- Nắm được các kiểu liệt kê.- Nhận biết và hiểu được tác dụng của phép liệt kê trong văn bản.- Biết cách vận dụng phép liệt kê vào thực tiễn nói và viết.. Kĩ năng: - Nhận biết phép liệ
Trang 1LIỆT KÊ
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu thế nào là phép liệt kê - Nắm được các kiểu liệt kê.- Nhận biết và hiểu được tác
dụng của
phép liệt kê trong văn bản.- Biết cách vận dụng phép liệt kê vào thực tiễn nói và viết.
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
- Khái niệm liệt kê - Các kiểu liệt kê
2 Kĩ năng:
- Nhận biết phép liệt kê, các kiểu liệt kê.- Phân tích giá trị của các phép liệt kê - Sử dụng phép liệt
kê trong nói và viết
3 Thái độ:
- Biết vận dụng phép liệt kê trong khi nói và viết
III PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Trang 21 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn , sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế và tư tưởng, tình cảm Nó thuộc từ loại nào chúng ta cùng đi vào tiết dạy hôm nay.
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu thế
nào là phép liệt kê Các kiểu liệt
kê:
Gọi hs đọc vd trong sgk
? Nhận xét cấu tạo và ý nghĩa của
các bộ phận trong câu in đậm ?
- HS: Cấu tạo : Có mô hình cú
pháp tương tự nhau : Bát yến hấp
đường phèn … tráp đồi mồi chữ
nhật để mở … nào ống thuốc bạc
… Nào dao chuôi ngà
- Về ý nghĩa : Chúng cùng nói về
đồ vật được bày biện trung quanh
quan lớn
? Em có nhận xét gì về cách sắp
xếp các từ , cụm từ giới thiệu các
I Thế nào là phép liệt kê ?
a Xét Ví dụ: Đoạn văn SGK
- Cấu tạo : Có mô hình cú pháp tương tự
nhau Bát yến hấp đường phèn … tráp đồi mồi chữ nhật để mở … nào ống thuốc bạc … Nào dao chuôi ngà
- Về ý nghĩa : Chúng cùng nói về đồ vật
được bày biện trung quanh quan lớn
- Tác dụng: Làm nổi bật được sự xa hoa
của viên quan
b Kết luận :
- Sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ
cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn , sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế và tư tưởng, tình cảm
*Tác dụng : Kích thích trí tưởng tượng và
Trang 3sự vật ?
- Hs: Sắp xếp nối tiếp hàng loạt
? Việc sắp xếp từ , cụm từ hàng
loạt như vậy nhằm dụng ý gì ?
- Hs: Làm nổi bật được sự xa hoa
của viên quan
? Vậy thế nào là liệt kê ? ( Ghi nhớ
sgk )
? Dùng phép liệt kê đúng lúc
đúng chổ có tác dụng gì ?
- Hs: Suy nghĩ trả lời.
? Em hãy lấy một vài vd có sử
dụng phép liệt kê ?
Gọi hs đọc vd trong sgk phần II
? Nhận xét về cấu tạo của phép liệt
kê trong mục 1 , phần II?
- Hs: Về cấu tạo :
a Liệt kê theo trình tự sự không
theo từng cặp b Liệt kê theo
từng cặp có quan hệ đi đôi ( quan
hệ từ và
gây được ấn tượng sâu sắc cho người đọc , người nghe
2 Các kiểu liệt kê :
a Xét Ví Dụ:
- Vd1: Về cấu tạo :
Vda: Liệt kê theo trình tự sự không theo
từng cặp
Vdb: Liệt kê theo từng cặp có quan hệ đi
đôi ( quan hệ từ và
- Vdb: Về ý nghĩa :
Vda: câu thứ nhất có thể thay đối thứ tự
( mà lô gíc ý nghĩa của câu không bị ảnh hưởng
Vdb: Không thể thay đổi thứ tự được vì
các bộ phận liệt kê có sự tăng tiến về ý nghĩa
b Kết luận:
- Về cấu tạo : Liệt kê theo từng cặp và liệt
kê không theo từng cặp
- Về ý nghĩa : Liệt kê tăng tiến và liệt kê không tăng tiến
II LUYỆN TẬP :
Bài tập 1 : Tìm phép liệt kê trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
+ Chúng ta có quyền tự hào về những trang lịch sử vẻ vang trong thời đại Bà
Trang 4? Nhận xét về ý nghĩa của phép liệt
kê trong câu 2 mục II?
- HS: Về ý nghĩa :
a câu thứ nhất có thể thay đối thứ
tự ( mà lô gíc ý nghĩa của câu
không bị ảnh hưởng
b không thể thay đổi thứ tự được
vì các bộ phận liệt kê có sự tăng
tiến về ý nghĩa
? Qua đó em hãy rút ra kết luận về
kiểu liệt kê - - Hs: Đọc lại ghi nhớ
sgk
*HOẠT ĐỘNG2: Hướng dẫn
luyện tập
1 Bài tập 1:
? Bài tập 1 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
2 Bài tập 2:
? Bài tập 2 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
Trưng , Bà triệu , Trần Hưng Đoạn , Lê Lợi , Quang Trung ( Tăng tiến theo thời gian)
+ Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ , từ những kiều bào ở nước ngoài đến … Chính phủ ( từng cặp )
+ Từ xưa đến nay mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tình thần ấy lại ….lũ cướp nước ( tăng tiến
+ Nghĩa là phải ra sưc giải thích … lãnh đạo
( Liệt kê không theo từng cặp)
Bài tập 2 : Tìm phép liệt kê
+ Dưới lòng đường trên vỉa hè , trong cửa tiệm Những cu li xe kéo tay … Chữ thập ( Không theo cặp , không theo hướng tăng tiến )
+ Điện giật , dùiđâm , dao cặt , lữa nung
Bài tập 3 : Đặt câu có sử dụng phép liệt
kê
a Khi tiếng chuông báo hết giờ học vang lên , hs các lớp ùa ra sân chơi như ong vỡ
tổ Sân trường đang yên tĩnh , vắng lặng bỗng ồn ào nhộn nhịp hẳn lên vì các trò chơi : đá bóng , nhảy dây , cầu lông …
Trang 53 Bài tập 3:
? Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
V CỦNG CỐ, DẶN DÒ, HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
- Thế nào là phép liệt kê ? Nêu tác dụng ?Có mấy kiểu liệt kê ?
- Học ghi nhớ sgk
- Làm bài tập 3 b, c
- Soạn bài : ''TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN HÀNH CHÍNH''
****************************************************