Giáo án cả năm ngữ văn 9

Giáo án cả năm ngữ văn 9___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Trang 1

CHUYÊN ĐỀ: VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i 1 ổ

VẺ ĐẸP CỦA VĂN XUÔI TRUNG ĐẠI QUA

MỘT SỐ TÁC PHẨM ĐÃ HỌC

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.

Kiến thức: Giúp học sinh:

- Hiểu được khái niệm văn xuôi trung đại: Những đặc điểm nổi bật của thể loại này nhằm phân biệt với văn xuôi hiện đại

- Nắm được vẻ đẹp nội dung và đặc sắc nghệ thuật của văn xuôi trung đạiđược thể hiện qua mỗi tác giả, tác phẩm đã học

Kỹ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ, làm bài văn đủ 3 phần, đủ các yếu tố

Thái độ: Tự giác làm bài, tình yêu gia đình, quê hương đất nước

Định hướng năng lực: Đọc hiếu văn bản, cảm thụ , tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tự quản lý, giao tiếp, CNTT, nghe nói đọc viết

II CHUẨN BỊ:

G: Soạn giáo án, chuẩn bị hệ thống các bài tập

H: - Đọc lại các tác phẩm văn xuôi Trung đại đã học trong chương

trình Ngữ văn 9

- Nắm chắc các giá trị nội dung và nghệ thuật của các truyện

III TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

Tiết 1

1Kiểm tra: - Hãy kể tên các tác phẩm văn xuôi trung đại mà em đã được học

trong chương trình? Cho biết trong các tác phẩm ấy em thích nhất tác phẩm

nào? Tại sao?

G: Giới thiệu nội dung chuyên đề

2.On tap

I Khái niệm văn xuôi trung đại:

?: Em hiểu thế nào về khái niệm văn xuôi trung đại?

H: Trao đổi, thống nhất

- Văn xuôi trung đại là những tác phẩm văn xuôi ra đời từ thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XIX, hết thế kỉ XIX

Trang 2

- Là những tác phẩm văn xuôi ra đời và phát triển trong môi tường xã hội phongkiến trung đại qua nhiều giai đoạn.

- Văn xuôi ở thời kì trung đại có nhiều đặc điểm chung về tư tưởng, về quan điểm thẩm mĩ, về ngôn ngữ

II Những tác giả, tác phẩm văn xuôi trung đại đã học trong chương trình ngữ văn THCS:

?: Trong chương trình Ngữ văn THCS em đã được học những tác phẩm văn xuôi trung đại nào?

H: Phát biểu cá nhân

III Vẻ đẹp về nội dung và nghệ thuật của văn xuôi trung đại qua một số tác phẩm cụ thể:

1. “ Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ:

?: Giới thiệu những nét chính về vẻ đẹp nội dung và nghệ thuật của “Chuyên người con gái Nam xương”?

H: Trao đôi, bổ sung

G; Chốt

?: Phân tích ý nghĩa của yếu tố kì ảo trong chuyện NCGNX ?

H: Thảo luận, trao đổi, dại diện phát biểu

- Tác phẩm cho thấy nghệ thuật XD tính cách nhân vật già dặn Sự đan xen thực

- ảo một cách nghệ thuật, mang tính thẩm mĩ cao

- Yếu tố kì ảo, có ý nghĩa hoàn chỉnh thêm nét đẹp của nhân vật VN:

+ Nàng vẫn nặng tình với cuộc đời, với chồng con, với quê nhà

+ Khao khát được phục hồi danh dự ( dù không còn là con người của trần gian)

+ Những yếu tố kì ảo đã tạo nên một kết thúc có hậu cho truyện, thể hiện ước

mơ ngàn đời của nhân dân về lec công bằng( Người tốt dù bị oan khuất cuối cùng đã được đèn trả xứng đáng, cái thiện bao giờ cũng chiến thắng)

+ Tuy vậy kết thúc có hậu ấy cũng không làm giảm đi tính bi kịch của câu chuyện: Nàng chỉ trở về trong chốc lát, thấp thoáng, lúc ẩn, lúc hiện giữa dòng sông rồi biến mất không phải chỉ vì cái nghĩa với Linh Phi, mà điều chủ yếu là ởnàng chẳng còn gì để về, đàn giải oan chỉ là một chút an ủi với người bạc phận chứ không thể làm sống lại tình xư, nỗi oan được giải, nhưng hạnh phúc thực

sự đâu có thể tìm lại được

+ VN không quay trở về, biểu hiện thái độ phủ định , tố cáo xã hội PK bất công đương thời không có chỗ dung thân cho người phụ nữ Khẳng định niềm thương cảm của tác giả đối với số phận bi thương của người phụ nữ trong chế độ PK

Trang 3

+ Kết thúc truyện như vậy sẽ càng làm tăng thêm sự trừng phạt đối với T Sinh VN không trở cề TS càng phải cắn dứt, ân hận vì lỗi lầm của mình.

Tiết 2

2“Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh” của Phạm Đình Hổ”.

?: Vẻ đẹp về giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm? So sánh với thể

truyện?

H: Bàn bạc, thống nhất, trả lời

+ Nhà văn ghi chép tùy hứng, tản mạn, không cần theo hệ thống, cấu trúc nào cả, nhưng vẫn nhất quán theo cảm hứng chủ đạo, giàu chất trữ tình

( Truyện thuộc loại văn tự sự, có cốt truyện, hệ thống nhân vật được khắc họa nhờ hệ thống chi tiết nghệ thuật phong phú, đa dạng bao gồm các sự kiện, các sung đột, chi tiết miêu tả nội tâm, ngoại hình, khắc họa tính cách nhân vật)

3.“Hoàng Lê nhất thống chí” – Hồi thứ mười bốn của Ngô Gia Văn Phái

?: Đặc sắc về giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?

IV Cách phân tích một tác phẩm truyện trung đại:

?: Khi phân tích một tác phẩm truyên trung đại cần chú ý điểm gì

G: Hướng dẫn H luyện tập

H: Viết từng đoạn văn phần TB

- Khi phân tích một tác phẩm truyện cần chú ý về nhân vật, về chủ đề, về giá trịnội dung, hay giá trị nghệ thuật của truyện

- Cần biết đưa ra những nhận xét đánh giá một cách rõ ràng, có luận cứ và lậpluận thuyết phục

Trang 4

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i 2 ổ

VẺ ĐẸP CỦA TRUYÖN TH¥ N¤M TRUNG ĐẠI QUA

MỘT SỐ TÁC PHẨM ĐÃ HỌC

Tiết 1

1Kiểm tra: - Hãy kể tên các tác phẩm văn xuôi trung đại mà em đã được học trong

chương trình? Cho biết trong các tác phẩm ấy em thích nhất tác phẩm nào? Tại sao?

Trang 5

- Quê: Tiên Đi n, Nghi Xuân, Hà Tĩnh.ề

Gia đình: đ i quý t c, nhi u đ i làm quan, cỳ truy n th ng văn chạ ộ ề ờ ề ố ương

ng th a h ng s giàu sang phỳ quý cỳ đi u ki n h c hành - đ c bi t

ch m gi t l n nhau.ế ế ẫ

- N ng d n n i d y kh i nghĩa kh p n i, đ nh cao là phong trào T y S n.ụ ừ ổ ậ ở ở ắ ơ ỉ ừ ơ

T c đ ng t i t nh c m, nh n th c c a t c gi , ng hỏ ộ ớ ỡ ả ậ ứ ủ ỏ ả ụ ướng ngũi bỳt vào

+ Khi thành Thăng Long b đ t, t dinh c a Nguy n Kh n ch y, Nguy n Du ị ố ư ủ ễ ả ỏ ễ

đỳ ph i l u l c ra đ t B c (qu v Th i B nh) nh anh v là Đoàn ả ư ạ ấ ắ ờ ợ ở ỏ ỡ ờ ợ

Nguy n Tu n 10 năm tr i (1786-1796).ễ ấ ờ

+ T m t c u m cao sang, th gia v ng t c, t m t vi n quan nh đ y ừ ộ ậ ấ ế ọ ộ ừ ộ ờ ỏ ầlũng hăng h i ph i r i vào t nh c nh s ng nh Mu i năm y, t m tr ng ỏ ả ơ ỡ ả ố ờ ờ ấ ừ ạNguy n Du v a ng ng c v a bu n ch n, hoang mang, bi ph n.ễ ừ ơ ỏ ừ ồ ỏ ẫ

Trang 6

+ Năm 1802, Nguy n Ánh l n ng i Tr ng Nguy n Du cỳ tài, Nguy n Ánh ễ ờ ụ ọ ễ ễ

m i ng ra làm quan T ch i kh ng đờ ụ ừ ố ụ ược, b t đ c dĩ ng ra làm quan cho ấ ắ ụtri u Nguy n.ề ễ

+ 1802: Làm quan tri huy n B c Hà.ệ ắ

được coi là m t trong 5 ngộ ười gi i nh t nỏ ấ ước Nam

- Là người cỳ tr i tim giàu lũng y u thỏ ờ ương, c m th ng s u s c v i nh ng ả ụ ừ ắ ớ ữ

K t lu n: T gia đ nh, th i đ i, cu c đ i đỳ k t tinh Nguy n Du m t ế ậ ừ ỡ ờ ạ ộ ờ ế ở ễ ộthi n tài ki t xu t V i s nghi p văn h c cỳ gi tr l n, ng là đ i thi hào ờ ệ ấ ớ ự ệ ọ ỏ ị ớ ụ ạ

Trang 7

c a d n t c Vi t Nam, là danh nh n văn ho th gi i, cỳ đỳng gỳp to l n ủ ừ ộ ệ ừ ỏ ế ớ ớ

đ i v i s ph t tri n c a văn h c Vi t Nam.ố ớ ự ỏ ể ủ ọ ệ

Nguy n Du là b c th y trong vi c s d ng ng n ng ti ng Vi t, là ng i saoễ ậ ầ ệ ử ụ ụ ữ ế ệ ụchỳi l i nh t trong n n văn h c c Vi t Nam.ọ ấ ề ọ ổ ệ

+ Tước b y u t dung t c, gi l i c t truy n và nh n v t.ỏ ế ố ụ ữ ạ ố ệ ừ ậ

+ S ng t o v ngh thu t: Ngh thu t t s , k chuy n b ng th ỏ ạ ề ệ ậ ệ ậ ự ự ể ệ ằ ơ

Trang 8

- Năm 1965: k ni m 200 năm ngày sinh Nguy n Du, Truy n Ki u đỷ ệ ễ ệ ề ược

xu t b n b ng ch Ti p, Nh t, Li n X , Trung Qu c, Đ c, Ba Lan, Hunggari,ấ ả ằ ữ ệ ậ ờ ụ ố ứRumani, CuBa, Anbani, Bungari, Campuchia, Mi n Đi n, , Angieri, r p,…ế ệ ớ Ả ậ

Trang 9

* Gia tr nhan đ o: Truy n Ki u là ti ng nị ạ ệ ề ế ói thương c m trả ướ ốc s ph n bi ậ

k ch c a con ngị ủ ười,kh ng đ nh và đ cao tài năng nh n ph m và nh ng ẳ ị ề ừ ẩ ữ

kh t v ng ch n ch nh c a con ngỏ ọ ừ ớ ủ ười

b) Giá tr ngh thu t:ị ệ ậ

- Ngônng văn h c dữ ọ ân t c và th th l c b t đ t t i đ nh cao r c r ộ ể ơ ụ ỏ ạ ớ ỉ ự ỡ

- Ngh thu t t s ệ ậ ự ự t ng bừ ướ tri n vc ể ượ ậ ừt b c t ngh thu t d n chuy n ệ ậ ẫ ệ

đ n ế miêu t thiên nhiên và con ngả ười

Truy n Ki u là m t ki t t c đ t đệ ề ộ ệ ỏ ạ ược thành t u l n v nhi u m t, n i b tự ớ ề ề ặ ổ ậ

Trang 10

CHUYÊN ĐỀ: TËP LµM V¡N THUYÕT MINH Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i 3 ổ

SỬ DỤNG MỘT SỐ BP NG.THUẬT TRONG VB THUYẾT MINH

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1.Kiến thức:

-Văn bản thuyết minh và các PP thuyết minh thường dùng.

-Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

-GV: Sách GK, giáo án

-HS: học bài, đọc trước bài, soạn bài trả lời các câu hỏi SGK

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Trang 11

I.Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh:

1.Ôn tập văn bản thuyết minh:

?Văn bản thuyết minh có những tính chất gì? Nó viết ra nhằm mục đích gì? Chobiết các PPTM thường dùng?

 HS trả lời, GV chốt lại

- Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản

thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống Nhằm trình bày, giới thiệu, giảithích…

các đối tượng, sinh vật, họat động

- Mục đích cung cấp tri thức ( hiểu biết)

về đối tượng, GT, TM

- Tích chất: Khách quan, cảm xúc

- Các tác phẩm thuyết minh: định nghĩa,

nêu ví dụ, số liệu, liệt kê, so sánh, phân loại, đối chiếu…

2.Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật?

*Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật?

Đọc văn bản-Thảo luận nhóm:

-N1: Cho biết đối tượng cần thuyết minh và thuyết minh đặc điểm gì của đối

tượng ấy?

-N2: Tác giả đã vận dụng biện pháp nghệ thuật nào? (gợi ý: có miêu tả, so sánh,

nhân hoá không? Chỉ ra?)

-N3: Văn bản có cung cấp được tri thức khách quan về đối tượng không? Văn

bản vận dụng phương pháp thuyết minh nào là chủ yếu?

-N4: Tác giả đã vận dụng biện pháp nghệ thuật nào? (gợi ý: có tưởng tượng, liêntưởng không? Chỉ ra?)

 HS trình bày, GV chốt lại

- Đối tượng cần thuyết minh: Vẻ đẹp vịnh Hạ Long

- Đặc điểm đối tượng: Sự kỳ lạ của Đá và Nước

- TC thuyết minh: Khách quan, chính xác

- P.pháp: liệt kê

- Các biện pháp:

+ M tả: “ Chính nước làm cho đá sống dậy… có tâm hồn….”

+Trí tưởng tượng, liên tưởng phong phú: “nước tạo nên sự di chuyển và dichuyển theo mọi cách, góc độ, tốc độ di chuyển của du khách…”

+ Nhân hóa, so sánh

Các biện pháp nghệ thuật sử dụng trong văn bản thuyết minh:

+ Kể chuyện

+ Tự thuật ( tự thuyết minh)

+Đối thoại theo lối ẩn dụ, nhân hóa, so sánh…

Không lạm dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

 Ghi nhớ SGK

Trang 12

Tiết 2 + 3

II.Luyện tập

*HĐ2: Luyện tập:

*

Bài tập 1 : (SGK) Cho HS đọc văn bản HS trình

bày tại chỗ

-Tích chất của văn bản TM: Bài văn có tính chất thuyết minh vì đã cung cấp chongười đọc, người nghe tri thức khách quan về loài ruồi

-Tính chất ấy được thể hiện ở các phương pháp miêu tả cụ thể:

+ Đ/ nghĩa: Con là ruồi xanh, thuộc họ côn trùng2 cánh…

+ Phân loại: ruồi trâu, ruồi vàng, ruồi giấm…

+ Nêu số liệu: 6 triệu vi khuẩn, 28 triệu vi khuẩn

T 4 – T 8  19 triệu tỷ con ruồi

+ Liệt kê: Vệ sinh, truồng lợn, nhà ăn, quán vỉa hè….Bệnh tả, kiết lị, thương hàn,viêm gan B… Mắt ruồi … Chân ruồi…

- Bài thuyết minh có đặc điểm đặc biệt:

+ Như là văn bản tường thuật phiên tòa

+ Như một câu chuyện kể về loài ruồi

- Các biện pháp nghệ thuật: Miêu tả, kể, ẩn dụ, nhân hóa ( loài ruồi có suy nghĩhoạt động)

Các biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản thuyết minh thêm sinh động, hấpdẫn

-BT1: Bài thuyết minh có đặc điểm đặc biệt:

+ Như là văn bản tường thuật phiên tòa

+ Như một câu chuyện kể về loài ruồi

- Các biện pháp nghệ thuật: Miêu tả, kể, ẩn dụ, nhân hóa ( loài ruồi có suy nghĩhọat động)

Các biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản thuyết minh thêm sinh động, hấpdẫn

-BT2: Bà kể chim cú kêu → có

ma: Ngộ nhận hồi ức tuổi thơ

Giao bài tập về nhà.

- Làm bài tập 2 ( SGK) Bà kể chim cú kêu → có

ma: Ngộ nhận hồi ức tuổi thơ

3*Củng cố: Nêu các biện pháp nghệ thuật thường được vận dụng trong văn bản

thuyết minh? Những điều cần chú ý?

4*HD: Lập dàn bài và viết bài văn thuyết minh về cây lúa (vận dụng các biện

pháp nghệ thuật), chuẩn bị bài Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Trang 13

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i 4 ổ

Trang 14

Tiết 11Kiểm tra: - Hãy kể tên các tác phẩm văn xuôi trung đại mà em đã được học trong chương trình? Cho biết trong các tác phẩm ấy em thích nhất tác phẩm nào? Tại sao?

*Tìm hiểu vẻ đẹp, tài năng của “hai ả tố nga”

?Qua bốn câu đầu, Nguyễn Du đã giới thiệu Hai chị em Thuý Vân, Thuý Kiềunhư thế nào?

?Vậy Thuý Vân đẹp như thế nào?

?Khi thể hiện nét đẹp của Thuý Vân, tác giả đã só sánh vẻ đẹp ấy với hình ảnhgì?

?Đó là một vẻ đẹp như thế nào?

?Đến Thuý Kiều, người con gái được Nguyễn Du dành trọn tâm tình, có nétđẹp như thế nào?

?

-Hai ả tố nga: mai cốt cách, tuyết tinh thần  duyên dáng, thanh cao, trongtrắng

+Thuý Vân: trang trọng khác vời, được miêu tả cụ thể với: “Khuôn trăng…da”

 so sánh với vẻ đẹp vĩnh cửu của thiên nhiên, vẻ đẹp cao sang, quý phái “trong trắng” đoan trang Đó là những vẻ đẹp hoàn mỹ luôn tạo sự hòa hợp êm

ấm với xung quanh

+Thuý Kiều: sắc sảo, mặn mà : ”Làn thu thuỷ…xanh” Kiều có vẻ đẹp củatuyệt thế giai nhân, là nét đẹp của nước non xa thẳm, trên đời không ai sánhbằng “ Sắc đành đòi 1”

?Tài đàn của nàng được xướng âm như thế nào?

*Người ta thường nói: Sắc đẹp của Thuý Vân “Mây …da”, còn sắc đẹp củaThuý Kiều “Hoa ghen…xanh” là sự dự báo số phận của hai nàng Điều đó cóđúng không? 

?Hình ảnh “Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da”, tác giả dụng ý như vậy

nhằm thể hiện điều gì?

Trang 15

?Đến Thuý Kiều, tác giả dùng câu “Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”

nhằm dụng ý gì?

-“Thông minh…ca ngâm”: người con gái thông minh giỏi cầm, kì, thi, hoạ

-“Cung….não nhân”: Cung đàn mà nàng sáng tác làm cho mọi người nghe

buồn thương rơi lệ Thể hiện tiếng lòng của một trái tim đa sầu, đa cảm

 “Một hai…thành

 Kiều: “Sắc đành …hai”

b.Dự cảm về cuộc đời của chị em Thuý Kiều?

-Thuý Vân “Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da”: báo trước một cuộc

đời bằng phẳng suôn sẻ

-Thuý Kiều “Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”: vẻ đẹp của Kiều làm cho

tạo hoá phải ghét ghen, các vẻ đẹp khác phải đố kị, báo trước cho số phận nàngsẽ éo le, đau khổ

?Tại sao, tác giả lại tả Thuý Vân trước rồi tả Thuý kiều sau và dùng các từ

“Kiều càng sắc sảo mặn mà-So bề tài sắc lại là phần hơn”

?Em có nhận xét gì về tài sử dụng ngôn ngữ miêu tả của nhà thơ?

-Sử dụng hình ảnh tượng trưng, ước lệ (lấy vẻ đẹp thiên nhiên gợi tả vẻ đẹp củacon người)

-Sử dụng nghệ thuật đòn bẩy (tả… càng…hơn…, là, nền tôn lên vẻ đẹp ThuýKiều)

-Lựa chọn và sử dụng ngôn ngữ miêu tả tài tình

3.Ý nghĩa văn bản:

*Ý nghĩa văn bản:

?Đoạn trích Chị em Thuý Kiều đã thể hiện tài năng và cảm hứng nhân văn củaNguyễn Du như thế nào?

Chị em Thuý Kiều thể hiện tài năng nghệ thuật và cảm hứng nhân văn, ngợi cavẻ đẹp và tài năng của con người của tác giả Nguyễn Du

*HĐ3: HD HS làm bài tập.

Đọc Bài đọc thêm và so sánh với đoạn Chị em Thuý Kiều và tìm sự sáng tạo và

sự thành công nghệ thuật của Nguyễn Du

(TTTN kể-ND tả; TTTN kể Kiều trước, ND tả Vân trước làm nền tôn lênvẻ đẹp Thuý Kiều

3*Củng cố: Sắc đẹp của Thuý Kiều?

4*HD: Học bài, thuộc bài thơ, làm bài tập, chuẩn bị bài Cảnh ngày xuân.

Trang 16

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i 5 ổ

Trang 17

trình Ngữ văn 9.

Tiết 1

1Kiểm tra: - Hãy kể tên các tác phẩm văn xuôi trung đại mà em đã được học trong chương trình? Cho biết trong các tác phẩm ấy em thích nhất tác phẩm nào? Tại sao?

2. On tap

I.CẢNH NGÀY XUÂN - Vẻ đẹp thiên nhiên mùa xuân: (4 câu đầu)

*Tìm hiểu vẻ đẹp thiên nhiên mùa xuân:

?Qua bốn câu đầu, Nguyễn Du đã gợi lên vẻ đẹp riêng của mùa xuân? Đó là vẻ đẹp nào?

Cảnh mùa xuân tươi ấy được hiện ra trước con mắt của hai Kiều là hai cô gái

“Xuân xanh xấp xì tới tuần cập kê” nên càng đẹp, càng xinh

-HS đọc 8 câu tiếp theo và cho biết, nội dung của đoạn này

-Có con én đưa thoi, ánh sáng ngày xuân tươi đẹp, thời khắc mùa xuân đã bước sang tháng ba

-Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

 được khắc hoạ qua cái nhìn của nhân vật trước ngưỡng cửa tình yêu hiện ra

mới mẻ, tinh khôi, sống động

b.Quang cảnh hội mùa xuân: (8 câu tiếp)

-HS đọc 8 câu tiếp theo và cho biết, nội dung của đoạn này

?Trong cảnh trời xuân của tiết Thanh Minh, hai Kiều đã du xuân cùng với

những lễ hội gì?

?Lễ tảo mộ được tác giả miêu tả như thế nào?

?Hội chơi xuân được tác giả miêu tả với không khí ra sao?

?”Gần…yến anh”, tác giả đã dùng biện pháp tu từ gì?

?Các danh từ: yến anh, chị em, tài tử, giai nhân gợi tả điều gì?

+Các động từ: sắm sửa, dập dìu… thể hiện không khí du xuân như thế nào?

+Các tính từ: gần xa, nô nức…thể hiện tâm trạng gì của người đi hội?

?Tất cả tạo nên một quang cảnh hội mùa xuân như thế nào?

-Lễ tảo mộ: “Ngổn ngang…giấy bay”: Thăm viếng, quét tước, sửa sang phần

mộ của người thân, đốt vàng tiền  nghi thức trang nghiêm mang tính chất

truyền thống của người Việt tưởng nhớ những người đã khuất

-Hội đạp thanh: đi chơi xuân ở chốn đồng quê

+”Gần…yến anh”: lối nói ẩn dụ gợi lên hình ảnh chơi xuân nhộn nhịp.

+Các danh từ: yến anh, chị em, tài tử, giai nhân… gợi tả sự đông vui, nhiều

người cùng đến hội

Trang 18

+Các động từ: sắm sửa, dập dìu…thể hiện không khí náo nhiệt, rộn ràng của ngày hội.

+Các tính từ: gần xa, nô nức…thể hiện tâm trạng náo nức, vui tươi của người đi hội

 Quang cảnh hội mùa xuân rộn ràng, náo nức, vui tươi

Tiết 2

c.Chị em Thuý Kiều du xuân trở về: (6 câu cuối)

HS đọc 6 câu cuối  nội dung?

?Nếu đem so sánh thì cảnh vật và không khí giờ đây có gì giống và khác cảnh vật bốn câu đầu?

?Những từ láy “tà tà, thanh thanh, nao nao” ngoài sắc thái miêu tả còn bộc lộ tình cảm con người như thế nào?

?Cảm nhận của em về khung cảnh thiên nhiên và tâm trạng con người trong 6 câu thơ cuối?

-Đã chiều tà, tan hội nhưng cảnh vật vẫn “thanh thanh” dịu dàng của mùa xuân-Những từ láy “tà tà, thanh thanh, nao nao” không chỉ dừng ở việc tả cảnh vật mà còn gợi cảm giác, cảnh vật nhuốm màu tâm trạng: con người bâng khuâng, xao xuyến về một ngày vui sắp hết, sự linh cảm về một điều gì sắp xảy ra

Cảm giác nhộn nhịp, vui tươi, nhường chỗ cho nỗi bâng khuâng, xao xuyến lúc chia tay: không khí rộn ràng của lễ hội không còn nữa, tất cả đang nhạt dần, lặng dần

2.Nghệ thuật:

*Nghệ thuật

?Vậy để tạo nên một bức tranh cảnh ngày xuân tuyệt đẹp, tác giả đã sử dụng ngôn ngữ miêu tả như thế nào?

?Trong đoạn trích, Nguyễn Du miêu tả theo trình tự nào?

-Sử dụng ngôn ngữ miêu tả giàu hình ảnh, giàu nhịp điệu, diễn tả tinh tế tâm trạng nhân vật

-Miêu tả theo trình tự thời gian cuộc du xuân của hai chị em Thuý Kiều

?Đoạn trích Cảnh ngày xuân thể hiện nghệ thuật đặc sắc gì của Nguyễn Du?Cảnh ngày xuân là đoạn trích miêu tả bức tranh mùa xuân tươi đẹp qua ngôn ngữ và bút pháp nghệ thuật giàu chất tạo hình của Nguyễn Du

Tiết 3

- Câu thơ cổ TQ đã vẽ lên được vẻ đẹp riêng của mùa xuân, có hương vị đường nét màu sắc Có màu xanh mướt của cỏ tiếp nối màu xanh ngọc của trời cả chân trời mặt đất đều một màu xanh xanh Còn có cả đường nét cành lê thanh nhẹ

Trang 19

điểm vài bông hoa…Tất cả vẽ ra một bức tranh không gian mênh mông rộng lớn.

- Câu thơ trong truyện Kiều là bức tuyệt hoạ về mùa xuân, gam màu làm nền cho bức tranh xuân là thảm cỏ non trải rộng đến chân trời Trên nền màu xanh non ấy điểm xuyết một vài bông hoa lê trắng Câu thơ này thêm chữ “trắng” chocành lê mà bức tranh xuân đã khác Màu non xanh của cỏ, màu trắng của hoa lê kết hợp hài hoà với nhau tạo nên sự mới mẻ tinh khôi giàu sức sống (cỏ non), khoáng đạt trong trẻo (xanh tận chân trời), nhẹ nhàng, thanh khiết (trắng điểm một vài bông hoa) của bức tranh xuân

3*Củng cố: Ý nghĩa văn bản? Ý nghĩa của các từ láy “thanh thanh, nao nao” 4*HD: Học bài, thuộc bài thơ, làm bài tập, chuẩn bị bài Thuật ngữ.

CHUYÊN ĐỀ: TËP LµM V¡N THUYÕT MINH

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i 6 ổ

SỬ DỤNG MỘT SỐ BP NG.THUẬT TRONG VB THUYẾT MINH

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

-Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

-HS: học bài, đọc trước bài, soạn bài trả lời các câu hỏi SGK

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Tiết 1

LUYỆN TẬP SD MỘT SỐ BP NG.TH TRONG VB T.MINH

1.Kiểm tra bài cũ:

Trang 20

2.Bài mới:

*Vào bài:

* Hoạt động 1: Ôn tập đề văn cụ thể:

Thuyết minh một trong số các đồ dùng sau: - Cái quạt, cái bút, cái kéo…

GV gọi HS trình bầy phần chuẩn bị ở nhà

HS trình bày

GV giúp học sinh lập dàn ý cho văn bản thuyết minh cái quạt

? Mở bài; Thân bài; kết bài phải đảm bảo những ý nào?

- HS trình bày

- GV tổng kết

1 Yêu cầu:

- Đối tượng TM: cái quạt…

- Nội dung: + Công dụng

a Mở bài: Giới thiệu chung về cái quạt

b Thân bài: - Lịch sử cái quạt, chủng loại

- Cấu tạo cái quạt

- Qui trình làm ra cái quạt ( chất liệu,

cách làm )

- Công dụng của cái quạt, bảo quản

c Kết bài: Cảm nghĩ chung về cái quạt

*Dùng các phương pháp TM nào để viết văn bản TM về cái quạt?

3 Viết phần thân bài

( Chú ý đưa các biện pháp ngệ thuật vào các phần văn bản cần viết)

⇒ Rút ra kết luận chung: + Sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bản làmnổi bật đối tượng làm cho văn bản thêm sinh động, hấp dẫn, gây hứng thú chongười đọc, nghe

*HD đọc thêm:

 Biện pháp nghệ thuật: tự thuật

Trang 21

3*Củng cố: Nêu các biện pháp nghệ thuật thường được vận dụng trong văn bản

thuyết minh? Những điều cần chú ý?

4*HD: Lập dàn bài và viết bài văn thuyết minh về cây lúa (vận dụng các biện

pháp nghệ thuật), chuẩn bị bài Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

1Kiểm tra: - Hãy kể tên các tác phẩm văn xuôi trung đại mà em đã được học trong chương trình? Cho biết trong các tác phẩm ấy em thích nhất tác phẩm nào? Tại sao?

Tiết 1

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

Trang 22

1 Tìm hiểu Tâm trạng của Thuý kiều ở lầu Ngưng Bích: (miêu tả trực tiếp

từ câu 5-câu 14) Tìm hiểu Tâm trạng của Thuý kiều ở lầu Ngưng Bích:

?Em hãy cho biết tâm trạng của Kiều qua hai câu thơ “Bẽ bàng…tấm lòng”?

?Trong nỗi tủi thẹn của đời mình và ngôn ngang trăm mối ấy, nàng nhớ đến ai?Tâm trạng nàng ra sao? (4 câu thơ tiếp theo)

-HS đọc 4 câu tiếp theo ?Dằn vặt nhớ đến người xưa, rồi Kiều nhớ đến ai? Tìnhcảm ấy được thể hiện qua những chi tiết nào?

-GV dẫn bài ca dao: Anh đi anh nhớ…hôm nao: nhớ người thân trước nhớbạn, nhớ người thương Tại sao Kiều lại nhớ chàng Kim trước?

(Trong hoàn cảnh cô đơn nơi đất khách quê người, bầu bạn với thiên nhiên không được nàng đành gửi lòng theo nỗi nhớ Nàng nhớ Kim Trọng đầu tiên bởi từ lúc từ biệt gia đình nàng luôn ám ảnh bởi đã phụ tình chàng Kim – và nhất là khi bị làm nhục, bị vào lầu xanh, nàng càng thấy tủi hỗ và có lỗi với chàng Kim, tình yêu mà nàng dành cho chàng không bao giờ phai mờ, song tấm lòng son trong trắng đã bị hoen ố vùi dập biết bao giờ gột rửa cho sạch Cũng chính vì lẽ đó mà nghĩ ngay và nhớ ngay đến chàng Kim.)

?Qua tâm trạng của Kiều, từ tình thương của nàng cho cho thấy đức tính gì ởnàng?

-“Bẽ bàng mây sớm đèn khuya…tấm lòng”: thời gian cứ đằng đẵng trôi qua,khép kín, nàng cô đơn, tủi thẹn, xấu hổ cho đời mình Lòng nàng giờ đây ngổnngang trăm mối

-“Tưởng…phai”: Nàng đau đớn, xót xa nhớ về Kim Trọng, nhớ đến chàng Kimđã cùng mình chén rượu nguyện ước hôm nào “Vầng trăng vằng vặc giữa trờiĐinh ninh hai mặt một lời song song”

Giờ đây đang hướng về mình, ngày đêm chờ tin nàng Nàng tự dằn vặt “ tấmson gột rửa bao giờ cho phai”, nàng đau đớn tủi thẹn vì đã phụ tình chàng, cũngnhư nguyền không bao giờ quên bỏ mối tình xưa

-“Xót…người ôm”: Kiều day dứt nhớ thương gia đình Nàng xót xa khi hìnhdung ra cảnh cha mẹ già yếu sớm chiều tựa cửa ngóng tin con Nàng lo lắng đến

sự phụng dưỡng, chăm sóc đỡ đần cha mẹ lúc trái gió trở trời, nóng lạnh

Thành ngữ “ quạt nồng ấp lạnh” điển cố “ Sân lại “, “ gốc tử” nói lên tâm trạngnhớ thương tấm lòng hiếu thảo của nàng

 Trong tình cảnh đáng thương, nỗi nhớ của Thuý Kiều đi liền với tình một biểu hiện của đức hi sinh, lòng vị tha, chung thuỷ rất đáng ca ngợi ở nhânvật này

thương-b.Tìm hiểu hai bức tranh thiên nhiên trước lầu Ngưng Bích trong cảm

nhận của Thuý Kiều: (miêu tả tâm trạng gián tiếp)

Trang 23

-Bức tranh thứ nhất: (4 câu đầu)

(“Trước lầu… non xa …trăng gần… bát ngát… cát vàng…bụi hồng dặm

kia”phản chiếu tâm trạng của nàng khi bị Tú Bà giam lỏng ở lầu Ngưng Bích,cảnh vật hiện ra bao la, hoang vắng, xa lạ và cách biệt

-Bức tranh thứ hai (tám câu thơ cuối): “Buồn trông…hoa trôi man mác…nội

cỏ rầu rầu…ầm ầm tiếng sóng …ghế ngồi”: phản chiếu tâm trạng của Kiều trở

về với thực tại phũ phàng, nỗi buồn của Thuý Kiều không thể vơi, cảnh nàocũng buồn, cũng gợi thân phận con người trong cuộc đời vô định

2.Nghệ thuật:

*Nghệ thuật

?Đoạn trích là tâm trạng đau đớn, dằn vặt, tan nát cõi lòng của Thuý Kiều Vậydiễn biến tâm trạng ấy được tác giả thể hiện qua nghệ thuật gì? (Kiều tâm sựvới ai, sự liên quan giữa cảnh vật và lòng người như thế nào)

? Trong 8 câu cuối, tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để diễn tả tâm trạng của

Kiều?

-Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật: diễn biến tâm trạng được thể hiện quangôn ngữ độc thoại và tả cảnh ngụ tình (tình trong cảnh ấy, cảnh trong tình này)đặc sắc

-Lựa chọn từ ngữ tinh tế giàu sắc thái biểu cảm Sử dụng biện pháp tu từ điệpngữ “Buồn trông”: âm hưởng trầm buồn, điệp khúc của tâm trạng tạo cảm xúctăng tiến

?Đoạn trích thể hiệm tâm trạng của Kiều như thế nào?

Đoạn trích thể hiện tâm trạng cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thuỷ chung, hiếuthảo của Thuý Kiều

Tiết 3

Đúng là cảnh lầu Ngưng Bích được nhìn qua tâm trạng của Kiều: cảnh từ xa đếngần, màu sắc từ nhạt đến đậm, âm thanh từ tĩnh đến động, nỗi buồn từ man mác,mông lung đến âu lo, kinh sợ Ngọn gió cuốn mặt duềnh và tiếng sóng kêuquanh ghế ngồi là cảnh tượng hãi hùng, như báo trước dông bão của số phận sẽ

Trang 24

nụ̉i lờn, xụ đõ̉y, vùi dọ̃p cuụ̣c đời Kiều Và  Sở Khanh lừa gạt  lõm vào cảnh

“Thanh lõu hai lượt, thanh y hai lần”

3*Củng cụ́: Cảm nghĩ của em về nụ̣i dung, nghợ̀ thuọ̃t 8 cõu cuối.

4*HD: Học bài, thuụ̣c bài thơ, làm bài tọ̃p, chuõ̉n bị viết bài viết số 2

CHUYấN ĐỀ: TậP LàM VĂN THUYếT MINH

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i ổ 8

SỬ DỤNG Mệ̃T Sễ́ BP NG.THUẬT TRONG VB THUYấ́T MINH

I.MỤC TIấU CẦN ĐẠT:

-Vai trò của các biợ̀n pháp nghợ̀ thuọ̃t trong văn bản thuyết minh

-HS: học bài, đọc trước bài, soạn bài trả lời các cõu hỏi SGK

III.TIấ́N TRÌNH DẠY HỌC:

- GV ra bài tập , chia nhóm cho HS thảo luận, bàn bạc

* HS ghi bài tập và thảo luận theo nhóm đã phân công

- Đại diện các nhóm trình bày yêu cầu của bài tập

Trang 25

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

- GV gọi đại diện các nhóm trình bày yêu cầu của bài tập và

đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung

 Sau khi các nhóm đã trả lời và nhận xét bổ sung, GV đa ranhận xét chung và đa đáp án :

* Đặc điểm của từng đối tợng thuyết minh

- Về hình dáng

- Cấu tạo

- Trạng thái

- Giá trị,ý nghĩa đối với con ngời

b) Các biện pháp nghệ thuật nh : so sánh, nhân hoá thông qualiên tởng, tởng tợng

 Các đoạn văn thêm hấp dẫn sinh động tạo sức cuốn hút đốivới ngời đọc ngời nghe

- Đoạn 1 : Trạng thái, giá trị, ý nghĩa rất riêng của kinh đô Huếvới khách tham quan

- Đoạn 2 : Làm cho ngời đọc, ngời nghe hình dung sự kìthủtong cấu tạo của Hàm Rồng

Đọc các đoạn VB sau và thực hiện yêu cầu bên dới

- Đoạn 1 : Kinh đô Huế dịu dàng, kín đáo, thầm lặng nên thơ

nh dòng nớc Hơng Giang trôi êm ả, nh tán phợng vĩ lao xaotrong thành nội, nh đồi thông u tịch buổi chiều hôm xứ Huế

Đi thăm kinh thành Huế du khách sẽ thấy lòng mình thanhthản, tự hào và dễ bị chìm đắm trong sự quyến rũ bởi cáccông trình kiến trúc tráng lệ mà khiêm nhờng, e ấp hoà quyện

Trang 26

trong cảnh mây nớc, cỏ hoa, đất trời tạo nên những cảm xúctuyệt mĩ cho thơ ca và hoạ nhạc.

- Đoạn 2 : “ Hàm Rồng nằm ở cửa ngõ phía bắc tỉnh lộ Thanh

Hoá là yết hầu của con đờng huyết mạch một thời đánh Mĩ, làniềm tự hào của cả dân tộc trong 1 giai đoạn lịch sử oanhliệt Hàm Rồng trở thành bất tử với những chiến công oanh liệt

và cảnh trí nên thơ Nhng hai chữ Hàm Rồng vốn là tên riêngcủa 1 ngọn núi hình đầu rồng với cái thân uốn lợn nh 1 conrồng từ làng Ràng ( Dơng xá ) theo dọc sông Mã lên phía bờNam

Chung quanh núi Rồng có nhiều ngọn núi trông rất ngoạn mục

nh : Ngũ Hoa Phong có hình 5 đoá hoa sen chung 1 gốc, mọclên từ đầm lầy, có hang tiên với các nhũ đá mang nhiều vẻ kìthú : hình rồng hút nớc, hình các vị tiên Có ngọn Phù ThiSơn trông xa nh 1 ngời đàn bà thắt trên mình một dải lụaxanh nằm gối đầu vào thân rồng Rồi núi mẹ, núi con nhhình 2 quả trứng, có núi tả ao, vũng sao sa có nớc trong vắtquanh năm Rồi núi con mèo, núi cánh tiên đều có hình thù nhtên gọi ”

a) Mỗi đoạn VB trên thuyết minh về đối tợng nào ? tính chấtthuyết minh thể hiện ra sao ? Chỉ rõ đặc điểm của từng đối

đợc thuyết minh ?

b) Phát hiện những biện pháp nghệ thuật có trong từng đoạn

VB ? Tác dụng của những biện pháp nghệ thuật ấy đối với việcbiểu đạt nội dung ?

Tiết 2

* Bài tập 2 :

Cho câu văn sau :

“ ếch là giống vật ăn các côn trùng có hại, mỗi ngày mỗi con ếch

có thể bắt ăn hơn một trăm con côn trùng ”

Trang 27

Hãy sử dụng các biện pháp nghệ thuật đã đợc biết để hoànthành 1 đoạn văn thuyết minh trên cơ sở triển khai câu văn

Tiết 3

* Bài tập 3 :

Nếu phải thuyết minh về Chủ tịch Hồ Chí Minh Em có sửdụng biện pháp nghệ thuật không ? Nếu có, em dự định sẽ sửdụng những biện pháp nghệ thuật nào ? Khi thuyết minh về

-Qua 2 bài tập trên em thấy các biện pháp nghệ thuật thờng

đợc sử dụng vào dạng đề bài thuyết minh nào ?

Trang 28

C Các tờ thuyết minh đồ dùng 

D Các đồ vật, con vật 

E Các bài thuyết minh về phơng pháp ( cách làm )



4 H ớng dẫn về nhà :

- Nắm chắc đặc điểm, tính chất của VBTM

- Xem lại vai trò của VBTM trong đời sống

VẺ ĐẸP CỦA TRUYệN THƠ NÔM TRUNG ĐẠI QUA

Mệ̃T Sễ́ TÁC PHẨM ĐÃ HỌC

I MỤC TIấU CẦN ĐẠT.

- Hiờ̉u được khái niợ̀m văn xuụi trung đại: Những đặc điờ̉m nụ̉i bọ̃t của thờ̉ loại này nhằm phõn biợ̀t với văn xuụi hiợ̀n đại

Trang 29

- Nắm được vẻ đẹp nụ̣i dung và đặc sắc nghợ̀ thuọ̃t của văn xuụi trung đạiđược thờ̉ hiợ̀n qua mụ̃i tác giả, tác phõ̉m đã học.

Kỹ năng: Rốn kỹ năng cảm thụ, làm bài văn đủ 3 phần, đủ các yếu tố

Thái đụ̣: Tự giác làm bài, tỡnh yờu gia đỡnh, quờ hương đất nước

Định hướng năng lực: Đọc hiếu văn bản, cảm thụ , tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tự quản lý, giao tiếp, CNTT, nghe núi đọc viết

G: Soạn giáo án, chuõ̉n bị hợ̀ thống các bài tọ̃p

H: - Đọc lại các tác phõ̉m văn xuụi Trung đại đã học trong chương

trỡnh Ngữ văn 9

- Nắm chắc các giá trị nụ̣i dung và nghợ̀ thuọ̃t của các truyợ̀n

III TIấ́N TRÌNH HOẠT Đệ̃NG DẠY VÀ HỌC:

Tiết 1

1Kiờ̉m tra: - Hãy kờ̉ tờn các tác phõ̉m văn xuụi trung đại mà em đã được học trong chương trỡnh? Cho biết trong các tác phõ̉m ấy em thích nhất tác phõ̉m nào? Tại sao?2.ễn tọ̃p

Ngôn ngữ thiên nhiên trong truyện kiều

Truyện Kiều có 222 câu thơ tả tự nhiên, thuộc vào loại

những câu thơ hay nhất của dân tộc

1,Kể ngày thanh minh.

Thânh Tâm Tài nhân kể lại “Một hôm , nhằm tết thanh minh,cả nhà họ Vơng ra đồng thăm mộ rồi luôn dịp đi hội ĐạpThanh Thúy Kiều và Kim Trọng thong thả dạo chơi đây đó,

đi đến bờ suối bỗng thấy một ngôi mộ bơ vơ hiu quạnh”

Trong truyện Kiều, Kim Trọng gặp Kiều trong một khungcảnh gần nh thần tiên và từ giã nhau trong một buổi chiều bấttử

Thúy Kiều thấy Kim Trọng vẻ hào hoa phong nhã thong thảtiến đến” “Vì ngại Vơng Quan không tiện đững lâu đànhchào hỏi qua loa rồi cùng nhau từ biệt”

2 Ta thấy có những quy luật.

a Khi nào nhân vật có nhiều điều khó bộc lộ thì tự nhiên xuất hiện.

Trang 30

+ Đoạn Kiều và các em đi Thanh minh gặp Kim Trọng -> KimTrọng dọn sang nhà trọ có 224 câu (60 câu tả tự nhiên) ->Tâm trạng đôi trai gái trong mối tình đầu phải sử dụng tựnhiên để nói hộ.

+ Đoạn Kiều đợc Từ Hải phong làm phu nhân -> ép lấy thổquan: 340 câu -> không câu nào nói đến tự nhiên

b Khi con ngời cô đơn, tách khỏi giao tiếp xã hội để giao tiếp nội tâm -> tự nhiêm xuất hiện nói hộ nội tâm.

- 22 câu tả tự nhiên khi Kiều bơ vơ trên lầu Ngng Bính

- 12 câu tả cảnh tan nát vờn Thúy khi Kim Trong quay lại tìmngời yêu

- 4 câu tả tự nhiên khi Kiều cô độc sắp nhảy xuống sông Tiền

Đờng

Tiết 2

3 Chức năng giao tiếp.

a Nói sự thay đổi của tam trạng.

- Buổi sáng màu xanh tơi vui (cỏ non xanh rợn) -> hiu quạnh (tàtà) hiện ra rực rỡ (1vùng…) -> buổi chiều mong nhớ (gió chiều

nh giục cơn buồn)

b Nói tiếng nói li biệt, nhớ mong, lo lắng, đợi chờ.

- Mỗi khi li biệt -> có thiên nhiên

+ Kim Trọng từ giã Kiều (10 câu)

+ Kiều từ giã gia đình đi cùng Mã Giám Sinh (10 câu)

+ Thúc Sinh từ giã Kiều (8 câu)

Hình ảnh li biệt: đờng, ngựa, rừng, liễu, trời, trăng, mây…->tơng lai cha biết ra sao, biệt li khó nói -> tự nhiên

c Nhắc nhở quá khứ Kim Trọng trở về vờn Thuý.

4 Tự nhiên khách quan: miêu tả sự thay đổi 4 mùa.

- Mùa xuân: + Cửa thiền vừa tiết cuối xuân

+ Bóng hoa rợp đất vẻ ngân ?? trời

+ Cảnh ngày xuân

- Mùa hạ: Dới trăng

Trang 31

- 1 buổi sáng tơi vui: cỏ non xanh

- Mộ Đạm Tiên: Rầu rầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh

- trời chiều: 1 vùng cỏ áy bóng tà

- áo của Kim Trọng: Cỏ pha màu áo

- Sáng ngày hôm sau, Kim Trọng quay trở lại nơi kỳ ngộ 1 vùng

Kết luận: Truyện Kiều là tập thơ của tn Truyện Kiều dạy cho

ta yêu tn và màu sắc, thanh âm, ý vị của nó Thiên nhiêntrong truyện Kiều còn là toàn diện: Cảnh tn chân thật của

đồng quê, cảnh chiều hôm, cảnh “non xa trăng ngần” khi cóthiếu nữ ngồi nghe ?? Cảnh “ngọn chiều non bạc trùngtrùng”.Cảnh vật tn vừa là quang cảnh nhìn qua 1 tâm trạng,vừa là bức tranh ký hoạ đời sống con ngời

3 Củng cố: GV hệ thống kiến thức

4.Hớng dẫn: -Học bài , nắm vững những kiến thức cơ bản.

-Hoàn thiện các bài tập.nắm vững giá trị nội

dung và nghệ thuật các đoạn trích trong truyện kiều

Trang 32

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i ổ 10

Tiết 1

1Kiểm tra: - Hãy kể tên các tác phẩm văn xuôi trung đại mà em đã được học trong chương trình? Cho biết trong các tác phẩm ấy em thích nhất tác phẩm nào? Tại sao?2.Ôn tập

TRUYỆN LỤC VÂN TIÊN

- t¸c gi¶:sgk/112

- sù nghiÖp v¨n ch¬ng: sgk.112

Sgk/113

Trang 33

Câu 3: nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “ Lục Vân tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” và “ Lục Vân Tiên gặp nạn”

Hai nhân vật Lục Vân tiên và Kiều Nguyệt Nga trong đoạn trích này chủ yếu đợc mô tả qua hành động và ngôn ngữ Hành động thì mạnh mẽ, dũng cảm, lời nói thì cơng trực thẳng thắn, không một chuý vòng vo uẩn khúc Cách miêu tả

nh vậy rất gần với trong truyện cổ tích: các nhân vật thờng

có tính cách nhất quán, rõ ràng, phân biệt rõ chính và tà, phải trái và thiện ác

Nghệ thuật:

Tuy đợc viết theo thể lục bát nhng ngôn ngữ của Truyện Lục Vân Tiên rất gần với ngôn ngữ trong ca dao dân ca, rất mộc mạc, giản dị chứ không hàm súc, đa nghĩa nh ngôn ngữ trong truyện Kiều hay các tác phẩm thơ đợc viết theo thể lục bát sau này

Trịnh Hâm vốn là kẻ ganh ghét, đố kị, đồng thời cũng rất tàn

ác, nham hiểm Trong đoạn trích, nếu nh Trịnh Hâm là điển hình cho cái ác thì ông ng lại là tiêu biểu cho cá Trên đờng

đi thi Vân Tiên nhận đợc tin mẹ mất, liền bỏ thi về chịu tang

Trang 34

Dọc đờng về Vân Tiên bị đau mắt nặng rồi bị mù cả hai mắt Đang bơ vơ nơi đất khách quê ngời thì gặp Trịnh Hâm

đi thi về Vốn đã sẵn lòng ganh ghét tài năng của Vân Tiên, Trịnh Hâm nhân đó tìm cách hãm hại chàng Thừa lúc đêm khuya, hắn đẩy chàng xuống sông Đợc Giao long dìu đỡ đa vào bãi, Vân Tiên đợc gia đình ng ông cu mang, giúp đỡ

Thông qua i thiện Hành động của Trịnh Hâm càng độc ác bao nhiêu thì cách ng ông cứu giúp Lục Vân Tiên lại càng

đàng ca ngợi bấy nhiêu

Nghệ thuật:

Ngôn ngữ trong đoạn trích này rất giản dị, dễ hiểu, thể hiện

rõ những cảm xúc và suy nghĩ chân thành của tác giả

3.Củng cố

Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của 2 đoạn trích

“ Lục Vân tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” và “ Lục Vân Tiên gặp nạn”

4: H ớng dẫn

-Học bài, ôn tập kĩ kiến thức

-Hoàn thiện các bài tập

-Chuẩn bị ôn tập về văn bản “Đồng chí” của Chính Hữu

Trang 35

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i ổ 11

Trang 36

Tiết 1

1Kiểm tra: - Hãy kể tên các tác phẩm văn xuôi trung đại mà em đã được học trong chương trình? Cho biết trong các tác phẩm ấy em thích nhất tác phẩm nào? Tại sao?2.Ôn tập

I.Tóm lược về tác giả, nội dung, nghệ thuật truyện trung đại đã học:

Lập bảng thống kê

*HĐ1: Tóm lược về tác giả, nội dung, nghệ thuật truyện trung đại đã học:

Nội dung

Nghệ

thuật

Ý nghĩa

1 Chuyện người con gái

7 Kiều ở lầu Ngưng Bích Phần II

8 Lục Vân Tiên cứu Kiều

Nguyệt Nga

Phần I

Tiết 2+ 3

II.Luyện tập:

HS làm bài tập

1.Trình bày nguyên nhân cái chết của Vũ Nương?

2.Nêu cảm nhận của em về nhân vật Vũ Nương?

3.Cảm nhận của em về hình ảnh người anh hùng Quang Trung-Nguyễn Huệđược thể hiện trong đoạn trích?

4.Vì sao tác giả lại có những lời miêu tả và ngợi ca hào hứng khi viết về hìnhảnh Quang Trung?

5.Cho biết giá trị của Truyện Kiều?

6.Tóm tắt Truyện Kiều? Giải thích lời tựa của Mộng Liên Đường chủ nhân?

Trang 37

7.Thuụ̣c lòng đoạn trích? Phõn tích cõu thơ, nụ̣i dung, nghợ̀ thuọ̃t miờu tả củaNguyễn Du trong đoạn trích Chị em Thuý Kiều?

8.Thuụ̣c lòng đoạn trích? Phõn tích cõu thơ, nụ̣i dung, nghợ̀ thuọ̃t miờu tả củaNguyễn Du trong đoạn trích Cảnh ngày xuõn?

9.Thuụ̣c lòng đoạn trích? Phõn tích cõu thơ, nụ̣i dung, nghợ̀ thuọ̃t miờu tả củaNguyễn Du trong đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích?

10.Thõn thế và sự nghiợ̀p của Nguyễn Đỡnh Chiờ̉u? Túm tắt Truyợ̀n Lục VõnTiờn  bỡnh luọ̃n cõu: “Chở bao nhiờu đạo thuyền khụng khẳm, Đõm mấy thằnggian bút chẳng tà”

11.Thuụ̣c lòng đoạn trích? Phõn tích nụ̣i dung, nghợ̀ thuọ̃t của NguyễnĐỡnh Chiờ̉u trong đoạn trích Lục Võn Tiờn cứu Kiều Nguyợ̀t Nga?

3*Củng cụ́: Đọc 5 cõu Kiờ̀u miờu tả sắc đẹp của Thuý Kiờ̀u?

4*HD: Học bài, thuụ̣c bài, làm bài tọ̃p 2, chuõ̉n bị bài Văn học địa

phương: Từ biợ̀t cố nhõn; kiờ̉m tra văn học trung đại

CHUYấN ĐỀ: THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i 12 ổ

Hình ảnh ngời lính qua văn bản

Đồng chí và Bài thơ về tiểu đội xe không kính

I MỤC TIấU CẦN ĐẠT.

Kiến thức: Học sinh nắm được tác giả, tác phõ̉m, cảm nhọ̃n được giá trị nụ̣i

dung nghợ̀ thuọ̃t của từng tác phõ̉m;

Kỹ năng: Rốn kỹ năng cảm thụ, làm bài văn đủ 3 phần, đủ các yếu tố.

Thỏi độ: Tự giác làm bài, tỡnh yờu gia đỡnh, quờ hương đất nước.

Định hướng năng lực: Đọc hiếu văn bản, cảm thụ thơ, tự học, giải quyết vấn đề,

sáng tạo, tự quản lý, giao tiếp, CNTT, nghe núi đọc viết

G: Soạn giáo án, chuõ̉n bị hợ̀ thống các bài tọ̃p

H: - Đọc lại các tác phõ̉m thơ hiợ̀n đại đã học trong chương

trỡnh Ngữ văn 9

- Nắm chắc các giá trị nụ̣i dung và nghợ̀ thuọ̃t của các bài thơ

III TIấ́N TRÌNH HOẠT Đệ̃NG DẠY VÀ HỌC:

Trang 38

Bài thơ về tiểu đội xe không kính(Phạm Tiến Duật) thuộc

chùm thơ dợc tặng giải nhất cuộc thi thơ của báo văn nghệ năm1969- 1970

Đồng chí

* Bài thơ thể hiện tình đồng chí , đồng đội của những

ngời lính thật cụ thể, giản dị mà sâu sắc Những chi tiết cụ thể: ruộng nơng, gian nhà, giếng nớc, gốc đa, đêm rét chung chăn đặc biệt các hình ảnh thơ sóng đôi: Anh với tôi, áo

anh rách vai- quần tôi có vài mảnh vá đã thể hiện sự gắn bó

và đồng cảm giữa những ngời đồng đội

Nghệ thuật

Bằng những chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân thực, cô đọng giàu sức biểu cảm tác giả đã khắc hoạ nổi bật hình ảnh cao đẹp thiêng liêng của anh bộ đội thời kì kháng

chiến chống Pháp

Tiết 2

Bài thơ về tiểu đội xe không kính

* Nhà thơ tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộckháng chiến chống Mĩ qua các hình tợng ngời lính trên tuyến

đờng Trờng Sơn.Ngay từ đầu, nhan đè bài thơ đã dự báo mộtgiọng điệu riêng cả Phạm Tiến Duật : đề cập đến một đề tàihết sức đời thờng, gần gũi với cuộc sống của ngời lính trên đ-ờng ra trận Đó là chất thơ của hiện thực khắc nghiệt, chất

Trang 39

lãng mạn của tuổi trẻ trớc nhiệm vụ vinh quang: chiến đấu đểgiải phóng quê hơng, chiến đấu vì độc lập , tự do của tổ

hệ trẻ thời kì kháng chiến chống Mĩ

Nghệ thuật:

Ngôn ngữ giản dị, pha một chút ngang tàn thể hiện tinh thần bấtchấp gian khổ, khó khăn của những ngời lính Đồng thời, việc kếthợp linh hoạt thể thơ bẩy chữ và tám chữtạo cho điệu thơ gần với lời

nói tự nhiê4h và sinh động

Tiết 3

II Luyện tập

Bài 1: Bình luận về vẻ đẹp của khổ thơ:

Đêm nay rừng hoang sơng muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Đầu súng trăng treo

Ba câu thơ cuối của bài thơ: Đêm nay rừng hoang sơng

muối-Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới- Đầu súng trăng treo có 3 hình

ảnh gắn kết với nhau: Ngời lính- khẩu súng và vầng trăng tạonên bức gtranh vừa hioện thực lại vừa lãng mạn Hiện thự là sựgian khó của cuộc kháng chiến, còn lãng mạn ở hình ảnh vầngtrăng tạo nên chất chiến đấu và chất trữ tình hài hoà đanquyện

Bài 2: Những cảm giác, ấn tợng của ngời lái xe trong chiếc xe

không kính trên đờng ra trận đợc tác giả diễn tả rất cụ thể,

sinh động Em hãy phân tích khổ thơ thứ hai đẻ thấy rõ điềuấy?

Gợi ý: Tác giả diễn tả cụ thể những cảm giác , ấn tợng

Trang 40

+ T thế: nhìn đất qua khung cửa xe không kính ⇒ Tiếp xúc trực tiếp với thế giới bên ngoài

+ Nhìn thấy: gió xoa tim (diễn tả đợc tốc độ của chiếc xe)+ Qua khung cửa xe không kinh cả bầu trời sao cũng ùa vào buồng lái (cảm giác mạnh, đột ngột

- Hoàn thiện các bài tập

-Chuẩn bị ôn tập Tiếng Việt

CHUYấN ĐỀ: TỔNG KẾT TỪ VỰNG

Ngày soan:

Ngày d y: ạ

Bu i 1 ổ 3

Định dạng
Số trang	100
Dung lượng	160,74 KB