Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất Gv cho học sinh thao luận nhóm nhỏ Tìm hiểu phục ý chí , nghị lực và niềm tin lý tưởng của ý nghĩa văn bản và vài nét nghệ thuật của bài người[r]
Trang 1Tiết: 57 ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:
- Sự mở rộng kiến thức về văn học cách mạng đầu thế kỷ XX
- Chí khí lẫm liêt, phong thái đàng hoàng của nhà chí sĩ yêu nước Phan Châu Trinh
- Cảm hứng hào hùng, lãng mạn được thể hiện trong bài thơ
1.2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản thơ thất ngôn bát cú đường luật
- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng nhân vật trữ tình trong bài thơ
- Cảm nhận được giọng thơ, hình ảnh thơ ở các văn bản
1.3 Thái độ:
GD học sinh tình yêu nước Tích hợp tư tưởng của Bác
2 Trọng tâm:
- Sự mở rộng kiến thức về văn học cách mạng đầu thế kỷ XX
- Chí khí lẫm liêt, phong thái đàng hoàng của nhà chí sĩ yêu nước Phan Châu Trinh
- Cảm hứng hào hùng, lãng mạn được thể hiện trong bài thơ
- Đọc – hiểu văn bản thơ thất ngôn bát cú đường luật
- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng nhân vật trữ tình trong bài thơ
- Cảm nhận được giọng thơ, hình ảnh thơ ở các văn bản
3 Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: đồ dùng
3.2 Học sinh: Bảng nhóm.
4 Tiến trình dạy học:
4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện: kiểm tra sĩ số.
4.2.Kiểm tra miệng:
Không
4.3 Giảng bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Hoạt đđộng 1: Vào bài.
Những năm đầu thế kỉ XX, ông là người đầu
tiên đề xướng dân chủ, đòi bãi bỏ chế độ quân
chủ ở VN Hoạt động cách mạng của ông rất sôi
nổi ngay cả trong và ngoài nước ( Pháp, Nhật)
Năm 1908, PCT bị khép tội xúi giục nhân dân
nổi loạn trong phong trào chống thuế ở Trung
kì bị bắt đày ra Côn Đảo
Hoạt động 2: Đọc – Tìm hiểu chung.
GV hướng dẫn học sinh đọc: giọng hào hùng
thể hiện khẩu khí ngang tàng cuả tác giả, trầm ở
4 câu sau
GV đọc mẫu, gọi học sinh đọc
Em hãy nêu vài nét về tác giả?
I Đọc - Tìm hiểu chung:
1 Đọc:
2 Tìm hiểu chung:
a Tác giả
Phan Châu Trinh (1872-1926) quê ở tỉnh Quảng Nam; tham gia hoạt động cứu nước rất sôi nổi
Trang 2 Nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ?
Bài thơ này thuộc thể thơ gì? tại sao em biết
được điều đó ?
Văn bản này được tạo bằng phương thức
nào? (Biểu cảm)
GV cho học sinh giải nghĩa một số từ khó
Hoạt động 3: Tìm hiểu văn bản:
* Gọi học sinh đọc lại 4 câu đầu
Ở câu phá đề, qua từ làm trai, em hiểu gì về
quan niệm sống của tác giả?
LH: - Đã làm trai thì phải khác đời ( PBC)
- Chí làm trai Nam, Bắc, Tây, Đông
Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể.( NCTrứ)
Ngay ở câu thơ này, gợi lên trước mắt ta
hình ảnh gì?
Thế đứng của con người giữa đất trời
Câu thơ đầu ngoài việc miêu tả bối cảnh không
gian nó còn cho ta thấy được tư thế của con
người giữa trời đất Côn Lôn
Qua hai từ “đứng giữa”, em cảm nhận là thế
đứng như thế nào?
Những từ ngữ trong câu gợi cho em suy nghĩ
gì về thế đứng của người tù cách mạng?
Xuất hiện lên một con người với vẻ đẹp
hùng tráng, hiên ngang trước đất trời bao la
Ba câu thơ tiếp theo tập trung miêu tả công
việc gì?
Công việc đập đá ( câu 2,3,4)
Đất Côn Lôn là một nơi như thế nào?
HS: Đó là một hòn đảo trơ trọi,giũă nắng gió
biển khơi, nơi lưu đày, tù ải khắc nghiệt,…
Ở nơi đó, những người tù thường làm những
công việc gì? tại sao họ phải làm những công
việc đó?
Công việc đập đá cực nhọc, vất vả
Công việc đập đá được miêu tả qua những từ
ngữ nào?
Tác giả đã sử dụng từ loại và nghệ thuật gì?
Giọng thơ như thế nào?
những năm đầu thế kỷ XX Văn chương của ông thấm đẫm tinh thần yêu nước và tinh thàn dân chủ
b Tác phẩm:
Là một bài thơ ra đời năm 1908 khi Phan Châu Trinh bị bắt đày ra Côn Đảo
c Thể loại:
Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
d Giải nghĩa từ khó:
II Tìm hiểu văn bản:
1 Hình ảnh người tù với công việc khổ sai nặng nhọc.
- Làm trai: làm người anh hùng, hiên ngang, chí khí
- “ Đứng giữa…Côn Lôn”
Thế đứng đàng hoàng giữa biển rộng non
cao
Tư thế hiên ngang, sừng sững, lẫm liệt của người tù nơi khó khăn gian khổ Một vẻ đẹp hùng tráng
- “ Lẫy lừng, lở núi non, xách búa, ra tay, đánh tan, đập bể”
Động từ mạnh, nét bút khoa trương, giọng
thơ hào hùng
Trang 3 Qua giọng thơ, biện pháp nghệ thuật, làm
nổi bật công việc đập đá, hình ảnh người tù
hiện lên như thế nào?
Bút pháp khoa trương dã làm nổi bật sức
mạnh to lớn của con người đó là khí thế hiên
ngang lừng lẫy như bước vào trận chiến đấu
mãnh liệt với những hành động mạnh mẽ, quả
quyết làm cho “lở núi non,đánh tan năm bảy
đống, đập bể mấy trăm hòn.” Giữa trời đất bao
la, gian nan, người tù vẫn giữ được thế hiên
ngang Hành động đập đá như là một hành động
đập vào sự bất công, đen tối của xã hội
Từ đấy, thể hiện ý chí, khí phách gì của nhà
thơ?
* Gọi học sinh đọc 4 câu thơ còn lại
GV:Chú ý hai câu đầu của đoạn và giải thích:
-Tháng ngày, mưa nắng?
-Thân sành sỏi, càng bề dạ sắt son?
HS dựa vào chú thích để giải thích
Ở hai câu thơ này tác giả đã sử dụng nghệ
thuật gì? Giọng điệu như thế nào?
Người tù đã bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ gì?
Những kẻ vá trời là ai?
Hình ảnh Nữ Oa người chí sĩ cách mạng
Vậy, đối với sự nghiệp cách mạng, tác giả đã
có ý thức gì?
GV: Em hiểu qua câu thơ: gian nan….con, tác
giả đã có thái độ gì ?
Bình: Sự thực thì bản án…
LH –GD: Nhiều anh hùng yêu nước tình
cảm đối với anh hùng DT Tích hợp tư tưởng
của Bác
Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết.
Gv cho học sinh thao luận nhóm nhỏ Tìm hiểu
ý nghĩa văn bản và vài nét nghệ thuật của bài
thơ
Nêu ý nghĩa văn bản?
Nêu vài nét nghệ thuật?
Sức mạnh phi thường, hành động quả quyết,
biến công việc khổ sai thành một cuộc chinh phục thiên nhiên dũng mãnh
Khí phách hiên ngang, ý chí chiến đấu, tấm
lòng yêu nước, coi thường thử thách, gian nan
2 Hình tượng người anh hùng trong cảnh nguy nan.
- “ Tháng ngày….sỏi
Mưa nắng….son”
Đối lập, hình ảnh ẩn dụ, giọng điệu như lời
tự bạch
Thử thách gian nan, sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ và ý chí chiến đấu sắt son của người chí
sĩ cách mạng
- “ Những kẻ…đất Gian nan…con”
Ý thức sâu sắc về sự nghiệp cứu nước-> công
việc gian khổ nhưng vĩ đại
Coi thường tù ngục, gian truân.
III Tổng kết:
1 Ý nghĩa văn bản:
Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí , nghị lực và niềm tin lý tưởng của người chí sĩ cách mạng
2 Nghệ thuật:
- Xây dựng hình tượng nghệ thuật có tính chất
đa nghĩa
- Sử dụng bút pháp lãng mạn, thể hiện khẩu khí ngang tàng, ngạo nghễ và giọng điệu hào hùng
- Sử dụng bút pháp đối lập nét bút khoa trương góp phần làm nổi bật tầm vóc khổng lồ của người anh hùng cách mạng
Trang 44.4 Củng cố và luyện tập.
Ý nghĩa văn bản:
Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí , nghị lực và niềm tin lý tưởng của người chí sĩ cách mạng
Nghệ thuật:
- Xây dựng hình tượng nghệ thuật có tính chất đa nghĩa
- Sử dụng bút pháp lãng mạn, thể hiện khẩu khí ngang tàng, ngạo nghễ và giọng điệu hào hùng
- Sử dụng bút pháp đối lập nét bút khoa trương góp phần làm nổi bật tầm vóc khổng lồ của người anh hùng cách mạng
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà.
- Đối với bài học ở tiết học này:
+ Học bài
+ Ôn lại đặc điểm của thể thơ thất ngôn bát cú đường luật
+ Sưu tầm một số tranh ảnh thơ văn về Côn Đảo hoặc nhà tù thực dân để hiểu rỏ hơn về văn bản
+ Phát biểu cảm nhận riêng về vẻ đẹp hào hùng lãng mạn, ý chí chiến đấu và niềm tin vào
sự nghiệp cách mạng của những bậc anh hùng hào kiệt khi sa cơ rơi vào vòng tù ngục
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
Chuẩn bị “Muốn làm thằng cuội” Thực hiện theo yêu cầu SGK
5 Rút kinh ngiệm:
Nội dung:
Phương pháp:
Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: