Mục tiêu - Xây dựng định luật bảo toàn cơ năng vật lý 10 - Phát biểu định luật bảo toàn cơ năng cho trường hợp trọng lực - Kỹ năng suy luận logic và suy luận toán học góp phần phát triể
Trang 1GIÁO ÁN BÀI HỌC VI MÔ 3
SỬ DỤNG BÀI TẬP XÂY DỰNG KIẾN THỨC MỚI (25 PHÚT)
I Mục tiêu
- Xây dựng định luật bảo toàn cơ năng vật lý 10
- Phát biểu định luật bảo toàn cơ năng cho trường hợp trọng lực
- Kỹ năng suy luận logic và suy luận toán học góp phần phát triển năng lực
tư duy
- Tích cực tự học, hợp tác hoạt động nhóm góp phần bồi dưỡng năng lực tự học, năng lực hợp tác
II Chuẩn bị
Giáo viên: Xây dựng bài tập sau
Chất điểm khối lượng m, chỉ chịu tác dụng của trọng lực, chuyển động từ điểm M có độ cao h 1 so với mặt đất, đến điểm N có độ cao h 2 (so với mặt đất) Tại
M vật có vận tốc v , tại N vật có vận tốc 1 v 2
a So sánh hiệu thế năng và độ biến thiên động
năng của vật;
b So sánh cơ năng của vật tại vị trí M và N
- Bảng phụ + bút dạ cho 4 nhóm HS
Học sinh:
- Ôn lại khái niệm động năng, định lý động năng, khái niệm thế năng và định lý thế năng
III Tiến trình dạy học
Đây là trích đoạn bài “Cơ năng” (bài 27, sách giáo khoa vật lý 10); Sau khi xây dựng xong định nghĩa cơ năng của vật chuyển động trong trọng trường (mục 1 Định nghĩa); Học sinh giải bài tập này để tự lực chiếm lĩnh định luật bảo toàn cơ năng cho vật chuyển động trong trọng trường
Hoạt động 1: Tìm hiểu đề bài (4 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Đọc đề, vẽ hình
Ghi tóm tắt
Yêu cầu HS diễn đạt lại
đề bài dựa vào tóm tắt và
hình vẽ
Lắng nghe Ghi chép, vẽ hình Diễn đạt lại đề bài (hiểu đề)
P
M: h1,v1
N: h2, v2
a) So sánh (
W W ) và (WđN – WđM) b) So sánh WM và WN
N
Trang 2Hoạt động 2: Giải bài tập theo nhóm (8 phút)
Các em giải bài tập theo
nhóm trong (8 phút)
Phát bảng phụ và bút dạ
Yêu cầu HS trình bày
đúng, đẹp, nhanh để GV
đánh giá cho điểm nhóm
Gợi ý: Các em chú ý giả
thiết vật chỉ chịu tác dụng
của trọng lực;
Gợi ý (nếu HS không tự
lực huy động được kiến
thức vận dụng):
- Hiệu thế năng có liên hệ
gì với công của trọng lực?
- Độ biến thiên động năng
có liên hệ gì với công của
ngoại lực
Giải BT theo nhóm Trình bày lời giải trên bảng phụ
Hoạt động 3: Trình bày thuyết minh lời giải (8 phút)
Yêu cầu HS treo bảng
phụ lên bảng
Yêu cầu đại diện một
nhóm HS thuyết trình lời
giải
Bình luận, đánh giá, bổ
sung lời giải để có lời giải
tốt nhất
Đánh giá, cho điểm 4
nhóm
Treo bảng phụ lên bảng Thuyết trình lời giải Lắng nghe, phản biện, so sánh lời giải của các nhóm Đánh giá và tự đánh giá Ghi lời giải tốt nhất vào
vở
a Hiệu thế năng (độ giảm thế năng)
W W
t t Ap MN (1)
Độ biến thiên động năng (độ tăng động năng)
W W
d d Ap MN (2) (Vì vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực)
Từ (1) và (2) có:
WtM – WtN = WđN- WđM (3)
Độ giảm thế năng bằng độ tăng động năng
N
Trang 3b W W W
t d W t d
WM WN
Cơ năng của vật bằng nhau tại M và
N
Hoạt động 4: Phát biểu định luật bảo toàn cơ năng cho trường hợp trọng trường (5 phút)
Giáo viên: Hai điểm M, N được chọn tùy ý, do đó có thể nói cơ năng của vật được bảo toàn Đó là nội dung của định luật bảo toàn cơ năng cho một vật chuyển động chỉ dưới tác dụng của trọng lực (hay vật chuyển động trong trọng trường)
Yêu cầu HS dựa vào kết
quả của bài tập, phát biểu
định luật bảo toàn cơ
năng
Giải thích "Bảo toàn"
Phát biểu Định luật bảo toàn cơ năng:
Nếu vật chuyển động trong trọng trường, chỉ chịu tác dụng của trọng lực thì cơ năng bảo toàn
W = hằng số