Do có mâu thuẫn trong kinh doanh, A đã thuê B (17 tuổi) buộc cửa đốt nhà K

Trong thực tiễn đời sống, tình hình tội phạm về những khách thể được luật hình sự bảo vệ quan trọng đang diễn ra ngày càng đa dạng và cần kiểm soát một cách nghiêm ngặt và có hiệu quả hơn. Nếu không được chú trọng, vấn đề an sinh xã hội sẽ ngày một có những hậu quả xấu sẽ xảy tới và làm hại đến nhiều chủ thể trong xã hội hiện tại. Để lấy ví dụ cho một trường hợp như vậy, em xin được tìm hiểu và đưa ra những ý kiến cá nhân về đề bài: “Do có mâu thuẫn trong kinh doanh, A đã thuê B (17 tuổi) buộc cửa đốt nhà K vào ban đêm để trả thù. Do được hàng xóm nhà K phát hiện, phá tường kịp thời mà cả gia đình K (hai vợ chồng K và con trai 10 tuổi) may mắn thoát chết, thương tích không đáng kể nhưng ngôi nhà và toàn bộ tài sản của gia đình K trị giá 3 tỷ đồng bị thiêu huỷ.” Do còn nhiều thiếu sót, em rất mong sẽ nhận được sự đánh giá và giúp đỡ của thầy cô trong việc hoàn thiện bài làm của mình. Em xin chân thành cảm ơn.

Đ 2: Ề 2:

Trong thực tiễn đời sống, tình hình tội phạm về những khách thể được luật hình sự bảo vệ quan trọng đang diễn ra ngày càng đa dạng và cần kiểm soát một cách nghiêm ngặt và có hiệu quả hơn Nếu không được chú trọng, vấn đề an sinh xã hội sẽ ngày một có những hậu quả xấu sẽ xảy tới và làm hại đến nhiều chủ thể trong xã hội hiện tại Để lấy ví dụ cho một trường hợp như

vậy, em xin được tìm hiểu và đưa ra những ý kiến cá nhân về đề bài: “Do có

mâu thuẫn trong kinh doanh, A đã thuê B (17 tuổi) buộc cửa đốt nhà K vào ban đêm để trả thù Do được hàng xóm nhà K phát hiện, phá tường kịp thời

mà cả gia đình K (hai vợ chồng K và con trai 10 tuổi) may mắn thoát chết, thương tích không đáng kể nhưng ngôi nhà và toàn bộ tài sản của gia đình

K trị giá 3 tỷ đồng bị thiêu huỷ.” Do còn nhiều thiếu sót, em rất mong sẽ nhận

được sự đánh giá và giúp đỡ của thầy cô trong việc hoàn thiện bài làm của mình Em xin chân thành cảm ơn

TR L I CÂU H I: Ả LỜI CÂU HỎI: ỜI CÂU HỎI: ỎI:

1 Xác đ nh t i danh và khung hình ph t đ i v i hành ịnh tội danh và khung hình phạt đối với hành ội danh và khung hình phạt đối với hành ạt đối với hành ối với hành ới hành

vi c a A, B? ủa A, B?

Để xác định tội danh và khung hình phạt đối với A, B , hai chủ thể thực hiện tội phạm trong tình huống trên, em xin đưa ra một số tiêu chí và vấn đề như sau:

Trước hết, về A:

A là người bắt đầu cho tất cả các hành vi trong tình huống, A với mục đích là trả thù vì mâu thuẫn kinh doanh đối với K đã thuê B buộc cửa, đốt nhà

K vào ban đêm để trả thù

Khách thể bị hành vi buộc cửa đốt nhà xâm phạm ở đây chính là quan

hệ nhân thân và quan hệ sở hữu tài sản Quyền được bảo vệ về tính mạng của

K và tài sản (gồm nhà và tài sản bên trong) của K chính là cái đích mà A hướng tới để gây hậu quả cuối cùng Vì nguyên nhân mâu thuẫn trong kinh doanh khi thực hiện quan hệ kinh doanh với K đã xảy ra trước đó, A đã thuê một người khác là B thực hiện hành vi để đạt được mục đích của mình

Về mặt khách quan, hành vi của A là thuê B chứ A không tự tay thực hiện hành vi buộc cửa đốt nhà Thông qua một sự thỏa thuận, A đã có B giúp mình thực hiện hành vi nhằm đạt đến mục đích xấu của mình Có thể trước đó,

A đã có hành vi theo dõi nên biết trong nhà K có người nên mới muốn chắc chắn hơn cho ý định của mình bằng việc thuê B “buộc cửa” Vì mục đích là trả thù K nên chắc chắn việc này sẽ làm cho K bị thiệt hại Hành vi “buộc cửa đốt nhà” của B trong ý định của A chính là để đạt được mục đích gây thiệt hại

về tính mạng con người Hậu quả chết người ở đây tuy không xảy ra và thương tích không đáng kể vì được hàng xóm nhà K phát hiện, phá tường kịp thời mà cả gia đình K (hai vợ chồng K và con trai 10 tuổi) may mắn thoát chết nhưng A cũng đã thỏa mãn được một phần ý định của mình là ngôi nhà của K

và toàn bộ tài sản bị hủy hoại Cho nên, ở đây chính là Tội giết người chưa đạt

do hành vi có quan hệ nhân quả với hậu quả.1

A chính là chủ thể của tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự (BLHS)2 vì đã thực hiện hành vi xâm phạm đến khách thể được Luật Hình sự Việt Nam bảo vệ Theo những tình tiết đưa ra, có thể cho rằng A có đủ điều kiện chịu trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định phải chịu trách nhiệm hình sự

Mặt chủ quan của hành vi A đã thực hiện gồm một số yếu tố như lỗi, động cơ và mục đích:3

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần các tội phạm) (Quyển I), Nxb CAND, Hà Nội, 2018, tr.59.

2 Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)

3 Đỗ Đức Hồng Hà, “Bình luận tội giết người theo BLHS năm 2015”, Tạp chí Kiểm sát, Số

13/2018.

Lỗi của A là lỗi cố ý trực tiếp A có mâu thuẫn kinh doanh với K A biết hành vi của mình là nguy hiểm cho K, sẽ gây ra những thiệt hại nghiêm trọng

và không có sự ý thức rằng hành vi này sẽ không gây ra thiệt hại Nếu thực hiện thì chắc chắn sẽ làm cho những đối tượng mình muốn hướng tới gây thiệt hại bị ảnh hưởng về nhiều phương diện Vì vậy, hành vi “thuê” B buộc cửa đốt nhà K là hành vi mà A tự nhận thức được là hành vi nguy hiểm cho tính mạng và tài sản của K hay thậm chí là cả gia đình K Nhưng, mặc dù có sự nhận thức rõ ràng và chính xác như vậy, A vẫn cố gắng thực hiện hành vi của mình và thực sự mong muốn đạt được mục tiêu là có hậu quả xấu xảy ra đối với K vì mối thù trong lòng đối với đối tượng Như vậy, A biết rằng nếu buộc cửa thì sẽ giảm khả năng thoát hiểm khi hỏa hoạn xảy ra và mục đích là người trong nhà bị ảnh hưởng do lửa cháy được hoàn thành A thực sự ý thức được hậu quả đó nhưng vẫn mong muốn hậu quả đó xảy ra và đảm bảo hậu quả đó xảy ra Như vậy, A có lỗi cố ý trực tiếp đối với hậu quả xảy ra

A với động cơ là có thể trả thù, làm thỏa mãn bản thân với ý nghĩ là K

bị thiệt hại thì mình sẽ được lợi về tinh thần hoặc có thể là một lợi ích vật chất nào đó Nguyên nhân mà A muốn trả thù chính là vì mâu thuẫn với trong một hoạt động mua bán, kinh doanh nào đó trước thời điểm gây án A thuê B thực hiện hành vi buộc cửa đốt nhà K vì động cơ trên, một động cơ với tính chất đê hèn có nguy cơ dẫn đến thiệt hại cho nhiều khách thể được Luật Hình sự bảo

vệ

Với động cơ đó, A đã thực hiện thỏa thuận thuê B giúp mình thực hiện hành vi buộc cửa đốt nhà K A muốn gây thiệt hại đối với K, có thể cả những

gì K quý trọng như gia đình và tài sản Điều này sẽ làm thỏa mãn cho tâm lý muốn trả thù của A Mục đích của A chính là để kẻ đã gây ra hành vi trái với ý muốn của mình phải chịu sự “trả giá”

Như vậy, theo Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017, tội mà A phạm phải là Tội giết người theo Điều 123 BLHS vì có mục đích và hành vi

thuê B buộc cửa đốt nhà K và Tội hủy hoại tài sản theo Điều 178 BLHS với đối tượng là tài sản của K

Đối với Tội giết người tại Điều 123, A có thể phải chịu hình phạt là phạt tù từ 12 đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình Nhưng do hậu quả

chết người chưa xảy ra mặc dù A có mục đích cố ý cho hậu quả xảy ra cho nên A chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự ở tội phạm chưa đạt4 với mức cao nhất là không quá 20 năm (theo điều 57 BLHS) Dựa vào một số tình tiết định khung tăng nặng quy định tại điểm a, b, l, m, q Khoản 1 Điều 1235, hành vi của A cấu thành Tội giết người ở khung hình phạt cao nhất Tội giết người mà

A phạm là tội phạm chưa đạt vì mọi hành vi đã được thực hiện theo đúng kế hoạch và có mối quan hệ nhân quả đối với hậu quả chết người có thể xảy ra nhưng hậu quả chết người chưa xảy ra do có yếu tố bên ngoài tác động đó là hàng xóm nhà K phát hiện và ngăn chặn kịp thời

Ngoài tội giết người trên, hành vi thuê B buộc cửa đốt nhà K của A còn cấu thành Tội hủy hoại tài sản quy định tại Điều 178 BLHS Khách thể bị xâm hại ở đây chính là tài sản mà K đang nắm giữ hoặc quản lí là ngôi nhà và tài sản bên trong Tổng giá trị các tài sản trên là 3 tỷ đồng Khoản 4 Điều 178 quy định: “Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên, thì

bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.” Đây là tội phạm hoàn thành Vì vậy, khung

hình phạt A phải chịu là phạt tù từ 10 năm đến 20 năm đối với Tội hủy hoại tài sản.

Trong kế hoạch thực hiện tội phạm tội phạm của mình, A không thể hoàn thành tội phạm nếu như không có hành vi của B Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện tội phạm.6 A và B chính là đồng phạm trong tội giết người Điều 123 và tội hủy hoại tài sản Điều 178 A thuê B

4 Nguyễn Văn Trượng, “Phân biệt tội giết người với tội cố ý gây thương tích (dẫn đến chết người)”, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 13/2009.

5 Đỗ Đức Hồng Hà, “Về tình tiết giết nhiều người và giết người bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người”, Tạp chí luật học, số 1/2005, tr 32 – 36.

6 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần chung) Nxb.

CAND, Hà Nội, 2018, tr 212.

thực hiện hành vi buộc cửa đốt nhà K Tuy nhiên, điều đặc biệt ở đây chính là

B 17 tuổi Ở độ tuổi này, B đã phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà BLHS có quy định khác (Điều 12) Dưới sự thỏa thuận với A, B đã thực hiện hành vi nói trên, A đã đủ khả năng để ý thức được hậu quả sẽ xảy ra và vẫn cố ý thực hiện tội phạm Lỗi của B đối với tội giết người

là lỗi cố ý gián tiếp vì B dù biết trong nhà có thể có người, hậu quả chết người

có thể xảy ra mới có hành vi “buộc cửa” nhưng vẫn để mặc hậu quả đó Còn đối với hành vi “đốt nhà”, B ý thức được và mong muốn hậu quả tài sản sẽ bị hủy hoại hoặc hư hỏng và mong hậu quả đó sẽ xảy ra do đã thỏa thuận với A

từ trước Đó là lỗi cố ý trực tiếp Hậu quả cuối cùng toàn bộ tài sản đã bị hủy hoại cho nên đây không phải là tội cố ý làm hư hỏng tài sản Vì vậy, B chính

là đồng phạm với A với vai trò là người thực hành, người giúp sức và A là người tổ chức đồng thời là người xúi giục B trong hai tội giết người và hủy hoại tài sản Theo Luật Hình sự Việt Nam, việc xác định TNHS của những người đồng phạm phải tuân thủ các nguyên tắc riêng đó là:

- Nguyên tắc chịu trách nhiệm chung về toàn bộ tội phạm: nguyên tắc này cho thấy rằng vì tội phạm trong đồng phạm là do sự hợp sức chung của tất

cả những người cùng tham gia, nên không thể chia cắt tội phạm để buộc mỗi người đồng phạm phải chịu trách nhệm về một phần của tội phạm;

- Nguyên tắc chịu trách nhiệm độc lập về việc cùng thực hiện vụ đồng phạm: tức là việc xác định TNHS cho từng người đồng phạm phải dựa trên cơ

sở hành vi cụ thể của mỗi người;

- Nguyên tắc cá thể hóa trách nhiệm hình sự của từng người đồng phạm.”7

Do đó, căn cứ vào những nguyên tắc trên cùng với tính chất và mức độ tham gia của từng người đồng phạm, có thể xác định tội danh đối với B cũng

là tương tự như đối với A Khung hình phạt mà B phải chịu cũng là khung

7 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần chung) Nxb CAND, Hà

Nội, 2018, tr 214.

hình phạt giống như A nhưng tình tiết định khung tăng nặng lại có sự khác biệt là ở điểm l,m,q khoản 1 Điều 123 BLHS

Như vậy, B là đồng phạm phạm tội giết người theo Điều 123 BLHS

với khung hình phạt là phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc

tử hình và tội hủy hoại tài sản quy định tại Điều 178 BLHS với khung hình phạt là từ 12 đến 20 năm tù Tuy nhiên, B chắc chắn sẽ được hưởng

mức án nhẹ hơn mức án áp dụng đối với A vì B 17 tuổi theo quy định tại Điều

91 BLHS

2 Hình ph t n ng nh t mà B có th ph i ch u là bao nhiêu ạt đối với hành ặng nhất mà B có thể phải chịu là bao nhiêu ất mà B có thể phải chịu là bao nhiêu ể phải chịu là bao nhiêu ải chịu là bao nhiêu ịnh tội danh và khung hình phạt đối với hành năm tù?

Theo quy định của BLHS đối với tội đồng phạm giết người cụ thể ở đây

là tội giết người B phạm là chưa đạt vì hậu quả chết người chưa xảy ra, B sẽ chỉ phải chịu phạt tù tối đa là ½ mức hình phạt 18 năm tù là 9 năm Theo khoản 1 Điều 101 về mức phạt tù có thờ hạn, B sẽ chỉ phải chịu mức án phạt

tù tối đa đối với tội giết người là 18 năm tù Và khoản 3 Điều 102 quy định về quyết định hình phạt trong trường hợp phạm tội chưa đạt đối với người từ đủ

16 tuổi đến dưới 18 tuổi là: “Mức hình phạt cao nhất áp dụng…không quá một phần hai mức phạt quy định tại các điều 99, 100 và 101 của Bộ luật này.” Xem xét cả hai điều luật trên, mức án cao nhất đối với Tội giết người của B là

9 năm tù

Ngoài ra, B còn phạm tội thứ hai là tội hủy hoại tài sản theo điều 178 BLHS với khung hình phạt là 12 đến 20 năm tù Ở khoản 1 Điều 101 quy định: “nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định” Cho nên B có thể phải chịu mức án tối đa đối với tội này là ¾ của 20 năm tù là 15 năm

Căn cứ vào Khoản 1 Điều 103 BLHS tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội thì B có thể phải chịu mức phạt tù cao nhất là

18 năm tù đối với hình phạt chung là tù có thời hạn Tổng mức phạt tù cao

nhất mà B phải chịu đối với hai tội trên là 9 + 15 năm = 24 năm lớn hơn mức

18 năm tù Tuy nhiên, để thực hiện đúng nguyên tắc của BLHS đối với người dưới 18 tuổi phạm tội và tính chất khoan hồng của Pháp luật Hình sự, Tòa án

có thể quyết định mức án tối đa là 18 năm tù đối với B.

3 Gi s A v a ch p hành xong b n án 3 năm tù v t i ải chịu là bao nhiêu ử A vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội ừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội ất mà B có thể phải chịu là bao nhiêu ải chịu là bao nhiêu ề tội ội danh và khung hình phạt đối với hành

l a đ o chi m đo t tài s n (kho n 2 Đi u 174 BLHS) l i ừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội ải chịu là bao nhiêu ếm đoạt tài sản (khoản 2 Điều 174 BLHS) lại ạt đối với hành ải chịu là bao nhiêu ải chịu là bao nhiêu ề tội ạt đối với hành

th c hi n hành vi ph m t i nêu trên thì tr ực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm ện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm ạt đối với hành ội danh và khung hình phạt đối với hành ường hợp phạm ng h p ph m ợp phạm ạt đối với hành

t i c a A là tái ph m hay tái ph m nguy hi m? T i sao? ội danh và khung hình phạt đối với hành ủa A, B? ạt đối với hành ạt đối với hành ể phải chịu là bao nhiêu ạt đối với hành

Trong trường hợp A vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (khoản 2 Điều 174 BLHS), khung hình phạt được quy định

là từ 02 năm 07 năm tù Căn cứ phân loại tội phạm tại Điều 9 BLHS, A phạm tội nghiêm trọng Về quy định tái phạm, tái phạm được quy định tại Điều 53 BLHS: “1 Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý

2 Những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm:

a) Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý;

b) Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.”

Ở trong trường hợp này, A vừa chấp hành xong 03 năm tù đối với tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo khoản 2 điều 174 được phân loại là tội nghiêm trọng ( theo Điều 9) nhưng chưa được xóa án tích vì theo Khoản 2 ĐIều 70 thì

“người bị kết án đương nhiên được xóa án tích, nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, người đó đã chấp hành

xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau đây:…b) 02 năm trong trường hợp bị phạt tù đến 05 năm” và khoản 2 Điều 71 cũng quy định trong thời gian là 03 năm không phạm tội mới sẽ được xóa án tích theo quyết định của Tòa án; Điều 72 cũng quy định “phải đảm bảo được ít nhất một phần ba thời hạn quy định tại khoản 2 Điều 70 và khoản 2 Điều 71” thì mới được xóa án tích trong trường hợp đặc biệt

Trở lại với khung hình phạt của tội giết người Điều 123 và tội hủy hoại tài sản Điều 178 thì A đã phạm tội đặc biệt nghiêm trọng với cả hai tội

Căn cứ vào Điều 53 thì A đã có hai điều kiện để xét đó là đã bị kết án, chưa được xóa án tích và thực hiện hành vi phạm tội về tội đặc biệt nghiêm trọng với lỗi cố ý Ở đây, để xác định A tái phạm hay tái phạm nguy hiểm cần căn cứ vào 2 yếu tố đó là A đã được xóa án tích hay chưa và tội phạm của A

là loại tội gì Dựa vào 2 yếu tố trên, hành vi phạm tội của A có thể là tái

phạm Như vậy, hành vi phạm tội của A thỏa mãn Khoản 1 Điều 53

BLHS, đồng nghĩa với việc hành vi đó có thể coi là tái phạm.

Tình huống trên đã đặt ra những vấn đề khá tiêu biểu trong các yếu tố khi phân tích một hành vi phạm tội Từ đó, em có những tri thức mới mẻ và

bổ sung thêm vào những kiến thức khi nghiên cứu môn học Luật Hình sự Ngoài ra, để xem xét kĩ hơn về những vấn đề khác, em cũng cần phải trau dồi thêm và nhìn nhận một cách xâu chuỗi và có hệ thống hơn về nhiều mặt của vấn đề Tóm lại, đề bài trên đã phản ánh khái quát một số vấn đề cần tìm hiểu

trong một tình huống hình sự Em xin chấn thành cảm ơn và mong nhận được

sự góp ý từ thầy cô để bài làm được hoàn thiện hơn

1 Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017);

2 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hình sự Việt Nam

(Phần chung) Nxb CAND, Hà Nội, 2018;

3 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần các tội phạm) (Quyển I), Nxb CAND, Hà Nội, 2018;

4 Đỗ Đức Hồng Hà, “Về tình tiết giết nhiều người và giết người bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người”, Tạp chí luật học, số 1/2005;

5 Đỗ Đức Hồng Hà, “Bình luận tội giết người theo BLHS năm 2015”, Tạp chí Kiểm sát, Số 13/2018;

6.Nguyễn Văn Trượng, “Phân biệt tội giết người với tội cố ý gây thương tích (dẫn đến chết người)”, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 13/2009

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1 TRẢ LỜI CÂU HỎI: 1

1 Xác định tội danh và khung hình phạt đối với hành vi của A, B?1

2 Hình phạt nặng nhất mà B có thể phải chịu là bao nhiêu năm tù? 6

3 Giả sử A vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (khoản 2 Điều 174 BLHS) lại thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm tội của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? Tại sao? 7 KẾT LUẬN 9 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9