giáo án lực ma sát 10

Kĩ năng - Tiến hành được các thí nghiệm để khảo sát sự phụ thuộc của lực ma sát trượt vào các yếu tố.. Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Đặt vấn đề vào bài mới Giáo viên mô tả một tình h

GIÁO ÁN VẬT LÍ 10

z

BÀI 13: LỰC MA SÁT

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Trả lời được nguyên nhân gây nên được lực ma sát trượt.

- Nắm được đặc điểm của lực ma sát trượt.

- Vận dụng được công thức tính độ lớn lực ma sát trượt.

- Nắm được những tác dụng của có lợi và có hại của lực ma sát trượt

2 Kĩ năng

- Tiến hành được các thí nghiệm để khảo sát sự phụ thuộc của lực ma sát trượt vào các yếu tố.

- Xác định được hệ số ma sát trượt bằng thí nghiệm.

- Giải thích được các hiện tượng trong đời sống liên quan đến lực ma sát trượt.

- Kỹ năng làm việc nhóm.

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Tranh ảnh hoặc video, thí nghiêm.

- Đồ dùng cho các thí nghiệm

- Phiếu hướng dẫn học sinh tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau.

2 Học sinh

- Ôn lại những kiến thức đã học về lực ma sát ở lớp 8.

III Tiến trình dạy học

1 Ổn định lớp

2 Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Đặt vấn đề vào bài mới

Giáo viên mô tả một tình huống trong đời

sống liên quan đến lực ma sát: Kể chuyện, mô

tả một tình huống, xem một video…

Học sinh theo dõi và suy nghĩ, trả lời vấn đề đặt ra

Gợi ý cho học sinh nhớ lại kiến thức cũ về lực

ma sát đã học ở lớp 8.

GV hệ thống hóa lại kiến thức đã học về lực

ma sát.

Học sinh theo dõi và hệ thống hóa lại các kiến thức đã được học

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm, các yếu tố ảnh hưởng đến độ lớn của lực ma sát trượt và

công thức tính.

Giáo viên bố trí và

tiến hành thí nghiệm

đo độ lớn lực ma sát

trượt như hình 13.1

SGK, yêu cầu học

sinh xác định các đặc

điểm về điểm đặt, phương, chiều, độ lớn của lực

ma sát trượt

Giáo viên kết luận đặc điểm về điểm đặt,

phương, chiều, độ lớn của lực ma sát trượt

Giáo viên giới thiệu dụng cụ thí nghiệm và phiếu

học tập, hướng dẫn thí nghiệm khảo sát độ lớn

của lực ma sát trượt phụ thuộc vào những yếu tố

nào?

Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm theo tổ, yêu cầu

các nhóm tiến hành thí nghiệm

Giáo viên yêu cầu học sinh báo cáo kết quả thí

nghiệm

Giáo viên dựa vào kết quả của học sinh, nhận xét,

đưa ra kết luận sự phụ thuộc của lực ma sát trượt

vào các yếu tố

Giáo viên yêu cầu học sinh dựa vào kết quả thí

nghiệm trước, lập tỉ lệ giữa áp lực và lực ma sát

trượt

Học sinh quan sát thí nghiệm, suy nghĩ, vận dụng kiến thức đã học để trả lời các vấn đề đặt ra.

Học sinh theo dõi, ghi nhận kiến thức.

Học sinh theo dõi.

Nhóm 1, 2 ,3 ,4 : HS tiến hành thí nghiệm theo giáo viên đã hướng dẫn và điền vào phiếu học tập các yếu tố ảnh hưởng đến lực

ma sát trượt

HS lên báo cáo kết quả thí nghiệm.

Học sinh theo dõi, ghi nhận kiến thức.

Học sinh tiến hành lập tỉ lệ giữa áp lực ma sát trượt dựa trên kết quả đã có.

Giáo viên yêu cầu học sinh nhận xét kết quả

Giáo viên nhận xét thiết lập công thức liên hệ

giữa phản lực và lực ma sát trượt

Giáo viên đánh giá kết quả hoạt động để làm cơ

sở đánh giá học sinh

Học sinh trả lời.

Học sinh theo dõi tự biến đổi các công thức dựa trên kết quả giữa áp lực và lực ma sát Học sinh theo dõi, ghi nhận kiến thức.

Hoạt động 3: Vận dụng, tìm tòi vai trò của lực ma sát đối với đời sống.

Giáo viên mô tả, tái hiện một số tình huống trong

đời sống liên quan đến lực ma sát trượt: Kể

chuyện, mô tả một tình huống, xem một video…

Giáo viên yêu cầu học sinh phân tích lợi, hại của

lực ma sát trượt trong mỗi tình huống đưa ra

Giáo viên yêu cầu học sinh nêu ra những biện

pháp khắc phục và sử dụng hợp lí ma sát trượt

trong đời sống

Giáo viên nhận xét, kết luận

Học sinh tìm hiểu vai trò của lực ma sát trong đời sống Lấy ví dụ về sự có lợi và có hại của lực ma sát

Tìm hiểu về ứng dụng những kiến thức về lực ma sát trong đời sống, trong kĩ thuật, trong giao thông

Xây dựng các khuyến cáo cho việc sử dụng hợp lí các phương tiện, thiết bị có sử dụng ma sát Báo cáo kết quả trước lớp

IV NỘI DUNG GHI BÀI

I Lực ma sát trượt.

Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật chuyển động trượt trên bề mặt của vật khác và cản trở

sự chuyển động của vật trên mặt đó

1 Độ lớn của lực ma sát trượt như thế nào?

- Móc lực kế vào vật rồi kéo theo phương ngang cho vật trượt gần như

thẳng đều

- Khi đó, lực kế chỉ độ lớn của lực ma sát trượt tác dụng vào vật

- Điểm đặt của lực: Tại vật, trong phần tiếp xúc giữa hai vật

- Phương – chiều: cùng phương và ngược chiều với vận tốc của vật

- Độ lớn:

2 Độ lớn của lực ma sát phụ thuộc vào những yếu tố nào?

- Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật

- Tỉ lệ với độ lớn của áp lực

- Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc

3 Hệ số ma sát trượt:

t =

4 Công thức của lực ma sát trượt :

Fmst = t.N Trong đó:

: Độ lớn của lực ma sát trượt

N: Áp lực

5 Ma sát trượt có lợi và có hại

- Lợi: Phanh xe để giảm tốc độ

- Hại: bào mòn các chi tiết máy móc thường xuyên bị cọ xát phải bôi trơn

V CỦNG CỐ.

PHIẾU HỌC TẬP Yếu tố Lực ma sát trượt

Không phụ thuộc Phụ thuộc Diện tích tiếp xúc.

Tốc độ trượt.

Áp lực lên mặt tiếp xúc.

Bản chất và điều kiện mặt

tiếp xúc.

Fđh = Fmst (N)

Áp lực N (N)

Tỉ số