Về kiến thức: - Nắm được đặc điểm của lực ma sát trượt, lực ma sát lăn và lực ma sát nghỉ.. - Viết được công thức của lực ma sát trượt - Nêu được ý nghĩa của lực ma sát trượt trong đời s
Trang 1GIÁO ÁN VẬT LÝ 10
LỰC MA SÁT
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Nắm được đặc điểm của lực ma sát trượt, lực ma sát lăn và lực ma sát nghỉ
- Viết được công thức của lực ma sát trượt
- Nêu được ý nghĩa của lực ma sát trượt trong đời sống và kỉ thuật
2 Về kỹ năng:
- Vận dụng công thức về các loại lực ma sát để giải thích một số hiện tượng trong thực tế, đặc biệt là vai trò của lực ma sát nghỉ trong việc đi lại của người, động vật và các loại phương tiện giao thông
- Vận dụng công thức tính lực ma sát trượt để giải một số bài tập đơn giản
- Nêu được ví dụ về sự có lợi, có hại của ma sát trong thực tế và cách làm tăng, giảm ma sát trong các trường hợp đó
- Biết được các bước của phương pháp thực nghiệm, từ việc nêu giả thuyết, kiểm tra giả thuyết đến kết luận
II.Chuẩn bị:
1 Giáo viên: miếng gỗ, hộp quả nặng, lực kÕ
2 Học sinh: Ôn lại khái niệm về lực ma sát,các loại lực ma sát,vai trò, tác hại của lực ma
sát và cách làm tăng, giảm ma sát trong thực tế
III Tiến trình dạy học:
1) Ổn định:
10A3
10A5
10A6
10A7
2) Kiểm tra bài cũ:
HS1: Nêu những đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo, dây thép
Trang 2HS2: Phát biểu định luật Hooke , viết biểu thức và cho biết các đại lượng trong công thức đó
3) Hoạt động dạy – học:
Hoạt động 1: Nhắc lại kiến thức cũ Nhận thức vấn đề của bài học:
Có các loại lực ma sát: ma
sát trượt, ma sát lăn, ma sát
nghỉ Xuất hiện ở mặt tiếp
xúc
Tuỳ trường hợp cụ thể Lực
ma sát vừa có lợi vừa có hại
Tăng hoặc giảm độ nhám,
bôi trơn
Có những loại lực ma sát nào ? Các lực đó xuất hiện
ở đâu, khi nào ? Lực ma sát có xu hướng cản lại chuyển động nên nó
có chiều ngược với chiều chuyển động và có phương song song với mặt tiếp xúc
Lực ma sát có lợi hay có hại ?
Có thể làm tăng hoặc giảm
ma sát bằng cách nào ?
Hoạt động 2: Khảo sát lực ma sát trượt.
Cá nhân học sinh suy nghĩ
trả lời
Kéo đều vật trên mặt phẳng
nằm ngang
Học sinh thảo luận trả lời
Đo lực ma sát trượt bằng cách nào? Giải thích phương án đưa ra ?
Hướng dẫn HS vận dụng định luật II Niutơn để giải thích phương án thí nghiệm
Yêu cầu hoàn thành C1 Giáo viên hướng dẫn HS
I Lực ma sát trượt:
1 Định nghĩa: Khi một vật chuyển
động trượt trên một bề mặt, thì bề mặt tác dụng lên vật một lực cản trở chuyển động của vật gọi là lực ma sát trượt
2.Độ lớn của lực ma sát trượt:
- Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc
và tốc độ của vật
Trang 3câu hỏi của giáo viên
Thay đổi diện tích tiêp xúc
của cùng một vật
Thay đổi áp lực của vật lên
mặt tiếp xúc
Thay đổi vật liệu, bản chất
của măt tiếp xúc
theo các bước :
- Nêu giả thuyết
- Tìm phương án thí nghiệm để kiểm tra giả thuyết
- Rút ra kết luận
Làm cách nào để biết lực
ma sát trượt có phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc hay không ?
Phụ thuộc vào áp lực ? Phụ thuộc vật liệu, tình trạng, bản chất mặt tiếp xúc ?
GV thông báo hệ số ma sát trượt
Độ lớn lực ma sát trượt được tính bằng công thức nào ?
- Tỉ lệ với độ lớn của áp lực
- Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của của 2 mặt tiếp xúc
3.Hệ số ma sát trượt:
- Hệ số tỉ lệ t gọi hệ số ma sát trượt
- Hệ số ma sát trượt phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của 2 mặt tiếp xúc
t < 1
Công thức tính lực ma sát trượt
F mst = t N
4 Củng cố - Vận dụng:
- Nhắc lại các đặc điểm của 3 loại lực ma sát, côg thức tính lực ma sát trượt và một số biện pháp nhằm làm tăng, giảm ma sát
- Giáo viên nhận xét tiết học
5 Híng dÉn häc ë nhµ
- Bài tập về nhà: 4, 5, 6, 7, 8 SGK và các bài trong SBT
- Chuẩn bị bài " Lực hướng tâm"
Định nghĩa lực hướng tâm, công thức tính độ lớn lực hướng tâm ?
Thế nào là chuyển động li tâm ?