- Nắm được các kiểu liệt kê.- Nhận biết và hiểu được tác dụng của phép liệt kê trong văn bản.- Biết cách vận dụng phép liệt kê vào thực tiễn nói và viết.. Kĩ năng: - Nhận biết phép liệ
Trang 1LIỆT KÊ
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu thế nào là phép liệt kê - Nắm được các kiểu liệt kê.- Nhận biết và hiểu
được tác dụng của
phép liệt kê trong văn bản.- Biết cách vận dụng phép liệt kê vào thực tiễn nói
và viết
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
- Khái niệm liệt kê - Các kiểu liệt kê
2 Kĩ năng:
- Nhận biết phép liệt kê, các kiểu liệt kê.- Phân tích giá trị của các phép liệt
kê - Sử dụng phép liệt
kê trong nói và viết
3 Thái độ:
- Biết vận dụng phép liệt kê trong khi nói và viết
III PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn , sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế và tư tưởng, tình cảm
Nó thuộc từ loại nào chúng ta cùng đi vào tiết dạy hôm nay.
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS NỘI DUNG BÀI DẠY
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu thế
nào là phép liệt kê Các kiểu liệt
kê:
Gọi hs đọc vd trong sgk
? Nhận xét cấu tạo và ý nghĩa
của các bộ phận trong câu in đậm
?
- HS: Cấu tạo : Có mô hình cú
pháp tương tự nhau : Bát yến hấp
đường phèn … tráp đồi mồi chữ
nhật để mở … nào ống thuốc bạc
… Nào dao chuôi ngà
- Về ý nghĩa : Chúng cùng nói về
đồ vật được bày biện trung
quanh quan lớn
? Em có nhận xét gì về cách sắp
xếp các từ , cụm từ giới thiệu các
sự vật ?
- Hs: Sắp xếp nối tiếp hàng loạt
? Việc sắp xếp từ , cụm từ hàng
loạt như vậy nhằm dụng ý gì ?
- Hs: Làm nổi bật được sự xa hoa
của viên quan
? Vậy thế nào là liệt kê ? ( Ghi
nhớ sgk )
? Dùng phép liệt kê đúng lúc
đúng chổ có tác dụng gì ?
- Hs: Suy nghĩ trả lời.
I Thế nào là phép liệt kê ?
a Xét Ví dụ: Đoạn văn SGK
- Cấu tạo : Có mô hình cú pháp tương
tự nhau
Bát yến hấp đường phèn … tráp đồi mồi chữ nhật để mở … nào ống thuốc bạc
… Nào dao chuôi ngà
- Về ý nghĩa : Chúng cùng nói về đồ vật
được bày biện trung quanh quan lớn
- Tác dụng: Làm nổi bật được sự xa hoa
của viên quan
b Kết luận :
- Sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm
từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn , sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế và tư tưởng, tình cảm
*Tác dụng : Kích thích trí tưởng tượng
và gây được ấn tượng sâu sắc cho người đọc , người nghe
2 Các kiểu liệt kê :
a Xét Ví Dụ:
- Vd1: Về cấu tạo :
Vda: Liệt kê theo trình tự sự không
theo từng cặp
Vdb: Liệt kê theo từng cặp có quan hệ
Trang 3? Em hãy lấy một vài vd có sử
dụng phép liệt kê ?
Gọi hs đọc vd trong sgk phần II
? Nhận xét về cấu tạo của phép
liệt kê trong mục 1 , phần II?
- Hs: Về cấu tạo :
a Liệt kê theo trình tự sự không
theo từng cặp b Liệt kê theo
từng cặp có quan hệ đi đôi
( quan hệ từ và
? Nhận xét về ý nghĩa của phép
liệt kê trong câu 2 mục II?
- HS: Về ý nghĩa :
a câu thứ nhất có thể thay đối
thứ tự ( mà lô gíc ý nghĩa của câu
không bị ảnh hưởng
b không thể thay đổi thứ tự được
vì các bộ phận liệt kê có sự tăng
tiến về ý nghĩa
? Qua đó em hãy rút ra kết luận
về kiểu liệt kê - - Hs: Đọc lại ghi
nhớ sgk
*HOẠT ĐỘNG2: Hướng dẫn
luyện tập
1 Bài tập 1:
? Bài tập 1 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
đi đôi ( quan hệ từ và
- Vdb: Về ý nghĩa :
Vda: câu thứ nhất có thể thay đối thứ
tự ( mà lô gíc ý nghĩa của câu không bị ảnh hưởng
Vdb: Không thể thay đổi thứ tự được vì
các bộ phận liệt kê có sự tăng tiến về ý nghĩa
b Kết luận:
- Về cấu tạo : Liệt kê theo từng cặp và liệt kê không theo từng cặp
- Về ý nghĩa : Liệt kê tăng tiến và liệt kê không tăng tiến
II LUYỆN TẬP :
Bài tập 1 : Tìm phép liệt kê trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
+ Chúng ta có quyền tự hào về những trang lịch sử vẻ vang trong thời đại Bà Trưng , Bà triệu , Trần Hưng Đoạn , Lê Lợi , Quang Trung ( Tăng tiến theo thời gian)
+ Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ , từ những kiều bào ở nước ngoài đến … Chính phủ ( từng cặp ) + Từ xưa đến nay mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tình thần ấy lại ….lũ cướp nước ( tăng tiến
+ Nghĩa là phải ra sưc giải thích … lãnh đạo
Trang 42 Bài tập 2:
? Bài tập 2 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
3 Bài tập 3:
? Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
( Liệt kê không theo từng cặp)
Bài tập 2 : Tìm phép liệt kê
+ Dưới lòng đường trên vỉa hè , trong cửa tiệm Những cu li xe kéo tay … Chữ thập
( Không theo cặp , không theo hướng tăng tiến )
+ Điện giật , dùiđâm , dao cặt , lữa nung
Bài tập 3 : Đặt câu có sử dụng phép
liệt kê
a Khi tiếng chuông báo hết giờ học vang lên , hs các lớp ùa ra sân chơi như ong vỡ tổ Sân trường đang yên tĩnh , vắng lặng bỗng ồn ào nhộn nhịp hẳn lên
vì các trò chơi : đá bóng , nhảy dây , cầu lông …
V CỦNG CỐ, DẶN DÒ, HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
- Thế nào là phép liệt kê ? Nêu tác dụng ?Có mấy kiểu liệt kê ?
- Học ghi nhớ sgk
- Làm bài tập 3 b, c
- Soạn bài : ''TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN HÀNH CHÍNH''
****************************************************