Giáo án cả năm ngữ văn 6

Giáo án cả năm ngữ văn 6_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Tiết 1 : Ngày soạn :18- 8-2012

- Có hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết

- Hiểu được quan niệm của người Việt cổ về nũi giống dân tộc qua truyền thuyết

Con Rồng cháu Tiên.

- Hiểu được những nét chính về nghệ thuật của truyện

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG.

1 Kiến thức

- Khái niệm thể loại truyền thuyết

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạnđầu

- Bóng dáng lịch sử thời kỳ dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dân gian thời kỳ dựng nước

2 Kỹ năng:

- Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết

- Nhận ra những sự việc chính của truyện

- Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kỳ ảo tiêu biểu trong truyện

3 Thái độ: Yêu quý truyện dân gian VN

III CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: + Soạn bài

+ Sưu tầm tranh ảnh liên quan đến bài học

2 Học sinh: + Soạn bài

+ Sưu tầm những bức tranh đẹp, kì ảo về về lạc Long Quân và Âu cơcùng 100 người con chia tay lên rừng xuống biển

+ Sưu tầm tranh ảnh về Đền Hùng hoặc vùng đất Phong Châu

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ôn định tổ chức :

2 Kiểm tra bài cũ:? Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở và dụng cụ học tập bộ môn

3 Bài mới: Ngay từ những ngày đầu tiên cắp sách đến trường chúng ta đều đượchọc và ghi nhớ câu ca dao:

Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

Nhắc đến giống nòi mỗi người Việt Nam của mình đều rất tự hào về nguồn gốc cao quícủa mình - nguồn gốc Tiên, Rồng, con Lạc cháu Hồng Vậy tại sao muôn triệu ngườiViệt Nam từ miền ngược đến miền xuôi, từ miền biển đến rừng núi lại cùng có chungmột nguồn gốc như vậy Truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên mà chúng ta tìm hiểu hômnay sẽ giúp các em hiểu rõ về điều đó

HĐ1:Tỡm hiểu chung về văn bản

- GV hướng dẫn cách đọc- đọc mẫu- gọi HS

đọc

- Nhận xét cách đọc của HS

- Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu?

? Theo em trruyện có thể chia làm mấy

phần? Nội dung của từng phần?

- Đọc kĩ phần chú thích * và nêu hiểu biết

của em về truyền thuyết?

? Em hãy giải nghĩa các từ: ngư tinh, mộc

tinh, hồ tinh và tập quán?

HĐ2: Tìm hiểu văn bản

* Gọi HS đọc đoạn 1

? LLQ và Âu cơ được giới thiệu như thế

nào? (Nguồn gốc, hình dáng, tài năng)

? Tại sao tác giả dân gian không tưởng

tượng LLQ và Âu cơ có nguồn gốc từ các

loài khác mà tưởng tượng LLQ nòi rồng,

Âu Cơ dòng dõi tiên? Điều đó có ý nghĩa

gì?

* GV bình: Việc tưởng tượng LLQ và Âu

Cơ dòng dõi Tiên - Rồng mang ý nghĩa thật

sâu sắc Bởi rồng là 1 trong bốn con vật

thuộc nhóm linh mà nhân dân ta tôn sùng

và thờ cúng Còn nói đến Tiên là nói đến vẻ

đẹp toàn mĩ không gì sánh được Tưởng

tượng LLQ nòi Rồng, Âu Cơ nòi Tiên phải

chăng tác giả dân gian muốn ca ngợi nguồn

gốc cao quí và hơn thế nữa muốn thần kì

hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi

của dân tộc VN ta.? Vậy qua các chi tiết

trên, em thấy hình tượng LLQ và Âu Cơ

I Tìm hiểu chung :

1 Đọc và kể:

- Đọc rõ ràng, rành mạch, nhấn giọng ởnhững chi tiết kì lạ phi thường

3 Khái niệm truyền thuyết:

- Truyện dân gian truyền miệng kể về cácnhân vật, sự kiện có liên quan đến lịch sửthời quá khứ

- Thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo

- Thể hiện thái độ, cách đánh giá củanhân dân đối với các sự kiện và nhân vật

LS

II Tìm hiểu chi tiết

1 Giới thiệu Lạc Long Quân - Âu cơ:

Lạc Long Quân

Rồng -Hình dáng: mìnhrồng ở dưới nước-Tài năng:cónhiều phép lạ,giúp dân diệt trừyêu quái

Âu Cơ

- Nguồn gốc:Tiên

- Xinh đẹptuyệt trần

- Dạy dân cácphong tục, lễnghi

 Đẹp kì lạ, lớn lao với nguồn gốc vô

cùng cao quí.

2 Âu Cơ sinh nở kỳ lạ và hai người chia

hiện lên như thế nào?

? Âu Cơ sinh nở có gì kì lạ? Chi tiết này có

ý nghĩa gì?

* GV bình: Chi tiết lạ mang tính chất hoang

đường nhưng rất thú vị và giàu ý nghĩa Nó

bắt nguồn từ thực tế rồng, rắn đều đẻ trứng

Tiên (chim) cũng đẻ trứng Tất cả mọi

người VN chúng ta đều sinh ra từ trong

cùng một bọc trứng (đồng bào) của mẹ Âu

Cơ DTVN chúng ta vốn khoẻ mạnh, cường

tráng, đẹp đẽ, phát triển nhanh

? Em hãy quan sát bức tranh trong SGK và

cho biết tranh minh hoạ cảnh gì?

? Lạc Long Quân và Âu Cơ chia con như

thế nào? Việc chia tay thể hiện ý nguyện gì?

? Bằng sự hiểu biết của em về LS chống

ngoại xâm và công cuộc xây dựng đất nước,

em thấy lời căn dặn của thần sau này có

được con cháu thực hiện không?

* GV bình: LS mấy ngàn năm dựng nước

và giữ nước của dân tộc ta đã chứng minh

hùng hồn điều đó Mỗi khi TQ bị lâm nguy,

ND ta bất kể trẻ, già, trai, gái từ miền

ngược đến miền xuôi, từ miền biển đến

miền rừng núi xa xôi đồng lòng kề vai sát

cánh đứng dậy diết kẻ thù Khi nhân dân

một vùng gặp thiên tai địch hoạ, cả nước

đều đau xót, nhường cơm xẻ áo, để giúp đỡ

vượt qua hoạn nạn và ngày nay, mỗi chúng

ta ngồi đây cũng đã, đang và sẽ tiếp tục

thực hiện lời căn dặn của Long Quân xưa

kia bằng những việc làm thiết thực

? Trong tuyện dân gian thường có chi tiết

tưởng tượng kì ảo Em hiểu thế nào là chi

tiết tưởng tượng kì ảo?

con

a Âu Cơ sinh nở kì lạ:

- Sinh bọc trăm trứng, nở trăm ngườicon trai, đẹp đẽ, khôi ngô, không cần búmớm, lớn nhanh như thổi

 Chi tiết tưởng tượng sáng tạo diệu kìnhấn mạnh sự gắn bó keo sơn, thể hiện ýnguyện đoàn kết giữa các cộng đồngngười Việt

b Âu Cơ và Lạc Long Quân chia con:

- 50 người con theo cha xuống biển;

- 50 Người con theo mẹ lên núi

 Cuộc chia tay phản ánh nhu cầu pháttriển DT: làm ăn, mở rộng và giữ vữngđất đai Thể hiện ý nguyện đoàn kết,thống nhất DT Mọi người ở mọi vùngđất nước đều có chung một nguồn gốc, ýchí và sức mạnh

* Ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng kì ảo:

- Chi tiết tưởng tượng kì ảo là chi tiếtkhông có thật được dân gian sáng tạo ranhằm mục đích nhất định

? Trong truyện này, chi tiết nói về LLQ và

Âu Cơ; việc Âu Cơ sinh nở kì lạ là những

chi tiết tưởng tượng kì ảo Vai trò của nó

trong truyện này như thế nào?

* Gọi HS đọc đoạn cuối

? Em hãy cho biết, truyện kết thúc bằng

những sự việc nào? Việc kết thúc như vậy

có ý nghĩa gì?

? Vậy theo em, cốt lõi sự thật LS trong

truyện là ở chỗ nào?

* GV: Là mười mấy đời vua Hùng trị vì.

Khẳng định sự thật trên đó là lăng tưởng

niệm các vua Hùng mà tại đây hàng năm

vẫn diễn ra lễ hội rất lớn - lễ hội đền Hùng

Lễ hội đó đã trở thành một ngày quốc giỗ

của cả dân tộc

- Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng

ba

? Em hãy cho biết đền Hùng nằm ở tỉnh nào

trên đất nước ta?

HĐ 3: Tổng kết nghệ thuật và nội dung bài

học.

? Trong truyện tác giả dân gian đã sử dụng

nghệ thuật nào?

? Truyện thể hiện nội dung gì?

- Khái quát hoá bằng sơ đồ tư duy

- Tô tính đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp

đẽ của các nhân vật, sự kiện

- Thần kì, linh thiêng hoá nguồn gốcgiống nòi, dân tộc để chúng ta thêm tựhào, tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc

- Giải thích nguồn gốc của người VN

là con Rồng, cháu Tiên

 Cách kết thúc muốn khẳng địnhnguồn gốc con Rồng, cháu Tiên là cóthật

- Kinh và Ba Na là anh em

- Quả trứng to nở ra con người (mường)

- Quả bầu mẹ (khơ me)

* Củng cố : - Ý nghĩa truyện con Rồng cháu Tiên

- Hs kể tóm tắt truyên Con Rồng cháu Tiên

* Hướng dẫn học ở nhà

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Đọc kĩ phần đọc thêm

- Soạn bài: Bánh chưng, bánh giầy

- Tìm các tư liệu kể về các dân tộc khác hoặc trên thế giới về việc làm bánhhoặc quà dâng vua

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết

- Cốt lừi lịch sử thời kỳ dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc nhóm truyền thuyết thời kỳ Hùng Vương

- Cách giải thích của người Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao

động, đề cao nghề nông – một nét đẹp văn hoá của người Việt,

2 Kỹ năng:

- Đọc hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết

- Nhận ra những sự việc chính trong truyện

3 Thái độ: Yêu quý truyện dân gian

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: - Đọc sách giáo viên và sách bài soạn Soạn bài

- Sưu tầm tranh ảnh về cảnh nhân dân ta gói bánh chưng, bánh giầy.

2 Học sinh: + Soạn bài, học bài cũ

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ:? Em hiểu thế nào truyền thuyết? Tại sao nói truyện Con Rồng, cháu Tiên là truyện truyền thuyết?

? Nêu ý nghĩa của truyền thuyết "Con Rồng, cháu Tiên"? Trong truyện em thích nhất

chi tiết nào? Vì sao em thích?

3 Bài mới:

HĐ1: Giới thiệu bài

Hàng năm cứ mỗi khi tết đến, xuân về, nhân dân ta - con cháu của vua Hùng từ miền ngược đến miền xuôi, vùng rừng núi cũng như vùng biển lại nô nức, hồ hởi chở lá dong

xay gạo, gói bánh Quang cảnh ấy làm sống lại truyền thuyết "Bánh chưng, bánh giầy".

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chung

? Ý định của vua ra sao?(quan điểm của

vua về việc chọn người nối ngôi)

I.Tìm hiểu chung:

- Vua cha chọn bánh của lang Liêu để tếtrời đất cùng Tiên Vương và nhường ngôicho chàng

- Từ đó nước ta có tục làm bánh chưng,bánh giầy vào ngày tết

c Còn lại ->Kết quả cuộc thi

II Đọc- hiểu chi tiết

1 Vua Hùng chọn người nối ngô i

- Hoàn cảnh: giặc ngoài đã yên, đất nướcthái bình, ND no ấm, vua đã già muốntruyền ngôi cho con

- Ý của vua: người nối ngôi vua phải nốiđược chí vua, không nhất thiết là contrưởng

? Vua đã chọn người nối ngôi bằng hình

thức nào?

? Điều kiện và hình thức truyền ngôi có

gì đổi mới và tiến bộ so với đương thời?

* GV: Trong truyện dân gian giải đố

là1 trong những loại thử thách khó khăn

đối với nhân vật, không hoàn toàn theo

lệ truyền ngôi từ các đời trước: chỉ

truyền cho con trưởng Vua chú trọng

tài chí hơn trưởng thứ-> Đây là một vị

vua anh minh

? Để làm vừa ý vua, các Lang đã làm

gì?

? Tâm trạng Lang Liêu ra sao ?

? Vì sao chỉ có Lang Liêu được thần

báo mộng?

- Các nhân vật mồ côi, bất hạnh thường

được thần, bụt hiện lên giúp đỡ mỗi khi

bế tắc

? Vì sao thần chỉ mách bảo mà không

làm giúp lễ vật cho Lang Liêu?

? Lang Liêu đã làm gì ?

? Kết quả cuộc thi tài giữa các ông Lang

như thế nào?

? Vì sao hai thứ bánh của lang Liêu

được vua chọn để tế Trời, Đất, Tiên

Vương và Lang Liêu được chọn để nối

ngôi vua?

Hoạt động 4: Khái quát toàn bộTP

- Hình thức: Thi tài

2 Cuộc thi tài giữa các Lang:

- Các Lang thi nhau làm cỗ thật hậu, thậtngon

3 Kết quả cuộc thi

- Lang Liêu được chọn làm người nốingôi Vì chàng là người có tài, có đức vàhiếu thảo

- Hai thứ bánh của Lang Liêu vừa có ýnghĩa thực tế: quí hạt gạo, trọng nghề nông(là nghề gốc của đất nước làm cho NDđược no ấm) vừa có ý nghĩa sâu xa: Đềcao sự thờ kính Trời, Đất và tổ tiên củanhân dân ta

- Hai thứ bánh hợp ý vua chứng tỏ tài đứccủa con người có thể nối chí vua Đem cáiquí nhất của trời đất của ruộng đồng dochính tay mình làm ra mà tiến cúng TiênVương, dâng lên vua thì đúng là con ngườitài năng, thông minh, hiếu thảo

III Tổng kết

1 Nghệ thuật :

- Sử dụng nghệ thuật tiêu biểu cho truyện

? Câu chuyện có ý nghĩa ntn ?

? Chỉ ra và phân tích một số chi tiết

trong truyện mà em thích nhất

* Gợi ý :

- Lang Liêu được thần báo mộng: đây là

chi tiết thần kì làm tăng sức hấp dẫn của

truyện, nêu lên giá trị của hạt gạo ở một

đất nước mà cư dân sống bằng nghề

nông, thể hiện cái đáng quí, cái đáng

trân trọng của sản phẩm do con người

làm ra

- Lời của vua nói về hai loại bánh: đây

là cách "đọc", cách "thưởng thức" nhận

xét về văn hoá Những cái bình thường,

giản dị song lại nhiều ý nghĩa sâu sắc đó

cũng chính là ý nghiã tư tưởng, tình

cảm của nhân dân về hai loại bánh và

- Đề cao nghề nông trồng lúa nước

- Quan niệm duy vật thô sơ về Trời, Đất

- Ước mơ vua sáng, tôi hiền, đất nướcthái bình, nhân dân no ấm

* Củng cố : - Ý nghĩa truyện Bánh Chưng bánh Giầy?

- Nhắc lại nội dung kiến thức cơ bản

* Hướng dẫn về nhà : - Học bài, thuộc ghi nhớ

- Soạn bài: Từ và cấu tạo từ tiếng Việt

*Rút kinh nghiệm:

- Nắm chắc định nghĩa về từ, cấu tạo của từ.

- Biết phân biệt các kiểu cấu tạo từ

Lưu ý: Học sinh đó học về cấu tạo từ ở Tiểu học

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Định nghĩa về từ, từ đơn, từ phức, các loại từ phức

- Đơn vị cấu tạo từ tiếng Việt

2 Kỹ năng:

- Nhận diện, phân biệt được:

+ Từ và tiếng+ Từ đơn và từ phức+ Từ ghép và từ láy

- Phân tích cấu tạo của từ

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Đọc sách giáo viên và sách bài soạn.Soạn bài

- Bảng phụ viết VD và bài tập

2 Học sinh: + Soạn bài

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức

2 KTBC: Kiểm tra việc chuẩn bị bài

3 Bài mới: Ở tiểu học, các em đã đựoc học về tiếng và từ Tiết học này chúng ta

sẽ tìm hiểu sâu thêm về cấu tạo của từ tiếng Việt để giúp các em sử dụng thuần thục

từ tiếng Việt

HĐ1: Hình thành khái niệm về từ

* GV treo bảng phụ đã viết VD

? Trước mỗi gạch chéo là 1 từ, em hãy

cho biết câu văn trên có mấy từ ? Và có

bao nhiêu tiếng( mỗi một con chữ là một

2 Nhận xét:

- VD trên có 9 từ, 12 tiếng.Có từ chỉ

có một tiếng, có từ 2 tiếng

- Tiếng dùng để tạo từ

có tác dụng gì?(tạo ra câu có ý nghĩa)

? Từ dùng để làm gì?

? Khi nào một tiếng có thể coi là một từ?

? Từ nhận xét trên em hãy rút ra khái

? Dựa vào kiến thức đã học ở tiểu học em

hãy điền các từ vào bảng phân loại?

* HS lần lượt lên bảng điền vào bảng

phân loại

? Qua việc lập bảng, em hãy nhận xét, từ

đơn và từ phức có gì khác nhau?

? Cấu tạo của từ láy và từ nghép có gì

giống và khác nhau? cho VD

? Thế nào là từ đơn, từ phức? Từ phức có

mấy loại, đó là những loại nào?

* HS đọc ghi nhớ

* Qua bài học ta có thể dựng thành sơ

đồ cấu tạo từ ( sơ đồ tư duy)

- Từ dùng để tạo câu

- Khi một tiếng có thể tạo câu, tiếng

ấy trở thành một từ

 Từ là đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhấtdùng để đặt câu

VD: Làng ta/ phong cảnh/ hữu tỡnh,Dân cư/ đông đúc/ như/ hỡnh/ con/ long/

* Điền vào bảng phân loại:

- Cột từ đơn: từ, đấy, nước, ta, chămnghề, và, có, tục, ngày , tết, làm

- Cột từ ghép: chăn nuôi, bánh chưng,bánh giày

- Cột từ láy: trồng trọt

2 Nhận xét :  Từ đơn là từ chỉ gồm có một tiếng  Từ phức gồm có 2 tiếng trở lên+ Giống: đều do hai hoặc nhiều tiếng tạothành

HĐ3: III Luyện tập

Bài 1:

a Từ nguồn gốc, con cháu thuộc kiểu từ ghép.

b Từ đồng nghĩa với từ nguồn gốc: Cội nguồn, gốc gác

c Từ ghép chỉ qua hệ thân thuộc: cậu mợ, cô dì, chú cháu, anh em

Bài 2: Các khả năng sắp xếp:

- Theo giới tính: Ông bà, cha mẹ, anh chị, cậu mợ

- Theo thứ bậc: Bác cháu, chị em, dì cháu, cha anh

Bài 3:

- Nêu cách chế biến bánh: bánh rán, bánh nướng, bánh hấp, bánh nhúng

- Nêu tên chất liệu làm bánh: bánh nếp, bánh tẻ, bánh gai, bánh tôm, bánh khúc, bánh khoai

B5 :Thi tìm nhanh các từ láy

* GV cho đại diện các tổ lên tìm

Bài 5: - Tả tiếng cười: khúc khích, sằng sặc, hô hố, ha hả, hềnh hệch

- Tả tiếng nói: khàn khàn, lè nhè, thỏ thẻ, léo nhéo, sang sảng, thé thé

- Tả dáng điệu: Lừ đừ, lả lướt, nghênh ngang, ngông nghênh, thướt tha

* Củng cố: Nhắc lại nội dung kiến thức cơ bản

* Hướng dẫn về nhà : Học bài, thuộc ghi nhớ

- Soạn: Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt

* Rút kinh nghiệm:

Tiết 4 Ngày soạn :19-8-2012

GIAO TIẾP,VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Bước đầu biết về giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt

- Nắm được mục đích giao tiếp, kiểu văn bản và phương thức biểu đạt

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Sơ giản về hoạt động truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng, tỡnh cảm bằng phương tiện

ngôn từ: giao tiếp, văn bản, phương thức biểu đạt, kiểu văn bản

- Sự chi phối của mục đích giao tiếp trong việc lựa chọn phương thức biểu đạt để tạo lập văn bản.

- Các kiểu văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm, lập luận, thuyết minh và hành chính công vụ

2 Kỹ năng:

- Bước đầu nhận biết về việc lựa chọn phương thức biểu đạt phù hợp với mục đíchgiao tiếp

- Nhận ra kiểu văn bản ở một văn bản cho trước căn cứ vào phương thức biểu đạt

- Nhận ra tác dụng của việc lựa chọn phương thức biểu đạt ở một đoạn văn bản cụthể

III CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: + Soạn bài sách giáo viên và sách bài soạn Bảng phụ

2 Học sinh: + Soạn bài

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

Hoạt động 2: Hình thành khái niệm giao

tiếp văn bản và phương thức biểu đạt

? Trong đời sống khi có một tư tưởng,

tỡnh cảm, nguyện vọng cần biểu đạt

cho mọi người biết em làm gỡ?

? Khi muốn biểu đạt một cách đầy đủ,

trọn vẹn cho người khác hiểu em làm thế

nào?

* GV: Các em nói và viết như vậy là các

em đã dùng phương tiện ngôn từ để biểu

đạt điều mình muốn nói Nhờ phương

tiện ngôn từ mà mọi người hiểu được

điều em muốn nói -> giao tiếp

- Quan sát bài ca dao trong SGK (c)

? Bài CD được sáng tác để làm gỡ?

? Hai câu liên kết với nhau NTN?

? í nghĩa của bài CD có rừ ràng không?

? Bài CD có thể coi là một VB không?

Vỡ sao?

I.Tìm hiểu chung về văn bản vàphương thưc biểu đạt:

1 Văn bản và mục đích giao tiếp:

a, Phải dùng ngôn từ để nói hoặcviết

b, Suy nghĩ kỹ, soạn thảo thành VB

c,

- Khuyên chúng ta phải có lậptrường kiên định trong công việc

- Theo luật thơ lục bát: Gieo vần ên ởtiếng 6 câu sáu và tiếng 6 câu tám

- Rừ ràng, trọn vẹn

-> Bài ca dao là một văn bản: nó cóchủ đề thống nhất, có liên kết mạchlạc và diễn đạt một ý trọn vẹn

? Cho biết lời phát biểu của thầy cô hiệu

trưởng trong buổi lễ khai giảng năm học

có phải là là văn bản không? Vì sao?

? Bức thư em viết cho bạn có phải là văn

bản không? Vì sao?

? Trên cơ sở những điều vừa tìm hiểu, em

hiểu thế nào là giao tiếp?

? Vậy em hiểu thế nào là văn bản?

Hs đọc ghi nhớ

- GV treo bảng phụ

- GV giới thiệu 6 kiểu văn bản và phương

thức biếu đạt

- Lấy VD cho từng kiểu văn bản?

d- Lời phát biểu của thầy cô hiệutrưởng-> - Đây là một văn bản vì đó

là chuỗi lời nói có chủ đề, có sự liênkết về nội dung: báo cáo thành tíchnăm học trước, phương hướng nămhọc mới

đ- Bức thư: Là một văn bản vì có chủ

đề, có nội dung thống nhất tạo sự liênkết -> đó là dạng văn bản viết

e- Tất cả đều là VBVD: Thông báo, đề nghị

* Giao tiếp:

- Giao tiếp là một hoạt động truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng, tình cảm bằng phương tiện ngôn từ

* Văn bản: là một chuỗi lời nói miệng hay bài viết có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc, vận dụng phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích giao tiếp

* Ghi nhớ: T17/sgk

2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt:

TT Kiểu VB , ptbđ Mục đích giao tiếp Ví dụ

1 Tự sự Trình bày diễn biến sự việc Truyện: Con .tiên,bánh chưng giày

2 Miêu tả Tái hiện trạng thái sự vật, conngười Tả con đường làng

3 Biểu cảm Bày tỏ tình cảm, cảm xúc T/c với quê hương

4 Nghị luận Bàn luận: Nêu ý kiến đánh giá Môi trường, dân số

5 Thuyết minh Giới thiệu đặc điểm, tính chất,phương pháp. thuyết minh thínghiệm, tà áo dài VN

6 Hành chínhcông vụ

Trình bày ý mới quyết định thểhiện, quyền hạn trách nhiệm giữangười và người

Đơn từ, báo cáo,thông báo, giấy mời

? Thế nào là giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt?

* Ghi nhớ : ( sgk- 17)

Hoạt động 3: III Luyện tập:

1 Các đoạn văn, thơ thuộc phương thức biểu đạt nào?

a - Tự sự c - Nghị luận

d - Biểu cảm

b - Miêu tả đ - Thuyết minh

2 Truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên thuộc kiểu văn bản tự sự vì: các sự việc trongtruyện được kể kế tiếp nhau, sự việc này nối tiếp sự việc kia nhằm nêu bật nội dung, ýnghĩa

* Củng cố : - Văn bản là gì ?

- Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt ?

* Hướng dẫn học ở nhà:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Đọc- hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại

- Thực hiện thao tác phân tích một vài chi tiết kì ảo trong văn bản

- Nắm bắt TP thông qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian

3 Thái độ: Yêu quý và biết ơn những người có công với đất nước

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

2 Học sinh: + Soạn bài, trả lời các câu hỏi trong SGK

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức

2 KTBC:

? Kể tóm tắt tryền thuyết Bánh chưng, bánh giầy? Qua truyền thuyết ấy nhân dân ta

mơ ước điều gì?

3 Bài mới:

HĐ1: Khởi động

Chủ đề đánh giặc cứu nước là chủ đề lớn, cơ bản, xuyên suốt LS văn học VN nóichung, văn học dân gian VN nói riêng Thánh Gióng là truyện dân gian thể hiện rất tiêubiểu và độc đáo chủ đề này Đây là một câu chuyện hay và hấp dẫn, lôi cuốn biết bao

thế hệ người VN Điều gì đã làm nên sức hấp dẫn, lôi cuốn của câu chuyện như vậy?

Hi vọng rằng bài học hôm nay cô trò chúng ta sẽ giải đáp được thắc mắc đó

HĐ2: Tìm hiểu chung về văn bản

- GV nêu yêu cầu đọc

Hoạt động 3: Tìm chi tiết về VB

? Phần mở đầu truyện ứng với sự việc

nào?

? Thánh Gióng ra đời như thế nào?

? Khi ra đời, Gióng là người ntn ?

? Em hiểu thế nào về câu nói của TG?

? Em có nhận xét gỡ về chi tiết này?

I Tìm hiểu chung:

1 Đọc:

2 Kể tóm tắt: Những sự việc chính:

- Sự ra đời của Thánh Gióng

- Thánh Gióng biết nói và nhận tráchnhiệm đánh giặc

- Thánh Gióng lớn nhanh như thổi

- Thánh Gióng vươn vai thành tráng sĩcưỡi ngựa sắt đi đánh giặc và giànhchiến thắng

- Vua phong TG là Phù Đổng ThiênVương và những dấu tích còn lại củaThánh Gióng

3 Chú thích: sgk

II Tìm hiểu chi tiết :

1 Sự ra đời của Thánh Gióng:

- Bà mẹ ướm chân vào vết chân lạ -> thụthai 12 tháng mới sinh

- Cậu bé lên 3 không nói, không cười,không biết đi;

 Xuất thân bình dị nhưng rất khác

thường, kì lạ.

2 Thánh Gióng lớn lên và ra trận đánh giặc:

* Khi nghe tiếng sứ giả kêu gọi ngườitài giỏi đánh giặc cứu nước " mẹ ra mời

sứ giả vào cho con thưa chuyện"

- Lời nói rừ ràng, cứng cỏi

-> Tiếng nói đầu tiên của Thánh Gióng làtiếng nói đòi đánh giặc, tiếng nói yêunước => Khi có giặc ngoại xâm thỡ tất cảmọi người đều phải đáp ứng lời kêu gọicủa tổ quốc

* Củng cố bài: ? Kể tóm tắt truyện TG?

* Hướng dẫn học ở nhà: Tập kể chuyện, học bài cũ, soạn phần cũn lại

* Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 25-8-2012

Ngày dạy: Lớp:6A

- Đọc- hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại

- Thực hiện thao tác phân tích một vài chi tiết kì ảo trong văn bản

- Nắm bắt TP thông qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian

3 Thái độ: Yêu quý và biết ơn những người có công với đất nước

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

2 Học sinh: + Soạn bài, trả lời các câu hỏi trong SGK

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức

2 KTBC: ? Sự ra đời của TG có gỡ khác thường?

3 Bài mới:

HĐ1 :Hướng dẫn h/s tỡm hiểu tiếp

? Sau khi gặp sứ giả TG thay đổi NTN?

* Sau khi gặp sứ giả:

- Gióng ăn nhiều,cả làng cùng góp gạonuôi Gióng-> lớn nhanh như thổi, vươnvai thành tráng sĩ:

+ Đáp ứng nhiệm vụ cứu nước

+ Là tượng đài bất hủ về sự trưởngthành vượt bậc, về hùng khí, tinh thầncủa dân tộc trước nạn ngoại xâm

+Thể hiện sức sống mónh liệt của DT

? Chi tiết bà con ai cũng vui lòng góp gạo

nuôi Gióng có ý nghĩa gì?

- Gióng không hề xa lạ với nhân dân

Gióng đâu chỉ là con của một bà mẹ mà

là con của cả làng, của nhân dân

* GV: Ngày nay ở làng Gióng người ta

vẫn tổ chức cuộc thi nấu cơm, hái cà nuôi

Gióng Đây là hình thức tái hiện quá khứ

? Câu chuyện kết thúc bằng sự việc gì?

? Vì sao tan giặc Gióng không về triều để

nhận tước lộc mà lại bay về trời?

? Theo em, truyện TG liên quan đến sự

thật LS nào?

? Hóy chỉ ra những chi tiết tưởng tượng

kỡ ảo trong truyện?

mỗi khi gặp khó khăn và tinh tương thântương ái trong lúc khó khăn

- Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng:+ Gióng lớn lên bằng thức ăn, đồ mặccủa nhân dân, được nuôi dưỡng bằngnhững cái bình thường, giản dị, Gióng làcon của nhân dân

+ ND rất yêu nước, ai cũng mongGióng ra trận đánh giặc cứu nước

+ Sức mạnh của Gióng là sức mạnh củatoàn dân

*Thánh Gióng ra trận đánh giặc:

- Cần vũ khí

- Gióng đánh giặc không những bằng vũkhí mà bằng cả cỏ cây của đất nước,bằng những gì có thể giết được giặc

- Tinh thần: Quyết chiến, quyết thắng,

xông thẳng vào giặc mà đánh

- Giặc nhanh chúng tan ró

3 Thánh Gióng bay về trời:

- Đây là sự ra đi thật kì lạ mà cùng thậtcao quí, chứng tỏ Gióng không màngdanh lợi, đồng thời cho chúng ta thấy thái

độ của nhân dân ta đối với người anhhùng đánh giặc cứu nước ND yêu mến,trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh củangười anh hùng nên đã để Gióng về vớicõi vô biên, bất tử Bay lên trời Gióng lànon nước, là đất trời, là biểu tượng củangười dân Văn Lang

* Cơ sở lịch sử của truyện:

- Cuộc chiến tranh tự vệ ngày càng ác liệtđòi hỏi phải huy động sức mạnh của cảcộng đồng

- Số lượng và kiểu loại vũ khí của ngườiViệt cổ tăng lên từ giai đoạn PhùngNguyên đến Đông Sơn

4, Chi tiết tưởng tượng kỡ ảo:

- Bà mẹ thụ thai

- Tuổi thơ của Gióng, lời nói của Gióng

- Những thay đổi của Gióng

- Ngựa sắt phun lửa, Gióng bay về trời.-> Mong muốn có người tài giỏi giết giặc

? Những chi tiết này có ý nghió NTN?

? Hình tượng TG trong truyện có ý nghĩa

với hình ảnh tráng sĩ Gióng cùng ngựa

sắt thu nhỏ dần trở thành em bé cưỡi trâu

trở về làng mát rượi bóng tre

? Em hãy so sánh và nêu nhận xét về 2

cách kết thúc ấy?

? Tại sao hội thi thể thao trong nhà

trường lại mang tên “Hội khỏe Phù

Đổng”?

cứu nước Thể hiện tinh thần đoàn kếtchống giặc ngoại xâm của DT

*

Ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng:

- Là hình tượng tiêu biểu, rực rỡ củangười anh hùng diệt giặc cứu nước

- Là người anh hùng mang trong mìnhsức mạnh cộng đồng trong buổi đầu dựngnước Đồng thời p/a ớc mơ chiến thắnggiặc ngoại xâm của DT

* Ghi nhớ ( sgk )

VI Luyện tập: Sgk-T/23:

1 Hình ảnh Thánh Gióng bay về trời phùhợp với sự ra đời thần kì của nhânvật :Gióng là thần được trời cử xuốnggiúp vua Hùng đuổi giặc ,xong việcGióng lại trở về trời

- Hình ảnh Gióng trong phần kết thúc bộphim của Tô Hoài nêu bật ý nghĩa tượngtrưng của nhân vật : Khi đất nước có giặc

mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt, nằm

mơ thành Phù Đổng vụt lớn lên để đánhđuổi giặc Ân.Khi đất nước thanh bình các

* Củng cố bài : ?Ý nghĩa hình tượng Thánh Gióng

* Hướng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ.Hoàn thiện bài tập

- Sưu tầm một số đoạn thơ, văn nói về Thánh Gióng

- Vẽ tranh Gióng theo tưởng tượng của em

- Chuẩn bị bài: Từ mượn

- Tư liệu: Cây xuân núi vẽ phủ mây ngàn

Muôn toả ngàn hồng rạng thế gian

Ngựa sắt về trời tên tạc mãi

Anh hùng một thuở với thế gian

(Ngô Chi Lan - thời Lê)

Đảng ta vĩ đại thật Một ví dụ: Trong LS ta có ghi truyện vị anh hùng dân tộc làThánh Gióng đã dùng gốc tre đuổi giặc Ân Trong những ngày đầu kháng chiến,Đảng ta đã lãnh đạo hàng nghìn, vạn anh hùng noi gương Thánh Gióng dùng gậy tầmvông đấu tranh với thực dân Pháp

- Hiểu được thế nào là từ mượn

- Biết cách sử dụng từ mượn trong nói và viết phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Khái niệm từ mượn

- Nguồn gốc của từ mượn trong tiếng Việt

- Nguyên tắc từ mượn trong tiếng Việt

- Vai trũ của từ mượn trng hoạt động giao tiếp và tạo lập văn bản

2 Kỹ năng:

- Nhận biết được các từ mượn trong văn bản

- Xác định đúng nguồn gốc của các từ mượn

- Viết đúng những từ mượn

- Sử dụng từ điển để hiểu nghĩa từ mượn

- Sử dụng từ mượn trong nói và viết

3 Thái độ: Nghiêm túc trong học tập Giữ gỡn sự trong sáng của tiếng việt.III CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: + Nghiên cứu tài liệu, đọc sách giáo viên, soạn bài + Bảng phụ viết VD và bài tập

2 Học sinh: Soạn bài

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức

2 KTBC: Phân biệt từ đơn và từ phức? Lấy VD?

3 Bài mới:

HĐ1: Khởi động

Tiếng Việt của chúng ta vô cùng phong phú ngoài những từ thuần Việt, ông

cha ta còn mượn một số từ của nước ngoài để làm giàu thêm ngôn ngữ của ta Vậy từmượn là những từ như thế nào? Khi mượn từ, ta phải tuân thủ những nguyên tắc gì?

Bài từ mựơn hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ điều đó.

Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm từ thuần

Việt và từ mượn

- GV treo bảng phụ đã viết VD

? Dựa vào chú thích sau văn bản Thánh

Gióng, em hãy giải thích nghĩa của từ

trượng; tráng sĩ?

? Theo em, từ trượng, tráng sĩ có nguồn

gốc từ đâu?

? Trong Tiếng Việt ta, có các từ khác thay

thế cho nó đúng nghĩa thích hợp không?

? Qua phần tìm hiểu trên, em hiểu thế nào

là từ mượn? Từ thuần Việt?

? Hãy tìm từ ghép Hán Việt có yếu tố sĩ

đứng sau?

? Trong các từ đó, từ nào được mượn từ

tiếng Hán? Những từ nào được mượn của

tiếng nước khác?

? Em có nhận xét gì về hình thức chữ viết

của các từ mượn?

? Vậy theo em, chúng ta thường mượn

tiếng của nước nào?

? Thế nào là từ thuần Việt? Từ mượn?

- Trượng: đơn vị đo độ dài = 10

thước TQ cổ tức 3,33m.( ở đây hiểu làrất cao.)

- Tráng sĩ: người có sức lực cường

tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việclớn

2 Hai từ này không phải là từ do ôngcha ta sáng tạo ra mà là từ đi mượn ởnước ngoài( Tiếng Hán- Trung Quốc)

Từ thuần Việt là từ do nhân dânsáng tạo ra

Từ mượn là từ vay mượn từ củatiếng nước ngoài để biểu thị những sựvật, hiện tượng, đặc điểm… mà tiếngViệt chưa có từ thích hợp để biểu thị

- Từ có nguồn gốc Ấn, Âu( được Việt

hoá ở mức cao): ti vi, xà phòng, mít tinh, ga, bơm…ra-đi-ô, in-tơ-nét.( từ

chưa được Việt hoá hoàn toàn)

in-tơ Những từ đượcViệt hoá cao hơn viết

như chữ Việt: ti vi, xà phòng, mít tinh,

 Mượn từ tiếng Hán, Anh, Nga…

* Ghi nhớ 1: ( SGK/25)

II Nguyên tắc mượn từ:

Hoạt động 3: HS hiểu nguyên tắc mượn

từ

* HS đọc phần trích ý kiến của Bác Hồ

? Qua ý kiến của Bác Hồ, em hiểu việc

mượn từ có tác dụng gì?

? Nếu mượn từ tuỳ tiện có được không?

? Em hãy rút ra kết luận về nguyên tắc

mượn từ?

* BT:

- Mặt tích cực: làm giàu ngôn ngữdân tộc

- Mặt tiêu cực: làm cho ngôn ngữ dântộc bị pha tạp.Nếu lạm dụng sẽ làmcho ngôn ngữ dân tộc kém trong sáng

 Không mượn từ một cách tuỳ tiện,

phải bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt.

* Ghi nhớ 2: SGK -tr /25

Hoạt động 4: III Luyện tập:

Bài 1 Ghi lại các từ mượn

a Mượn từ Hán Việt: vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ

b Mượn từ Hán Việt: Gia nhân

c Mượn từ Anh: pốp, Mai-cơn giắc-xơn, in-tơ-nét.

Bài 2: Xác định nghĩa của từng tiếng tạo thành từ Hán Việt

- Khán giả: người xem- Khán: xem; giả: người

- Thính giả: người nghe- Thính: nghe; giả: người

- Độc giả: người đọc- Độc: đọc, giả: người

- Yếu điểm: điểm quan trọng- yếu: quan trọng; điểm: chỗ

- Yếu lược: tóm tắt những điều quan trọng- Yếu: quan trọng; Lược: tóm tắt

- Yếu nhân: người quan trọng

+ Yếu: quan trọng

+ Nhân: người

Bài 3: Hãy kể tên một số từ mượn

- Là tên các đơn vị đo lường: mét, lít, km, kg

- Là tên các bộ phận của chiếc xe đạp: ghi- đông, pê-đan, gác đờ- bu

- Là tên một số đồ vật: ra-đi-ô, vi-ô- lông

Bài 4: Các từ mượn: phôn, pan, nốc ao

- Dùng trong hoàn cảnh giao tiếp thân mật, viết tin trên báo

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn: Tìm hiểu chung về văn tự sự.

* Rút kinh nghiệm:

Tiết 8: Ngày soạn: 27 -8-2012

Ngày dạy: lớp: 6A TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Có hiểu biết bước đầu về văn tự sự

- Vận dụng kiến thức đó học để đọc – hiểu và tạo lập văn bản

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức: Đặc điểm của văn bản tự sự

2 Kỹ năng: - Nhận biết được văn bản tự sự

- Sử dụng được một số thuật ngữ: tự sự, kể truyện, sự việc, người kể

3 Thái độ: nghiêm túc trong học tập

III CHUẨN BỊ:

- Giáo viên+ Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Bảng phụ viết các sự vịêc

- Học sinh: Soạn bài

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP

HĐ2: Giúp hs hiểu ý nghĩa và đặc

điểm chung của phương thức tự sự.

? Khi nghe những yêu cầu và câu hỏi:

- Bà ơi! bà kể chuyện cổ tích cho cháu

? Trong trường hợp trên nếu muốn cho

mọi người biết Lan là một người bạn tốt,

em phải kể những việc như thế nào về

I Ý nghĩa và đặc điểm chung của phươngthức tự sự:

b - Kể những việc làm tốt của Lan đốivới các bạn, khen bạn, ca ngợi bạn ->mọi người hiểu đúng về Lan

Lan? Vì sao? Nếu em kể một câu chuyện

không liên quan đến Lan là người bạn tốt

thì câu chuyện có ý nghĩa không?

? Truyện Thánh Gióng là một văn bản tự

sự, văn bản này cho chúng ta biết những

sự việc gì?

? Em hãy liệt kê các sự việc theo thứ tự

trước sau của truyện

? Truyện thể hiện ý nghĩa gì?

+ Gióng về trời và những dấu tích cònlại của Thánh Gióng

- Ý nghĩa: Ca ngợi lũng yêu nước, tinhthần đoàn kết chống giặc ngoại xâm củaDT

 Kể một chuỗi các sự việc, sự việc này

dẫn đến sự việc kia và cuối cùng là kết thúc, thể hiện một ý nghĩa…

- Giúp người kể giải thích sự việc, tỡmhiểu con người , nêu vấn đề , bày tỏ thái

độ khen chê

* Ghi nhớ: tr/ 28

Hoạt động 3 II Luyện tập

Bài 1:- Truyện kể diễn biến tư tưởng của ông già mang màu sắc hóm hỉnh; kể theo

trình tự thời gian, các sự việc nối tiếp nhau, kết thúc bất ngờ; thể hiện tư tưởng yêucuộc sống, dù kiệt sức thì sống cũng hơn chết- Ngôi kể thứ 3

- í nghĩa: Ca ngợi trớ thụng minh của ụng già

+ Tâm niệm cầu được ước thấy

Bài 2:

- Đây là bài thơ tự sự

- Bài thơ kể chuyện bé Mây và mèo con rủ nhau bẫy chuột nhưng mèo tham ăn quánên đã mắc vào bẫy Hoặc đúng hơn là mèo thèm quá đã chui vào bẫy ăn tranh phầncủa chuột và ngủ ở trong bẫy

- Tuy diễn đạt bằng thơ năm tiếng nhưng bài thơ đã kể lại một câu chuyện có đầu,

có cuối, có nhân vật, chi tiết, diễn biến sự việc nhằm mục đích chế giễu tính tham ăncủa mèo đã khiến mèo tự sa bẫy của chính mình ⇒ Bài thơ tự sự

- Yêu cầu kể lại câu chuyện trên: Tôn trọng mạch kể trong bài thơ

+ Bé mây rủ mèo con đánh bẫy lũ chuột nhắt bằng cá nướng thơm lừng, treo lơlửng trong cái cạm sắt

+ Cả bé, cả mèo đều nghĩ chuột tham ăn nên mắc bẫy ngay

+ Đêm, Mây nằm mơ thấy cảnh chuột bị sập bẫy đầy lồng chúng chí cha, chíchoé khóc lóc, cầu xin tha mạng

+ Sáng hôm sau, ai ngờ khi xuống bếp xem, bé Mây chẳng thấy chuột, cũngchẳng còn cá nướng, chỉ có ở giữa lồng, mèo ta đang cuộn tròn ngáy khì khò chắcmèo ta đang mơ

Bài 3: Cả hai văn bản dều có mội dung tự sự với nghĩa kể chuyện, kể việc

- Văn bản 1 là một bản tin, nội dung kể lại cuộc khai mạc trại điêu khắc quốc tế lầthứ 3 tại thành phố Huế chiều 3-4- 2002

- Văn bản 2: Đoạn văn "Người Âu Lạc đánh quân Tần xâm lược" là một bài trong

I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh:

- Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.

- Nắm được những nét chính về nghệ thuật của truyện

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

- Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở châu thổ Bắc Bộ thuở các vua Hùngdựng nước và khát vọng của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệcuộc sống của mình trong một trền thuyết

- Những nét chính về nghệ thuật của truyện: sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoạngđường

2 Kỹ năng

- Đọc- hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại

- Năm bắt các sự kiện chính trong truyện

- Xác định ý nghĩa của truyện

- Kể lại được truyện

3 Thái độ: Yờu quý cỏc nhõn vật lịch sử, nờu cao tinh thần đoàn kết

III CHUẨN BỊ:

1 Giáoviên: - Soạn bài, đọc sách giáo viên và sách bài soạn

- Tranh ảnh

2 Học sinh: + Soạn bài

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức

2 KTBC: ? Nêu ý nghĩa của truyền thuyết Thánh Gióng? Trong truyện đó, em

thích hình ảnh, chi tiết nào nhất? Vì sao?

3 Bài mới

HĐ1 Khởi động

Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là thần thoại cổ đã được lịch sử hoá trở thành một truyền thuyếttiêu biểu trong chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng Đó là câu chuyện tưởngtượng hoang đường nhưng có cơ sở thực tế Truyện rất giàu giá trị về nội dung và nghệthuật Một số nhà thơ đã lấy cảm hứng hình tượng từ tác phẩm để sáng tác thơ ca

Hoạtđộng 2: Tìm hiểu chung về văn bản

? Em hãy cho biết từ cầu hôn là từ Hán Việt

hay từ thuần Việt? Hãy giải thích nghĩa của từ

này?

? Hãy tìm bố cục của truyện?

? Em hãy cho biết nội dung từng phần?

? Truyện có mấy nhân vật, ai là nhân vật

chính?

? Vì sao ST,TT lại được coi là nhân vật

chính?

- Nhân vật chính là Sơn Tinh, Thuỷ Tinh Hai

vị thần này là biểu tượng của thiên nhiên,

sông núi cả hai cùng đến kén rể, đều xuất

hiện ở mọi sự việc và đi suốt diễn biến câu

chuyện

? Theo em, truyện được gắn với thời đại nào

trong lịch sử Việt Nam?

I Đọc - tìm hiểu chung:

1 Đọc, kể :

2 Các sự việc chính:

- Vua Hùng kén rể

- ST,TT cầu hôn

- Vua Hùng yêu cầu Sính lễ

- ST rước Mị Nương về núi

- TT nổi giận

- Hai bên giao chiến

- Nạn lũ lụt ở sông Hồng

3 Chú thích:

- Cầu hôn: xin được lấy làm vợ

(cầu: tìm, kiếm, xin; hôn: lấy vợ, lấychồng)

- Nhân vật chính ST, TT

-> Truyện bắt nguồn từ thần thoại cổđược lịch sử hóa Gắn với các thời đạivua Hùng, truyện đã gắn công cuộc trịthuỷ với thời đại mở nước, dựng nướcđầu tiên của người Việt cổ

Hoạt động 3: Hướng dẫn hs đọc- hiểu chi tiết

văn bản.

? Chuyện sảy ra vào thời gian nào?

? Vua Hùng kén rể trong hoàn cảnh nào ?

? Mục đích và ý định của vua Hùng là gì ?

? Ý định của vua Hùng đã dẫn đến sự việc

gì?

? Sơn Tinh và Thuỷ Tinh là có những tài gì?

? Theo em, tác giả dân gian đã dùng nghệ

thuật gì để miêu tả tài năng của hai chàng ?

? VH nhận xét về tài năng của hai vị thần này

NTN?

? Trước tài năng của hai vị thần, Vua Hùng

đã chọn giải pháp nào đề kén được rể ?

? Có ý kiến cho rằng: Vua Hùng đã có ý chọn

ST nhưng cũng không muốn mất lòng TT

nên mới bày ra cuộc đua tài về nộp sính lễ Ý

kiến của em như thế nào?

? Qua đó, em thấy vua Hùng ngầm đứng về

phía ai? Vua Hùng là người như thế nào?

? Cuối cùng ai là người được chọn làm rể

-> Thái độ của vua Hùng cũng chính

là thái độ của nhân dân ta đối vớinhân vật Người Việt thời cổ cư trú ởvùng ven núi chủ yếu sống bằng nghềtrồng lúa nước Núi và đất là nơi họxây dựng bản làng và gieo trồng, làquê hương, là ích lợi, là bè bạn Sôngcho ruộng đồng chất phù sa cùngnước để cây lúa phát triển những nếunhiều nước quá thì sông nhấn chìmhoa màu, ruộng đồng, làng xóm Điều

đó đã trở thành nỗi ám ảnh đối với tổtiên người Việt

Tiết 10 Ngày soạn: 6/ 9/ 2012

Ngày dạy: Lớp: 6A

Văn bản : SƠN TINH, THỦY TINH( tiếp theo )

(Truyền thuyết)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh:

- Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.

- Nắm được những nét chính về nghệ thuật của truyện

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

- Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở châu thổ Bắc Bộ thuở các vua Hùngdựng nước và khát vọng của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệcuộc sống của mình trong một trền thuyết

- Những nét chính về nghệ thuật của truyện: sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoạngđường

2 Kỹ năng

- Đọc- hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại

- Năm bắt các sự kiện chính trong truyện

- Xác định ý nghĩa của truyện

- Kể lại được truyện

3 Thái độ: Yờu quý cỏc nhõn vật lịch sử, nờu cao tinh thần đoàn kết

III CHUẨN BỊ:

1 Giáoviên: - Soạn bài, đọc sách giáo viên và sách bài soạn

- Tranh ảnh

2 Học sinh: + Soạn bài

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

? Điều đó đã dẫn đến sự kiện nào?

? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc giao tranh?

? Em hãy miêu tả lại cảnh hai vị thần giao

tranh?

I Đọc - tìm hiểu chung:

II Tìm hiểu chi tiết:

2 Cuộc giao tranh giữa hai vị thần:

- TT đến sau không lấy được vợ

- Cuộc giao tranhThuỷ Tinh Sơn Tinh

Hô mưa, gọi gió, làm thành giông bão…dâng nước cuồn cuộn ngập nhà cửa, ruộng vườn…

Bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi dựng luỹ ngăn chặn nước lũ

? Hãy nhận xét cuộc giao tranh này?

? Trong trí rưởng tượng của người xưa,

ST,TT đại diện cho lực lượng nào?

? Theo dõi cuộc giao tranh giữa ST và TT em

thấy chi tiết nào là nổi bật nhất? Vì sao?

? Kết quả cuộc giao tranh?

? Để trả thù ST hằng năm TT làm gỡ?

? Tại sao Sơn Tinh luôn thắng Thuỷ Tinh?

? Đoạn kết p/a sự thật gỡ?

HĐ2: Khái quát nội dung và nghệ thuật VB

? Truyện kể, năm nào Thuỷ Tinh cũng dâng

nước đánh Sơn tinh Theo em, người xưa đã

mượn truyện này để giải thích hiện tượng

thiên nhiên nào ở nước ta?

? Việc Sơn Tinh luôn thắng Thuỷ Tinh phản

ánh sức mạnh và ước mơ gì của người nhân

dân ta?

? Ngoài ý nghĩa trên, Truyền thuyết ST,TT

còn có ý nghĩa nào khác khi gắn liền với thời

đại dựng nước của các vua Hùng?

? Các nhân vật ST, TT gây ấn tượng mạnh

khiến người đọc phải nhớ mãi Theo em, điều

đó có được là do đâu?

Hoạt động 3

1 Kể diễn cảm câu truyện?

-> Hai thần giao tranh quyết liệt

- TT đại diện cho cái ác, cho hiệntượng thiên tai lũ lụt

- ST: đại diện cho chính nghĩa, chosức mạnh của nhân dân chống thiên

- Chi tiết: nước sông dâng miêu tảđúng tính chất ác liệt của cuộc đấutranh chống thiên tai gay go, bền bỉcủa nhân dân ta

- Kết quả cuộc giao tranh:Sơn Tinh

thắng TT

3, Nỗi oán hận của TT:

- Dâng nước đánh ST nhưng đều thấtbại

- Vì Sơn Tinh có nhiều sức mạnhhơn; đó là sức mạnh tinh thần: vuaHùng Có sức mạnh vật chất: trận địađồi núi cao, vững chắc Có tinh thần

bề bỉ, đoàn kết, quyết tâm

- Hiện tượng lũ lụt hằng năm sảy ra ởsông hồng và ý chí kiên cường, bền

bỉ của ND ta trong công cuộc chốngthiên tai

- Xây dựng hình tượng nghệ thuật kì

ảo mang tính tượng trưng và kháiquát cao

2 Từ truyện ST,TT, em suy nghĩ gì về chủ

trương xây dựng, củng cố đê điều, nghiêm

cấm nạn phá rừng trồng thêm rừng ở nước

ta?

3 Vì sao văn bản ST,TT được coi là truyền

thuyết? Và đây có phải là văn bản tự sự

không?

gây ra nên đã chỉ đạo nhân dân ta cónhững biện pháp phòng chống hữuhiệu, biến ước mơ chế ngự thiên taicủa nhân dân thời xưa trở thành hiệnthực

- Thể hiện đầy đủ các đặc điểm củatruyền thuyết: có các chi tiết kỳ ảohoang đường

* Củng cố bài: - Ý nghĩa truyện STTT

- Em yêu thích nhân vật nào ? vỡ sao?

* Hướng dẫn học tập: - Học bài, thuộc ghi nhớ, kể tóm tắt truyện

- Soạn: Tìm hiểu nghĩa của từ.

- Hiểu thế nào là nghĩa của từ

- Biết cỏch tỡm hiểu nghĩa của từ và giải thớch nghĩa của từ trong văn bản

- Biết dùng từ đúng nghĩa trong nói, viết và sửa các lỗi dùng từ

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Khái niệm nghĩa của từ

- Cách giải thích nghĩa của từ

2 Kỹ năng:

- Giải thích nghĩa của từ

- Dùng từ đúng nghĩa trong nói và viết

- Tra từ điển để hiểu nghĩa của từ

2 Kiểm tra bài cũ: ? Những từ sau đây từ nào là từ mượn và mựơn của ngôn ngữ nào:

- Chế độ, chính thống, triều đình, tiến sĩ, xung đột, cảnh giới, ân xá (Hán)

- Xà phòng, ga, phanh, len, lốp (Ấn Âu)

? Các chú thích trên ở văn bản nào?

- Văn bản:Thánh Gióng, Sơn Tinh,

Thuỷ Tinh

? Mỗi chú thích trên gồm mấy bộ phận?

? Bộ phận nào trong chú thích nêu lên

- Mỗi chú thích gồm hai bộ phận

2, bộ phận sau dấu hai chấm nêu lênnghĩa của từ ấy

- Bộ phận sau dấu hai chấm cho ta biếtđược tính chất mà từ biểu thị

- Cho ta biết hoạt động, quan hệ mà từbiểu thị

- Nghĩa của từ ứng với phần nội dung

và thói quen có có thể thay thế được cho

nhau không?

a Người Việt có tập quán ăn trầu.

b Bạn Nam có thói quen ăn quà vặt.

? Vậy từ tập quán đã giải thích ý nghĩa

như thế nào? -> Đưa ra khái niệm mà

từ biểu thị

* HS đọc phần giải nghĩa từ "lẫm liệt"

? Trong 3 câu sau, 3 từ lẫm liệt, hùng

dũng, oai nghiêm thay thế cho nhau

được không? Tại sao?

a Tư thế lẫm liệt của người anh hùng.

b.Tư thế hùng dũng của người anh

nghĩa của từ nao núng

? Tìm những từ trái nghĩa với từ: cao

thượng, sáng sủa, nhẵn nhụi?><thấp

hèn, tối tăm, sần sùi

? Các từ đó đã được giải thích ý nghĩa

như thế nào? ?-> Đưa ra những từ trái

1 Trình bày khái niệm mà từ biểu thị

2 Đưa ra những từ đồng nghĩa hoặc tráinghĩa với từ cần giải thích

* Ghi nhớ: SGK- Tr35

Sơ đồ tư duy

Hoạt động 4: III.Luyện tập

Giải thích nghĩa của từ

Trình bày khái niệm mà

từ biểu thị

Đưa ra từ đồng nghĩa, trái nghĩa với từ cần giải thích

* GV treo bảng phụ

Bài tập 1: Đọc một và giải thích một số chú thích trong VB ST,TT

a, Cầu hôn: Xin được lấy vợ -> Gt theo cách trỡnh bày khái niệm

b, Phán: Truyền bảo -> dùng từ đồng nghĩa

c, Lạc hầu : Chức danh -> Gt theo cách trỡnh bày khái niệm

Bài 2: Điền các từ vào chỗ trống cho phù hợp

- Giếng: Hố đào thẳng đứng, sâu vào lòng đất để lấy nước-> K/n

- Rung rinh: chuyển động qua lại, nhẹ nhàng, liên tiếp.-> K/n

- Hèn nhát: thiếu can đảm (đến mức đáng khinh bỉ) -> Từ đồng nghĩa

Bài 5: Mất theo cách giải nghĩa của nhân vật Nụ là không đúng "không biết ở Mất hiểu theo cách thông thường là không được sở hữu, không có, không thuộc về

đâu"-mình

* HĐ 5:

* Củng cố:

- Thế nào là nghĩa của từ?

- Có mấy cách giải thích nghĩa của từ?

* Hướng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Xem trước bài: Sự việc và nhân vật trong văn tự sự.

+ Đặc điểm trong văn tự sự

+ Nhân vật trong văn tự sự

- Nắm được thế nào là sự việc, nhân vật trong văn bản tự sự

- Hiểu được ý nghĩa của sự việc và nhõn vật trong văn tự sự

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Vai trũ của sự việc trong văn bản tự sự

- í nghĩa và mối quan hệ của sự việc và nhõn vật trong văn tự sự.

2 Kỹ năng:

- Chỉ ra được sự việc, nhân vật trong một văn bản tự sự,

- Xác định sự việc, nhân vật trong một đề bài cụ thể

III CHUẨN BỊ:

1 Giáoviên: - Soạn bài, đọc sách giáo viên và sách bài soạn

- Bảng phụ viết VD

2 Học sinh + Soạn bài

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP

việc trong truyện ST, TT

? Trong các sự việc trên, đâu là sự việc

khởi đầu, sự việc phát triển, sự việc cao

trào và sự việc kết thúc?

? Trong các sự việc trên có thể bớt đi sự

việc nào được không? Vì sao?

? Các sự việc được kết hợp theo quan hệ

nào? Có thể thay đổi trật tự trước sau

của các sự việc ấy được không?

? Trong chuỗi các sự việc ấy, ST đã

thắng TT mấy lần? Nếu để TT thắng ST

thì sẽ ra sao

- ST đã thắng TT hai lần và mãi mãi

I Đặc điểm của sự việc và nhân vật trongvăn tự sự:

1 Sự việc trong văn tự sự:

a

Tìm hiểu các sự việc trong truyện ST, TT

* Ví dụ : SGK - Tr37

a - Diễn biến sự việc:

+ Sự việc mở đầu: Vua Hùng kén rể(1) + Sự việc phát triển: Sơn Tinh, ThuỷTinh cầu hôn, vua Hùng ra điềukiện(2,3,4)

+ Sự việc cao trào: Sơn Tinh được vợ,Thuỷ Tinh tức giận đánh Sơn Tinh(5,6) + Sự việc kết thúc: Thuỷ Tinh thua vàthường xuyên trả thù(7)

- Không bớt được sự việc nào, vì sẽ bịthiếu tính liên tục-> sự việc sau sẽ khôngđược giải thích rõ

- Quan hệ: nhân quả, không thể thay đổi

Điều đó ca ngợi sự chiến thắng lũ lụt

của ST

- Nếu TT thắng thì đất bị ngập chìm

trong nước, con người không thể sống

và như thế ý nghĩa của truyện sẽ bị thay

đổi Thể hiện mong mốn( tư tưởng)

của nhân dân( Người biểu đạt)

? Sự việc trong văn bản được kể cụ thể

như thế nào?( chỉ ra 6 yếu tố làm nên

câu chuyện)

? Do ai làm?

? Sự việc xảy ra ở đâu?

? Xảy ra vào thời gian nào

? Nguyên nhân xảy ra sự việc?

? Sự việc diễn biến ntn? Kết quả ra sao?

? Theo em có thể xoá bỏ 1 trong các yếu

tố (thời gian và địa điểm )được không?

? Nếu bỏ điều kiện vua Hùng ra điều

kiện kén rể đi có được không? Vì sao?

? Như vậy 6 yếu tố trong truyện ST, TT

có ý nghĩa gì? - Tạo nên tính cụ thể của

truyện

? Sự việc trong văn tự sự được trình

bày như thế nào?

? Sự việc nào thể hiện mối thiện cảm

của người kể với ST và VH?

? Việc ST thắng TT nhiều lần có ý nghĩa

Hoạt động 2: HS hiểu nhân vật và vai

Kết luận: Sự việc trong văn tự sự được sắpxếp theo một trật tự, diễn biến sao cho thể

hiện được tư tưởng mà người kể muốn

+ Diễn biến: Hai chàng trai tài giỏi cùngmuốn lấy Mị Nương, Thuỷ Tinh thua cuộc,hai người cùng đánh nhau quyết liệt

+ Kết quả:Thuỷ Tinh thất bại

- Không thể được vì cốt truyện sẽ thiếusức thuyết phục, không còn mang ý nghĩatruyền thuyết

- Không Vì vua Hùng là người ra điềukiện (không có lí do để hai thần thi tài)

-> Nguyên nhân, kết quả: Sự việc trước lànguyên nhân của sự việc sau, sự việc sau

là kết quả của sự việc trước

c, Giọng kể trang trọng thành kính; điềukiện kén rể

- Tinh thần quyết chiến, quyết thắng thiêntai của ND ta

- Không vỡ như vậy thỡ con người thất bạikhông thể tồn tại đến ngày nay

- Không vỡ đây là quy luật của thiênnhiên

-> Thời gian, địa điểm, nhân vật, nguyênnhân, diễn biến, KQ=> theo một trật tự

trò của nhân vật trong văn tự sự

? Em hãy kể tên các nhân vật trong văn

? Nhân vật phụ có cần thiết không? Có

bỏ đi được không?

- Nhân vật phụ không thể bỏ đi được

? Nhân vật trong văn tự sự có vai trò gì?

? Các nhân vật được thể hiện ntn trong

tác phẩm?

? Em hãy gọi tên, giới thiệu tên, lai lịch,

tài năng, việc làm của các nhân vật

trong truyện ST, TT?

* GV nhấn mạnh: Không phải nhân vật

nào cũng đủ các yếu tố trên nhưng tên

NV thì phải có và việc làm của nhân

vật

? NV trong văn TS là ai? Được thể hiện

qua các mặt nào?

nhất định

2 Nhân vật trong văn tự sự:

a Vai trò của nhân vật trong văn tự sự :

- VH, Mỵ nương, ST,TT

- Người làm ra sự việc: Vua Hùng, ST, TT

- Người nói đến nhiều nhất: ST, TT

- Là người được thể hiện trong văn bản

- Nhân vật chính đóng vai trò chủ yếutrong việc thể hiện chủ đề tưởng của tácphẩm

- Nhân vật phụ giúp nhân vật chính hoạtđộng

b Cách thể hiện của nhân vật:

- Được gọi tên: ST,TT vua Hùng, MịNương

- Được giới thiệu lai lich, tính tình, tàinăng.( Vua Hùng Vương thứ 18, MịNương xinh đẹp…ST, TT có tài…)

- Được kể việc làm, hoạt động, suy nghĩ

- Được miêu tả chân dung, trang phục

Thứ 18 Không kén rể, ra diều

kiện

ST ở vùng

núi TảnViên

Không - Có tài

lạ, đemsính lễ trước

Cầu hôn, giaochiếnTT

TT ở vùng

nướcthẳm

Không - Có tài

lạ

Cầu hôn, đánhST

Mị Con gái Người Theo ST về núi

Hoạt động 4 III Luyện tập:

Bài 1: Chỉ ra các sự việc mà các nhân vật trong truyện ST, TT đã làm?

- Vua Hùng: kén rể, mời lạc hầu vào bàn bạc gả Mị Nương cho ST

- Mị Nương: theo chồng về núi

- ST: Cầu hôn, đem sính lễ, rước Mị Nương về núi, giao chiến với TT

- TT: đến cầu hôn

a Vai trò của các nhân vật:

- Vua Hùng( nhân vật phụ): nhưng không thể thiếu vỡ VH là người quyết địnhcuộc hôn nhân

- Mị Nương: ( nhân vật phụ): đầu mối cuộc xung đột

- TT( Nhân vật chính) : thần thoại hoá sức mạnh của mưa gió

- ST( nhân vật chính): người anh hùng chống lũ lụt của nhân dân Việt cổ

b Tóm tắt truyện theo sự việc của các nhân vật chính:

Thời vua Hùng Vương thứ 18, ở vùng núi Tản Viên có chàng ST có nhiều tài lạ ởmiền nước thẳm có chàng TT tài năng không kém Nghe tin vua Hùng kén chồng chocông chúa Mị Nương, hai chàng đến cầu hôn Vua Hùng kén rể bằng cách đọ tài STđem lễ vật đến trước lấy được Mị Nương TT tức giận đuổi theo hòng cướp lại MịNương Hai bên đánh nhau dữ dội ST thắng bảo vệ được hạnh phúc của mình, TT thuamãi mãi ôm mối hận thù Hàng năm TT đem quân đánh ST nhưng đều thua gây ra lũlụt ở lưu vực sông Hồng

c Đặt tên gọi theo nhân vật chính:

- Gọi: Vua Hùng kén rể : Chưa nói đựơc thực chất của truyện

- Gọi: Truyện Vua Hùng : dài dòng, đánh đồng nhân vật, không thoả đáng

Bài tập 2: Tưởng tượng để kể

Dự định:

- Kể việc gì?

- Nhân vật chính là ai?

- Chuyện xảy ra bao giờ? ở đâu?

- Nguyên nhân? Diễn biến? kết quả?

- Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm.

- Hiểu được vẻ đẹp của một số hỡnh ảnh, chi tiết kỡ ảo giàu ý nghĩa trong

truyện

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm.

- Truyền thuyết địa danh

- Cốt lừi lịch sử trong một tỏc phẩm thuộc chuỗi truyền thuyết về người anh hùng Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu văn bản truyền thuyết

- Phân tích để thấy được ý nghĩa sõu sắc của một số chi tiết tưởng tượng trong truyện

- Kể lại được truyện

III.CHUẨN BỊ:

1 Gíáo viên: - Soạn bài, tìm hiểu tài liệu, tranh ảnh vê Hồ Gươm

- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề, đọc diễn cảm, bình

- Kỹ thuật: động não

2 Học sinh: - Soạn bài

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức ;

2 Kiểm tra bài cũ: Trình bày ý nghĩa của truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

3 Bài mới: HĐ1 Khởi động

Hà Nội có Hồ Gươm

Nước xanh như pha mực

Bên hồ ngọn tháp bút

Viết thơ lên trời cao

Giữa lòng Hà Nội, Hồ Gươm đẹp như một lẵng hoa lộng lẫy và duyên dáng Nhữngtên gọi đầu tiên của hồ là: hồ Lục Thủy, hồ Tả Vọng, hồ Thủy Quân Đến TK XV, hồmang tên là hồ Gươm hay hồ Hoàn Kiếm, bởi nó gắn với sự tích nhận gươm, trả gươmcủa người anh hùng đất Lam Sơn: Lê Lợi

hạ, tùy tòng, phó thác, Tả Vọng,

Hoàn Kiếm.

? Tóm tắt các sự việc chính

- Lê Lợi là linh hồn của cuộc kháng

chiến chống quân Minh TK15

- Đâu là loại truyền thuyết giải thích

nguồn gốc lịch sử của một địa danh :

Hồ Gươm

- Sự tích Hồ Gươm là một trong

những Tttiêu biểu nhất về hồ Hoàn

Kiếm và Lê Lợi

? Văn bản được chia làm mấy phần

HĐ2: HS hiểu chi tiết tác phẩm

- Phương pháp: Nêu vấn đề, bình,

vấn đáp.

- Kỹ thuật: Động não

? Long Quân cho nghĩa quân Lam

Sơn mượn gươm thần trong hoàn

cảnh nào?

? Long Quân cho nghĩa quân mượn

gươm bằng cách nào

? Việc Lê Thận được gươm ở dưới

nước, LL được gươm ở trên rừng, và

khi hai nửa được chắp lại ( vừa như

in) thành thanh gươm báu, điều đó có

ý nghĩa gì?

- Thanh gươm thể hiện ý nguyện

đoàn kết chống giặc ngoại xâm của

nhân dân và khả năng cứu nước có ở

khắp nơi

? Khi LL đến nhà LT, ông thấy xuất

hiện điều kì lạ gì?

? Chi tiết thanh gươm phát sáng có ý

nghĩa gì? Phân tích ý nghĩa 2 từ

- Lê Thận được lưỡi gươm dưới biển, Lêlợi được chuôi gươm trên rừng

- Từ ngày có gươm thần nghĩa quân đánhđâu thắng đấy, quét sạch quân thù

- Long Vương đòi gươm, Lê Lợi trả gươmtại hồ Tả Vọng Từ đó hồ có tên là Hồ Gươmhay Hồ Hoàn Kiếm

4 Bố cục :2 phần :

- P1: từ đầu trên đất nước: Long Quân chonghĩa quân mượn gươm thần

- P2: còn lại: Long Quân đòi lại gươm thần

II.Đọc và tìm hiểu chi tiết :

1 Long Quân cho nghĩa quân mượn

gươm thần:

* Hoàn cảnh:

- Giặc Minh đô hộ

- Nghĩa quân Lam Sơn nhiều lần nổi dậykhởi nghĩa nhưng đều thất bại

* Cách Long Quân cho nghĩa quân mượngươm thần:

- Lê Thận nhận được lưỡi gươm dưới biển

- Lê Lợi nhân được chuôi gươm trên rừng

- Gươm tra vào vừa như in ->kì lạ

* Thanh gươm thần kì:

- Sáng rực, lạ kì

- Trên thanh gươm khắc 2 chữ “ thuận thiên” -> Chi tiết tưởng tượng kì ảo.

nghĩa chống quân Minh không phải

bắt nguồn từ triều đình mà bắt nguồn

từ ND( cuộc K/N Lam Sơn le lói từ

trong dân) Thanh gươm toả sáng như

thúc giục lên đường, nó như có sức

mạnh tập hợp mọi người xung quanh

LL đó là ánh sáng của chính nghĩa

- Thuận thiên: Thuận theo ý trời,

gươm được trao cho LL-> đề cao anh

hùng LL và đề cao t/c chính nghĩa

của cuộc k/c chống quân Minh

? Trước và sau khi có gươm thế lực

của nghĩa quân thế nào

? Theo em,đó là sức mạnh của con

người hay sức mạnh của gươm thần ?

Trước khi có gươm

- Non yếu

- Trốn tránh

- Ăn uống khổ sởthiếu thốn

Sau khi có gươm

- Sức mạnh tăngtiến

- Long Quân cho nghĩa quân mượn gươm thần

5 HDHT: - Đọc diễn cảm truyện Sự tích Hồ Gươm.

- Chuẩn bị phần tiếp theo của bài:

Long Quân đòi gươm thần.

- Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm.

- Hiểu được vẻ đẹp của một số hỡnh ảnh, chi tiết kỡ ảo giàu ý nghĩa trong truyện

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm.

- Truyền thuyết địa danh

- Cốt lừi lịch sử trong một tỏc phẩm thuộc chuỗi truyền thuyết về người anh hùng Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu văn bản truyền thuyết

- Phân tích để thấy được ý nghĩa sõu sắc của một số chi tiết tưởng tượng trong truyện.

- Kể lại được truyện

2 Kiểm tra bài cũ: - Tóm tắt truyện Sự tích Hồ Gươm

- Long Quân cho nghĩa quân mượm gươm thần

3 Bài mới: HĐ1 Khởi động

Hoạt động của Gv - Hs

HĐ2: Tìm hiểu tiếp phần 2

? Long Quân đòi gươm thần trong hoàn

cảnh nào

? Thần đòi gươm và vua trả gươm giữa

cảnh đất nước hạnh phúc, yên bình Điều

đó có ý nghĩa gì?

? Bức tranh trong sgk minh họa cảnh gì?

- LL trả gươm cho Rùa vàng

? Vậy truyền thuyết STHG có ý nghĩa

gì ?

? Trong truyện xuất hiện hình ảnh Rùa

Vàng đòi gươm Em còn biết truyền

thuyết nào xuất hiện hình ảnh rùa vàng?

- TT về An Dương Vương: Thần Kim

Quy giúp vua xây thành, chế nỏ thần

HĐ3: Tổng kết toàn văn bản

? Nét đặc sắc trong NT kể truyền thuyết

này là gì?

? Các yếu tố kì ảo này có ý nghĩa ntn?

- Rùa vàng là con vật linh thiêng luôn

được xây dựng thành các nhân vật trong

II Đọc- hiểu chi tiết

2 Long Quân đòi gươm thần :

- Giặc tan, đất nước thanh bình.Vua cưỡithuyền rồng dạo trên hồ Tả Vọng

- Gươm chỉ dùng để đánh giặc

- Phản ánh tư tưởng quan điểm yêu hòabình của dân tộc ta Đánh dấu và khẳngđịnh chiến thắng của nghĩa quân LamSơn

- Giải thích nguồn gốc của Hồ Gươm hay

*Ghi nhớ :(sgk )

III Luyện tập:

- Đọc diễn cảm, tóm tắt truyện