Giáo án Sử 9 (phần đầu)

Những Liên Xô đã... - Khi Hồng quân Liên Xô vào giải phóng Đông Âu... Coi nhẹ hoàn cảnh trong nước C... Giới thiệu các nước Đông Âu.

Trang 1

Tuần 1 Ngày soạn : 02/9/07

Ngày dạy : 06/9/07

Phần i: Lịch sử thế giới hiện đại từ năm 1945 đến nay

Chương i: liên xô và các nước đông âu

sau chiến tranh thế giới thứ hai

Bài 1: liên xô và các nước đông âu từ năm 1945 đến

giữa những năm 70 của thế kỉ xx

Tiết 1: I Liên Xô

I Mục tiêu cần đạt:

*, Học sinh cần nắm được:

+ Sau những tổn thất nặng nề của Liên Xô trong chiến tranh thế giới lần thứ hai, nhân dân Liên Xô đã nhanh chóng khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh, tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất cho CNXH

+ Liên Xô đã đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế và KHKT (từ năm

1945 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)

*, Học sinh cần hiểu được:

+ Những thành tựu to lớn trong công cuộc xây dựng CNXH của Liên Xô từ năm 1945 đến đầu những năm 70 đã tạo cho Liên Xô một thực lực để chống lại âm mưu phá hoại và bao vây của CNĐQ

+ Liên Xô thực sự là thành trì của lực lượng cách mạng thế giới

*, Rèn cho học sinh kĩ năng phân tích, nhận định và đánh giá các sự kiện lịch sử trong những hoàn cảnh cụ thể

II.Tài liệu phương tiện:

- Bản đồ Liên Xô (hoặc bản đồ Châu Âu)

- Một số tranh ảnh tiêu biểu về Liên Xô và những thành tựu khoa học điển hình của Liên Xô trong thời kỳ này (ảnh vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Liên Xô và con tàu “Phương Đông” 1961)

III Tiến trình cac hoạt động dạy học:

1 ổn định lớp:

2 Giới thiệu:

Liên Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô bị thiệt hại nặng nề, để khắc phục hậu quả, Liên Xô tiến hành khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh, tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất

3 Bài mới:

Trang 2

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hướng dẫn HS tìm hiểu phần 1

GV treo bản đồ Liên Xô hoặc

bản đồ Châu Âu

Yêu cầu HS quan sát, xác định

vi trí của Liên Xô trên bản đồ

sau chiến tranh TG thứ 2 (1945 - 1950):

* Hoàn cảnh:

- Đọc mục 1 SGK

H: Vì sao sau chiến tranh TG

lần thứ 2, Liên Xô phải khôi

phục kinh tế?

a, Những khó khăn

- Là nước chiến thắng nhưng lại chịu những tổn thất rất nặng nề

H:Trong chiến tranh TG 2, Liên

Xô bị thiệt hại như thế nào?

GV: Những tổn thất đó làm cho

nền kinh tế Liên Xô phát triển

chậm lại tới 10 năm, trong hoàn

cảnh đó Liên Xô phải khôi phục

kinh tế hàn gắn vết thương

chiến tranh, tiếp tục XD CNXH

- Hơn 27 triệu người chết

- 1.710 Thành phố bị tàn phá

- Hơn 7 vạn làng mạc; gần 32.000 nhà máy xí nghiệp; 6,5 vạn km đường sắt bị phá huỷ

H: Trước tình hình đó Đảng và

nhân dân Liên Xô đã có những

biện pháp khôi phục như thế nào?

-Đề ra kế hoạch 5 năm tập trung

khôi phục nhưng chỉ thực hiện

trong thời hạn 4 năm 3 tháng

H: Liên Xô đã quyết tâm hoàn

thành kế hoạch chỉ trong 4 năm

3 tháng điều này chứng tỏ ý

thức của nhân dân Liên Xô

trong công cuộc khôi phục kinh

tế sau chiến tranh như thế nào?

- HS thảo luận, trình bày

b Thuận lợi:

H: Liên Xô đã đạt được những

thành tựu về kinh tế, KHKT sau

công cuộc khôi phục kinh tế

như thế nào?

c, Thành tựu:

- Kinh tế: Hoàn thành kế hoạch

5 năm trước thời hạn 9 tháng

- Công nghiệp: Tăng 73%, hơn

6000 nhà máy được khôi phục

Trang 3

và xây dựng.

- Nông nghiệp: Vượt trước chiến tranh

- KHKT: Chế tạo thành công bom nguyên tử (1949)

H: Nhận xét về sự khôi phục

kinh tế của Liên Xô sau chiến

H: Liên Xô đã khôi phục kinh

tế sau chiến tranh TG thứ 2

trong điều kiện nào?

HS thảo luận

2 Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của CNXH (từ năm 1950 đến đầu những năm

70 của TK XX):

a, Hoàn cảnh:

- Các nước TB phương Tây luôn có âm mưu hành động chống phá Liên Xô cả về kinh tế, chính trị, quân sự

- Liên Xô phải chi phí những khoản tiền lớn cho việc củng cố quốc phòng và công cuộc XD CNXH

H: Hoàn cảnh này có ảnh

hưởng đến việc xây dựng cơ sở

vật chất của Liên Xô không? Và

ảnh hưởng như thế nào?

Tuy trong hoàn cảnh không

mấy thuận lợi nhưng Liên Xô

cũng đã xây dựng được cơ sở

vật chất kĩ thuật rất đáng kể

(HS đọc phần in nghiêng SGK

hoặc phóng to trên đèn chiếu)

- HS thảo luận b Đường lối:

H: Nêu những thành tựu cơ bản

về phát triển công nghịêp và

KHKT của Liên Xô từ năm

Trang 4

số ngành vượt Mĩ như dầu mỏ,

gang, théo, xi măng

- KHKT: + Năm 1957 phóng

thành công vệ tinh nhân tạo của

trái đất

+ 1961: Phóng con tàu vũ

trụ đưa nhà du hành Ga-ga-rin

bay vòng quanh trái đất

+ Là nước đầu tiên dẫn

đầu TG về những chuyến bay

dài ngày trong vũ trụ

GV: đến bay giờ Liên Xô vẫn

được coi là nước dẫn đầu TG về

vũ khí hạt nhân

HS quan sát kênh hình số 1 - vệ

tinh nhân tạo đầu tiền

- KHKT: phát triển ngành KH vũ trụ

H: Liên Xô dã xây dựng về

quốc phòng như thế nào?

- Quốc phòng: Đạt được thế cân bằng về sức mạnh quân sự và sức mạnh hạt nhân

H: Chính sách đối ngoại của

Liên Xô trong thời kì này như

thế nào?

- Hoà bình, quan hệ hữu nghị

với tất cả các nước

- ủng hộ phong trào dấu tranh

giải phóng dân tộc trên TG

- Chỗ dựa vững chắc của cách

mạng TG

H: Qua những thành tựu cơ bản

mà Liên Xô đạt được Các em

cùng thảo luận vì sao Liên Xô

đạt được những thành tựu to lớn

H: Tuy Liên Xô đã đạt được

những thành tựu cơ bản về kinh

tế, KHKT trong công cuộc XD

CNXH Những Liên Xô đã

Trang 5

phạm phải những thiếu sót gì?

- Duy trì việc nhà nước bao cấp

về kinh tế tạo ra sự trì trệ của xã

hội Xô Viết

- Đảng cộng sản, nhà nước Xô

Viết chủ quan, nóng vội đốt cháy

giai đoạn (Định thành công

CNCS trong vòng 15 - 20 năm)

Hoạt động 3: Sơ kết bài

Những thành tựu của nhân dân

Liên Xô trong việc khôi phục

kinh tế và trong công cuộc tiếp

tục xây dựng cơ sở vật chất kĩ

thuật của CNXH là rất tốt

không chỉ phủ nhận được

- Nhờ những thành tựu đó, Liên

Xô xứng đáng là trụ cột của các

nước XHCN, là thành trì vững

chắc của hòa bình, là chỗ dựa của

phong trào CMTG Trong giai

đoạn này, Liên Xô đã giúp đỡ tận

tình CMVN (GV liên hệ)

Hoạt động 4: Luyện tập

1 Thành tựu trong công cuộc XD CNXH ở Liên Xô trong những năm 1950 - 1970 là gì?

A, Chế tạo thành công bom nguyên tử

B, Là nước đầu tiên phóng thành công vệ tinh nhân tạo của Trái đất

C, Là nước đầu tiên phóng con tàu vũ trụ bay vòng quanh Trái đất

D, Cả 3 thành tựu trên

2 Tại sao Liên Xô là chỗ dựa vững chắc của phong trào cách mạng và hòa bình TG?

Chính phủ Liên Xô luôn thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình và tích cực ủng hộ phong trào cách mạng TG

*Hướng dẫn về nhà,:

- Học thuộc bài

- Trả lời câu hỏi phần II: Đông Âu

Trang 6

Học sinh cần hiểu rõ:

- Hoàn cảnh và quá trình ra đời của các nước DCND Đông Âu, từ 1945 ->1949 các nước Đông Âu đã hoàn thành thắng lợi cách mạng dân tộc, dân chủ

- Các nước DCND Đông Âu tiến hành xây dựng CNXH (từ 1950 đến đầu năm 70 của thế kỉ XX) đã đạt được những thành tựu to lớn, hầu hết các nước này đã trở thành các nước công - nông nghiệp

- Sự hình thành hệ thống XHCN trên TG:

+ Khi các nước Đông Âu bắt đầu xay dựng CNXH, quan hệ giữa Liên Xô và các nước này chặt chẽ toàn diện hơn

+ Hội đồng tương trợ kinh tế của các nước XHCN (SEV), tổ chức hiệp ước vác sa

- Biết sử dụng bản đồ TG để xác định vị trí của từng nước Đông Âu

- Biết khai thác tranh ảnh, tư liệu lịch sử để đưa ra nhận định của mình

B.Tài liệu phương tiện:

- Bản đồ các nước Đông Âu

Hướng dẫn HS tìm hiểu phần 1

1 Sự thành lập nhà nước dân chủ nhân dân ở Đông Âu:

Trang 7

H: Các nước DCND Đông Âu

ra đời trong hoàn cảnh nào?

GV bổ sung: (chỉ bản đồ)

- Trước chiến tranh các nước

Đông Âu đều là những nước

TBCN còn lạc hậu hơn so với

các nước TB Tây Âu và ít nhiệu

lẹ thuộc vào các nước TB lớn

Anh, Pháp

- Khi chiến tranh nổ ra họ bị

phát xít Đức chiếm đóng và nô

dịch tàn bạo

- Khi Hồng quân Liên Xô tiến

vào lãnh thổ Đông Âu truy kích

quân đội phát xít Đức nhân dân

Đông Âu đã nhanh chóng nổi

dậy đấu tranh giành chính quyền

H: Tại sao lại có sự ra đời của 2

chế độ XH trên nước Đức?

(Tích hợp Sử 8)

- Theo thỏa thuận của 3 cường

quốc là Liên Xô-Mĩ-Anh Quân

đội Liên Xô chiếm đóng khu

vực phía Đông nước Đức, quân

đội Mĩ-Anh-Pháp chiếm đóng

khu vực phía tây của nước Đức

H: Cho biết 1 quốc gia ở khu

vực Châu á cũng bị phân chia

theo 2 chế độ nhà nước giống

Đức là quốc gia nào?

- CH DCND Triều Tiên

(CNXH) - Bắc Triều Tiên

- Đại Hàn dân quốc (TBCN) -

Nam Triều Tiên

a, Hoàn cảnh:

- Trước chiến tranh TG thứ 2 hầu hết các nước Đông Âu đều lệ thuộc vào các nước TB Tây Âu

- Khi Hồng quân Liên Xô vào giải phóng Đông Âu

H: Để hoàn thành cuộc CM

DCND các nước Đông Âu đã

thực hiện những nhiệm vụ gì?

b, Nhiệm vụ:

- Chính trị: xây dựng quyền

Trang 8

- Kinh tế: + Cải cách ruộng đất

+ Quốc hữu hóa những xí nghiệp lớn của TB nước ngoài và trong nước

- XH: thực hiện dân chủ

của nhân dân Đông Âu:

H: Những nhiệm vụ chính của

các nước Đông Âu trong giai

đoạn XD CNXH là gì?

H: Trong giai đoạn XD CNXH

các nước Đông Âu đã đạt được

những thành tựu gì?

- Sau hơn 20 năm xây dựng đất

nước (1950 - 1970) với sự giúp

đỡ của Liên Xô các nước Đông

Âu đã thu được những thành

tựu to lớn Tới đầu năm 70 của

TK 20 các nước Đông Âu đã trở

thành các nước công nông

nghiệp Bộ mặt kinh tế xã hội

của đất nước đã thay đổi căn

bản và sâu sắc

H: Hãy đưa 1 số dẫn chứng cụ

thể về những thành tựu đã đạt

được của các nước Đông Âu?

GV bổ sung:

- Ba Lan những năm đầu 70 sản

xuất công nghiệp tăng 20 lần,

sản xuất nông nghiệp tăng gấp

đôi, gần 1 nửa dân số sống

HS đưa ví dụ

SGK

b, Thành tựu:

- Trở thành nước công nông nghiệp

Trang 9

trong khu nhà mới.

- Hunggari vẫn được coi là “Đất

nước của 1 triệu người hành

khất” đã trở thành nước công

nông nghiệp có văn hóa, KHKT

tiên tiến

H: Qua những số liệu cụ thể

trên em rút ra nhận xét gì?

HS thảo luận - Trên cơ sở kinh tế tăng trưởng,

đời sống vạt chất, tinh thần của nhân dân cũng được cải thiện

H: Tại sao trong điều kiện khó

khăn như vậy mà Đông Âu vẫn

phát triển và đạt được những

thành tựu đáng kể?

- Do nỗ lực, chăm chỉ của nhân dân

- Sự giúp đỡ lẫn nhau của các

nước Đông Âu đặc biệt là Liên

Xô

GV nhấn: Như vậy khẳng định

vai trò lao động to lớn của Đảng

cộng sản và sự giúp đỡ của Liên

Xô đối với các nước Đông Âu

H: Tuy nhiên bên cạnh những

thành tựu to lớn đã đạt được

Đông Âu đã vi phạm những sai

lầm và thiếu sót gì?

GV đưa đèn chiếu (bảng phụ)

GVnhấn:Tuy nhiên những thành

tựu là cơ bản, có ý nghĩa quan

trọng, còn thiếu sót là thứ yếu

H: Sau chiến tranh TG thứ 2

các nước XHCN có điều gì

đáng chú ý?

CNXH trở thành hệ thống TG

HS thảo luận - khoanh tròn câu trả lời đúng

*, Thiếu sót:

A Rập khuôn, cứng nhắc, giáo điều theo mô hình XHCN ở Liên Xô

B Coi nhẹ hoàn cảnh trong nước

C Duy trì mô hình tập trung, quan liêu, bao cấp

Trang 10

- Khi các nước Đông Âu bắt tay

vào công cuộc XD CNXH mối

quan hệ giữa Liên Xô và các

nước này đòi hỏi phải có sự hợp

tác cao và đa dạng hơn như hợp

tác nhiều bên hoặc phân công

và chuyên môn hóa trong sản

xuất công nghiệp - nông nghiệp

- Cơ sở của sự hợp tác này là

Liên Xô và các nước Đông Âu

đều đặt dưới sự lao động của

Đảng cộng sản và cùng chung

hệ tư tưởng Mác - Lênin

H: Khi các nước Đông Âu bắt

đầu XD CNXH trong quan hệ

kinh tế - văn hóa - KHKT họ đã

H: Hội đồng tương trợ kinh tế

ra đời nhằm mục đích gì?

GV bổ sung: (chỉ bản đồ TG)

- Các nước Đông Âu đã được

Liên Xô giúp đỡ giải phóng

khỏi ách phát xít nên quan hệ

Liên Xô và Đông Âu gắn bó rất

thân thiết

-> CNXH lớn mạnh và trở

thành hệ thống TG: Âu -> á đối

trọng của CNTB

- Mục đích:

+ Đẩy mạnh hợp tác, giúp đỡ lần nhau giữa các nước XHCN + Đánh dấu sự hình thành hệ thống XHCN

H: Từ năm 1951 - 1973, Hội

đồng tương trợ kinh tế đã thu

được những thành tích gì?

Trang 11

dộng kiểu mới, liên kết kinh tế

XHCN, làm nền kinh tế phát

triển

-> Chứng tỏ tính ưu việt của

chế độ XHCN

H: Bên cạnh ưu điểm đó mô

hình của SEV còn hạn chế gì?

GV đưa mô hình lên đèn chiếu

*, Hạn chế: + Khép kín

+ Không hòa nhập trong nền kinh tế TG

+ Nặng về trao đổi hàng hóa bao cấp, 1 chiều, không có sự hợp tác

H: Mối quan hệ giữa Việt Nam

với các nước Đông Âu và phe

XHCN?

GV giao việc

- Mối quan hệ gần gũi, gắn bó

và thân thiết Sau khi Việt Nam

giành độc lập, Liên Xô, Trung

Quốc và các nước XHCN lần

lượt công nhận chủ quyền của

ta

- Liên hệ: Trong chiến tranh

chóng Mĩ 2 nước Liên Xô và

Trung Quốc giúp đỡ và viện trợ

rất nhiều về hàng hóa, đưa

chuyên gia sang giúp ta

- Trong giai đoạn xây dựng dất

nước mối quan hệ càng gẫn gũi,

Liên Xô giúp ta xây dựng về

thuỷ điện, dầu khí, xây dựng

bệnh viện

- Đối với Hải Phòng, Liên Xô

hợp tác làm đế cẩu

HS thảo luận trả

lời:

H: Tháng 5/1955 hiệp ước

Vacsava ra đời Vì sao có sự ra

đời của tổ chức này?

- 5/1955: Vacsava ra đời

Trang 12

- Trước tình hình TG căng

thẳng do chính sách hiếu chiến

xâm lược của đế quốc Mĩ nhất

là sự ra đời của khối quân sự

Bắc Đại Tây Dương (NaTô:

4/49) của các nước phương Tây

Liên Xô và các nước XHCN

Đông Âu đã thỏa thuận cùng

nhau thành lập tổ chức hiệp ước

Vacsava (5/1955) -> Đây là 1

liên minh tổ chức phòng thủ về

quận sự và chính trị (SGK/8)

H: ý nghĩa của việc thành lập tổ

chức hiệp ước Vacsava?

GV nhấn: Sự ra đời của Vacsava

làm cân bằng quân sự giữa 2

phe XHCN và TBCN Đây

cũng là đối trọng nặng kí của

NaTô

*, ý nghĩa:

- Tạo sự điều kiện về mọi mặt của các nước trong tổ chức Vacsava

- Giúp đỡ nhau phát triển kinh tế

Hoạt động 4:

- GV đưa lên đèn chiếu

HS chọn từng ô và

có câu hỏi tương ứng

4 Luyện tập:

Bài 1: Ô chữ

1, Là nước CNXH được sự giúp đỡ

của Liên Xô?

- Đông Đức (7 chữ cái)

2, Nằm giáp với Liên Xô và Trung

Quốc, sống du mục?

- Mông cổ (6 chữ)

3, Nhà nước XHCN đầu tiên trên TG

1 2 3 4 5 6 7

1 2 3 4 5 6

1 2 3 4 5

1 2 3 4 5 6 7 8

(1/5 diện tích toàn TG)?

- Liên Xô (6 chữ)

4, Cuộc CM Tân Hợi (1911) diễn ra ở đây?

- Trung Quốc (9 chữ)

5, Đất nước của loài hoa Chăm pa,

người bạn của Việt Nam?

- Lào (3 chữ)

Trang 13

6, Hòn đảo anh hùng - lá cờ đầu của

phong trào CM ở Mĩ la tinh?

- Cu Ba (4 chữ)

- GV đưa máy chiếu

A Thời gian B Sự kiện

*, Về nhà: - Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài sau

Trang 14

1 Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Những nét chính về sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết (từ nửa sau những năm 70 đến năm 1991) của các nước XHCN ở Đông Âu

2 Về tư tưởng:

- Sự tan rã của Liên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu là sự sụp đổ của 1 mô hình XHCN không phù hợp

- Phê phán chủ nghĩa cơ hội

3 Về kĩ năng:

- Rèn cho HS kĩ năng phân tích, đánh giá, so sánh những vấn đề lịch sử Nhất là những vấn đề lịch sử phức tạp, HS cần có những nhận định khách quan khoa học

B Chuẩn bị đồ dùng:

- Tranh ảnh về sự tan rã của Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu

- Bản đồ Liên Xô và Đông Âu

C Tiến trình bài dạy:

1 ổn định:

2 Kiểm tra:

- Nêu những thành tựu các nước Đông Âu đã đạt được trong quá trình XD CNXH?

- Nêu những cơ sở hình thành hệ thống XHCN

3 Bài mới:

Từ giữa những năm 70 và thập kỉ 80 của thế kỉ XX, Liên Xô và các nước Đông Âu lâm vào tình trạng khủng hoảng kinh tế dẫn tới sự khủng hoảng chính trị trầm trọng và sự sụp đổ của Liên Xô, các nước Đông Âu Hôm nay chúng ta nghiên cứu về sự khủng hoảng và tan rã của Liên Xô và các nước Đông Âu

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

GV treo lược đồ các nước SNG

đã phóng to Giới thiệu cho HS

thấy rõ Liên Xô cũ tách ra thành

1 Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết:

a, Nguyên nhân:

Trang 15

cộng đồng các quốc gia độc lập

như thế nào?

- Năm 1973 khủng hoảng kinh tế

TG, bắt đầu từ dầu mỏ

H: Tình hình kinh tế, chính trị

của Liên Xô từ giữa năm 70 đến

1985 như thế nào?

- Kinh tế: CN: trì trệ, hàng tiêu

dùng khan hiếm

NN: sa sút, lương

thực thực phẩm khan hiếm

- Chính trị: xã hội dần dần mất

ổn định, đời sóng nhân dân

giảm sút

H: Em rút ra kết luận chung gì

về tình hình Liên Xô từ giữa

những năm 70 đến năm 1985?

- Kinh tế, chính trị, xã hội của

Liên Xô đã bước vào giai đoạn

khủng hoảng mất ổn định toàn

diện

GV: Đứng trước tình hình đó

nhiều nước trên TG tiến hành

cải cách về kinh tế, chính trị, xã

hội cho phù hợp với tình hình

mới Đảng cộng sản và chính

phủ Liên Xô đứng đầu là

M Gooc - ba - chốp cũng đã

tiến hành công cuộc cải tổ (vào

năm 1985)

HS thảo luận

H: Tiến trình cải tổ của Liên Xô

diễn ra như thế nào?

b, Công cuộc cải tổ:

*, Nội dung:

- Chính trị: Thiết lập chế độ tổng thống đa nguyên, đa đảng, xóa bỏ Đảng cộng sản Liên Xô

- Kinh tế: Thực hiện nền kinh tế thị trường theo định hướng TBCN

Trang 16

H: Mục đích công cuộc cải tổ

của M Gooc - ba - chốp là gì?

*, Mục đích:

- Sữa chữa thiếu sót, sai lầm

- Đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng

- Xây dựng CNXH dân chủ

H: Kết quả của công cuộc cải tổ

như thế nào?

*, Kết quả: Công cuộc cải tổ vấp phải nhiều khó khăn -> đất nước ngày càng khủng hoảng và rối loạn

- Đọc phần diễn biến sự tan rã

của Liên bang Xô Viết /12

H: Tìm những sự kiện chính để

thấy rõ sự tan rã của Liên Xô?

c, Sự tan rã của Liên bang Xô Viết:

- Cuộc đảo chính 19/8/1991 thất bại -> Đảng cộng sản Liên Xô phải ngừng hoạt động

- 11 nước cộng hòa đòi tách khỏi liên bang

- 25/12/1991 tổng thống Gooc -

ba - chốp từ chức, chấm dứt chế độ XHCN ở Liên Xô

H: Nguyên nhân nào dẫn đến sự

tan rã của Liên Xô?

HS thảo luận d, Nguyên nhân:

- Duy trì quá lâu 1 mô hình CHXN không phù hợp

- Không tuân thủ các quy luật kinh tế

GV hướng dẫn HS tìm hiểu mục 2

GV dùng bản đồ các nước Đông

Âu Giới thiệu các nước Đông Âu

H: Tình hình kinh tế, chính trị,

xã hội ở các nước Đông Âu

cuối những năm 70 đầu những

năm 80 như thế nào?

2 Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu:

a, Tình hình kinh tế - chính trị - xã hội:

VD: Ru ma ni năm 1980 nợ

nước ngoài 11 tỉ USD, năm

1989 nợ 21 tỉ USD

- Kinh tế khủng hoảng gay gắt

- Chính trị mất ổn định, các nhà lãnh đạo quan liêu

- Xã hội rối loạn bởi sự đa

Trang 17

nguyên đa đảng.

H: Đa nguyên đa đảng là như

thế nào?

- Nhiều đảng phái chính trị

cùng tồn tại, cùng hoạt động

làm mất quyền thống trị của

Đảng cộng sản

VD: Sau khi Liên Xô sụp đổ,

trong các nước cộng hòa của

Liên Xô cũ có tới gần 1000 tổ

chức, đảng phái khác nhau hoạt

động Đảng cộng sản mất quyền

thống trị

H: Hậu quả của cuộc khủng

hoảng ở các Đông Âu như thế

nào?

- Lợi dụng cuộc khủng hoảng,

CNĐQ và các thế lực chống

CNXH kích động nhân dân, đẩy

mạnh chống phá

b, Hậu quả:

- Đảng cộng sản các nước Đông

Âu mất quyền lãnh đạo

- 1989 chế độ XHCN sụp đổ hầu hết ở các nước Đông Âu

- Chính quyền mới ở các nước Đông Âu tuyên bố từ bỏ CNXH và chủ nghĩa Mác - Lênin

H: Nêu những nguyên nhân dẫn

đến sự tan rã của chế độ XHCN

Đông Âu?

GV: Các đảng đối lập lên nắm

chính quyền đưa đất nước trở

lại con đường TBCN Tên nước,

quốc kì, quốc ca đều thay đổi

HS thảo luận - trình bày

c, Nguyên nhân dẫn đến sự tan rã:

- Nền kinh tế phát triển chậm, lâm vào cuộc khủng hoảng sâu sắc

- Rập khuôn mô hình XHCN ở Liên Xô chủ quan, chạm sửa đổi

- Sự chống phá của phản động trong và ngoài nước

- Nhân dân bất bình với người lãnh đạo

Hoạt động 3: *, Luyện tập:

1 Bước sang những năm 80 của thế kỉ XX, tình hình kinh tế và xã hội của Liên Xô có những khó khăn gì?

A, Sản xuất công nghiệp trì trệ

B, Lương thực và thực phẩm khan hiếm

Trang 18

C, Mức sống của nhân dân Liên Xô ngày càng giảm sút.

D, Tất cả các câu trên đều sai

2 Điền thêm sự kiện tương ứng với mốc thời gian diễn ở Liên Xô:

a 19/8/1991: cuộc đảo chính nhằm lật đổ Gooc - ba - chốp không thành công

b 21/8/1991: Đảng cộng sản Liên Xô phải ngừng hoạt động

c 21/12/1991: cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) thành lập

d 25/12/1991 Tổng thống Gooc - ba - chốp từ chức

*, Về nhà: - Học thuộc bài cũ

- Trả lời câu hỏi bài sau

Chương ii: các nước á, phi, mĩ la tinh

từ năm 1945 đến nay

- Giúp HS nắm được quá trình tan rã của hệ thống thuộc địa

- Quá trình phát triển của phong trào giải phóng ở Châu á, Châu Phi, Mĩ La tinh vì sự nghiệp giải phóng và độc lập dân tộc

2 Tư tưởng:

- Thấy rõ cuộc đấu tranh gian khổ và anh dũng của nhân dân các nước á, Phi, Mĩ la tinh

- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với các dân tộc

- Nâng cao lòng tự hào dân tộc

3 Tư duy:

- Giúp HS rèn luyện phương pháp tư duy, khái quát, tổng hợp cũng như phân tích sự kiện, rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ về kinh tế, chính trị ở các Châu và TG

B Đồ dùng:

Tiêu đề	Liên Xô Và Các Nước Đông Âu Sau Chiến Tranh Thế Giới Thứ Hai
Trường học	Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2007
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	37
Dung lượng	314,5 KB