Giáo án cả năm vật lý 7

Giáo án cả năm vật lý 7_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Trang 1

Tuân 01

Tiêt PPCT 01

Ngay soan 20/08/2017 Ngay day 23/08/2017

CHƯƠNG I: QUANG HỌC BÀI 1 NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG - NGUỒN SÁNG VÀ VẬT

SÁNG

I.Mục Tiêu 1.Kiến thức

- Nhận biêt được rằng, ta nhìn thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vao mắt ta

- Nêu được ví dụ về nguồn sáng va vật sáng

2.Kỹ năng

- Rèn luyện kĩ năng quan sát thí nghiệm

3.Thái đô

- Nghiêm túc trong học tập.

- Hao hứng với môn học.

II.Chuẩn Bi 1.Chuẩn bi của giáo viên

- Nghiên cứu thu thập các nguồn thông tin, tai liệu có liên quan đên bai

giảng

2.Chuẩn bi của học sinh

- Mỗi nhóm:Hộp kín bên trong có bóng đèn va pin

III Hoạt Đông Dạy – Học 1.Ổn đinh lớp.

- Yêu câu lớp trưởng báo cáo sĩ số

2 Kiểm tra bài củ

- Hỏi sơ qua về kiên thức vật lý 6 để kiểm tra kiên thức vật lý đã học củahọc sinh

3.Tiến trình dạy học

Hoat động 1 Tao tình huống học tậpYêu câu HS đọc tình huống của

bai Để biêt ban nao sai ta hãy

tìm hiểu xem khi nao nhận biêt

được ánh sáng

Đọc thông tin va dự đoán thông tin

Hoat động 2 Tìm hiểu khi nao ta nhận biêt được ánh sáng

Trang 2

-Yêu câu học sinh đọc 4 trường

tầng che cắn nên học sinh

thường phải học tập và làm việc

dưới ánh sáng nhân tạo, điều

này có hại cho mắt Để làm giảm

tác hại này, học sinh cần có kế

hoạch học tập và vui chơi dã

ngoại.

ánh sáng 1.Quan sát và thí nghiệm

-Nghiên cứu các trường hợp ở SGK -Tích cực lắng nghe bai giảng va trả lời C1 theo yêu câu của GV

giống nhau la: Có ánh sáng va mở mắtnên ánh sáng lọt vao mắt

2.Kết luận -Hoan thanh kêt luận.

Mắt ta nhận biêt được ánh sáng khi

có ánh sáng truyền vao mắt ta.

Tiêp nhận thông tin

Hoat động 3 Nghiên cứu trong điều kiện nao ta nhìn thấy một vật

Ta nhận biêt được ánh sáng khi

có ánh truyền vao mắt ta Vậy

nhìn thấy một vật có cân ánh

sáng từ vật truyền đên mắt không

? Nêu có thì ánh sáng phải truyền

đi như thê nao ?

Dựa vao thí nghiệm va các hiện

tượng trong thực tê Vậy ta nhìn

thấy được vật khi nao ?

II Nhìn thấy môt vật 1.Thí nghiệm

-Tiên hanh quan sát thí nghiệm đã bố trí Thực hiện theo 2 trường hợp : a;b như trong SGK

a) đèn sáng -> nhìn thấy vật

b)đèn tắt -> không nhìn thấy vật

Chứng tỏ ánh sáng chiếu tới vật (mảnh giấy trắng) -> ánh sáng từ mảnh giấy trắng đến mắt, do đó mắt thì nhìn mảnh giấy trắng.

2.Kết luận

Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng

từ vật truyền tới mắt ta.

Hoat động 4 Phân biệt nguồn sáng va vật sángTrong TN ở 1.2a va 1.3 giữa

mảnh giấy trắng va dây tóc bóng

đèn thì vật nao tự phát ra ánh

sáng vật nao hắt lai ánh sáng ?

-Thê nao la nguồn sáng, vật sáng

-Dây tóc bóng đèn la vật tự phát ra ánh sáng

-Tờ giấy la vật hắt lai ánh sáng

1.Nguồn sáng

Trang 3

Lấy ví dụ

Chỉnh sửa câu trả lời thiêu sót

của HS

-Nguồn sáng la vật tự phát ra ánh sáng

Ví du : Mặt trời, cây nên, dây tóc bóng đèn…

2.Vật sáng

-Gồm nguồn sáng va những vật hắt laiánh sáng chiêu vao nó

đúng va ánh sáng từ đèn pin không chiêu vao mắt

C 5 : Khói gồm các hat li ti các hat nay

được chiêu sáng trở thanh vật sáng va các hat xêp gân như liền nhau nằm trên đường truyền ánh sáng tao thanh vệt sáng

Hoat động 6 Củng cố va Dặn dò

Củng cố :

- Tóm tắt nội dung bai học

- Yêu câu HS đọc phân ghi nhớ

Dặn dò:

- Về nha các em trả lời các câu hỏi ở sách bai tập từ 1.1 ->1.5

- Học thuộc phân ghi nhớ ở SGK

- Đọc mục “có thể em chưa biết” Chuẩn bị bai học mới.

Tuân 02

Tiêt PPCT 02

BÀI 2 SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG

I.Mục Tiêu

1.Kiến thức

- Phát biểu được định luật truyền thẳng của ánh sáng

- Nhận biêt được ba loai chùm sáng : song song, hội tụ, phân kì

2.Kỹ năng

- Biểu diễn được đường truyền của ánh sáng(tia sáng) bằng đoan thẳng

có mũi tên

Trang 4

3.Thái đô

- Nghiêm túc trong học tập

- Hao hứng với môn học

- Thu thập, nghiên cứu các thông tin tai liệu liên quan đên bai giảng.

- Mỗi nhóm: 1 ống nhựa cong, 1 ống nhựa thẳng, 1 đèn pin, 3 man chắn

có đục lỗ như nhau, 3 ghim có mủi nhọn

- Khi nao ta nhận biêt được ánh sáng ? Khi nao ta nhìn thấy một vật ?

- Thê nao la nguồn sáng, thê nao la vật sáng ? Lấy ví dụ

- Chữa bai 1.1 va 1.2 (SBT)

T ch c tình hu ng h c t p : ổ ứ ố ọ ậ Đ t v n đ nh trong SGK.ặ ấ ề ư

Hoat động 1 Tìm hiểu quy luật đường truyền của ánh sáng

Bố trí thí nghiệm, yêu câu từng

HS quan sát trong 2 trường hợp :

ống cong va ống thẳng.

-Sử dụng ống nao nhìn thấy dây

tóc bóng đèn phát sáng?

Yêu câu HS hoat động nhóm tiên

hanh TN h2.2 để trả lời câu c2

-Yêu câu HS rút ra kêt luận

Thông báo: Không khí, nước,

kính trong là môi trường trong

suốt, người ta làm thí nghiệm

với môi trường nước và môi

trường kính trong thì ánh sáng

cũng truyền theo đường thẳng.

I.Đường truyền của ánh sáng 1.Thí nghiệm

-Thực hiện hoat động theo yêu câu

tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng

Tiêp nhận thông tin

Hoat động 2 Nghiên cứu thê nao la tia sáng va chùm ánh sángYêu câu HS quan sát tranh vẽ

Trang 5

Trong thực tê có tao ra được tia

sáng không ? Vậy tia sáng được

coi la chùm ánh song song hẹp

- Chùm ánh sáng la gì?

- Chùm ánh sáng được biểu

diễn như thê nao?

Yêu câu HS quan sát hình vẽ va

- Có 3 loai chùm sáng: Chùm sáng song song, chùm sáng hội tụ, chùm sáng phân kì

Yêu câu HS trả lời C4

Yêu câu HS lam thí nghiệm C5

va nêu phương án tiên hanh, sau

truyền đên mắt theo đường thẳng

gân mắt nhất ma không nhìn thấy 2 kim còn lai

Giải thích: Kim 1 la vật chắn sáng

của kim 2, kim 2 la vật chắn sáng kim

3 Do ánh sáng truyền theo đường thẳng nên ánh sáng từ kim 2 va kim 3

bị kim 1 chắn không tới mắt

Hoa t độ ng 4 Củng cố va Dặn dò

Củng cố :

- Phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng?

- Biểu diễn đường truyền ánh sáng?

- Đọc nội dung ghi nhớ của bai học

Dặn dò:

- Về nha các em học thuộc phân ghi nhớ ở SGK

Trang 6

- Lam bai tập từ 2.1 ->2.4 SBT

- Xem mục “ có thể em chưa biết”.

- Chuẩn bị bai học mới

Tuân 03

Tiêt PPCT 03

BÀI 3 ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG

CỦA ÁNH SÁNG

- Nhận biêt được bóng tối, nữa bóng tối va giải thích Giải thích được vìsao có hiện tượng nhật thực va nguyệt thực

2.Kỹ năng

- Vận dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng, giải thích một số hiệntượng trong thực tê

3.Thái đô

- Thu thập các tai liêu có liên quan đên bai giảng

- Mỗi nhóm: 1 đèn pin, 1 cây nên, 1 vật cản bằng bìa day, 1 man chắn

- Phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng

Gv nhận xét va cho điểm

Trang 7

Hoat động 1 Tổ chức tình huống học tậpTai sao thời xưa con người đã biêt nhìn

vị trí bóng nắng để biêt giờ trong ngay

Vậy bóng nắng đó do đâu ? Nội dung

bai học hôm nay sẽ giúp các em tìm ra

Vậy thê nao la bóng tối ?

Yêu câu HS bố trí thí nghiệm va lam

thí nghiệm hình 3.2 SGK

Tích hợp giáo dục môi trường:

- Trong sinh hoạt và học tập, cần đảm

bảo đủ ánh sáng, không có bóng tối Vì

vậy, cần lắp đặt nhiều bóng đèn nhỏ

thay vì một bóng đèn lớn.

- Ở các thành phố lớn, do có nhiều

nguồn ánh sáng (ánh sáng do đèn cao

áp, do các phương tiện giao thông, các

biển quảng cáo …) khiến cho môi

trường bị ô nhiễm ánh sáng Ô nhiễm

ánh sáng là tình trạng con người tạo

ra ánh sáng có cường độ quá mức dẫn

đến khó chịu Ô nhiễm ánh sáng gây ra

các tác hại như: lãng phí năng lượng,

ảnh hưởng đến việc quan sát bầu trời

ban đêm (tại các đô thị lớn), tâm lí con

người, hệ sinh thái và gây mất an toàn

trong giao thông và sinh hoạt

- Để giảm thiểu ô nhiễm ánh sáng đô

+ Cải tiến dụng cụ chiếu sáng phù

hợp, có thể tập trung ánh sáng vào nơi

cần thiết.

I.Bóng tối – Bóng nữa tối.

1 Bóng tối a.Thí nghiệm 1

-Quan sát.Trả lời C1 theo nhóm.C1 : Vùng mau đen hoan toan không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng tới vì ánh sáng truyền theo đường thẳng, gặp vật cản ánh sáng không truyền qua được

b.Nhận xét : Trên man chắn đặt

phía sau vật cản có một vùng không nhận được ánh sáng từ

nguồn sáng tới gọi la bóng tối Vậy ,bóng tối là vùng không nhận được ánh sáng truyền tới.

2 Bóng nửa tối

Vẽ đường truyền ánh sáng Hiện tượng ở thí nghiệm 2 có gì khác với hiện tượng ở thí nghiệm

- Vùng xen giữa la vùng bóng nửa tối

b.Nhận xét: Trên man chắn đặt

Trang 8

Vậy thê nao la bóng nửa tối ?

Chỉnh sửa câu trả lời của HS

Hoat động 3 Hình thanh khái niệm nhật thực va nguyệt thực

Em hãy trình bay quỹ đao chuyển động

của mặt trăng, mặt trời va trái đất

Khi nao xảy ra hiện tượng nhật thực?

Yêu câu học sinh trải lời câu hỏi C3 Khi

nao xảy ra hiện tượng nhật thực toan

phân?

Nhật thực một phân khi nao?

Khi nao xảy ra hiện tượng nguyệt thực

Nguyệt thực có khi nao xảy ra trong cả

đêm không ? Giải thích

Yêu câu học sinh trả lời C4

II.Nhật thực - nguyệt thực a.Nhật thực:

C 3 : Nguồn sáng : Mặt trời.

Vật cản : Mặt trăng Man chắn : Trái đất.Mặt trời - Mặt trăng - Trái đất trên cùng 1 đường thẳng

- Nhật thực toan phân: Đứng trong vùng bóng tối không nhìn thấy mặt trời

- Nhật thực một phân: Đứng trong vùng nửa tối nhìn thấy một phân mặt trời

hỏi C5 rồi trả lời C5

Yêu câu HS trả lời câu hỏi C6

III.Vận dụng

-Thực hiện theo yêu câu của

GV, nhận xét bổ sung

chắn hơn thì bóng tối, bóng nữatối đều thu hẹp lai hơn Khi miêng bìa gân sát man chắn thì hâu như không còn bóng nữa tối, chỉ còn bóng tối rõ nét

C 6: Khi dùng quyển vở che kín

bóng đèn dây tóc đang sáng,

Trang 9

ban nằm trong vùng tối sau quyển vở Không nhận được AS

từ đèn truyền tới nên ta không thể đọc được sách

Dùng quyển vở không che kín được đèn ống, ban nằm trong vùng nữa tối sau quyển vở, nhận được một phân AS của đèn truyền tới nên vẫn đọc đượcsách

BÀI 4 ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

Trang 10

- Nhận biêt xác được tia tới, tia phản xa, góc tới, góc phản xa, Pháp tuyên

đối với sự phản xa ánh sáng bởi gương phẳng

- Phát biểu được định luật phản xa ánh sáng

- Nêu được ví dụ về hiện tượng phản xa ánh sáng

2.Kỹ năng

- Vẽ được tia phản xa khi biêt được tia đối với gương phẳng va ngược lai,

theo cách áp dụng định luật phản xa ánh sáng

3.Thái đô

- Thu thập các thông tin, nghiên cứu các tai liệu có liên quan đên bai

giảng

-Cả lớp: 1 gương phẳng có giá đỡ, 1 đèn pin có man chắn đục lỗ để tao

ra tia sáng, 1 tờ giấy dán trên tấm gỗ phẳng, 1 thước đo độ

- Hãy giải thích hiện tượng Nhật thực va hiện tượng Nguyệt thực.

- Chữa bai tập số 3 SBT ?

Tổ chức tình huống học tập :

Nhìn mặt hồ dưới ánh sáng mặt trời hoặc ánh đèn thấy có các hiện tượng

ánh sáng lấp lánh, lung linh Tai sao có hiện tượng huyền diệu như thê ?

Bai học mới ngay hôm nay sẽ giúp các em tìm ra câu trả lời

Hoat động 1 Tìm hiểu gương phẳng

Yêu câu HS quan sát vao

Hình ảnh quan sát được trong gương gọi la ảnh của vật tao bởi gương phẳng

C 1 : Gương soi, mặt nước yên tĩnh

Hoat động 2 Tìm hiểu định luật phản xa ánh sáng

Trang 11

Yêu câu HS lam thí nghiệm va

quan sát hiện tượng

Khi tia sáng đên gương thì tia

sáng đó sẽ đi như thê nao?

Phương của tia phản xa quan

hệ thê nao với phương của tia

tới?

Yêu câu học sinh lam thí

nghiệm va dúng thước ê ke để

đo va ghi kêt quả va bảng

Thông qua kêt quả các em có

nhận xét gì?

Các kêt luận trên cũng đúng

với các môi trường trong suốt

khác -> hai kêt luận đó chính

la nội dung định luật

Thông báo quy ước cách vẽ

gương va các tia sáng trên

giấy

Yêu câu học sinh trả lời câu

hỏi C3 lên bảng vẻ tia phản xa

Chỉnh sửa sai sót của HS trong

II.Đinh luật phản xạ ánh sáng.

1.Thí nghiệm -Tiên hanh thí nghiệm va quan sát hiện tượng xảy ra.

-Trả lời câu hỏi của GV.

2 Nhận xét

S N R

Hiện tượng tia sáng bị hắt về lai môi trường cũ khi gặp bề mặt nhẵn gọi la hiện tượng phản xa ánh sáng

C 2 : SI la tia tới NI la phát tuyên

IR la tia phản xa Góc NIR hay i’ la góc phản xaGóc SIN hay i la góc tới

a.Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào?

-Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng với tia tới và đường pháp tuyến (IN) tại điểm tới I.

b Phương của tia phản xạ quan hệ thế nào với phương của tia tới?

- Phương của tia phản xa được xác định bằng góc nhọn NIR = i’ gọi la

- Phương của tia tới được xác định bằng góc nhọn SIN = i gọi la

Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới.

NIR = SIN hoặc i’= i

3 Đinh luật phản xạ ánh sáng.

Tia phản xa năm trong cùng mặt phẳng với tia tới va đường pháp tuyên của gương ở điểm tới

Góc phản xa luôn luôn bằng góc tới

4 Biểu diễn gương phẳng và các tia sáng trên hình vẽ

C 3 :

S R

Trang 12

quá trình trả lời va lam bai.

Hoat động 3 Vận dụngYêu câu học sinh trả lời câu

hỏi C4

Gọi một số em lên bảng thực

hiện, còn lai ở dưới toan bộ

học sinh cùng thực hiện

Lam thê nao để xác định được

I

P G1 G

b Giữ nguyên tia SI muốn có tia IP có hướng từ dưới lên trên thì phải đặt như hình vẽ GHoat động 4 Củng cố va Dặn dò

Củng cố :

1- Phát biểu định luật phản xa ánh sáng?

*Tia phản xa năm trong cùng mặt phẳng với tia tới va đường pháp

tuyên của gương ở điểm tới

*Góc phản xa luôn luôn bằng góc tới

2- Đọc nội dung ghi nhớ của bai học

Dặn dò:

- Về nha các em học thuộc định luật phản xa ánh sáng

- Lam bai tập 1, 2, 3(SBT)

Trang 13

Tuân 05

Tiêt PPCT 05

BÀI 5 ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG

- Nêu được tính chất của ảnh tao bởi gương phẳng

2.Kỹ năng

- Dựng được ảnh của một vật qua gương phẳng

3.Thái đô

- Nghiên cứu các tai liệu có liên quan đên bai giảng

- Mỗi nhóm: 1 gương phẳng có giá đỡ, 1 tấm kính trong có giá đỡ, 2 câynên, 1 tờ giấy, 2 vật bất kì giống nhau

Tổ chức tình huống học tập: Đặt vấn đề như trong SGK.

Trang 14

Hoạt Đông Của GV Hoạt Đông Của HS

Hoat động 1 Nghiên cứu tính chất của ảnh tao bởi gương phẳng

Bố trí thí nghiệm như trong hình 5.2

(SGK) va yêu câu HS quan sát để nhận

xét

Yêu câu học sinh thực hiện yêu câu của

câu C1 Đưa một tấm bìa dùng làm màn

chắn ra sau gương để kiểm tra Ảnh của

một vật tạo bởi gương phẳng có hứng

được trên màn chắn không ? Từ đó rút

ra kết luận.

Thông báo : ảnh ảo là ảnh không hứng

được trên màn chắn.

-Yêu câu học sinh kiểm tra độ lớn của

ảnh như thê nao so với vật Bằng cách

dùng vật(viên phấn)thứ 2 đúng bằng

vật(viên phấn)thứ nhất, đưa ra sau tấm

kính để kiểm tra.(c2)

-Yêu câu HS so sánh khoảng cách từ

một điểm của vật đên gương va khoảng

cách từ ảnh của điểm đó đên gương(như

- Lấy man chắn hứng ảnh.

Tính chất 3:Điểm sáng va ảnh của

nó tao bởi gương phẳng cách gương một khoảng bằng nhau

Hoat động 2 Giải thích sự tao thanh ảnh bởi gương phẳng

-Hướng dẫn HS hoan thanh câu C4

-Yêu câu HS thực hiện theo yêu câu C4

a)vẽ ảnh S’ của S tao bởi gương phẳng

d)giải thích vì sao ta nhìn thấy ảnh S’ ma

không hứng được ảnh đó trên man chắn

II.Giải thích sự tạo thành ảnh bởi gương phẳng

-Tích cực hoat động

S

N M

I K

S/

Trang 15

C 4 :

Vẽ ảnh S’ dựa vao tính chất của ảnh qua gương phẳng (ảnh đối xứng vật qua gương)

Vẽ hai tia phản xa IN va KM theo định luật phản xa ánh sáng

Kéo dai 2 tia phản xa gặp nhau taiS’

Mắt đặt trong khoảng IN va KM sẽ thấy S’

Không hứng được trên man chắn la

vì các tia phản xa lọt vao mắt có đường kéo dai qua S’

Ảnh của một vật là tập hợp ảnh của

tất cả các điểm trên vật.

Kết luận:Ta nhìn thấy ảnh ảo S/ vì các tia phản xa lọt vao mắt có đường kéo dai đi qua ảnh S/

Hoat động 3 Vận dụng

Yêu câu HS vẽ ảnh của đoan thẳng AB ở

hình 5.5 (SGK)

Yêu câu học sinh thảo luận theo nhóm

để trả lời câu hỏi C6

Chỉnh sửa sai sót(nêu có) của HS

III Vận dụng

Thực hiện theo yêu câu của GV

C 5 :

vao phép vẽ ảnh chân tháp ở sát đất, đỉnh tháp ở xa đất nên ảnh củađỉnh tháp cũng ở xa đất va ở phía bên kia gương phẳng tức la ở dưới mặt nước

Củng cố :

- Yêu câu 1, 2 học sinh đọc phân ghi nhớ

- Ảnh tao bởi gương phẳng có những tính chất nao?

- Ảnh của vật tao bởi GP có đặc điểm như thê nao?

Dặn dò:

- Về nha các em học thuộc phân ghi nhớ

- Lam bai tập ở SBTVL7

- Đọc mục “có thể em chưa biêt”

Trang 16

- Xem trước bai thực hanh hôm sau chúng ta cùng tìm hiểu Đem cácdụng cụ để thực hanh

- Kẻ sẵn bảng báo cáo

Tuân 06

Tiêt PPCT 06

BÀI 6 THỰC HÀNH: QUAN SÁT VÀ VẼ ẢNH CỦA MỘT VẬT

TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG

-Xác định được vùng nhìn thấy của gương phẳng Tập quan sát vùng nhìnthấy của gương ở mọi vị trí

Trang 17

2.Kỹ năng

- Dưng được ảnh của một vật tao bởi gương phẳng.

- Rèn kỹ năng vẽ ảnh của vật có hình dang khác nhau đặt trước gương

phẳng

3.Thái đô

- Giáo dục tính trung thực, cẩn thận cho học sinh

- Nghiên cứu các tai liệu có liên quan đên bai giảng.

- 1 gương phẳng có giá đỡ, 1 cái bút chì, 1 thước đo độ, 1 thước thẳng va

mẫu báo cáo

- Kiểm tra đồ thí nghiệm của mỗi nhóm va mẫu báo cáo thực hanh

Hoat động 1 Tổ chức thực hanh – Chia nhómYêu câu HS hoat động theo tùng nhóm

Quan sát cách bố trí thí nghiệm của

từng nhóm

Bút chì đặt như thê nao thì cho ảnh

song song ?

Bút chì đặt như thê nao trước gương thì

cho ảnh cùng phương va ngược chiều?

-Yêu câu HS vẽ mô phỏng đơn giản

cách đặt bút chì để có :

+Ảnh song song cùng chiều

+Ảnh song song ngược chiều

bởi gương phẳng

Các nhóm hoat động tích cực -Vẽ vị trí của gương va bút chì

a Ảnh song song cùng chiều với vật

Ảnh song song ngược chiều với vậtb.Vẽ lai vao bai báo cáo ảnh bằng bút chì

Hoat động 2 Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng (vùng quan sát)Yêu câu học sinh đọc thông tin trong

SGK để lam bai thực hanh Hoan thanh

các câu hỏi theo hướng dẫn trong mẫu

Trang 18

C2 Xác định vùng quan sát được.

Yêu câu học sinh tiên hanh lam thí

nghiệm theo câu hỏi C3 va giải thích

bằng hình vẽ

+ Ánh sáng truyền thẳng từ vật đên

gương

+ Ánh sáng phản xa tới mắt

+ Xác định vùng nhìn thấy của gương

Yêu câu học sinh đọc C4 va vẽ ảnh

điểm M, N vao hình 3 Quan sát cách

vẽ của học sinh

Lam thí nghiệm theo sự hiểu biêt, đánh dấu vùng quan sát được So sánh với vùng quan sát được lúc trước

Vẽ M’ đường M’O cắt gương ở I Vậy tia tới MI cho tia phản xa IO truyền đên mắt, ta nhìn thấy ảnh M’

Vẽ ảnh N’ của N, đường N’O không cắt mặt gương (điểm K ra ngoai gương) Vậy không có tia phản xa lọt vao mắt ta nên ta không nhìn thấy ảnh N’ của N

- Thu báo cáo va nhận xét buổi thực hanh

- Nhận xét đánh giá kêt quả của tiêt thực hanh, căn dặn cho tiêt thực hanhsau

- Ảnh của vật qua gương phẳng có đặc điểm như thê nao?

- Xem trước nội dung Bai 7 Gương câu lồi để tiêt sau học

Tuân 07

Tiêt PPCT 07

BÀI 7 GƯƠNG CẦU LỒI

- Nêu được tính chất ảnh của vật được tao bởi gương câu lồi

- Nhận biêt được vùng nhìn thấy của gương câu lồi rộng hơn vùng nhìnthấy của gương phẳng có cùng kích thước, giải thích được các ứng dụngcủa gương câu lồi

2.Kỹ năng

- Lam thí nghiệm để xác định được tính chất ảnh của vật qua gương câulồi

3.Thái đô

Trang 19

- Nghiên cứu ,thu thập các nguồn tai liệu, thông tin có lien quan đên baigiảng.

- Sưu tâm gương chiêu hậu của ôtô va một số vật dụng của gia đình giốnggương câu lồi (muôi, bát inox)

Mỗi nhóm: 1 gương câu lồi, 1 gương phẳng có cùng kích thước, 1 cây nên, 1 bật lửa

- Tính chất của ảnh tao bởi gương phẳng ?

- Giải thích vì sao ta nhìn thấy ảnh ma không hứng được ảnh đó trên manchắn ?

Hoat động 1 Tổ chức tình huống học tập

Cho HS quan sát một số vật nhẵn

bóng: Thìa, muôi múc canh, yêu

câu HS quan sát ảnh của mình trong

gương va nhận xét xem ảnh có

giống mình không ?

Mặt ngoai của muôi thìa la gương

câu lồi,mặt trong la gương câu

lõm.Bai học hôm nay xét ảnh của

gương câu lồi

Quan sát ảnh, nêu nhận xét

Hoat động 2 Tìm hiểu tính chất ảnh của một vật tao bởi gương câu lồi Thông báo : Gương câu lồi la

gương có mặt phản xa la mặt ngoai

của một phân mặt câu

Yêu câu HS đọc SGK va lam TN

như hình 7.1

Bố trí TN như hình 7.2

Nêu phương án so sánh ảnh của vật

qua hai gương

-Ảnh thật hay ảnh ảo?

hướng dẫn HS thay gương câu lồi

bằng kính lồi

+Đặt cây nên cháy

+Đưa man chắn ra sau gương ở các

2.Thí nghiệm kiểm tra

Lam TN so sánh ảnh của hai vật giống nhau trước gương phẳng va gương câu lồi

3.Kết luận

Ảnh của một tao bởi gương câu lồi

la ảnh ảo không hứng được trên man va nhỏ hơn vật

Trang 20

Yêu câu HS rút ra kêt luận về ảnh

của một vật tao bởi gương câu lồi

Hoat động 3 Xác định vùng nhìn thấy của gương câu lồi

-Yêu câu HS trả lời câu C2 Xác

Cách 2 Để gương trước mặt, đặt cao

hơn đâu, quan sát các ban trong

gương, xác định được khoảng bao

nhiêu ban rồi tai vị trí đó đặt gương

câu lồi sẽ thấy số ban quan sát được

nhiều hơn hay ít hơn

-Yêu câu HS rút ra kêt luận

II Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi

Nhìn vao gương câu lồi ta quan sát

được một vùng rông hơn so với

khi nhìn vao gương phẳng có cùng kích thước

gương phẳng vì thê giúp người lái

xe nhìn được khoảng rông hơn.

C4: Khi người lái xe nhìn vao gương câu lồi có thể quan sát được

xe cộ, người qua lai bị vật cản trên đường che khuất, tránh được tai nan

Củng cố :

- Nêu tính chất ảnh tao bởi gương câu lồi so sánh với gương phẳng

- So sánh vùng nhìn thấy của gương phẳng va gương câu lồi có cùng kíchthước

Dặn dò:

- Học ghi nhớ

- Lam bai tập từ bai 7.1 đên bai 7.4 SBT

- Đọc mục “có thể em chưa biêt”

- Xem trước nội dung Bai 8 Gương câu lõm

Trang 21

-Nhận biêt được ảnh ảo tao bởi gương câu lõm.

-Nêu được tính chất của ảnh ảo tao bởi gương câu lõm

-Nêu được tác dụng của gương câu lõm trong đời sống va kỹ thuật

II.Chu n B â i 1.Chu n b c a giao viên â i u

- Nghiên cứu ,thu thập các nguồn tai liệu, thông tin có liên quan đên baigiảng

2.Chu n b c a h c sinh â i u ọ

C l p: ả ớ Một gương câu lõm có giá đỡ thẳng đứng.

Một gương phẳng có cùng đường kính với gương câu lõm Một cây nên, bật lửa

Một man chắn có giá đỡ di chuyển được

Trang 22

III Ho t Đ ng D y – H c a ô a ọ

1 n đ nh l p Ô i ớ

- Yêu c u l p trâ ơ ương bao cao si s ô

- Hãy nêu đặc điểm của ảnh tao bởi gương câu lồi?

- Vẽ vùng nhìn thấy của gương câu lồi ( trình bay cách vẽ)

Gv nhận xét va cho điểm

3.Ti n trình d y h c ê a ọ

T ch c tình hu ng h c t p ổ ứ ố ọ ậ : Trong thực tê, khoa học kỹ thuật đã

giúp con người sử dụng năng lượng ánh sáng mặt trời vao việc chay ôtô,đun bêp, lam pin, bằng cách sử dụng gương câu lõm Vậy gương câulõm la gì ? Gương câu lõm có tính chất gì ma có thể “thu” được nănglượng mặt trời Bai học hôm nay sẽ giúp các em tìm ra câu trả lời

Ho t đ ng 1 a ộ Tìm hi u tính ch t nh c a 1 v t t o b i gể ấ ả ủ ậ a ơ ương c uâ

lõm Thông báo : Gương câu lõm

la gương có mặt phản xa la

mặt trong của một phân mặt

câu

Ảnh ảo la ảnh không hứng

được trên man chắn

-Yêu câu HS đọc TN Biểu

diễn va yêu câu HS quan sát

trả lời các câu hỏi, nhận xét

C1 Ảnh của cây nên quan sát

được trong gương câu lõm ở

thí nghiệm trên la ảnh gì? So

với cây nên thì lớn hơn hay

nhỏ hơn ?

C2 So sánh ảnh tao bởi gương

câu lõm với ảnh tao bởi

gương phẳng cùng kích

thước

- Kêt luận gì về ảnh của 1 vật

tao bởi gương câu lõm so với

vật ?

I.Ảnh tạo bởi gương cầu lõm

1 Thí nghiệm

-Tiêp nhận thông tin

-Thực hiện các hoat động theo yêu câu của GV

C1:+Gân gương: Ảnh ảo, lớn hơn vật.+Xa gương: Ảnh ảo, nhỏ hơn vật( ngược chiều)

C2: ảnh tao bởi gương câu lõm lớn hơn ảnh tao bởi gương phẳng

2 Kết luận

Đặt 1vật gân sát gương câu lõm, nhìn

vao gương thấy 1 ảnh ảo không hướng được trên man chắn va lớn hơn vật

Ho t đ ng 2 a ộ Nghiên c u s ph n x nh trên gứ ự ả a ư ương c u lõmâ

Trang 23

Bố trí TN yêu câu HS quan sát

GDMT: Ngay nay, người ta

chê tao ra các thiêt bị sử dụng

năng lượng mặt trời như máy

nước nóng, xe hơi dùng năng

lượng mặt trời để thay thê

cho các phương tiện dùng

xăng, dâu góp phân bảo vệ

môi trường

Biểu diễn thí nghiệm như h8.4

yêu câu HS chú ý quan sát va

trả lời câu hỏi C5

-Có thể giúp cho HS tự điều

khiển đèn để thu được chùm

phản xa la chùm song song

Yêu câu HS rút ra kêt

luận.Hoan thanh vở ghi

II Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm.

1.Đối với chùm tia sáng song song a)Thí nghiệm

OS’

C3 : Chiêu 1 chùm tia tới song song lên một gương câu lõm ta thu được 1 chùm

tia phản xa hôi tụ tai 1 điểm trước gương

C4 : Vì Mặt Trời ở xa, chùm tia tới gương la chùm sáng song song do đó chùm sáng phản xa hội tụ tai vật lam vật nóng lên

b) Kết luận : Chiêu 1 chùm tia tới song

song vao bề mặt gương câu lõm, ta thu được 1 chùm tia phản xa hội tụ tai 1 điểmtrước gương

2.Đối với chùm tia sáng phân kỳ a)Thí nghiệm

- Quan sát TN

C5:Chùm sáng ra khỏi đèn hội tụ tai một điểm →đên gương câu lõm thì phản xa song song

b)Kết luận : Một nguồn sang nhỏ S đặt

trước gương câu lõm ở 1 vị trí thích hợp,

có thể cho 1 chùm tia phản xạ song song

S O

Ho t đ ng 3a ộ V n d ngậ ụCho hs tìm hiểu đèn pin theo

yêu câu như trong SGK

-Yêu câu HS hoat động nhóm

Trang 24

- Đọc mục “có thể em chưa biêt”.

- Soan Phần I.Tự kiểm tra trong bai Tổng kết chương I Xem trước các

câu hỏi ở phân sau

Tuân 09

Tiêt PPCT 09

QUANG HỌC

Trang 25

- Củng cố lai những kiên thức cơ bản liên quan đên sự nhìn thấy vật sáng,tính chất ảnh của một vật tao bởi gương phẳng, gương câu lồi, gương câulõm

- Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng So sánh với vùng nhìn thấycủa gương câu lồi

2.Kỹ năng

- Vẽ ảnh của một vật tao bởi gương phẳng va vùng quan sát được tronggương phẳng

3.Thái đô

- Nghiên cứu ,thu thập các nguồn tai liệu, thông tin có lien quan đên baigiảng

- Soan trước các câu hỏi trong bai học

- Kêt hợp trong quá trình day bai mới

Hoat động 1 Ôn lai kiên thức-Yêu câu HS trả lời lân lượt từng câu hỏi

ma HS đã chuẩn bị

-Hướng dẫn HS thảo luận đi đên kêt quả

đúng, yêu câu sửa chữa nêu cân

-Trả lời lân lượt các câu hỏi phân tự kiểm tra, HS khác bổ sung

- Tự sửa chữa nêu sai

Đáp : 1-C ; 2-B ; 3.Trong suốt, đồng tính, đườngthẳng

4.Tia tới, pháp tuyên, góc tới.5.Ảnh ảo, có độ lớn bằng vật, cách gương một khoảng bằng khoảng cách từ vật đên gương.6.Giống : Ảnh ảo

-Khác : Ảnh ảo tao bởi gương câu lồi nhỏ hơn ảnh ảo tao bởi

Trang 26

gương phẳng.

7.Khi một vật ở gân sát gương.Ảnh nay lớn hơn vật.8.Ảnh ảo tao bởi gương câu lõm không hứng được trên man chắn va lớn hơn vật.-Ảnh ảo tao bởi gương câu lồi,không hứng được trên man chắn va bé hơn vật

-Ảnh ảo tao bởi gương phẳng không hứng được trên man chắn va bằng vật

9.Vùng nhìn thấy trong gương câu lồi lớn hơn vùng nhìn thấytrong gương phẳng có cùng kích thước

Hoat động 2 Vận dụng-Yêu câu HS trả lời câu hỏi C1 bằng

cách vẽ vao vở, gọi một HS lên bảng vẽ

Vùng nhìnthấy

-Yêu câu HS trả lời câu hỏi C2

-Yêu câu HS trả lời câu hỏi C3

Muốn nhìn thấy ban, nguyên tắc phải

như thê nao ?

-Yêu câu HS kẻ tia sáng, GV chú ý sửa

cho HS cacvhs đánh mũi tên chỉ đường

HS lam việc cá nhân trả lời C1

+Với phân a :-Vẽ ảnh của điểm S1, S2 tao bởi gương phẳng có thể vẽ theo 2 cách

Lấy S1’ đối xứng với S1 qua gương

Lấy S2’ đối xứng với S2 qua gương

+Với phân b

-Lấy 2 tia tới đên 2 mép gương, tìm tia phản xa tương ứng

S2 tương tự

+Với phân C

-Đặt mắt trong vùng gach chéonhìn thấy ảnh của S1 va S2.-Thảo luận nhóm trả lời C2.Ảnh quan sát được trong 3 gương đều la ảnh ảo Ảnh nhìnthấy trong gương câu lồi nhỏ hơn trong gương phẳng, ảnh trong gương phẳng lai nhỏ hơnảnh trong gương câu lõm

Trang 27

truyền ánh sáng -Muốn nhìn thấy ban thì ánh sáng từ ban phải tới mắt mình.

Hoat động 3 Tổ chức cuộc thi trò chơi ô chữ

- Treo bảng 9.3

- Yêu câu các nhóm cử đai diện chơi

- Mỗi nhóm được lựa chọn 1 ô hang

ngang Đúng được 2 điểm; Từ hang dọc

Ôn tập kiên thức đã học chuẩn bị tiêt sau kiểm tra 1 tiêt

Trang 28

Đã chỉnh a4

Trang 29

Tuân 10

Tiêt PPCT 10

KIỂM TRA

- Nhằm kiểm tra đánh giá mức độ kiên thức nắm vững về Quang học

2.Kỹ năng

- Rèn kĩ năng tính toán, kĩ năng trình bay

-Cẩn thận, tỉ mỉ trong cách lam bai

3.Thái đô

- Nghiêm túc, trung thực trong lam bai

- Đề kiểm tra Ma trận đề

- Các kiên thức, nội dung đã học

2 Phát bài kiểm tra

3 Thu bài

4 Dặn dò

-Xem trước nội dung BÀI 10 NGUỒN ÂM

(Để mang tính bảo mật đề kiểm tra và ma trận đề lưu 1 bản ở mặt sau)

Trang 30

Tuân 11

Tiêt PPCT 11

BÀI 10 NGUỒN ÂM

- Nêu được đặc điểm chung của các nguồn âm Nhận biêt được một sốnguồn âm thường gặp trong đời sống

2.Kỹ năng

- Quan sát thí nghiệm kiểm chứng để rút ra đặc điểm của nguồn âm

3.Thái đô

Mỗi nhóm: 1 sợi dây cao su mảnh 1 dùi trống vatrống

1 âm thoa va búa cao su 1tờ giấy

1 mẩu lá chuối

- Kêt hợp trong quá trình day bai mới

Hoat động 1 Tổ chức tình huống học tập-Yêu câu HS đọc thông báo của

chương: Chương âm học nghiên

cứu các hiện tượng gì?

- Âm thanh được tao ra như thê

nao?

-Đọc phân đâu chương II

-Lân lượt từng HS trả lời, bổ sung để thấy trong chương ta cân nghiên cứu vấn đề gì?

-Đọc phân mở bai SGK Hoat động 2 Nhận biêt nguồn âmYêu câu HS thực hiện hoat động

C1 xác định các nguồn phát ra

I Nhận biết nguồn âm 1.Xác đinh các nguồn âm

Trang 31

âm thanh thực tê ngay tai lớp

học

Cho HS lấy một số ví dụ về

nguồn âm va trả lời câu C2

-Hoat động theo yêu câu của GV.

cao su, cốc thủy tinh, nói, khóc …

2.Kết luận

Vật phát ra âm gọi la nguồn âm.

Hoat động 3 Tìm hiểu đặc điểm chung của nguồn âm

Yêu câu học sinh lam thí nghiệm

hình 10.1, 10.2, 10.3

Vậy vị trí cân bằng của dây cao

su la gì?

Yêu câu hs trả lời câu hỏi c3

với câu hỏi C4 hình 10.2 (SGK)

Phải kiểm tra như thê nao để biêt

thanh cốc thủy tinh có rung động

không?

10.3 (SGK)

Dùng búa gõ vao 1 nhánh của

II Các nguồn âm có chung đặc điểm gì ?

1.Thí nghiệm -Hoat động theo nhóm dưới sự hướng

dẫn của GV

-Vị trí cân bằng của dây cao su la vị trí đứng yên, nằm trên đường thẳng

- Trả lời câu c3

động, nghe được nguồn âm

C 4 : Cốc thủy tinh phát ra âm

Cốc thủy tinh rung động

+ Phương án 1: Sờ nhẹ tay vao 1

nhánh của âm thoa thấy nhánh âm thoa dao động

+ Phương án 2: Đặt quả bóng canh 1

nhánh của âm thoa, quả bóng bị nẩy ra

+ Phương án 3: Buộc một que tăm

vao 1 nhánh âm thoa, gõ nhẹ, đặt một đâu của tăm xuống nước -> mặt nước dao động

2.Kết luận -Phát biểu kêt luận va ghi vở.

Khi phát ra âm các vật đều dao đông.

Trang 32

âm thoa, lắng nghe, quan sát, trả

lời câu hỏi C5

Yêu câu học sinh các nhóm đưa

ra phương án kiểm tra của nhóm

Thông qua các thí nghiệm khi

vật phát ra âm thì các vật đó sẽ

như thê nao?.

Hoat động 4 Vận dụngYêu câu học sinh trả lời câu hỏi

C6

Gọi một số học sinh trả lời C7 rồi

học sinh khác nhận xét

Yêu câu học sinh tìm phương án

kiểm tra sự dao động của cột khí

ở câu C8

-Tích cực suy nghĩ trả lời câu hỏi

C 7 : Các nhac cụ: Dây đan ghi ta, dây

đan bâu

- Dán vai tua giấy mỏng ở miệng lọ sẽthấy tua giấy rung

Củng cố :

- Nêu các bộ phận đó phát ra âm ma muốn dừng thì phải lam như thênao?

- Các vật phát ra âm có chung đặc điểm gì?

- Con người ta nói được nhờ bộ phận nao phát âm?

Dặn dò:

- Về nha các em xem lai nội dung bai học

- Lam các bai tập trong sách bai tập

- Đọc mục có thể em chưa biêt

-Xem trước nội dung bai mới Bai 11 Độ cao của âm

Tuân 12

Tiêt PPCT 12

BÀI 11 ĐỘ CAO CỦA ÂM

Trang 33

- Nhận biêt được âm cao (âm bổng) có tân số lớn Âm thấp (âm trâm) cótân số nhỏ

- Nêu được ví dụ về âm trâm, bổng la do tân số dao động của vật

2.Kỹ năng

-Lam thí nghiệm để hiểu được tân số la gì Lam thí nghiệm để thấy được

mối quan hệ giữa tân số dao động va độ cao của âm

3.Thái đô

Cả lớp:

Đan ghi ta hoặc một cây sáo, 1giá thí nghiệm, 1con lắc đơn có chiều dai20cm, 20cm, 1đĩa phát âm có 3 lỗ vòng quanh, 1mô tơ 3V-6V 1chiều,1miêng phim nhựa, 1 thép lá (0,7 x 15 x 300)mm

-Các nguồn âm có đặc điểm nao giống nhau?

Chữa bai tập 10.1 va 10.2 SBT

Tổ chức tình huống học tập : Trong cuộc sống, khi ta nghe âm thanh

của cây đan Tai sao người nghệ sĩ khi gãy lúc thì thánh thót, lúc thì trâmlắng ? Vậy nguyên nhân nao lam âm trâm, âm bổng khác nhau ? Bai họcmới ngay hôm nay sẽ giúp các em tìm ra câu trả lời

Hoat động 1 Quan sát dao đông nhanh, chậm Nghiên cứu khái niệm tân

Trang 34

Thê nao la một dao động?

Thông báo: từ vị trí ban đâu

dịch chuyển sang vị trí khác

va quay về vị trí ban đâu gọi

la 1 dao động

Yêu câu học sinh lên kéo

con lắc ra khỏi vị trí cân

bằng va buông tay, đêm số

dao động trong 10 giây, lam

thí nghiệm với 2 con lắc 20

cm va 40 cm lệch nhau cùng

một góc

Yêu câu học sinh trả lời câu

hỏi tân số la gì?

Yêu câu học sinh trả lời về

tân số dao động của con lắc

a va b la bao nhiêu ?

Dựa vao bảng kêt quả yêu

câu các em hoan thanh phân

-Đơn vị tân số la Héc (kí hiệu la Hz)

Yêu câu học sinh lam 3 lân

để phân biệt âm va các em

hoan thanh câu hỏi C4

Hướng dẫn học sinh thay

đổi vận tốc đĩa nhựa bằng

cách thay đổi số pin Đặt

II.Âm cao (âm bổng), âm trầm (âm thấp)

HS lam thí nghiệm theo hình SGK va trả lời câu hỏi

Trang 35

miêng phim sao cho âm

phát ra ta va rõ hơn

Dựa vao 3 thí nghiệm các

em có nhận xét gì về mối

quan hệ gì giưa dao động,

tân số âm va âm phát ra

động nhanh, âm phát ra cao

2.Thí nghiệm 3

Lam thí nghiệm va rút ra nhận xét

âm phát ra thấp

Phân tự đo thước ngắn dao động chậm, âm phát ra cao

3.Kết luận: Dao động cang nhanh (chậm),

tân số dao động cang lớn (nhỏ), âm phát ra cang cao (thấp)

Hoa t độ ng 3 Vận dụngYêu câu HS thảo luận theo

-Thảo luận theo nhóm để trả lời

C 6 : Khi vặn cho dây đan căng ít (dây

chùng) thì âm phát ra thấp (trâm), tân số nhỏ Khi vặn cho dây đan căng nhiều thì

âm phát ra cao (bổng) tân số dao động lớn

miêng bìa vao hang lỗ ở gân vanh

Củng cố :

- Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trâm) phụ thuộc vao yêu tố nao?

- Tân số la gì ? Đơn vị tân số?

- Tai chúng ta nghe được có tân số nằm trong khoảng nao?

Dặn dò:

- Về nha các em xem học thuộc phân ghi nhớ

- Xem phân có thể em chưa biêt, lam bai tập ở SBT Chuẩn bị bai họcmới

- Xem trước nội dung Bài 12.Đô to của âm.

Trang 36

Tuân 13

Tiêt PPCT 13

BÀI 12 ĐỘ TO CỦA ÂM

- Nêu được mối quan hệ giữa biên độ dao động va độ to của âm So sánhđược âm to, âm nhỏ

Trang 37

- Hao hứng với môn học.

- Nghiên cứu, thu thập các nguồn tai liệu, thông tin có lien quan đên baigiảng

Cả lớp : 1 trống + dùi, 1 giá thí nghiệm, 1 con lắc bấc,

1 lá thép ( 0,7 x 15 x 300) mm

- Tân số la gì ? Đơn vị tân số ? Âm cao thấp phụ thuộc như thê nao vaotân số ?

- Tân số dao động của 1 dây đan la 20Hz hãy cho biêt ý nghĩa con số đó ?

Hoat động 1 Tổ chức tình huống học tậpMột vật dao động thường

phát ra âm có độ cao nhất

định Nhưng khi nao vật

phát ra âm to, khi nao vật

phát ra âm nhỏ?

Tập trung chú ý lắng nghe bai giảng

Hoat động 2 Nghiên cứu về biên độ dao động va mối liên hệ giữa biên

độ dao động va độ to của âm Hướng dẫn HS lam thí

nghiệm ở hình 12.1va rút ra

I.Âm to, âm nhỏ- biên đô dao đông

Hoat động theo hướng dẫn của GV

1 Thí nghiệm 1: (SGK)

C 1 : Cách làm thước d.đông

Thước d.đông mạnh hay yếu

Âm phát

ra to hay nhỏ

Đâu thước

Định dạng
Số trang	74
Dung lượng	238,38 KB