Kiến thức: - Hiểu vẻ đẹp và ý nghĩa văn hóa, xã hội của ca Huế.. Từ đó có thái độ và hành động tích cực góp phần bảo tồn, phát triển di sản văn hóa dân tộc đặc sắc và độc đáo này.. Kĩ nă
Trang 1BÀI 28 - TIẾT 113 VB- CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG
- Hà Ánh Minh -
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Hiểu vẻ đẹp và ý nghĩa văn hóa, xã hội của ca Huế Từ đó có thái độ và hành động tích
cực góp phần bảo tồn, phát triển di sản văn hóa dân tộc đặc sắc và độc đáo này
- Khái niệm thể loại bút kí Giá trị văn hóa, nghệ thuật của ca huế Vẻ đẹp của con người
xứ Huế
2 Kĩ năng :
- Đọc hiểu văn bản nhật dụng viết về di sản văn hóa dân tộc, phân tích văn bản nhật dụng
kirut thể loại thuyết minh, tích hợp kiến thức TLV để viết bài văn thuyết minh
3 Thái độ:
- Yêu quý, trân trọng tự hào về nét đẹp của xứ Huế, gợi lòng yêu quê hương đất nươc
Yêu quý, trân trọng tự hào về nét đẹp của xứ Huế, gợi lòng yêu quê hương đất nc
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: sgk+sgv, bài soạn, máy chiếu
- Học sinh: soạn bài
C.Các bước lên lớp
1 - Ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra: G? Qua truyện ngắn “ Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”
em hiểu gì về hai nhân vật này?
- Va-ren: kẻ phản bội, tên chính khách làm trò chính trị, kẻ ruồng bỏ giai cấp, tên lừa dối
trắng trợn, trơ tráo và vô liêm sỉ
- Phan Bội Châu: bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân được tôn sùng, con người đáng
tôn kính, ngưỡng mộ
3 Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Trang 2Hoạt động 1: KĐ-GT: Ở lớp 6, các em đó được học một số văn bản nhật dụng với đề tài khác nhau.Nếu Động Phong Nha là một danh lam thắng cảnh, Cầu Long Biên là một di tích lịch sử thì ca Huế trên sông Hương lại giúp chúng ta hình dung một cách cụ thể một sinh hoạt văn hóa rất đặc trưng, nổi bật ở xứ Huế mộng mơ.
Hoạt động 2: Đọc - Hiểu văn bản
- Gv hướng dẫn đọc: Chậm rãi rõ ràng,
mạch lạc, lưu ý những câu đặc biệt
- Gv đọc mẫu
- Học sinh đọc ( 3 em) -> nhận xét
- Gv nhận xét, sửa chữa
- G:?Văn bản có thể chia làm mấy
phần?Tiêu đề từng phần?
- H: TL
- G: ?Bài văn thuộc kiểu văn bản nào
Thể loại?
- H: XĐ
- G: ?Em biết gì về cố đô Huế Hãy nêu
một vài đặc điểm tiêu biểu của xứ Huế
mà em biết?
-H: Là miền đất nổi tiếng của miền
trung phong cảnh nên thơ, có nhiều
cảnh đẹp ( sông Hương , núi Ngự) là
đất cố đô nổi tiếng văn hoá phong phú,
độc đáo, đậm đà bản sắc dân tộc bao
gồm văn hoá cung đình và văn hoá dân
gian
- G:? Theo dõi đoạn đầu Thống kê các
điệu ca Huế và đặc điểm của nó?
- H: TL
I Tìm hiểu chung
1 chú thích a.Từ khó ( sgk) 2.Bố cục, thể loại
* Bố cục: hai phần -P1: đầu -> lí Hoài Nam: giới thiệu một
số điệu dân ca Huế -P2: còn lại: tả một đêm trăng nghe đàn trên sông Hương
- Thể loại:bút kí có nội dung nhật dụng
II.Tìm hiểu văn bản 1.Nghệ thuật ca Huế
* Các làn điệu Huế và đặc điểm của nó
- Chèo cạn, bài thoại, hò đưa linh ( buồn bã)
- Hò giã gạo, ru em, giã vôi…, bài chòi,
Trang 3- G: ?Quá trình miêu tả, tác giả sử dụng
biện pháp nghệ thuật gì
- H: Liệt kê ( học sau)
- G: ?Trong bài, tác giả nhắc đến tên
những nhạc cụ nào
?Những bản đàn nào được nhắc đến
trong văn bản
H: TL
- Đọc “ Không gian yên tĩnh” ( trang
101)
- G: ?Tìm những từ ngữ miêu tả nghệ
thuật sử dụng nhạc cụ của các nhạc
công
- H: Nhân, mổ, vỗ, vả, bấm, day, chớp,
búng, phi, rãi
- G: ?Nghệ thuật sử dụng?
- H: Liệt kê
- G: ?Em nhận xét gì về nghệ thuật biểu
diễn của họ
- H: NX
- G: ? Chi tiết nào miêu tả cảnh đêm
trăng nghe ca Huế trên sông Hương?
- H: Thành phố lên đèn như sao sa,
màn sương dày dần lên, cảnh vật mờ
đi, không gian rộng thoáng
- Trăng lên, gió mơn man dìu dịu, dòng
sống trăng gợn sóng, con thuyền bồng
bềnh
- G: ?Cảnh đêm trăng trên sông Hương
bài liệm, ( náo nức, nồng hậu, tính người)
- Nam ai, Nam bình, quả phụ tương tư khúc,( buồn man mác, thương cảm)
- Tứ đại cảnh: không vui, không buồn
* Một số nhạc cụ
- Đàn trạm, đàn nguyệt, đàn tì bà, đàn nhị, đàn tam, đàn bầu, sáo sanh
* Các bản đàn
- Lưu thuỷ, kim tiền, xuân phong, long
hổ, tứ đại cảnh
* nghệ thuật biểu diễn
- Sử dụng động từ miêu tả động tác, liệt kê
-> sự điêu luyện trong nghệ thuật biểu diễn của các nhạc công
-> nghệ thuật ca Huế phong phú, đa dạng, điêu luyện , tài tình
2.Cảnh đêm nghe ca Huế trên dòng Hương Giang
- Cảnh thơ mộng,yên tĩnh , êm đềm
Trang 4như thế nào?
- H: TL
- G:? Tìm chi tiết miêu tả hoạt động,
cảm xúc con người?
- H: Lữ khách giang hồ, thơ lai láng
- Ca công trẻ tuổi duyên dáng
- Tâm trạng chờ đợi, xao động
- Con gái Huế tâm hồn phong phú, âm
thầm , kín đáo, sâu thẳm
- G: ?Tâm trạng họ thể hiện như thế
nào?
- H: TL
- G:? Ca Huế được hình thành từ đâu?
- H: Nhạc dân gian biểu hiện tâm hồn
lạc quan của nhân dân nên hồn nhiên,
sôi nổi, tươi vui, thường được dùng
trong sinh hoạt và lễ hội
- Nhạc cung đình nhã nhạc dùng trong
các buổi lễ nơi cung đình, nơi tôn miếu
nên trang trọng,uy nghi.
- G:?Tại sao có thể nói ca Huế là một
thứ tao nhã
-H: Ca Huế thanh cao, lịch sự, nhã
nhặn, sang trọng và duyên dáng từ nội
dung đến nghệ thuật, từ cách biểu diễn
đến phục trang -> ca Huế quả là thứ
tao nhã
Hoạt động 3: Khái quát
Học sinh đọc Gv chốt
Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập
- Con người háo hức, nồng hậu, duyên dáng, lịch sự
3.Nguồn gốc của ca Huế
- Ca nhạc dân gian và ca nhạc cung đình do vậy ca Huế vừa sôi nổi vui tươi, vừa trang trọng, uy nghi
III.Tổng kết
* Ghi nhớ III Luyện tập: Hãy kể tên một vài làn
điệu dân ca ở địa phương em
- Dân ca Tày, Nùng, Thái
Trang 5Học sinh đọc, nêu yêu cầu bài tập
Làm bài
Gv nhận xét, bổ sung
Hoạt động 5 Củng cố : Em hiểu gì về nghệ thuật ca Huế?
Hoạt động 6 Dặn dò- HDTH:
- Học ghi nhớ + nội dung phân tích
- Học thuộc một đoạn trong văn bản em thích
- Soạn: Liệt kê
Rút kinh nghiệm: