Giáo án Ngữ văn 8 bài 15: Đập đá ở Côn Lôn

Kiến thức: Giúp học sinh: - Cam nhận hình anh cao đẹp của người yêu nước trong gian nguy vẫn hiên ngang, bền gan vững chí.. - Giọng điệu hùng tráng của thể NBT trong lối thơ tỏ chí của

TiÕt 58 - V ă n b a n:

ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

(Phan Châu Trinh)

1 Mục tiêu:

a Kiến thức: Giúp học sinh:

- Cam nhận hình anh cao đẹp của người yêu nước trong gian nguy vẫn hiên ngang, bền gan vững chí

- Nhân cách cứng cỏi của nhà yêu nước Phan Chu Trinh

- Giọng điệu hùng tráng của thể NBT trong lối thơ tỏ chí của nhà các nhà thơ yêu nước Việt nam

b Kĩ năng:

- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng nhân vật trữ tình trong bài thơ.

- Rèn kĩ năng đọc hiểu, phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình để làm rõ ND, NT

của văn ban

c Thái độ: Bồi dưỡng cho HS lòng yêu mến, tự hào và biết ơn chí sĩ yêu nước

PCT

2 Chuẩn bị:

- GV: Giáo án, hệ thống câu hỏi, bài tập.

- HS: SGK , soạn bài.

3 Các hoạt động dạy và học: (5p)

a Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng và phân tích bài thơ: "Vào nhà ngục Quang

Đông cam tác" Nêu ND, NT chính của văn ban?

b Bài mới: Giới thiệu bài:

Đầu năm 1908 Nhân dân trung kỳ nổi dậy chống sưu thuế, Phan Chu Trinh bị bắt,

bị kết án chém và đầy ra Côn Đao ( tháng 4 năm 1908) Vài tháng sau, nhiều nhân

sỹ yêu nước khắp Trung Kỳ, Bắc Kỳ cũng bị đầy ra đây Ngày đầu tiên Phan Chu Trinh đã ném 1 manh giấy vào khám của họ để an ủi động viên :

"Đây là 1 trường học thiên nhiên, mùi cay đắng trong ấy làm trai giữa thế kỷ 20 này, không thể không nếm cho biết" Bài thơ này làm trong thời kỳ Phan chu Trinh

bị đầy ở Côn Đao

HĐ1: HD tìm hiểu chung (3p)

- Quan sát chú thích dấu

*/sgk và cho biết hiểu biết

của em về tác gia Phan

Chu Trinh?

- Văn ban "Đập đá ở Côn

Lôn ra đời trong hoàn

canh nào?

- Phan Chu Trinh ( 1872 - 1926 ), hiệu là Tây Hồ Biệt hiệu: Huy Mã

- Quê: Tây Lộc, Hà Đông, Quang Nam Đỗ phó bang làm quan trong 1 thời gian ngắn

- Đề xướng dân chủ, đòi bãi bỏ chế

độ quân chủ sớm nhất VN

- Tác phẩm chính: "Tây Hồ Thi Tập" " Tỉnh Quốc Hồn Ca"

I Tác giả, tác phẩm.

1 Tác giả.

Phan Chu Trinh (1872-1926)

2 Tác phẩm.

- 1908 Khi bị bắt lao động khổ sai ở nhà tù Côn Đao

HĐ2: HD đọc, hiểu chú thích (5p)

- Gọi HS đọc văn ban.

Gv y/c gthích một số từ

khó?

- Học sinh đọc

II Đọc hiểu văn bản.

1 Đọc.

2 Từ khó.

HĐ3: HD tìm hiểu vb (15p)

- Bài thơ tạo dựng h/anh 1

con người "làm trai"đập

đá ở Côn Lôn và bộc lộ

cxúc của "kẻ vá trời" Từ

đó hãy xác định nv chữ

tình của bài thơ này?

- Căn cứ vào chú thích

sgk thì nv trữ tình ở đây

là ai? Có liên quan gì đến

tgia bài thơ này?

- Em nhân định bài thơ

này như thế nào? Nội

dung cụ thể?

- Văn ban được trình bầy

bởi những phương thức

biểu đạt nào? Phương

thức nào là chính, phương

thức nào là yếu tố tham

gia?

- Phần nội dụng nào sử

dụng tự sự như 1 yếu tố

- Nhân vật trữ tình là người đập đá xưng " là trai" và " kẻ vá trời "

- Nhân vất chữ tình chính là: Phan Chu Trinh tác gia bài thơ này

- Bài thơ gồm 2 phần

Phần 1: 4 câu đầu: Công việc đập đá

Phần 2: 4 câu cuối: Cnghĩ từ việc

III Tìm hiểu chi tiết.

được biểu cam?

- ấn tượng chung của em

về giọng điệu đặc biệt

của bài thơ này?

- Gọi HS đọc 4 câu đầu

- Đập đá là công việc bình

thường, nhưng việc " đập

đá ở Côn Lôn "có bình

thường không ? Vì sao ?

- Quan sát 2 câu thơ đầu

và cho biết em hiểu như

thế nào về chủ đề làm trai

trong lời thơ này?

- Tư cách "làm trai"đó đã

sáng lên phẩm chất nào

của người yêu nước trong

bài thơ này?

- Từ 2 câu thơ tiếp theo

hãy cho biết: Công việc

đập đá được gợi ta như

thế nào?

- Hình dung của em về

công việc đập đá này?

- Nhưng với hành động

dũng mãnh "Xách búa

đập đá

- Biểu cam và - Tự sự

Chính Tham gia

- Nội dung công việc đập đá

- Nội dung cam nghĩ từ việc đập đá

- Hùng tráng, khoẻ khoắn

- Học sinh đọc

- Không bình thường Vì đây là công việc khổ sai, buộc tù nhân phai làm

- Làm trai là quan niệm sống anh hùng của đấng nam nhi, dám chống trọ với gian nguy, để chiến thắng

- Có khí phách hiên ngang

- Không sợ nguy nan

1 Công việc.

- "làm trai" -> Quan niệm sống anh hùng

đáng tan"và" ra tayđập bể

"thì việc đập đá ở Côn

Lôn mang 1 ý nghĩa khác

- Đó là ý nghĩa nào ?

- Nhận xét về giọng điệu,

cách dùng từ, phép đối

trong 4 câu thơ đầu và tác

dụng của chúng ?

- Vậy người tù thể hiện

p/c gì qua 4 câu thơ này ?

- Gọi HS đọc 4 câu cuối

- GV: Việc lđộng gợi lên

ở người tù yêu nước cam

nghĩ sâu sắc về ban thân

- Em hiểu cam nghĩ của

con người được bộc lộ

trong câu thơ: "Tháng

ngày sành sỏi " ntn?

- Câu thơ 6 bộc lộ cam

xúc nào của con người ?

- Trong 2 câu thơ 5, 6 này

tác gia sử dụng biện pháp

NT gì ? Tác dụng?

- Qua 2 câu thơ này em

- Dùng tay cầm búa ( Xách búa ra tay), đập đá thành hòn, ( mấy trăn hòn ) thành đống, ( năm bẩy đống )

- Bằng thủ công việc nặng nhọc khối lượng lớn, chỉ dành cho tù khổ sai

- ý nghĩa tinh thần: Dám đương đầu, cthắng thủ thách, gian khổ

- Giọng điệu hùng tráng sôi nổi

- Dùng động từ mạnh

- Đối câu 3 với câu 4

- Khí phách hiên ngang của con

người

- "Đập đá": Công việc thủ công nặng nhọc vất va

- Dám đương đầu vượt lên, chiến thắng thử thách

- Giọng điệu: Hùng tráng sôi nổi

hiểu gì về người tù yêu

nước?

- Theo rõi cặp câu kết của

bài thơ, cho biết nội dung

của hai câu kết?

- Em có nhận xét gì về

hình thức NT của 2 câu

này? ý nghĩa của nó?

- Người tù yêu nước bộc

lộ phẩm chất gì qua 4 câu

thơ cuối?

- Bài thơ "Đập đá ở Côn

Lôn" đã làm hiện lên

những vẻ đẹp nào của

người tù yêu nước?

H Từ đó giúp em hiểu

thêm những điều cao quý

gì về con người Phan chu

Trinh?

- Em học tập được gì về

NT của bài thơ này?

- Học sinh đọc

- Tự thấy mình có tấm thân dầy dạn phong trần qua nhiều thử thách

- Có tinh thần cứng cỏi kiên trung, không sờn lòng, đổi chí trước mọi gian lao, thử thách

- Phép đối

- Trình bày t/d

- Bất khuất trước gian nguy

- Trung thành với lý tưởng y nước

- Những người có gan làm việc lớn, khi phai chịu tù đầy chỉ là việc nhỏ, không có gì đáng nói

- Dùng ĐT mạnh

- Đối: Câu 3 với 4

- Khí phách hiên ngang Ko sợ nguy nan

2 Cảm nghĩ về việc đập đá.

+ NT đối lập:

- Câu 5 đối câu6

Sức chịu đựng mãnh liệt của con người trc thử thách nguy nan

- Câu 7 đối câu 8

- Gọi HS đọc ghi nhớ - Lời thơ có ctrúc đối lập: "Những

kẻ va trời ", "việc cỏn con "

- Rút ra t/d của NT này

- Tin tưởng mãnh liệt ở sự nghiệp cứu nước của mình

- Coi khinh gian lao tù đầy

- Người tù hiên ngang, trung thàng với lý tưởng

- Người anh hùng chấp nhận mọi nguy nan, bền gan vững chí với lý tưởng của mình

- Bài tập viết theo thể thơ TNBC

Với bút pháp lãng mạn, giọng điệu hào hùng sôi nổi, NT đối được sử dụng nhuần nhuyễn và độc đáo

- Học sinh đọc ghi nhớ ( sgk/ 150 )

+ Khẳng định lý tưởng yêu nước lớn lao là điều quan trọng nhất

+ Người tù coi khinh gian lao, tù đầy, tin tưởng mãnh liết ở sự nghiệp yêu nước của mình

*Ghi nhớ: sgk/150.

HĐ4: HD luyện tập: (12p)

- Gọi HS đọc diễn cam

vb

- Qua 2 bài tập " Vào nhà

ngục Quang Đông"và"

Đập đá ở Côn Lôn "Em

hãy trình bầy lại những

cam nhận của em về vẻ

đẹp hào hùng lãng mạn

của htượng nhà nho yêu

nước và CM đầu thể kỷ

20

- Yêu cầu Học sinh chuẩn

bị trong 5 phút

Yêu cầu Học sinh phát

biểu ý kiến cá nhân

- Nhận xét, đánh giá

- 3 Học sinh đọc diễn cam bài tập

- Học sinh chuẩn bị trong 5 phút

- Học sinh trình bầy miệng

- Tiếp nhận

IV Luyện tập.

1 Đọc diễn cam

2 Phát biểu cam nghĩ về hình tượng những nhà nho yêu nước đầu thế kỉ XX

c Củng cố: (3p) Nêu ND, NT chính của văn ban?

d Dặn dò: (2p) Về nhà:

- Đọc thuộc lòng bài thơ

- Viết thành bài văn hoàn chỉnh cho bài tập 2 ( sgk/150)

- Sưu tầm một số tranh anh và thơ văn về Côn Đao hoặc nhà tù thực dân để hiểu rừ hơn văn ban

- Làm bài tập TN

- Chuẩn bị bài tiếp theo : Ôn luyện về dấu câu và chuẩn bị KTTV.