“Do có mâu thuẫn trong kinh doanh, P đã thuê Q đến đốt xưởng sản xuất gỗ của N vào ban đêm. Hậu quả là toàn bộ nhà xưởng và máy móc của N đã bị thiêu huỷ, thiệt hại 350 triệu đồng. Hỏi:1. Xác định tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với hành vi của P, Q. 2. Giả sử khi đốt xưởng gỗ, Q không biết còn 1 công nhân là H bị say rượu đang ngủ trong xưởng nên đã gây ra hậu quả chết người, thì Q có phải chịu trách nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân này không? Tại sao? 3. Giả sử Q vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội cướp tài sản, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm tội của Q là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? Tại sao?
Trang 1MỤC LỤC
MỞ BÀI 1 GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG 1
1)Xác định tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với hành vi của P, Q? 1 2) Giả sử khi đốt xưởng gỗ, Q không biết còn 1 công nhân là H bị say rượu đang ngủ trong xưởng nên đã gây ra hậu quả chết người, thì Q có phải chịu TNHS về cái chết của người công nhân này không? 3 3) Giả sử Q vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù vê tội cướp tài sản, chưa được xóa
án tích lại thực hiện hành vi tội phạm nêu trên thì trường hợp phạm tội của Q là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? tại sao? 4
KẾT LUẬN ……….7 TÀI LIỆU THAM KHẢO……… ……….8
Trang 2MỞ BÀI
Hiện nay các tội phạm diễn ra gây ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển của xã hội đất nước Trong đó tội xâm phạm sở hữu diễn ra nhiều nhất, phổ biến nhất Theo quy định của Bộ luật hình sự có 13 tội thuộc nhóm tội xâm phạm sở hữu và được chia làm hai nhóm đó là tội có mục đích tư lợi và không có mục đích tư lợi Tội xâm phạm sở hữu không có mục đích tư lợi là xâm phạm tới tài sản của người khác nhưng không
có mục đích chiếm hữu tài sản đó Trong đó tội hủy hoại tài sản, cố ý làm hư hỏng tài sản diễn ra nhiều nhất, tội này diễn ra với nhiều phương thức và thủ đoạn khác nhau như đập phá, đốt cháy, dùng chất nổ, thuốc độc, hóa chất, để lại hậu quả khôn lường, thậm chí còn làm ảnh hưởng, xâm phạm nghiêm trọng, rất nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của con người Để làm rõ hơn về vấn đề này em xin chọn tình huống
số 2:
“Do có mâu thuẫn trong kinh doanh, P đã thuê Q đến đốt xưởng sản xuất gỗ của N vào ban đêm Hậu quả là toàn bộ nhà xưởng và máy móc của N đã bị thiêu huỷ, thiệt hại 350 triệu đồng Hỏi:
1 Xác định tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với hành vi của P, Q
2 Giả sử khi đốt xưởng gỗ, Q không biết còn 1 công nhân là H bị say rượu đang ngủ trong xưởng nên đã gây ra hậu quả chết người, thì Q có phải chịu trách nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân này không? Tại sao?
3 Giả sử Q vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội cướp tài sản, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm tội của Q là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? Tại sao?
Trang 3GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG 1) Xác định tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với hành vi của P, Q.
Hành vi của P và Q phạm vào một trong những tội xâm phạm sở hữu Cụ thể, là tội hủy hoại tài sản được quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự
Về chủ thể của tội phạm: là P và Q, chủ thể thường Do đề bài không đề cập đến độ
tuổi, năng lực trách nhiệm hình sự, nên ta mặc nhiên thừa nhận P, Q đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và có đủ năng lực trách nhiệm hình sự
Về mặt khách thể của tội phạm: Đó là quyền sở hữu, quyền sử dụng và quyền định
đoạt tài sản của chủ sở hữu, cụ thể là nhà xưởng của N và toàn bộ máy móc trong đó
a) Tội danh và khung hình phạt của Q
+ Thứ nhất về mặt khách quan: tội hủy hoại tài sản là tội có cấu thành tội phạm vật
chất, về mặt khách quan có ba dấu hiệu sau:
Hành vi khách quan: hành vi hủy hoại tài sản của người khác Hành vi hủy hoại tài
sản là hành vi làm mất giá trị sử dụng của tài sản Ở đây, hành vi của Q là hành vi hủy hoại tài sản bằng cách đốt cháy, hành vi đốt cháy này rất khó kiểm soát, gây thiệt hại lớn về tài sản, và thiệt hại đó vượt ra ngoài khả năng chi phối của người phạm tội,
có thể còn nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của những người khác ở lân cận Còn hành vi làm hư hỏng tài sản là: hành vi làm giảm giá trị sử dụng của tài sản
và giá trị sử dụng ban đầu của tài sản nhưng mức độ có thể khôi phục lại được Đối với tình huống trên thì ta thấy rằng toàn bộ nhà xưởng và máy móc của anh N đã bị thiêu rụi, mức độ thiệt hại là rất lớn, không còn điều kiện để khôi phục được Vì vậy
Q không thể phạm vào tội cố ý làm hư hỏng tài sản mà phải là tội hủy hoại tài sản
Trang 4Hậu quả: cấu thành tội phạm tội này đòi hỏi phải có hậu quả là tài sản bị hủy hoại.
Trong tình huống này, tài sản đã bị hủy hoại, toàn bộ xưởng và máy móc bị thiêu rụi gây thiệt hại lên đến 350 triệu đồng Do đó tội phạm mà Q thực hiện đã hoàn thành, hậu quả mà Q mong muốn là phá hủy tài sản của N đã xảy ra
Quan hệ nhân quả: Hành vi đốt xưởng của Q đã gây ra hậu quả cháy rụi xưởng của
ông N và thiệt hại tới 350 triệu đồng
+ Thứ hai về mặt chủ quan của tội phạm:
Lỗi: cố ý trực tiếp Q nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy
trước hậu quả của hành vi đó nhưng vẫn thực hiện hành vi đó vì mong muốn tài sản của N bị hủy hoại
Động cơ: không phải là dấu hiệu bắt buộc của tội này Trong tình huống nêu trên Q
không có mâu thuẫn với N, do được P thuê nên đã thực hiện việc đốt xưởng
Từ những phân tích trên, thì Q đã phạm tội hủy hoại tài sản và phải chịu khung hình
phạt từ 05 năm đến 10 năm tù theo Khoản 3 điều 178 BLHS: “Phạm tội gây thiệt hại
cho tài sản trị giá từ 200.000.000 đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm”.
b) Tội danh và khung hình phạt đối với P
Căn cứ vào tình huống, P sẽ thuộc trường hợp đồng phạm với Q
Theo khoản 1 điều 17 bộ luật hình sự: “Đồng phạm là trường hợp có hai người trở
lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm” P là đồng phạm của Q vì:
Thứ nhất, có hai người cùng tham gia, P và Q đều có đủ điều kiện chủ thể của tội
phạm: đủ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và có năng lực chịu trách nhiệm hình sự
Thứ hai, cả hai cùng cố ý thực hiện tội phạm Có thể thấy giữa P và Q đã có sự bàn
bạc, lên kế hoạch trước khi đi đến hành động Cả 2 đều cố ý cùng thực hiện hành vi với vai trò khác nhau P với vai trò là người xúi giục, P đã tác động đến tư tưởng và ý chí của Q Q là người thực hành, người trực tiếp thực hiện tội phạm
Thứ ba, lỗi: cố ý trực tiếp P và Q đều nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm
Trang 5Thứ tư, mục đích Tuy Q không có tư thù gì với N nhưng bị P xúi giục Cả hai đều
biết và chấp nhận mục đích của nhau
Do đó, P là đồng phạm với vai trò là người xúi giục Q thực hiện hành vi phá hoại tài sản Theo nguyên tắc trách nhiệm hình phạt trong BLHS có quy định rõ, mặc dù vai trò của từng người trong vụ án là khác nhưng những người đồng phạm đều phải chịu trách nhiệm hình sự chung về toàn bộ tội phạm đã xảy ra, trừ trường hợp khác theo luật quy định
Vậy, cả P và Q phải chịu trách nhiệm hình sự về tội hủy hoại tài sản được quy định tại khoản 3 điều 178 BLHS với khung hình phạt từ 05 năm đến 10 năm tù giam
2) Giả sử khi đốt xưởng gỗ, Q không biết còn 1 công nhân là H bị say rượu đang ngủ trong xưởng nên đã gây ra hậu quả chết người, thì Q có phải chịu TNHS về cái chết của người công nhân này không?
Q phải chịu trách nhiệm trách nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân
Trường hợp này theo em Q phải chịu trách nhiệm hình sự về tội vô ý làm chết người theo khoản 1 Điều 128 Bộ luật Hình sự Có thể thấy rằng Q đã phạm tội với lỗi vô ý
vì cẩu thả Vô ý phạm tội vì cẩu thả được quy định tại Khoản 2 Điều 11 BLHS:
“Người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó”.
Về lý trí: Q không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả chết người Q
đốt xưởng vào ban đêm, anh không biết còn 1 công nhân bị say rượu ngủ quên trong xưởng Do đó Q không thấy trước hậu quả đáng tiếc sẽ gây chết người, mặc dù Q phải nhìn nhận được trường hợp có người còn làm việc trong xưởng, ở lại gác đêm, tăng ca,… Đây là quy tắc đòi hỏi người xử sự phải nhìn thấy trước trường hợp này, tuy nhiên khi thực hiện hành động Q đã thiếu suy nghĩ, thiếu thận trọng, không lường đến những trường hợp đó
Về ý chí: Người phạm tội với lỗi vô ý vì cẩu thả không mong muốn hành vi của mình
gây ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội, nhưng trên thực tế hành vi đó đã gây ra hậu quả
Trang 6nguy hiểm Hành vi của Q ban đầu chỉ là đốt cháy xưởng của N mà không hề có ý định gây bất cứ một hậu quả nào khác, đặc biệt là gây chết người
Hậu quả: người công nhân H say rượu đang ngủ trong xưởng chết do hành vi đốt
xưởng của Q nhưng Q lại không biết về hậu quả này mặc dù anh phải thấy trước và
có thể thấy trước
Như vậy, trong trường hợp này Q phạm thêm tội vô ý làm chết người và sẽ phải chịu
trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1, Điều 128, Bộ luật Hình sự: “1 Người
nào vô ý làm chết người, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù
từ 6 tháng đến 5 năm.”
3) Giả sử Q vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù vê tội cướp tài sản, chưa được xóa án tích lại thực hiện hành vi tội phạm nêu trên thì trường hợp phạm tội của
Q là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? tại sao?
Trường hợp phạm tội của Q có thể là tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm
Theo quy định tại điều 53 luật hình sự, tái phạm, tái phạm nguy hiểm:
“1.Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.
2 Những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm:
a) Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố
ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm tội rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý;
a) Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại phạm tội do cố ý”.
Trường hợp 1: Tội cướp tài sản của Q thuộc khoản 1 hoặc 2 Điều 168 BLHS Thì
trường hợp phạm tội phá hủy tài sản của Q là tái phạm nguy hiểm, vì:
Thứ nhất, Q đã bị kết án về tội rất nghiêm trọng với lỗi cố ý Trước khi thực hiện
hành vi phạm tội hủy hoại tài sản thì Q đã bị kết án 3 năm tù về tội cướp tài sản có
thể thuộc khoản 1 Điều 168 BLHS: “Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực
Trang 7thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm”,
hoặc khoản 2 Điều 168: “Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau thì bị phạt tù
từ 07 năm đến 15 năm:…”, tuy khung phạt quy định tại khoản 2 điều này vượt quá so
với bản án nhưng nếu Q có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 51 BLHS thì tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật (Điều 54 BLHS) Do đó nếu Q phạm tội thuộc khoản 2 Điều này thì tòa án vẫn có thể kết án Q với 3 năm tù Phạm tội thuộc một trong hai khoản trên đều là tội phạm rất nghiêm trọng (theo điểm c khoản 1 Điều 9 BLHS) Mặt khác, tội cướp tài sản luôn là tội có lỗi cố
Thứ hai, Q vừa chấp hành xong bản án về tội cướp tài sản, chưa được xóa án tích Thứ ba, tội mới của Q được xác định là tội rất nghiêm trọng do cố ý Theo câu 1 thì Q
đã phạm tội hủy hoại tài sản và phải chịu khung hình phạt từ 05 năm đến 10 năm tù
giam theo Khoản 3 điều 178 BLHS Mức cao nhất của khung hình phạt này là 10
năm tù, theo điểm c khoản 1 Điều 9 Bộ luật hình sự thì Q đã phạm tội rất nghiêm trọng Cũng theo phân tích ở câu 1 thì Q phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp Đồng thời lần phạm tội này đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm độc lập
Trường hợp 2: Tội cướp tài sản của Q thuộc khoản 5 Điều 168 BLSH Thì phạm tội
phá hủy tài sản của Q là tái phạm theo khoản 1 Điều 53 BLHS, vì:
Thứ nhất, Q đã bị kết án, trong trường hợp này thì tội cướp tài sản của Q có thể thuộc
khoản 5 Điều 168 BLHS: “Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm
đến 05 năm” Do đó nếu Q chỉ ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội thì Q vẫn có thể bị
tuyên với 03 năm tù Theo điểm b khoản 1 Điều 9 BLHS thì tội trộm cắp tài sản của
Q là tội nghiêm trọng, cho nên Q không thể là tái phạm nguy hiểm được
Thứ hai, Q chưa được xóa án tích về tội cướp tài sản.
Thứ ba, Q chưa được xóa án tích lại phạm tội mới do cố ý Đồng thời lần phạm tội
này đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm độc lập Theo câu 1 thì Q đã phạm tội hủy hoại
Trang 8nghiêm trọng hay đặc biệt nghiêm trọng, điều này khác với tái phạm nguy hiểm chỉ giới hạn ở tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng do cố ý
Vậy, không thể căn cứ vào bản án 03 năm tù, chưa được xóa án tích về tội cướp tài sản của Q để biết được hành vi phạm tội hủy hoại tài sản của Q là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm mà chúng ta cần phải căn cứ vào tội và khung hình phạt của người phạm tội trước đó là ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiệm trọng
Trang 9KẾT LUẬN
Giải quyết vấn đề trên đã thể hiện được sức mạnh trừng trị, cưỡng chế của luật Hình
sự nói riêng và Luật pháp Việt Nam nói chung Hành vi phạm tội luôn bị trừng phạt bởi pháp luật, có rất nhiều cách để giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn giữa con người với con người, đừng vì những chuyện tư thù cá nhân mà để bản thân mình trở thành tội phạm Để rồi nhận lấy hậu quả ngoài ý muốn, xâm hại tới tài sản, sức khỏe, tính mạng của người khác Bài làm không tránh khỏi những thiếu sót mong được sự góp ý của thầy cô giáo để hoàn thiện hơn, em xin chân thành cảm ơn
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017
2 Trường đại học Luật Hà Nội, “Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam tập I”, Nxb
Công an nhân dân 2013
3 Trường đại học Luật Hà Nội, “Giáo trình Luật hình sự Việt Nam tập II”, Nxb
Công an nhân dân
4 https://luatminhgia.com.vn/kien-thuc-hinh-su/tai-pham-tai-pham-nguy-hiem-theo-quy-dinh-phap-luat-.aspx
5 http://moj.gov.vn/UserControls/News/pFormPrint.aspx?UrlListProcess=/qt/ tintuc/Lists/NghienCuuTraoDoi&ListId=75a8df79-a725-4fd5-9592