, mỉa mai cay độc của

những ngời họ hàng có làm phai mờ tình yêu

th-ơng đối với mẹ của bé Hồng hay không?

?Em hãy tìm đọc những suy nghĩ của bé Hồng

đối với mẹ trong mẫu đối thoại với bà cô?

? Câu văn trên sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

?Theo em những suy nghĩ đó thể hiện tình cảm

nào của bé Hồng dành cho mẹ?

GV bình: Những sắp tâm tanh bẩn của bà cô

không thể xâm phạm đến tình yêu và lòng kính

trọng mẹ của Hồng Bà cô càng khoét sâu nổi

đau thì lòng yêu thơng mẹ và nổi căm ghét

những hủ tục phong kiến tàn ác càng mãnh liệt

?Cảnh Hồng gặp mẹ đợc tác giả miêu tả qua

những chi tiết nào?

?Nếu ngời ngồi trên xe không phải là mẹ thì

?Theo em hình ảnh đó thể hiện điều gì

?Khát khao tình mẹ là thế song khi gặp mẹ bé

Hồng lại khóc, em có nhận xét gì về tiếng khóc

nức nở ấy?

?Trong truyện tg đặc biệt miêu tả tiếng khóc,

theo em lần khóc này khác với những lần khóc

khác ntn?

? Trong lòng mẹ Hồng cảm giác ntn?

?Em hãy tìm những từ ngữ , chi tiết miêu tả cảm

xúc, ý nghĩa của Hồng khi ở trong lòng mẹ?

?Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của tg

-Tởng đến vẻ mặt rầu rầu và hiền từ

-Đời nào tình thơng yêu xâm phạm

-ấm áp: đùi áp đùi, đầu ngả vào cánh tay mẹ

Cảm giác ấm áp, mơn man cảm nhận hơi quần áo, hơi thở của mẹphải bé lại và lăn vào lòng ngời mẹ êm dịu

sớng tận hởng những cảm giác đã mất từ

lâu.D-ờng nh tất cả các giác quan đều thức dậy và mở

ra để tân hởng cái êm dịu vô cùng của ngời

mẹ.Đây chính là giây phút êm đềm, ngọt ngào

nhất trong cuộc đời cay đắng, tủi nhục của

Hồng

?Vì sao khi gặp mẹ những lời bà cô lại chìm đi?

-Nghệ thuật: miêu tả cảm giác cụ thể, bình luận trữ tình

-Tình yêu thơng của bé Hồng không áp lực nào ngăn đợc.Đó là tình yêu vĩnh hằng

-Hiểu đợc thế nào là trờng từ vựng, biết xác lập các trờng từ vựng đơn giản

-Hiểu đợc mối liên quan giữa trờng từ vựng với các hiện tợng ngôn ngữ đã học nh đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ

B.Chuẩn bị

Giáo viên: Giáo án

Học sinh: học bài, làm BT, chuẩn bị bài mới.

C.Tiến trình bài dạy

1.ổn định tổ chức

2.Bài cũ.

HS1: Thế nào đợc gọi là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ ? Lấy VD?

3.Bài mới.

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1 : khái niệm trờng từ vựng

-Mặt, mắt, gò má, da, đùi, đầu, cánh tay, miệng.

Từ chỉ bộ phận của cơ thể con ngời

*Kết luận-Trờng từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

c.Do hiện tợng nhiều nghĩa, một từ có thể thuộc nhiều trờng từ vựng khác nhau

d.Tiếng gàgiục quả na

mở mắttròn xoe

Biện pháp nhân hoá

Hoạt động 2 : hớng dẫn luyện tậpY/c HS đọc và xác định y/c BT1

Tiết 08

Tên bài dạy: bố cục của văn bản

A.Mục tiêu bài dạy.

- Nắm đợc bố cục văn bản đặc biệt là cách sắp xếp các nội dung ở phần thân bài

- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tợng và nhận thức của ngời đọc

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1 : Hớng dẫn tìm hiểu bố cục của văn bản

Y/c HS đọc văn bản

?VB trên có thể chia làm mấy phần?

?Mỗi phần nói về điều gì?

?Theo em các phần có liên kết với nhau không

và liên kết ntn?

? Theo em bố cục của văn bản là gì

? Gồm có mấy phần

? Nhiệm vụ của từng phần là gì

? Các phần trong văn bản quan hệ với nhau nh

thế nào?

GV nhận xét, bổ sung, đa ra ghi nhớ 1,2

I Bố cục của văn bản.

1.VD: Văn bản: Ngời thầy đạo cao đức trọng.

Mở bài: Từ đầu danh lợi:

 giớ thiệu về Chu Văn AnThân bài: Tiếp vào thăm:

Chu Văn An với học tròKết bài: còn lại:

Tình cảm mọi ngời đối với Chu Văn An

- Các phần phải phù hợp thống nhất với chủ đề

2 Kết luận (Ghi nhớ)

- Bố cục của văn bản là sự tổ chức các đoạn văn

để thể hiện chủ đề

-Văn bản thờng có 3 phần+ Mở bài: Nêu chủ đề của văn bản+Thân bài: Gồm nhiều đoạn trình bày các khía cạnh của chủ đề

+ Kết bài: Tổng kết chủ đề của văn bản

Hoạt động 2 : Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản

GV chia nhóm 4 thảo luận

?Phần thân bài của văn bản Tôi đi học của

Thanh Tịnh kể về những sự kện nào?các sự kiện

ấy đợc sắp xếp ra sao

II Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản.

1.Thân bài Tôi đi học - Thanh Tịnh

-Tâm trạng nhân vật tôi trên đờng tới trờng:

+Cảnh vật thay đổi +Các cậu nhỏ: gọi tên nhau, trao sách vở+Ghì tay thật chặt

+Muốn thử sức mình-Tâm trạng nhân vật tôi trong sân trờng

+Lo sợ vẩn vơ

? Văn bản trong lòng mẹ của Nguyên Hồng chủ

yếu trình bày diễn biến tâm lí của Bé Hồng

? Khi tả ngời , vật, phong cảnh em lần lợt

miêu tả theo trình tự nào Hãy kể một số trình tự

thờng gặp

? Phần thân bài của vb: Ngời thầy đạo cao đức

trọng nêu các sự việc để thể hiện chủ đề Hãy

cho biết cách sắp xếp các sự việc ấy

-Sắp xếp theo sự liên tởng đối lập những cảm xúc về cùng một đối tợng trớc và trong buổi tựu trờng

2 Diễn biến tâm trạng bé Hồng.

-Tình cảm: thơng mẹ sâu sắc-Thái độ: căm ghét những kẻ nói xấu mẹ

-Niềm vui hồn nhiên khi gặp mẹ

3 -Sắp xếp theo không gian

-Theo tình cảm

4.-Chu Văn An là ngời tài cao.

-Chu Văn An là ngời đạo đức, đợc học trò kính trọng

? Tìm từ ngữ hoặc câu chủ đề trong đoạn?

b.Vẻ đẹp của Ba Vì biến ảo chiều

- Bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ xã hội đơng thời và tình cảnh đau thơng của ngời nông dân cùng khổ trong xã hội ấy.

- Cảm nhận đợc quy luật của hiện thực: Có áp bức có đấu tranh.Thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời phụ nữ nông dân

- Nét đặc sắc nghệ thuật viết truyện của tác giả

B Chuẩn bị:

- GV đọc bài, soạn giáo án

- HS xem trớc nội dung bài học, soạn bài theo hệ thống câu hỏi

C Tiến trình lên lớp

1.ổn định lớp.

2.Bài cũ.

HS1 Nêu tình cảm của bé Hồng dành cho mẹ khi xa mẹ, khi đợc gặp mẹ?

HS2 Cảm nhận của em về tình cảm của bé Hồng khi đợc ngồi trong lòng mẹ?

3 Bài mới Giới thiệu bài

Xã hội Việt Nam trớc cách mạng đầy rẫy những điều bất công.Sự bốc lột của chế độ phong kiến đã làm cho xã hội điêu đứng, đặc biệt là ngời nông dân.Họ bị tớc đoạt hết mọi tài sản và quyền lợi, họ phải sống trong kiếp bùn đen.Nhng ở họ vẫn tiềm tàng sức sống mãnh liệt, sự đấu tranh kiên cờng

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Hoạt động 1 : Hớng dẫn đọc - tìm hiểu chung

GV đọc mẫu một đoạn

GV hớng dẫn cách đọc theo sự phân vai

HS tiếp nhận và đọc

GV y/c HS đọc chú thích dấu (*)

?Những điểm nào cần lu ý về tác giả NTT?

GV mở rộng: Ngời ta gọi NTT là nhà văn của

nông dân Ông chuyên viết về nông thôn và đặc

biệt thành công ở đề tài này

? Em biết gì về tác phẩm của ông mà đặc biệt là

- Ngô Tất Tố (1893-1954) quê ở Bắc Ninh

- Là một trong những nhà văn xuất sắc nhất của trào lu văn học hiện thực trớc cách mạng

- Về hoạt động báo chí: Đợc coi là một tay ngôn luận xuất sắc trong đám nhà nho

- Là cây bút phóng sự và nhà tiểu thuyết nổi tiếng, là nhà văn của nông dân

ơng XVIII của tác phẩm

c Chú thích

Hoạt động 2 : Hớng dẫn tìm hiểu chi tiết

?Khi bọn tay sai xông vào nhà chị Dâụ, tình thế

này có ý nghĩa tiêu biểu riêng, hắn hung dữ sẳn

sàng gây tội ác mà không hề chùn tay, không hề

bị ngăn chặn vì hắn đại diện cho nhà nớc, nhân

danh nhà nớc để hoạt động.Vì thế tên cai lệ vô

danh là hiện thân đầy đủ, rõ rệt nhất cái nhà nớc

bất nhâ lúc bấy giờ

?Tính cách tên cai lệ đợc miêu tả qua hình ảnh

chi tiết nào?

?Ngôn ngữ của cai lệ đợc miêu tả ntn?

?Từ đó em hãy rút ra bản chất tính cách của

nhân vật này

HS nhận định

GV bình:

Hắn hoàn toàn bỏ ngoài tai mọi lời van

xin, trình bày tha thiết, lễ phép có lí do của chị

Dậu, hắn đã đáp lại lời chị Dậu bằng những lời

chửi thô tục, những hành động đểu cáng, hung

II Tìm hiểu chi tiết văn bản

1 Tình cảnh của chị Dậu khi bọn tay sai xông

đến.

- Vụ thuế gay gắt, gia đình đang nợ một suất su

- Phải bán chó, bán con, gánh khoai vẫn cha đủ trả nợ

- Ngôn ngữ: quát, thét, hầm hè, nham nhảm thét

- Bản chất tính cách: Tàn bạo, không có khả năng nghe tiếng đồng loại

=>Tên cai lệ vô danh không chút tình ngời là hiện thân đầy đủ, rõ rệt nhất của cái nhà nớc bất nhân lúc bấy giờ

Tác giả đã khắc hoạ đợc hết sức nổi bật, sống

động có giá trị điển hình rõ rệt tính cách tên cai

lệ qua một đoạn văn ngắn

3.Diễn biến tâm lí, hành động chị Dậu.

- Trớc thái độ hung hăng của bọn tay sai:

+ Cố tha thiết van xin + Lễ phép xng hô: Ông - cháu

Sự nhẫn nhục cam chịu của ngời nông dân bị

áp bức

- Khi tên cai lệ sấn đến:

+ Cãi lại bằng lí lẽ: Chồng tôi đau ốm

+ Xng ngang hàng, đanh thép, cảnh báo: Tôi -ông

- Khi tên cai lệ tát chị Dậu:

+ Nghiến hai hàm răng  sự nổi giận cao độ, không nén lại

+ Xng: mày-bà  thách thức, đanh đá, căm giận khinh bỉ cao độ

- Sự vùng dậy: