GIÁO ÁN BÀI HỌC VI MÔ 5 RÈN LUYỆN KỸ NĂNG GIẢI BÀI TẬP THEO PHƯƠNG PHÁP ĐÃ BIẾT I.. Mục tiêu - Củng cố phương pháp bảo toàn giải bài tập cơ học.. - Rèn luyện kỹ năng giải bài tập bằng
Trang 1GIÁO ÁN BÀI HỌC VI MÔ 5 RÈN LUYỆN KỸ NĂNG GIẢI BÀI TẬP THEO PHƯƠNG PHÁP ĐÃ BIẾT
I Mục tiêu
- Củng cố phương pháp bảo toàn giải bài tập cơ học
- Rèn luyện kỹ năng giải bài tập bằng phương pháp bảo toàn, kỹ năng tính toán
- Giáo dục ý thức tính cực, tự lực giải bài tập và hình thành thói quen làm việc nhóm
II Chuẩn bị, phương pháp
Giáo viên:
Bài tập 1 Một quả cầu khối lượng m1 đang chuyển động trên máng ngang với vận tốc v1 tới va chạm vào quả cầu khối lượng m2 chuyển động cùng hướng với vận tốc v2 Sau va chạm, quả cầu thứ hai chuyển động với vận tốc theo hướng cũ Xác định vận tốc và hướng chuyển động của quả cầu thứ nhất sau va chạm
Áp dụng bằng số:
a m1 = 2 kg m2 = 3 kg = 3 m/s = 1 m/s = 4 m/s
b m1 = 3 kg m2 = 2 kg = 3 m/s = 2 m/s =3,5m/s
c m1 = 1 kg m2 = 5 kg = 5 m/s = 2 m/s =3m/s
Bài tập 2 Một quả lựu đạn, đang bay theo phương ngang với vận tốc 10 m/s
thì bị nổ thành hai mảnh có trọng lượng 10N và 15N Sau khi nổ, mảnh to vẫn chuyển động theo phương ngang với vận tốc 25m/s Xác định vận tốc và phương chuyển động của mảnh nhỏ
- Soạn bài tập trên máy vi tính, máy chiếu
- Bảng phụ và bút dạ
- Chia lớp học sinh thành 3 nhóm
Học sinh:
- Nêu được các bước giải bài tập bằng phương pháp bảo toàn
- Giải các bài tập về nhà của tiết trước về phương pháp động lực học
- HS giải bài tập theo nhóm, trên bảng phụ
III Tiến trình dạy học
Đây là trích đoạn bài học, thời lượng từ 20-25 phút của tiết bài tập về động lượng và bảo toàn động lượng, sau khi học sinh đã lĩnh hội được về mặt lý thuyết và làm quen với phương pháp bảo toàn qua bài tập mẫu
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
- Học sinh giải bài tập 1
theo nhóm vào bảng phụ
(7 phút)
- Nêu nhiệm vụ: Các em
đã biết về phương pháp
bảo toàn giải bài tập cơ
học Bây giờ hãy vận dụng
phương pháp đó để giải bài
tập sau
- Trình chiếu bài tập 1
- Chia lớp thành 3 nhóm
- Lắng nghe, tiếp nhận nhiệm vụ học tập
Bài tập 1
- Giải bài tập va chạm
a m1 = 2 kg, m2 = 3 kg
v1 = 3 m/s, ⃗⃗⃗ ?
v2 = 1 m/s, = 4m/s
Trang 2học sinh
- Giao nhiệm vụ: Nhóm 1:
câu a, nhóm 2: câu b,
nhóm 3: câu c
- Các nhóm giải bài tập
vào bảng phụ trong thời
gian 7 phút
- Bao quát, theo dõi, nhắc
nhở học sinh tích cực giải
bài tập
- Ổn định chỗ ngồi
- Làm việc nhóm
- Thảo luận, giải bài tập
và trình bày lời giải vào bảng phụ
Hệ 2 vật cô lập khi va chạm Động lượng hệ ngay trước va chạm:
Động lượng hệ ngay sau va chạm:
Áp dụng ĐLBTĐL Suy ra ta có:
KL: Sau va chạm m1 chuyển động theo hướng ngược lại với vận tốc 1,5 m/s
- Học sinh trình bày,
thuyết minh lời giải (7
phút)
- Yêu cầu 3 nhóm học sinh
đồng thời treo bảng phụ
lên bảng để cả lớp quan
sát, bình luận đánh giá
- Chọn một nhóm có lời
giải tốt nhất thuyết minh,
phân tích lời giải
Đánh giá, cho điểm các
nhóm và chốt lại
- Yêu cầu học sinh ghi lời
giải theo bài làm của nhóm
tốt nhất, sau khi có bổ
sung của giáo viên
Đại diện các nhóm học sinh treo bảng phụ lên bảng
Lắng nghe, so sánh và bổ sung
Ghi chép vào vở
b : sau va chạm vật m1 tiếp tục chuyển động theo hướng cũ
c : tức sau va chạm vật m1 dừng lại
Trang 3- Học sinh giải bài tập 2
(7 phút)
- Trình chiếu đề bài tập 2
- Vẽ hình, ghi tóm tắt bài
tập
- Tắt trình chiếu, yêu cầu
học sinh nhìn vào tóm tắt
diễn đạt lại đề bài
- Có thể áp dụng phương
pháp bảo toàn giải bài tập
này được không? Vì sao?
- Trong vụ nổ, thời gian rất
ngắn, lực tương tác giữa 2
mảnh (nội lực) rất lớn so
với trọng lực Do đó, trong
thời gian nổ, hệ hai mảnh
cũng coi là hệ cô lập
Vậy chúng ta sẽ giải bài
tập này như thế nào?
- Các em chú ý xác định cả
hướng của
- Các em hãy giải bài tập
vào vở để thầy/cô chấm
điểm một số bạn Thời
gian 5 phút
- Thu vở 5 học sinh để
chấm điểm
- Đọc đề, ghi chép, vẽ hình
- Diễn đạt lại đề bài bằng ngôn ngữ học sinh
- Lúng túng, không có câu trả lời vì chưa gặp bài toán vụ nổ bao giờ
- Ồ lên sung sướng
Áp dụng phương pháp bảo toàn giải được bài tập
ạ
HS1 Chọn hệ 2 mảnh, hệ này cô lập
Tính động lượng của hệ trước khi nổ
Tính động lượng của hệ sau khi nổ
Áp dụng định luật bảo toàn động lượng
Tính toán tìm Học sinh giải bài tập vào
vở
- Giải bài tập vụ nổ
Bài tập 2
v1 = 10 m/s, v2 = 25 m/s
p1 = 10 N, p2 = 15 N
- Hệ cô lập trong thời gian đạn nổ
Suy ra ta có:
Trang 4
= -12,5 m/s
Dấu (-) chứng tỏ sau khi nổ, vận tốc của mảnh nhỏ ngược hướng với vận tốc ban đầu
Tổng kết, ra bài tập về nhà
(3 phút) 23.7, 23.10, 23.11
trang 55, SBT VL10