Giáo án cả năm ngữ văn 7

Giáo án cả năm ngữ văn 7_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

jGiao án ngữ văn 7

Năm học 2010 - 2011Tuần 1 - Tiết 1

NS:.15/08/2010 / Văn bản: Cổng trờng mở ra

ND:23/08/2010 / (Lý Lan).

A- Mục tiêu bài học:

-Hocsinh: Cảm nhận và hiểu đợc những tình cảm thiêng liêng sâu sắc của cha mẹ đối với con cái Thấy đợc ý nghĩa lơn lao của nhà trờng đối với cuộc đời của mỗi con ngời.

- Giáo dục sự trân trọng, biết ơn công lao của cha mẹ luôn quan tâm đến việc học tập của con, từ đó có ý chí phấn đâu vơn lên trong học tập.

- Rèn kỹ năng đọc, kể Hiểu đợc yếu tố biểu cảm trong chơng trình ngữ văn 7vận dụng làm văn B/Cảm.

2 Kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra sách vở, sự chuẩn bị bài của học sinh

3 Bài mới:

GVgiới thiệu: Lý Lan là một nhà văn, nhà báo có tài về khai thác tâm

lý nhân vật Tâm lý nhân vật qua ngòi bút của Lý Lan còn hiện rõ hơnqua bút pháp miêu tả rất tinh tế Hôm nay chúng ta sẽ thấy rõ điều đó

qua văn bản: Cổng trờng mở ra.

Hoạt động của thầy

H.

động của trò

Nội dung các hoạt

đêm khai trờng của con khi đọc 

? Trong đêm trớc ngày khai trờng của

con, tâm trạng của ngời mẹ và con có

gì khác nhau? Nó thể hiện ở chi tiết

? Qua những chi tiết trên em thấy tâm

trạng của 2 mẹ con nh thế nào?

? Em có nhận xét gì về 2 tâm trạng

ấy? Vì sao?

- Hoàn toàn khác nhau  Vì ngời con

nhỏ dại, còn ngây thơ, hồn nhiên và vô

t (6 tuổi), tâm trạng ấy là phù hợp với

lứa tuổi

? Theo em, vì sao mẹ không ngủ đợc?

- HS thảo luận nhóm để trả lời (có thể

có nhiều ý kiến khác nhau  GV phải

HS

đọc

HS trả lời

II Đọc-hiểu VB

A Đọc

B.Tìm hiểu VB

*Chủ đè: Văn bản viết

về tâm trạng của ngời

mẹ trong đêm khôngngủ đợc trớc ngày khaitrờng của con

- Mẹ: Thao thức khôngngủ đợc, suy nghĩtriền miên

- Con: Ngủ thanh thản,nhẹ nhàng, vô t

tôn trọng ý kiến của các em).

Gọi HS đọc đoạn "cái ấn tợng khắc

sâu mà mẹ vừa bớc vào"

? Vì sao mẹ lại có ấn tợng sâu sắc về

ngày khai trờng nh vậy?

- Xa kia cha có mẫu giáo, ngày khai

giảng là ngày đầu tiên trong cuộc đời

học trò và bớc vào lớp 1 luôn  Ngày

khai trờng là bớc ngoặt lớn nên mỗi lần

nhớ lại, mẹ bâng khuâng, xao xuyến

? Nhớ lại ngày khai trờng xa kia của

mình, ngời mẹ mong muốn điều gì?

? Trong văn bản, có phải ngời mẹ đang

nói trực tiếp với con không? Theo em,

ngời mẹ đang tâm sự với ai?

- Không phải mẹ đang nói chuyện trực

tiếp vì con đã ngủ và cũng không nói

với ai cả

- Ngời mẹ nhìn con đang ngủ nh

đang tâm sự với con nhng thực ra là

mẹ đang nới chuyện với chính mình,

đang tự ôn lại kỷ niệm của riêng

mình

? Cách viết này có tác dụng gì?

- Ngời mẹ dễ dàng bộc lộ đợc tâm t,

tình cảm và suy nghĩ sâu thẳm khó

nói bằng những lời trực tiếp

? Qua những lời tâm sự ấy, em hiểu

thêm gì về tấm lòng của ngời mẹ?

? Câu văn nào trong văn bản nói lên

tầm quan trọng của nhà trờng đối với

thế hệ trẻ?

- Ngời mẹ nôn nao suynghĩ về ngày khai tr-ờng năm xa của chínhmình

- Ngời mẹ nhẹ nhàngcẩn thận và tự nhiênghì vào lòng con đểcon nhớ cảm xúc bângkhuâng xao xuyếncủa ngày khai trờng

- Mẹ có tấm lòng

th-ơng yêu sâu nặng

đối với con cái

- "ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong

gia đình đi chệch cả hàng dặm

sau này"

GV: Đây là câu nói rất đúng đắn, có

ý nghĩa sâu sắc vì nớc ta luôn coi

trọng công tác giáo dục, "Giáo dục đào

tạo là quốc sách hàng đầu" Luôn u

tiên cho giáo dục

? ở Nhật họ có quan niệm nh thế nào

về ngày khai trờng?

- Là ngày lễ của toàn xã hội

? Kết thúc văn bản ngời mẹ nói: "Bớc

qua cánh cổng trờng là một thế giới kỳ

diệu sẽ mở ra" Đã 7 năm đến trờng,

em hiểu thế giới kỳ diệu ấy là gì?

? Nh vậy, nhà trờng có vai trò nh thế

nào đối với con ngời?

GV: Nhng con ngời chỉ thấy đợc thế

giới kỳ diệu khi ta bớc qua cổng trờng,

ý thức đợc học tập có ý nghĩa quan

trọng với chúng ta sau này Ngời mẹ đã

cho con thấy đợc điều đó  Quả là

một ngời mẹ tuyệt vời

? Em có nhận xét gì về lời văn trong

văn bản?

GV gọi HS đọc phần ghi nhớ (SGK/9)

? HS đọc, thảo luận theo nội dung câu

hỏi của bài tập 1

- GV yêu cầu HS trả lời từng ý kiến 

GV khái quát

Dấu ấn sâu đậm vì:

+ Lần đầu tiên đợc cầm bút giấy

- Học thuộc ghi nhới, nắm đợc cốt truyện

- Làm bài tập 2: Soạn văn bản "Mẹ tôi".

A- Mục tiêu bài học:

- HS hiểu đợc tâm trạng và suy nghĩ của bố En ri cô sau một lầnthiếu lễ độ với mẹ Thấm thía đợc công lao và tình cảm của mẹ đối vớicon.Hiểu yêu thơng k/trọng cha mẹ là tình T/C thiêng liêng của mỗi ngời

- Rèn kỹ năng phát hiện và phân tích các chi tiết đặc sắc của vănbản

- Giáo dục tinh thần yêu thơng và kính trọng cha mẹ, cố gắng tránhnhững sai phạm với cha mẹ

B- Chuẩn bị:

- Thầy : Đọc văn bản - TLTK, soạn giáo án

- Trò : Chuẩn bị tốt, theo yêu cầu của thầy tiết trớc

C- tiến trình tổ chức Các hoạt động dạy - học:

1 ổn định tổ chức.

- Kiểm tra sỹ số Ghi tên HS vắng (nếu có)

- Làm trong cả giờ

2 Kiểm tra bài cũ:

? Bài học sâu sắc mà em rút ra từ văn bản "Cổng trờng mở ra"?

Trả lời: - Hiểu đợc tình thơng yêu vô cùng sâu sắc của cha mẹ

- ý thức đợc vai trò của giáo dục với mỗi con ngời  ra sức họctập để đền đáp công ơn cha mẹ

3 Bài mới:

GV giới thiệu: Trong cuộc đời của chúng ta, mẹ có vị trí rất quantrọng, hết sức lớn lao, thiêng liêng nhng không phải lúc nào ta cũng ý

thức đợc điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả.

Văn bản "Mẹ tôi" sẽ cho ta một bài học nh thế.

Hoạt động của thầy

H.

động của trò

Nội dung các hoạt

động

GV hớng dẫn cách đọc: Đọc giọng trầm

lắng, cần hiểu đợc tâm t và tình cảm

buồn khổ của ngời cha trớc lỗi lầm của

con và sự trân trọng của ông với vợ

? Văn bản là một bức th của ngời bố gửi

cho con nhng tại sao tác giả lại lấy nhan

? Em nhận thấy thái độ của ngời bố đối

với En ri cô nh thế nào? Vì sao?

Vì: + Sự hỗn láo của con nh một nhát

dao đâm vào tim bố vậy

+ Nhớ lại điều ấy bố không thể nén

cơn tức giận đối với con

2 Văn bản:

Văn bản "Mẹ tôi" tríchtrong tập truyện

"Những tấm lòng caocả"

IIĐọc- Tìm hiểu văn bản:

nếu đã làm cho cha mẹ buồn phiền.

GV: Sự mắc lỗi của En ri cô đã làm cho

bố hết sức đau lòng và buồn bã, mặc dù

En ri cô tự nhận là "lỡ thốt ra" nhng dù

nh thế vô tình đã xúc phạm đến danh

dự của mẹ mà lại là trớc mặt cô giáo

càng làm cho cha mẹ xấu hổ buồn

phiền vì con

? Theo em vì sao lỗi của En ri cô với mẹ

trớc mặt cô giáo lại càng làm cho bố mẹ

GV: Thái độ của ngời bố nh vậy là hợp lý,

kịp thời, thể hiện sự quan tâm và

nghiêm khắc trong việc giáo dục con Đó

là điều đáng tôn trọng

? Qua đây em thấy bố En ri cô là ngời

nh thế nào?

- Yêu thơng con, kính trọng vợ

? Trong truyện có những hình ảnh, chi

tiết nào nói về ngời mẹ của En ri cô?

- Cách đây mấy năm mẹ phải thức suốt

đêm trông chừng hơi thở hổn hển của

con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở

khi nghĩ rằng có thể mất con

- Mẹ sẵn sàng bỏ hết 1 năm hạnh phúc

để tránh cho con 1 giờ đau đơn, ngời

mẹ có thể đi xin ăn để nuôi con, có

thể hy sinh tính mạng để cứu con

? Qua đó ta hiểu mẹ En ri cô là ngời

nh thế nào?

GV: Đó là sự hy sinh cao cả, sẵn sàng

nhận mọi đau khổ để cho con hạnh

phúc, lo lắng, đau đơn khi con bị ốm

yếu Thật là "Nghĩa mẹ nh nớc trong

nguồn chảy ra "

- Tình nghĩa mẹ không thể đo, đong

đếm đợc Nó là nguồn vô cùng, vô tận

 Vì thế mỗi chúng ta với bổn phận

- Yêu thơng con nhngnghiêm khắc với con,muốn con trở thànhngời con ngoan

2 Mẹ của En ri cô:

- Là 1 ngời phụ nữhiền hậu, nhẫn nại, hysinh bản thân mìnhvì con Mẹ hết lòngthơng yêu con

3 En ri cô:

- Xúc động trớc bức thcủa bố Đã biết lỗi và sẽsửa lỗi của mình

làm con phải biết sống sao cho "bõ" với

công lao trời biển của cha mẹ

? Khi đọc th của bố thái độ của En ri cô

nh thế nào?

- Vô cùng xúc động

? Thái độ ấy cho ngời đọc thấy rõ điều

gì trong con ngời En ri cô?

- Biết lỗi và sẽ sửa lỗi

? Theo em En ri cô có thể trở thành 1

đứa con ngoan không? Vì sao?

- Có

Đúng bởi mỗi chúng ta không ai có thể

hoàn thiện một cách tuyệt đối Ai cũng

có những lúc lầm lỗi Song điều quan

trọng là phải biết nhận ra lỗi và sửa lỗi

En ri cô đã làm đợc điều đó  Chúng

ta tin rằng em sẽ trở thành 1 ngời tốt, 1

đứa con ngoan

? Theo em En ri cô xúc động còn vì

điều gì khi đọc th của bố?

- HS thảo luận trả lời: Có thể vì những

? Vì sao bố không nói trực tiếp với En ri

cô mà lại phải viết th?

lầm của mình  Đây là bài học về

cách c xử trong gia đình, nhà trờng và

xã hội

? Trong văn bản em thấy câu văn nào

của A mi xi khiến em cảm phục và tâm

III Tổng kết:

- Nội dung ghi nhớ(SGK)

IV Luyện tập:

2- Kể lại sự việc em lỡ gây ra khiến bố mẹ buồn phiền.

Phơng pháp: GV cho HS suy nghĩ (3/) mỗi bài tập, sau đó gọi HS đọcbài tập 1 và kể bài tập 2 GV chú ý nghe, sửa cho các em + HS nhận xét

A- Mục tiêu bài học:

- HS nắm đợc cấu tạo của từ ghép (2 loại):

+ Từ ghép chính phụ

+ Từ ghép đẳng lập

- Hiểu đợc nghĩa của 2 loại từ ghép

- Phát huy tích cực, tự giác và củng cố kiến thức qua việc vận dụng lýthuyết vào việc giải quyết các bài tập.S dụng từ ghép khi nói viết VB hợplý

B- Chuẩn bị:

- Thầy : Đọc SGK , TLTK, soạn giáo án

- Trò : Chuẩn bị trớc bài mới

C- tiến trình tổ chức Các hoạt động dạy - học:

? ở lớp 6 các em đã đợc biết thế nào là từ ghép? Hãy nhắc lại cho côkhái niệm từ ghép?

Trả lời: Là những từ tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ vớinhau về nghĩa

GV nhận xét  cho điểm

3 Bài mới:

GV giới thiệu: Vậy từ ghép có mấy loại và nghĩa của chúng ra sao Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu:

Hoạt động của thầy

H.

động của trò

Nội dung các hoạt

động

GV: Treo bảng phụ chép sẵn các ví dụ

-gọi HS đọc

? Trong các từ ghép "Bà ngoại", "Thơm

phức" ở ví dụ trên, tiếng nào là tiếng

chính, tiếng nào là tiếng phụ bổ sung ý

nghĩa cho tiếng chính

 Rõ ràng "bà" không thể rõ nghĩa

bằng"Bà ngoại"

? Em có nhận xét gì về trật tự của

những tiếng trong những từ ấy?

- Tiếng chính đứng trớng tiếng phụ

GV: Vậy từ ghép có tiếng chính, tiếng

phụ Tiếng bổ sung ý nghĩa cho tiếng

chính Tiếng chính đứng trớc tiếng phụ

 ngời ta gọi là từ ghép chính phụ

? Lấy ví dụ về từ ghép chính phụ

- Nội dung: Sự chuẩn bị chu đáo của

ng-ời mẹ cho đứa con trớc hôm khai giảng

 Từ ghép chính phụ

* VD 2:

Từ ghép "Quần áo",

"Trầm bổng" khôngphân tiếng chính,tiếng phụ

- Giữa các tiếng bình

đẳng nhau về ngữpháp

- Không phân tiếng chính tiếng phụ.

- Vì: + Từng tiếng trong từ đều có

nghĩa

+ Bình đẳng nhau về ngữ pháp

GV: Rõ ràng ở từ ghép "Bà ngoại" hay

"Thơm phức"thì giữa 2 tiếng bà + ngoại

có quan hệ với nhau về mặt nghĩa bởi

tiếng "ngoại" làm rõ nghĩa cho tiếng

"bà" Tiếng "bà" chỉ có nghĩa chung

chung

- Còn từ ghép "Quần áo", nghĩa của 2

tiếng khi tách ra đều có ý nghĩa riêng,

không phụ thuộc vào nhau

GV kết luận: Từ ghép này ta gọi là từ

? Đọc nội dung ghi nhớ 1

? Cho biết từ ghép sau thuộc loại từ ghép

nào? Vì sao?

+ Bút xoá

- GV yêu cầu HS phân tích, đặt câu với

từ ghép đó

- GV lắng nghe, uốn nắn, sửa cho HS

GV yêu cầu: Chúng ta quay lại VD phần I

-1

? So sánh nghĩa của từ "Bà ngoại" với

nghĩa của từ "bà"; Thơm phức - Thơm?

- GV phát phiếu học tập để HS thảo luận

làm theo nhóm Sau đó GV dựa trên

nhận xét của HS để khái quát, kết luận

- Phiếu học tập: Tìm nghĩa của từ sau:

- Có tính chất phântích

-Nghĩa hẹp hơnnghĩa của tiếngchính

phụ với nghĩa của tiếng chính dựa vào 2

bảng phân loại trên xem nghĩa của

chúng có hoàn toàn giống nhau không?

? Tìm nghĩa của từ "quần áo"và nghĩa

của mỗi tiếng "quần", "áo"

- Quần áo: Chỉ những vật dùng để che

thân thể con ngời

- Quần:

- áo:

? Dựa vào đó, em hãy sửa nghĩa của từ

"quần áo" với những nghĩa của mỗi tiếng

- HS hiểu đợc 2 tiếng có nghĩa ghép lại

với nhau tạo nên một nghĩa chung rộng

- Có tính chất hợpnghĩa

- Nghĩa khái quát hơnnghĩa của tiếng tạonên nó

* Ghi nhớ 2: (SGK/14)

III Luyện tập:

1 Bài tập 1:

- Từ ghép chính phụ:Xanh ngát, nhà ăn,nhà máy, cây cỏ, cờinụ

- Từ ghép đẳng lập:Suy nghĩ, lâu đời,chài lới, ẩm ớt, đầu

? Gọi HS đọc và xác định yêu cầu của

bài tập  cho HS suy nghĩ 2/, sau đó

GV chia nhớm để HS thảo luận, sau dó cử

đại diện nhóm lên viết thi

GV hớng dẫn HS tra từ điển tiếng Việt

- Bài tập 7 khó Yêu cầu HS về nhà làm

- Núi non, núi sông

- Ham mê, ham lợi

- Xinh đẹp, xinh tơi

đếm đợc

Sách vở là từ ghép

đẳng lập có ý nghĩatổng hợp chỉ chungcả loại nên không thểnói 1 cuốn sách vở

5 Bài tập 5 + 6:

5a: Không phải - hoahồng là 1 loại danh từriêng

4 Củng cố:

? HS đọc lại 2 phần ghi nhớ

? Đa ra 2 cặp từ ghép, yêu cầu HS phân biệt đâu là từ ghép

đẳng lập, đâu là từ ghép chính phụ, giải thích vì sao?

VD: Quạt điện, ăn uống

5 Dặn dò:

- HS thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện các bài tập

- Đọc trớc bài "Liên kết trong văn bản"

và nội dung ý nghĩa

+ Cần vận dụng kiến thức đã học để bớc đầu xác định đợc một vănbản có tính liên kết.nắm phơng tiên LK ;câu từ thích hơp

+ Củng cố kiến thức qua phần luyện tập

B- Chuẩn bị:

- Thầy : Đọc SGK , TLTK, soạn giáo án

- Trò : Đọc, chuẩn bị theo yêu cầu của thầy tiết trớc

C- tiến trình tổ chức Các hoạt động dạy - học:

1 ổn định tổ chức.

- Kiểm tra sỹ số Ghi tên HS vắng (nếu có)

- Đợc làm trong cả giờ

2 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra sách + vở của phân môn

3 Bài mới:

GV giới thiệu: Liên kết văn bản là một yếu tố vô cùng quan trọng đểvăn bản có sức thuyết phục đối với ngời đọc và ngời nghe Vậy thế nào làliên kết trong văn bản, phơng tiện để liên kết trong văn bản là gì? Bàihọc hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Hoạt động của thầy

H.

động của trò

Nội dung các hoạt

động

GV: Cho HS đọc đoạn văn mục I - 1a

15 / I- Tính liên kết và

phơng tiện liên kết trong văn bản.

1 Tính liên kết trong văn bản:

- Tìm hiểu đoạn

? Đoạn văn trích trong văn bản nào? Của

ai?

- Văn bản "Mẹ tôi" - A ma xi

? Thực chất đoạn văn này trong văn bản

muốn nói điều gì?

- Tâm trạng của bố trớc lỗi lầm của con (En

ri cô), đó là tâm trạng buồn rầu, tức giận,

không hài lòng về hành độg của En ri cô

đối với mẹ trớc mặt cô giáo để từ đó

En ri cô thấy đợc lỗi lầm của mình

? So với văn bản thì đoạn văn này có gì

khác?

- Có sự cắt bớt nội dung một số câu

? Nếu bố En ri cô chỉ nói mấy câu nh vậy

thì En ri cô có hiểu điều bố nói không?

Kết: Nối, buộc nhau

? Vậy muốn cho đoạn văn có thể hiểu đợc

thì nó phải có tính chất gì?

- Phải có tính chất liên kết

? Tính chất liên kết trong văn bản là gì?

GV: Rõ ràng nếu một văn bản mang đến

thông tin chắp vá, không có sự liên kết,

không có mối quan hệ với nhau về mặt

nghĩa, câu này cha liên kết với câu kia

thì ngời đọc không thể hiểu đợc nội

dung trong văn bản đó  văn bản phải có

ý nghĩa

- Liên kết là mộttrong những tínhchất quan trọng củavăn bản

2 Phơng tiện liên kết trong văn bản.

ghi nhớ.

? GV yêu cầu HS đọc lại đoạn văn 1 a

? Do thiếu thái độ của ngời cha trớc

những hành động, việc làm trong đoạn

văn  En ri cô không hiểu ý bố

? Thiếu nội dung ấy đã dẫn đến hậu quả

gì giữa các câu trong văn bản?

- Các câu trong văn bản có sự gắn bó, liên

kết

? Hãy sửa lại đoạn văn để En ri cô hiểu ý

bố?

- HS đọc lại đoạn văn trong văn bản "Mẹ

tôi" để hiểu nội dung và sửa lại cho

đúng

- GV lắng nghe  sửa cho các em

? Vậy trong văn bản các câu cần có yêu

(?) Thiếu "câu", "từ"nào?

- Thiếu: "bây giờ" và từ đang viết

"con"lại chuyển sang đứa trẻ  văn bản

rời rạc, khó hiểu

? Về nội dung có đảm bảo không? - Có

? Vì sao vậy?

- Vì thiếu từ - ngôn ngữ liên kết

? Em hãy sửa lại cho đúng?

- Thêm "bây giờ" và thay từ "đứa trẻ"

bằng từ "con"

GV: Nh vậy trong văn bản các câu không

chỉ có sự liên kết về nội dung, ý nghĩa

mà cần phải có phơng tiện liên kết nữa

ý nghĩa

- Liên kết về phơngdiện hình thức ngônngữ

* Ghi nhớ (SGK/18)

III- Luyện tập:

1 Bài tập 1:

- Sắp xếp1- 4 - 2 - 5 - 3

2 Bài tập 2:

- Về hình thức ngônngữ đoạn văn có vẻrất liên kết Nhng nộidung giữa các câu

? Em hãy sắp xếp các câu trong đoạn văn

- Nội dung: C1: Nói về ngời mẹ đã mất

C2: Lại kể về việc ngời mẹ dẫn đi

C3: Nói về việc thiếu lễ độ với mẹ

C4: Mẹ cho đi chơi

GV treo bảng phụ  gọi HS lên bảng điền

và đọc lại đoạn văn đó

GV gọi HS đọc và trả lời câu hỏi

- "Mẹ sẽ đa con đến trờng, cầm tay con

dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà

3 Bài tập 3:

- Các từ cần điền:

Bà, bà, cháu, bà, bà,cháu, thế là

4 Bài tập 4:

- Câu sau giúp tahiểu thêm đợc nộidung của 2 câu trên

và liên kết cả 3 câuvăn

5 Bài tập 5:

4 Củng cố:

? Liên kết trong văn bản có vai trò nh thế nào?

? Phơng tiện liên kết trong văn bản là gì?

5 Dặn dò:

- Về nhà học thuộc ghi nhớ, hoàn thiện các bài tập

- Đọc trớc bài 2

d rút kinh nghiệm:

A- Mục tiêu bài học:

- Hoc sinh thấy đợc những tình cảm chân thành sâu nặng của 2anh em Thuỷ Cảm nhận đợc nỗi đau đơn, xót xa của những bạn nhỏchẳng may rơi vào hoàn cản gia đình bất hạnh

- Biết thông cảm và chia sẻ với những bạn trong hàon cảnh ấy

- Thấy đợc cái hay trong cách kể chân thật, cảm động

- Rèn ký năng đọc –hiểu tr diễn cảm lời thoại phù hơp tâm trạng NV.Kể tóm tất tr

Phân tích các tình tiết truyện và phân tích tâm lý nhân vật trongtruyện

- Giáo dục lòng nhân hậu, cảm thông, chia sẻ với ngời khác

B- Chuẩn bị:

- Thầy: + Đọc, nghiên cứu SGK, TLTK, soạn giáo án

+ Tranh ảnh minh hoạ cho truyện (nếu có), bảng phụ

- Trò : Soạn bài theo câu hỏi phần "Đọc - hiểu văn bản "

C- tiến trình tổ chức Các hoạt động dạy - học:

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sỹ số Ghi tên học sinh vắng (nếu có)

- Làm trong cả giờ

2 Kiểm tra bài cũ: (5 / )

? Gọi HS đọc thuộc ghi nhớ (nội dung + nghệ thuật) của 2 văn bản đãhọc trong tuần trớc

? Gọi 1 HS lên làm bài tập 2 phần luyện tập văn bản "Cổng trờng mởra".

- GV nghe, nhận xét  cho điểm

3 Bài mới:

GVgiới thiệu: Các em a! Chúng ta thật hạnh phúc biết bao nhiêu khi đợc sống trong vòng tay yêu thơng của bố, mẹ Ngời đã sinh ra và nuôi dỡng ta khôn lớn trởng thành Thế nhng không phải ai cũng có đợc hạnh phúc ấy Nhiều bạn còn nhỏ nhng sớm phải chia tay với bố hoặc mẹ, hay anh chị em mình Thật là buồn và đau xót phải không các em Hôm nay cô cùng các em chứng kiến hoàn cảnh ấy qua văn bản: "Cuộc chia tay của những con búp bê".

Hoạt động của thầy động H.

của trò

Nội dung kiến

thứ c

GV giới thiệu một số nét về nhà văn Khánh

Hoài để HS hiểu rõ hơn

? Giới thiệu đôi nét về truyện ngắn?

GV: Cuộc thi do Viện KHGD và tổ chức cứu trợ

trẻ em Bátđa Bácmen- Thụy Điển tổ chức năm

1992

GV: Văn bản chứa chan tình cảm, cảm xúc

xót xa, đau đớn, quyến luyến giữa những

con ngời bất hạnh  đọc với giọng trầm, buồn

sâu lắng, thể hiện đợc nội dung của truyện

- GV đọc mẫu  gọi HS đọc  hết (3 em)

? Em hãy kể tóm tắt lại câu chuyện xúc

động này?

- Bố mẹ li dị, anh em Thành - Thuỷ phải chia

tay và chia cả đồ chơi

- Thuỷ muốn anh đa đến trờng lần cuối

- Đến lớp, cô giáo + các bạn đều thơng cảm

với 2 anh em

- Về nhà, 2 anh em phải chia tay nhau tật

cùng với những đồ chơi yêu thích Chỉ 2 con

búp bê là vẫn ở cùng nhau

 GV treo bảng phụ với những nội dung trên

để HS nhìn vào đó để kể tởng tợng

? Gọi HS đọc phần chú thích  GV có thể

giải thích thêm những điều HS cha hiểu

? Văn bản là một câu chuyện kể về ai? Về

1 Tác giả:

2 Văn bản:

Đợc trao giảinhì trong cuộcthi thơ văn viết

về quyền trẻem

II Đọc –Hiểu VB

A-Đọc

B.Tìm hiểu văn bản:

? Truyện kể theo ngôi thứ mấy? Tác dụng của

nó là gì?

- Kể theo ngôi thứ nhất "Tôi" và Thành

GV: Thành là ngời chứng kiến và cũng phải

chịu nỗi đau nh em gái mình

- Tác dụng: Tác giả thể hiện một cách sâu

- Giới thiệu nhân vật, sự việc nói ở thân bài

? Trong văn bản này thì sao?

- Không giới thiệu nhân vật, sự việc mà đi

thẳng vào nội dung của truyện

GV: Cách mở bài rất tự nhiên

? Phần thân bài có gì khác?

- Kết hợp miêu tả tâm lý, tình cảm Nhớ về

quá khứ rồi lại trở về hiện tại

? Phần kết thúc có đa ra ý kiến nh thờng

thấy trong truyện dân gian không?

- Không, ý nghĩa trong truyện đợc thể hiện

qua các chi tiết trong truyện

GV: Nh vây kết cấu của văn bản Nhật dụng

cũng có 3 phần Trong từng phần đợc thể

hiện dới nhiều hình thức khác nhau Chúng ta

sẽ thấy rõ điều này trong tiết TLV

? Văn bản có thể chia làm mấy phần? Nội

dung của từng phần ?

- 4 phần: +  giấc mơ thôi: Thành nghĩ về

những ngày đã qua của 2 anh em

+  Hiếu thảo nh vậy: Cảnh chia đò

? Gọi HS đọc đoạn 1.

? Mở đầu truyện là sự việc gì?

- Lệnh 2 em chia đồ chơi

? Em có nhận xét gì về cách vào truyện

này? Tác dụng của nó là gì?

- Cách vào truyện đột ngột, làm cho ngời

đọc ngạc nhiên muốn theo dõi tiếp truyện 

cuốn hút ngời đọc

GV: Đây là cách vào bài nêu vấn đề

? Tâm trạng của Thành trớc lệnh chia đồ chơi

? Sự việc ấy chứng tỏ điều gì?

- Thành rất yêu thơng em, muốn sống bên em

mình

? Em có nhận xét gì về đoạn văn miêu tả

cảnh bình minh trong đoạn này?

- Rất đẹp, rất vui

? Việc đa đoạn văn này vào khi 2 anh em

đang buồn có ý nghĩa gì?

- Đó là sự đối lập: Cảnh vui thờng nhật của

cuộc sống >< nỗi đau của 2 anh em  làm

tăng nỗi đau trong lòng Thành

? Thành nghĩ về kỷ niệm gì thuở nhỏ của 2

anh em?

- Thuỷ vá áo cho Thành

? Đó là kỷ niệm nh thế nào?

- Gần gũi, sâu sắc, chan chứa tình cảm

? Sau lần vá áo, tình cảm của Thành đối với

Thuỷ nh thế nào?

- Sau lần đó: Chiều nào Thành cũng đi đón

em, vừa đi vừa trò chuyện, Thành giúp em

học

GV: Những gì Thành nghĩ lại đó là quá khứ

vô cùng đẹp đẽ, những kỷ niệm thân thơng,

gần gũi cùng với những tháng ngày của 2

anh em sống cùng nhau bên cha mẹ thật vui

em.

- Kỷ niệm gầngũi, chân chứatình cảm yêuthơng, quantâm đến nhausâu nặng

Thế rồi, tất cả đã đi vào quá khứ để giờ

đây 2 anh em phải chia tay; chia những

món đồ chơi quen thuộc

Cảnh diễn ra nh thế nào? Giờ sau chúng ta

cùng tìm hiểu

4 Củng cố:

? Gọi 1 HS kể lại văn bản

5 Dặn dò:

- Soạn tiếp phần còn lại

- Học thuộc nội dung bài vừa học

d rút kinh nghiệm:

-

A- Mục tiêu bài học:

- Thông qua cảnh chia tay đồ chơi và cảnh tạm biệt thầy cô, bạn bè,cảnh chia tay của 2 anh em; HS thấy đợc tình cảm anh em thân thiếtquý mến, yêu thơng nhau Từ đó các em tự điều chỉnh hành vi của bảnthân với anh, chị, em của mình để có đợc những tình cảm tốt đẹp

- Rèn kỹ năng phân tích truyện Nhật dụng

B- Chuẩn bị:

- Thầy: Đọc, nghiên cứu SGK, TLTK, soạn giáo án

- Trò: Học bài cũ, chuẩn bị tốt bài mới

C- tiến trình tổ chức Các hoạt động dạy - học:

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sỹ số Ghi tên học sinh vắng (nếu có)

- Làm trong cả giờ

2 Kiểm tra bài cũ:

? Hai anh em Thành và Thuỷ có những kỷ niệm gì đẹp của tuổi ấuthơ? Việc nhắc lại kỷ niệm ấy thẻ hiện điều gì?

Trả lời: - Kỷ niệm: Thuỷ vá áo cho Thành, kỷ niệm Thành đa em đihọc Trò chuyện cùng nhau rất vui vẻ

 Thể hiện sự yêu thơng, gắn bó, quý mến nhau của 2 anh em.

- GV nhận xét  cho điểm

3 Bài mới:

GVgiới thiệu: Những kỷ niệm thật đẹp đấy nhng cũng không đủ sứcníu kéo tình cảm gia đình, làm tan biến giờ phút chia tay 2 anh em vẫnphải xa nhau, phải chia cả những đồ chơi thân thuộc của 2 anh em hàngngày

Hoạt động của thầy

H.

động của trò

Nội dung kiến thức

GV: Yêu cầu HS theo dõi và đọc thầm

doạn: "Nhng không hiếu thảo nh vậy"

? Nghĩ đến sắp phải chia tay, Thành

mong muốn điều gì?

- Thuỷ nh ngời mất hồn, loạng choạng

Anh em dắt nhau vào nhà

? 2 anh em có chia đồ chơi không?

(Không)

? Vì sao vậy?

- Vì 2 anh em nhờng nhau vì muốn

dành lại toàn bộ kỷ niệm cho ngời mình

thơng yêu Thể hiện sự gắn bó giữa 2

anh em Không chia đồ chơi là không

muốn xa nhau

? Về sau, khi lệnh mẹ càng gay gắt, 2

anh em đã làm gì với đống đồ chơi?

- Ngời anh quyết định chia đồ chơi

? Thái độ của em nh thế nào khi anh

- 2 anh em nhờngnhau, không muốnchia đồ chơi

- Về sau: Anh chia đồchơi Dành cho emphần nhiều

- Em không đồng ýchia 2 con búp bê sợkhông có ai canh gáccho anh

 Là hình ảnh tợngtrng cho tình thơngyêu, quan tâm, gắn

- Chia 2 con búp bê: Thuỷ tru tréo, giận

? Theo em, nếu muốn 2 con búp bê đó

không phải chia ra thì có cách giải quyết

nào không? (Thảo luận)

GV: Gọi một số HS nêu cách giải quyết

sau đó chốt lại cách giải quyết hay nhất,

ý nghĩa nhất

+ Anh để tất cả cho em 2 con búp bê

+ Em để tất cả cho anh 2 con búp bê

(+) Bố mẹ Thành Thuỷ làm lành để gia

đình đoàn tụ  2 anh em không phải

xa nhau  không phải chia đồ chơi,

GV: ở đây bằng lối kể hiện tại đan xen

với nhau quá khứ đã nêu bật lên đợc tình

yêu thơng nhau của 2 anh em khi chia

đồ chơi và cả trong cuộc sống trớc đó

? Gọi HS đọc đoạn 3

? Các bạn có thái độ nh thế nào? khi cô

giáo thông báo về tình hình gia đình

Thuỷ và tin Thuỷ phải xa lớp, theo mẹ về

? Tóm lại, trớc hình ảnh của Thuỷ, tình

cảm của cô giáo, các bạn đối với em nh

3 Cảnh chia tay cô giáo và các bạn cùng lớp.

- Thầy cô, bạn bè ngạcnhiên, yêu thơng,thông cảm và chia sẻnỗi đau đớn xót xa vớiThuỷ

? Nếu em là ngời trong lớp học, đợc

chứng kiến cảnh ấy thì em có cảm nghĩ

gì?

- Xúc động trớc tình cảm giữa con ngời

với con ngời Đau đớn, xót xa cho hoàn

cảnh của Thuỷ Giận bố mẹ Thuỷ

(Tuỳ theo sự trả lời của HS)

? Theo em, những gia đình tan vỡ, con

cái thờng dẫn đến hậu quả gì?

- Sự chia ly, con cái bị thất lạc, phải đi

lang thang tự làm ăn kiếm sống, đánh

mất quyền cơ bản của trẻ Sự chăm sóc

đầy đủ của cha mẹ, đợc học tập khi còn

nhỏ, sự hồn nhiên, vô t

GV: Các em a! Đây không chỉ là nỗi đau

của một gia đình mà còn là nỗi đau xót

chung của nhiều gia đình Vả lại, còn

nhiều gia đình tan nát, con cái không

chỉ mất đi nơi nơng tựa ở bố hay mẹ

mà còn là mát đi nơi nơng tựa của cả

cha và mẹ, các em phải lang thang, cơ

mới đợc hởng quyền của mình

GV: HS theo dõi đoạn văn còn lại

? Câu văn: "Ra khỏi trờng nắng vàng

-ơm" có ý nghĩa nh thế nào?

- Cảnh đời vẫn diễn ra tơi đẹp, nhộn

nhịp >< tâm trạng của 2 anh em đau

- Cuộc chia tay lu

 Làm tăng nỗi buồn sâu thẳm, trạng

thái thất vọng, bơ vơ của nhân vật trong

truyện

? Việc Thuỷ để lại con búp bê nhỏ bên

con vệ sỹ cùng với lời dặn dò anh có làm

em xúc động không? Vì sao?

- Hình ảnh 2 con búp bê quàng tay lên

vai nhau thể hiện tình cảm anh em

không thể chia lìa  Có thể sau này lớn

chia tay này?

GV: đúng bởi chúng ta khi chỉ là ngời

đọc thôi đến đoạn nói về cảnh chia tay

của 2 anh em mấy ai mà không rơi nớc

mắt Giọt nớc mắt cảm thông, đau đớn,

xót xa và có phần oan nghiệt, giận dữ

Oan cho những đứa con, giận dữ, chê

trách những bổn phận làm cha, làm mẹ

không tròn trách niệm với con cái

? Truyện đã để lại cho em ý nghĩ gì về

hạnh phúc gia đình và nghĩa vụ chăm

sóc và nuôi day con cái

? Nếu em đợc nói với bố mẹ Thuỷ thì em

sẽ nói gì? - Hỹa đoàn tụ để Thuỷ và

Thành thoạt khỏi cảnh chia ly

? Nghệ thuật của truyện có gì đặc

IV- Tổng kết:

*- Nghệ thuật: Miêu tảcảnh đối lập tâmtrạng

- Khái quát, hiện tại

- Thuộc cốt truyện, nhớ nội dung truyện.

Tiết 7

NS:.26/08 /.2010 bố cục trong văn bản

ND: /

A- Mục tiêu bài học:

- HS hiểu rõ tầm quan trọng của bố cục trong văn bản, ý thức đợcviệc xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản

- Hiểu thế nào là một bố cục rành mạch và hợp lý để bớc đầu xâydựng đợc những bố cục rành mạch hợp lý cho các bài làm

- Hiểu tính hợp lý và dạng phổ biến của bố cục 3 phần, nhiệm vụ củamỗi phần trong bố cục Từ đó có thể làm mở bài, thân bài, kết bài đúnghớng hơn, đạt kết quả tốt.vận dụng k/t về b/cục để đọc-hiểu V/B

B- Chuẩn bị:

- Thầy: +Đọc, nghiên cứu SGK, TLTK, soạn giáo án

+ Bảng phụ chép sẵn các đoạn văn

- Trò : Đọc, nghiên cứu trớc bài ở nhà và xem lại bố cục của văn bản

"Cuộc chia tay của những con búp bê"

C- tiến trình tổ chức Các hoạt động dạy - học:

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sỹ số Ghi tên học sinh vắng (nếu có)

- Làm trong cả giờ

2 Kiểm tra bài cũ:

? Bố cục trong văn bản "Cuộc chia tay của những con búp bê" gồmmấy phần? Chỉ rõ từng phần

- Trả lời: Bố cục gồm 3 phần

Mở bài: Tự nhiên, lôi cuốn ngời đọc

Thân bài: Diễn biến câu chuyện

Kết bài: 2 anh em chia tay nhau

Nội dung kiến thức

I- Bố cục và những yêu cầu về bố cục

GV: Treo bảng phụ về bố cục văn bản

"Cuộc búp bê"

? Nếu ta đảo phần Thành và Thuỷ đến

tạm biệt cô giáo trớc phần chia 2 con búp

bê thì câu chuyện diễn ra có hợp lý

? Hãy nhớ xem em có bài làm nào đợc

điểm kém do sự sắp xếp các chi tiết

lộn xộn, bố cục không rõ ràng Kể lại và

có một bố cục rõ ràng ta cần phải có

điều kiện gì  Ta sang 2

? Gọi HS đọc 2 truyện trong SGK, suy

nghĩ và trả lời câu hỏi

? Hai câu chuyện trên đã có bố cục cha?

Vì sao?

- Cha Vì các phần còn lộn xộn

? Em hãy chỉ rõ sự lộn xộn ấy?

- HS nhớ lại truyện "ếch ngồi đáy giếng"

để thấy đợc bất hợp lý trong đoạn văn

? Theo em, nên sắp xếp các phần ở 2

truyện nh thế nào cho hợp lý? (1, 2) ở

đoạn văn 2 đa lên đầu câu thứ (2) ở

mà phải có bố cục rõràng

- Bố cục là sự sắpxếp các phần các

- HS sắp xếp dựa vào nội dung truyện

? Các ý, các đoạn văn đợc nối liền với

nhau nh thế nào để phục vụ mục đích

? Em hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần mở

bài, thân bài, kết bài trong văn bản miêu

phần kết bài chẳng qua chỉ là sự lặp lại

một lần nữa của mở bài, Nói nh vậy có

- Văn bản miêu tả:+ MB: Giới thiệu cảnhmiêu tả

+ TB: Miêu tả chi tiết.+ KB: Cảm nghĩ vềcảnh miêu tả

- Văn bản tự sự

đơn thuần là sự thông báo đề tài của

văn bản mà còn phải làm cho ngời đọc,

nghe có thể đi vào đề tài một cách dễ

dàng, tự nhiên, hứng thú ít nhiều hình

dung đợc bớc đi của bài làm Kết bài thì

phải gây đợc ấn tợng tốt đẹp cho ngời

đọc, ngời nghe  mới đạt yêu cầu về bố

cục

? Có ngời cho rằng nội dung của miêu tả

và tự sự dồn cả vào thân bài nên mở bài

và kết bài không quan trọng? Đúng hay

GV: Cho HS thảo luận nhóm để giải

quyết bài tập 1, sau đó mời đại diện

trình bày bài viết của mình theo 2 nội

dung: + Biết sắp xếp

+ Không biết sắp xếp

Có thể làm sáng tỏ vấn đề trong cùng

một đoạn văn

Gợi ý: Viết một đoạn văn có lôgíc, trật tự,

hợp lý sau đó đảo đoạn văn đó thì có

- Gồm 3 phần hợp lý.P1.MB: Vào truyện tựnhiên, hợp lý

TB: Triển khai sựviệc cụ thể

KB: Cảnh chia tay

3 Bài tập 3:

- Bố cục cha rànhmạch và hợp lý Các

điểm 1, 2, 3 phầnthân bài mới chỉ kểlại việc học tốt chứ ch-

a phải trình bày kinhnghiệm học tốt, trongkhi đó điểm (4) lạikhông nói về học tập

bài tập 3 (3 yêu cầu).

+ Nhận xét bố cục

+ Giải thích vì sao

+ Điều chỉnh gì?

GV: Để bố cục rành mạch thì sau những

thủ tục chào mừng, giới thiệu về mình

thì nêu lần lợt từng kinh nghiệm học tập

- HS thuộc ghi nhớ, hoàn thiện các bài tập

- Xem trớc bài "Mạch lạctrong văn bản".

d rút kinh nghiệm:

Tiết 8

NS:27/08 / 2010 mạch lạc trong văn bản

ND: /

A- Mục tiêu bài học:

- HS có những hiểu biết bớc đầu về mạch lạc trong văn bản và sựcần thiết phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn hoặc quẩnquanh

- Chú ý đến mạch lạc trong các bài văn khi đọc – hiểu V/B.đ/kiệncần thiết để V/B có tính mạch lạc

- Củng cố và rèn HS để các em nói, viết đợc những bài văn mạch lạc,

rõ ràng, đạt đợc những điểm số cao

B- Chuẩn bị:

- Thầy: + Đọc, nghiên cứu SGK, TLTK, soạn giáo án

+ Bảng phụ

- Trò : Chuẩn bị tốt theo yêu cầu của thầy tiết trớc

C- tiến trình tổ chức Các hoạt động dạy - học:

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sỹ số Ghi tên học sinh vắng (nếu có)

- Làm trong cả giờ.

2 Kiểm tra bài cũ:

? Hãy nêu những yêu cầu về bôc cục trong văn bản

- HS trả lời theo nội dung ghi nhớ (SGK/30)

- GV nhận xét  cho điểm

3 Bài mới:

GVgiới thiệu: Văn bản ccần phải có bố cục rõ ràng Giữa các phần, các

đoạn trong bố cục lại phải có sự liên kết Vậy làm thế nào để các phần,các đoạn trong một văn bản vẫn đợc phân cách rành mạch mà không bịmất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau Giờ học hôm nay sẽ trả lời câu hỏi ấy

Hoạt động của thầy

H.

động của trò

Nội dung kiến thức

? Có ngời cho rằng: Trong văn bản, mạch

lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo

một trình tự hợp lý Em có tán thành ý

kiến đó không? Vì sao?

- Đúng Vì sự tiếp nối ấy nh mạch máu

nối các ý, các câu liên kết với nhau và sẽ

thể hiện đợc một chủ đề chung xuyên

suốt

? Các em đã đợc học ở lớp 6, 2 thể loại

văn bản: Tự sự và miêu tả Hãy nêu các

phần của 2 kiểu văn bản đó và yêu cầu

1 Mạch lạc trong văn bản:

- Tính chất: + Trôichảy thành dòng tànhmạch

+ Tuần tự đi quakhắp các phần, các

đoạn trong văn bản.+ Thông suốt, liên tục,không đứt đoạn

về tính mạch lạc trong 2 thể loại ấy?

- Văn tự sự: Giới thiệu sự việc  diễn

biến sự việc  kết thúc sự việc  ý

nghĩa sự việc

+ Yêu cầu mạch lạc: Các sự việc liên kết

nối với nhau một cách hợp lý theo diễn

biến

- Văn miêu tả: Giới thiệu cảnh vật  miêu

tả theo các diện quan sát  cảm nghĩ

về cảnh vật

+ Yêu cầu mạch lạc: Các diện quan sát

phải liên kết với nhau để tạo cái nhìn

khái quát về cảnh vật

? Vậy mạch lạc trong văn bản là gì?

? Gọi HS đọc ghi nhớ

? Gọi HS đọc 2 a

? Văn bản "Cuộc chia tay của những con

búp bê" kể về mấy sự việc? Các sự việc

giống nhau không?

- Kể về nhiều sự việc không giống nhau

? Đó là những sự việc nào?

- HS trả lời theo các sự việc ở SGK/31

? Toàn bộ các sự việc xoay quanh sự việc

chính nào?

Cuộc chia tay của 2 anh em Thành

-Thuỷ và cuộc chia tay không thể thực

hiện đợc đối với 2 con búp bê

GV: Đó là đề tài mà toàn bộ nội dung

truyện xoay quanh  Nó là đề tài, là sự

việc chính

? Sự chia tay và những con búp bê đóng

vai trò gì trong truyện?

- Là nhân vật chính làm nên sự việc

chính để thể hiện chủ đề

GV: Cho HS đọc phần 2 b

? Theo em, các từ đó có phải là chủ đề

(vấn đề chủ yếu) liên kết các sự việc

- Các sự việc đềuxoay quanh một đềtài chính

- Đúng Vì chủ đề câu chuyện là sự

chia tay của 2 anh em Và không chia tay

của 2 con búp bê

 Đó là những phơng tiện ngôn ngữ

giúp cho văn bản có tính mạch lạc xuyên

suốt chủ đề chia tay trong câu chuyện

GV: Cho HS đọc phần 2 c

? Hãy cho biết các đoạn nối với nhau theo

các mối liên hệ nào?

đề tài đó là "sự chia tay"

GV khái quát rút ra ghi nhớ: Và nh vậy

"tr-ớc sau hô ứng" nhau nhằm làm cho chủ

đề liên mạch và gợi đợc nhiều hứng thú

cho ngời đọc, ngời nghe

? Gọi HS đọc ghi nhớ

? Hãy tìm hiểu tính mạch lạc trong văn

bản "Mẹ tôi" của A mi xi

- Cho HS đọc lại văn bản và trả lời

? HS đọc đoạn văn 2 Cho biết nội dung

câu đầu?

- Câu đầu giới thiệu bao quát về sắc

vàng trong thời gian (mùa đông, giữa

ngày mùa ), trong không gian (làng quê)

với những biểu hiện của sắc vàng

? Nội dung của 2 câu cuối là gì?

* Ghi nhớ (SGK/32)

II- Luyện tập:

1 Bài tập 1:

a- Tính mạch lạc trongmột bức th: Xoayquanh chủ đề hình

ảnh ngời mẹ đối với

đứa con

b- Chủ đề: Sắc vàngtrù phú và đầm ấmcủa làng quê vào mùa

đông giữa ngàymùa

- Trình tự 3 phầnnhất quán và rõ rànglàm cho mạch vănthông suốt và bố cụccủa đoạn văn trở nênmạch lạc

2 Bài tập 2:

- ý chủ đạo củatruyện: Là sự chia taycủa 2 anh em và 2con búp bê

? HS đọc Xác định yêu cầu bài tập 2.

? ý chủ đạo của câu chuyện là gì?

? Nếu thuật lại tỷ mỷ việc chia tay của 2

ngời lớn có ảnh hởng nh thế nào đến

mạch lạc văn bản?

(HS thảo luận)

- Làm cho ý chủ đạo bị phân tán, không

giữ đợc sự thống nhất và do đó làm mất

đi sự mạch lạc của câu chuyện

- Hoàn thiện các bài tập

- Xem trớc + soạn bài: "Ca dao - Dân ca".

d rút kinh nghiệm:

Tuần 3 - Tiết 9- Bài 3 ca dao - dân ca

NS:1/09 /.2010 NHƯNG CÂU HAT VÊ TINH CAM GIA ĐINH

ND: /

A- Mục tiêu bài học:

-HS hiểu:

+ Khái niệm ca dao, dân ca

+ Nắm đợc nội dung ý nghĩa và hình thức nghệ thuật tiêu biểu của

ca dao dân ca qua những bài ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình

+ Thuộc các bài ca dao trong văn bản và biết thêm một số bài ca daothuộc hệ thống của chúng

- Giáo dục sự trân trọng vẻ đẹp tâm hồn phong phú của nhân dânthông qua các bài ca dao, bồi dỡng tình cảm biết ơn ông, bà, cha, mẹ

- Rèn khả năng đọc ,hiểu phân tích văn bản trữ tình để nắmp/tích đợc một số biện pháp nghệ thuật tiêu biểu s/sánh ,AD, mô típ quenthuộccủa ca dao về t/c g/đình và tác dụng của nó

B- Chuẩn bị:

- Thầy: +Đọc, nghiên cứu SGK, TLTK, soạn giáo án

+ Su tầm những bài ca dao, dân ca cùng chủ đề.

- Trò : Đọc văn bản và soạn (trả lời) các câu hỏi trong SGK

C- tiến trình tổ chức Các hoạt động dạy - học:

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sỹ số Ghi tên học sinh vắng (nếu có)

- Làm trong cả giờ

2 Kiểm tra bài cũ: (5 / )

? Qua văn bản "Cuộc búp bê", em thấy tình cảm 2 anh em Thành

và Thuỷ nh thế nào?

Trả lời: Yêu thơng, quý mến nhau sâu sắc Qua nỗi đau khổ ấy tathấy họ khát khao có một mái ấm gia đình hạnh phúc để không có sựchia ly Đó là những khát khao chính đáng của con ngời

- GV nhận xét  cho điểm

3 Bài mới:

GVgiới thiệu: Ca dao, dân ca nh những lời ru ngọt ngào của mẹ, nó

đã đi vào đời sống tâm hồn mỗi con ngời Việt Nam Một trong nhữngphần nhỏ của ca dao, dân ca là những câu hát về tình cảm gia đình.Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung đó qua bài học hôm nay

Hoạt động của thầy Thời gian Nội dung các hoạt động

GV: Đây là 4 bài ca dao về tình cảm gia

? Em hiểu thế nào là ca dao, dân ca

HS - GV: Ca dao là những khái niệm tơng

đơng chỉ các thể loại trữ tình dân gian,

kết hợp lời nhạc, diễn tả đời sống nội tâm

của con ngời

- Dân ca là nhữngsáng tác kết hợp lời

và nhạc

- Ca dao là lời thơcủa dân ca

II-Đọc -hiểu văn bản A-Đọc

B-Tìm hiểu v/bản

1 Bài ca dao số 1:

thuật chung với lời thơ dân ca.

? Gọi HS đọc bài 1

? Lời nói trong bài ca dao 1 là lời của ai?

Nói với ai?

- Là lời của mẹ khi ru con, nói với con

? Lời nói ấy thể hiện qua hình thức nào?

- Lời ru

GV: Những câu hát ru bao giờ cúng gắn

liền với những sinh hoạt trong gia đình,

với ngôi nhà, với kỷ niệm thân thơng của

mỗi con ngời Hát ru làm cho mối quan hệ

giữa ngời hát và ngời nghe trở nên gần

gũi, ấm áp, thân thơng Sữa mẹ nuôi

phần xác còn câu hát ru là sữa âm thanh

- Nớc ở ngoài biển đông: Rất nhiều, không

thể đo, đếm đợc, không bao giờ vơi cạn

nghĩa của nó qua tiết học sau

? Hình ảnh núi - biển đợc nhắc lại 2 lần

5 /

4 /

5 /

- Nghệ thuật: Sosánh ngang bằng Công cha - Nghĩa mẹ -

- Hình ảnh so sánh

độc đáo

- Dùng các tính từchỉ mức độ

 Công lao của cha

mẹ đối với con cái làvô cùng, vô tận

có tác dụng gì?

- Có ý nghĩa biểu tợng, trong nền văn hoá

phơng đông so sánh ngời cha với núi, trời;

mẹ so sánh với biển, đất Và nói công cha

so sánh với nghĩa mẹ cũng là cách nói đối

xứng truyền thống của nhân dân ta

? Với việc sử dụng biện pháp nghệ thuật

so sánh ngang bằng, hình ảnh so sánh

độc đáo cùng với những tính từ chỉ mức

độ, bài ca dao 1 cho thấy công lao của

cha mẹ đối với con cái nh thế nào?

? Đọc 2 câu ca dao cuối bài và cho biết "cù

lao chính chữ" là gì? - HS nhắc lại phần

chú thích

? 2 câu ca dao cuối muốn nói lên điều

gì?

GV: Với chúng ta còn đang ở lứa tuổi học

trò, bổn phận và trách nhiệm đối với công

lao ấy là gì?

- HS thảo luận trả lời

 Học tốt, ngoan ngoãn, vâng lời cha mẹ,

- Lời của ngời con gái lấy chồng xa quê

đang nói với mẹ

? Ngời con gái nói với mẹ về vấn đề gì?

- Nỗi nhớ mẹ, nhớ nhà da diết

? "Chiều chiều" thuộc từ loại nào? Tác

dụng của nó là gì?

- Là từ láy Chứng tỏ không phải là một

buổi chiều mà là nhiều buổi chiều

Chiều nào cô cũng ra ngõ sau đứng để

trông về quê mẹ

Khuyên chúng ta những kẻ làm conphải có bổn phận vàtrách nhiệm đối vớicha mẹ, với công laotrời biển ấy

-2 Bài ca dao số 2:

- Cô gái buồn, mộtnỗi buồn xót xa, sâulắng, âm thầmkhông biết chia sẻcùng ai

GV: Trong ca dao, thời gian buổi chiều

th-ờng gợi buồn bởi buổi chiều là thời gian

cuối của một ngày, là lúc đoàn tụ mọi

ng-ời trong một gia đình Chim, kiến ăn xa

về tổ, con ngời cũng về tổ ấm gia đình

để sum họp

? Hơn nữa ngời con gái trong thời gian

buổi chiều ấy lại ở trong hoàn cảnh nh

GV: Vào thời điểm chiều chiều thì ngõ

sau càng heo hút hơn gợi đến cảnh cô

đơn của nhân vật

Thân phận ngời phụ nữ trong gia đình

dới xã hội phong kiến luôn phải che giấu

nỗi niềm riêng

? Theo em, cô gái buồn, xót xa vì sao?

- Nỗi buồn tủi của ngời con gái phải xa

cách cha mẹ, không đỡ đần cha mẹ lúc

ốm đau, cơ nhỡ Và cũng có thể là nỗi

đau về cảnh ngộ khi ở nhà chồng bởi tục:

"Cha mẹ đặt đâu con ngồi đó"

? Nhận thấy lời của bài ca dao nh thế

nào?

- Giản dị, mộc mạc nhng đau khổ xót xa

? Nội dung toàn bài ca dao số 2 là gì?

- Bài ca dao là nỗinhớ mẹ, nhớ gia

đình da diết

3 Bài ca dao số 3:

- Nghệ thuật: Sosánh

- Thể thơ: Lục bát gợi

âm điệu buồn manmác, nhớ thơng dadiết

- Bài ca dao diễn tảnỗi nhớ da diết, khônnguôi và sự yêu kính

đối với ông bà - ngờigây

dựng hạnh phúc gia

đình bền vững

4 Bài ca dao số 4:

- Là tiếng hát vềtình cảm anh emruột thịt, thân th-

? Nếu bài ca dao số 1 là tình cảm của

con cái với cha mẹ thì bài ca dao số 3 là

lời của ai? Nói về vấn đề gì?

- Con cháu nói với ông, bà về nỗi nhớ thơng

? Những biện pháp nghệ thuật ấy diễn tả

tình cảm của cô gái nh thế nào? Trong

hoàn cảnh nào?

- "Ngó lên nuộc lạt mái nhà"

? "Ngó lên" thể hiện thái độ gì?

- Thể hiện sự trân trọng, tôn kính

? Bằng sự tôn kính ấy bài ca dao cho thấy

tình cảm của con cháu đối với ông bà nh

thế nào?

? Gọi HS đọc bài ca dao số 4

? Bài cao dao là lời của ai nói với ai?

- Thế hệ đi trớc với con cháu

? Cụ thể bài ca dao là tiếng hát tình cảm

của ai với ai?

? Em hiểu gì về mối quan hệ giữa anh

và em trong bài ca dao?

- Khác với ngời xa bởi cùng chung bác mẹ,

cùng gia đình

GV: Tức là cùng chung cha mẹ sinh ra, cùng

sớng khổ trong một gia đình

? Quan hệ anh em đợc diễn đạt bằng

biện pháp nghệ thuật nào?

ơng

- Tình cảm anh emgắn bó, đoàn kết,thiêng liêng, sâunặng

III- Tổng kết:

1 Nghệ thuật: So

sánh, thể thơ lụcbát, âm điệu tâmtình

2 Nội dung: (Ghi

nhớ SGK/36)