Do có mâu thuẫn trong kinh doanh, P đã thuê Q đến đốt xưởng sản xuất gỗ của N vào ban đêm. Hậu quả là toàn bộ nhà xưởng và máy móc của N đã bị thiêu huỷ, thiệt hại 350 triệu đồng. Hỏi:

Tình huống: Do có mâu thuẫn trong kinh doanh, P đã thuê Q đến đốt xưởng sản xuất gỗ của N vào ban đêm. Hậu quả là toàn bộ nhà xưởng và máy móc của N đã bị thiêu huỷ, thiệt hại 350 triệu đồng. Hỏi: 1. Xác định tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với hành vi của P, Q. 2. Giả sử khi đốt xưởng gỗ, Q không biết còn 1 công nhân là H bị say rượu đang ngủ trong xưởng nên đã gây ra hậu quả chết người, thì Q có phải chịu trách nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân này không? Tại sao? 3. Giả sử Q vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội cướp tài sản, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm tội của Q là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? Tại sao? GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

MỞ ĐẦU

Trong những năm qua, hệ thống pháp luật đã có những tiến bộ quan trọng, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định cho

sự phát triển kinh tế, hội nhập quốc tế, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực cũng đã nảy sinh nhiều vấn đề tiêu cực như sự xa hoá, xuống cấp về đạo đức, lối sống , trong đó có nhiều vấn đề mới phát sinh có liên quan đến công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và tệ nạn xã hội Tình hình tội phạm còn diễn biến phức tạp trên tất cả các lĩnh vực, trong đó tình hình tội hủy hoại tài sản đang là vấn đề bức xúc của toàn xã hội Liên quan đến vấn đề này

em xin được chọn và giải quyết tình huống sau:

Tình huống:

Do có mâu thuẫn trong kinh doanh, P đã thuê Q đến đốt xưởng sản xuất gỗ của

N vào ban đêm Hậu quả là toàn bộ nhà xưởng và máy móc của N đã bị thiêu huỷ, thiệt hại 350 triệu đồng Hỏi:

1 Xác định tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với hành vi của P, Q

2 Giả sử khi đốt xưởng gỗ, Q không biết còn 1 công nhân là H bị say rượu đang ngủ trong xưởng nên đã gây ra hậu quả chết người, thì Q có phải chịu trách nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân này không? Tại sao?

3 Giả sử Q vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội cướp tài sản, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm tội của Q

là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? Tại sao?

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

1 Xác định tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với hành vi của P, Q

P, Q phạm tội hủy hoại tài sản quy định tại khoản 3 Điều 178 BLHS 2015 sửa đổi 2017 Khung hình phạt được áp dụng đối với hành vi của P, Q là 7-15 năm tù

Các yếu tố cấu thành tội hủy hoại tài sản:

a Khách thể

Khách thể của tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản không xâm phạm đến quan hệ nhân thân mà chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu Trong tình huống trên, P

đã thuê Q đến đốt xưởng sản xuất gỗ của N, Hành vi này của P và Q đã xâm phạm quan hệ sở hữu mà cụ thể là xưởng sản xuất gỗ và máy móc là tài sản của N bị thiêu hủy toàn bộ

b Mặt khách quan

Hành vi khách quan của tội này là hành vi hủy hoại tài sản Hành vi hủy hoại tài sản làm cho tài sản bị hư hại đến mức mất hẳn giá trị hoặc giá trị sử dụng và không thể khôi phục lại được hoặc bị tiêu hủy hoàn toàn Hành vi nói trên được thực hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động Hành động được thể hiện qua việc chủ động đốt, phá, cài thuốc nổ,… làm cho tài sản bị hư hại hoặc bị tiêu hủy Không hành động thể hiện qua việc bỏ mặc cho tài sản rơi vào tình trạng bị hư hại hoặc tiêu hủy Liên hệ với tình huống trên, toàn bộ nhà xưởng và máy móc của N

đã bị thiêu rụi Tức là mức độ thiệt hại ở đây thực tế đã mất hết giá trị và hoàn toàn không thể khôi phục lại tình trạng ban đầu Hành vi đốt nhà xưởng của Q có thể hiểu là thực hiện dưới dạng hành động và thực hiện trực tiếp bằng tay

Hậu quả: Cấu thành tội phạm tội này đòi hỏi có hậu quả là tài sản bị hủy hoại Tội phạm được coi là hoàn thành khí hậu quả này đã xảy ra Hành vi hủy hoại tài sản có giá trị lớn hay nhỏ đều có thể thỏa mãn dấu hiệu hậu quả của tội này, tuy nhiên nếu giá trị tài sản bị hủy hoại quá nhỏ và do vậy dẫn đến tính nguy hiểm cho

xã hội của hành vi không đáng kể thì hành vi hủy hoại tài sản không bị coi là tội

phạm ( khoản 2 Điều 8 BLHS 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017) Trong tình huống trên, Q có hành vi đốt xưởng sản xuất gỗ của N dẫn đến hậu quả là toàn bộ nhà xưởng và máy móc của N đã bị thiêu huỷ, thiệt hại 350 triệu đồng

Quan hệ nhân quả: Hành vi đốt của Q là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thiệt hại cho N Hành vi của Q xảy ra trước hậu quả toàn bộ nhà xưởng bị thiêu rụi, thiệt hại của N chính là kết quả hiện thực hóa hành vi của Q

c Mặt chủ quan

Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý, có thể là cố ý trực tiếp hoặc cố ý gián tiếp Người phạm tội biết hành vi của mình có khả năng hủy hoại tài sản nhưng đã thực hiện hành vi đó vì mong muốn tài sản bị hủy hoại hoặc vì đã có ý thức chấp nhận thiệt hại đó xảy ra để đạt được mục đích khác của mình

Lỗi của P và Q là lỗi cố ý trực tiếp vì P và Q hoàn toàn ý thức được hành vi của mình và có thể thấy được hậu quả từ hành vi này Bởi lẽ, P và Q đã có hành vi là hủy hoại tài sản của N, đã có sự bàn bạc trước khi hành động, cụ thể thời gian thực hiện được lên lịch sẵn là vào ban đêm Cả hai đều cố ý và mong muốn làm cho toàn bộ nhà xưởng và máy móc của N bị hủy hoại nên đã thực hiện vào ban đêm vi đây là thời điểm dễ thực hiện hành vi phạm tội và khả năng bị phát hiện, ngăn chặn

là không cao

Động cơ không phải là dấu hiệu bắt buộc của tội này Người phạm tội có thể có động cơ khác nhau như thù tức, bất mãn, để che giấu tội phạm,… Việc định tội không đòi hỏi phải xác định động cơ cụ thể Hành vi hủy hoại tài sản dù do động

cơ nào thúc đẩy cũng đều cấu thành tội Việc xác định động cơ có ý nghĩa trong việc xác định tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm từ đó xác định khung hình phạt Chỉ vì động cơ tư thù cá nhân trong kinh doanh của P mà cả hai bất chấp sự nguy hiểm của hành vi do mình gây ra và để mặc cho hậu quả xảy ra theo ý muốn của mình

d Chủ thể

Đối với tội huỷ hoại tài sản, chủ thể của tội phạm cũng tương tự như đối với tội xâm phạm sở hữu khác Tuy nhiên, người phạm tội từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm này, vì tội phạm này có hai khoản nhưng không có trường hợp nào quy định là tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng

Bởi vì yếu tố về tuổi không được đề cập đến trong tình huống nên có thể mặc định P và Q là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật

Như vậy, với phân tích ở trên và với tình tiết thiệt hại 350 triệu đồng Thì P,Q đủ yếu tố cấu thành Tội hủy hoại tài sản theo (khoản 3 điều 178 BLHS 2015) có quy định rõ“Gây thiệt hại cho tài sản có giá trị từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng” với mức hình phạt từ 5 năm đến 10 năm Để định Tội danh cho P và Q, xét theo điềm b,c khoản 1 Điều 9BLHS quy định “Tội phạm ngiêm trọng …từ trên 3 năm đến 7 năm tù; Tội phạm rất nghiêm trọng… là từ trên 7 năm tù đến 15 năm tù“ Mà định tội danh phải căn cứ vào khung hình phạt cao nhất của tội đấy Nên Tội của P và Q là Tội rất nghiêm trọng

Bên cạnh đó, về vấn đề đồng phạm: Xét vai trò cụ thể của P và Q ở đây ta thấy

P đã thuê Q thực hiện hành vi đốt xưởng chỉ vì tư thù cá nhân là do mâu thuẫn trong kinh doanh Như vậy, Theo khoản 3 Điều 17 BLHS 2015 thì “người xúi giục

là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm” và qua hành vi khách quan của P ta thấy đủ yếu tố cấu thành đồng phạm trong Tội hủy hoại tài sản với vai trò người xúi giục Cụ thể là P đã dụ dỗ Q bằng cách thuê Q đốt xưởng Còn Q là người hành động phạm tội, với vai trò là người thực hành “người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm” Qua việc của P thì Q đã giúp P thực hiện hành vi đốt xưởng của N Xem xét một cách khách quan mà nói, giữa P và Q

đã có sự bàn bạc, lên kế hoạch trước khi đi đến hành động Thậm chí đã có một khoản thời gian nhất định để theo dõi và xác định rõ địa điểm nào vào và ra sau khi thực hiện hành vi hoặc còn dự trù một số tính huống không theo ý muốn mà nảy sinh ra Hơn nữa, cả 2 đều cố ý cùng thực hiện hành vi với những vai trò khác nhau Bởi lẽ chúng đều biết rõ hành vi đó là bất hợp pháp và tất yếu sẽ gây hậu quả, tuy nhiên bọn chúng vẫn thực hiện Theo nguyên tắc xác định trách nhiệm hình sự trong Luật hình sự, tất cả những người đồng phạm phải chịu trách nhiệm hình sự chung về toàn bộ tội phạm đã xảy ra Cụ thể, khung hình phạt được áp dụng cho P và Q được quy định tại khoản 3 Điều 178

Kết luận: P, Q phạm tội hủy hoại tài sản quy định tại khoản 3 Điều 178 BLHS

2015 sửa đổi 2017 Khung hình phạt được áp dụng đối với hành vi của P, Q là 7-15 năm tù

2 Giả sử khi đốt xưởng gỗ, Q không biết còn 1 công nhân là H bị say rượu đang ngủ trong xưởng nên đã gây ra hậu quả chết người, thì Q có phải chịu trách nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân này không? Tại sao?

Giả thuyết tình huống đưa ra, nếu Q đốt xưởng mà không biết trong xưởng còn một công nhân của N bị say rượu nằm ngủ quên trong xưởng gây ra hậu quả người này chết Trong trường hợp này, Q phải chịu TNHS về hậu quả chết người xảy ra do hành vi đốt xưởng nhằm hủy hoại tài sản của mình với lỗi vô ý Căn cứ vào các dấu hiệu sau:

a Mặt khách quan

Hành vi khách quan: trong trường hợp này đòi hỏi Q phải nhìn thấy trước được hậu quả có thể có người trong xưởng dù đã hết giờ làm việc, bởi lẽ nơi Q phóng hỏa là xưởng làm việc Q cần đặt ra trường hợp có người làm việc trong xưởng ở lại gác đêm hoặc có việc gì ở lại xưởng Q đã có hành vi vi phạm quy tắc an toàn,

là quy tắc nhằm đảm bảo an toàn về tính mạng, sức khỏe cho con người, dù trong

trường hợp này Q chỉ có ý định đốt xưởng nhằm hủy hoại tài sản của N nhưng đòi hỏi phải thấy trước hậu quả trên

Hậu quả: Hành vi của Q đã gây ra hậu quả chết người ở đây là công nhân H bị say rượu đang ngủ trong xưởng

Quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả của tội phạm: Hành vi đốt xưởng của

Q và hậu quả làm người công nhân chết có quan hệ nhân quả với nhau Mặc dù Q không có ý định giết người nhưng chính vì hành vi hủy hoại tài sản bằng cách phóng hỏa đốt xưởng đã khiến người công nhân say rượu ngủ lại trong xưởng chết

b Mặt chủ quan

Lỗi của người phạm tội là lỗi vô ý Trong trường hợp này hành vi của Q là vô ý

vì cẩu thả, Q không thấy trước được hậu quả chết người do hành vi của mình gây

ra mặc dù với khả năng nhận thức của Q cần phải thấy trước và có đủ điều kiện thấy trước hậu quả đó

c Chủ thể

Chủ thể của tội vô ý làm chết người là chủ thể thường, là người có năng lực TNHS và đạt độ tuổi luật định Trong tình huống đã cho không nói rõ Q bao nhiêu tuổi, tuy nhiên có thể thấy Q là người có năng lực TNHS vì P nhờ Q đốt xưởng nhằm mục đích giải quyết mâu thuẫn trong kinh doanh nên chắc chắn sẽ phải nhờ một người có đầy đủ năng lực làm việc đó để đề phòng những sự việc bất lợi có thể xảy ra

Từ những căn cứ nêu trên có thể thấy Q phải chịu trách nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân say rượu ngủ quên trong xưởng với tội vô ý làm chết người được quy định tại khoản 1 điều 128 BLHS năm 2015: “ Người nào vô ý làm chết người, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm”

Vậy trong Hành vi đốt xưởng làm thiệt hại về vật chất lên đến 350 triệu, còn gây chết người với lỗi vô ý Q phải chịu trách nhiệm hình sự về cả hai lỗi là hủy hoại tài sản quy định tại khoản 3 Điều 178 BLHS 2015 và vô ý làm chết người quy định tại khoản 1 Điều 128 BLHS 2015

Kết luận: Q phải chịu trách nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân trong xưởng của N về hành vi làm chết người với lỗi vô ý được quy định tại khoản 1 Điều 128 BLHS 2015

3 Giả sử Q vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội cướp tài sản, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm tội của Q là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? Tại sao?

Hành vi của Q trong trường hợp nêu trên là tái phạm nguy hiểm được quy định tại khoản 2 Điều 53 BLHS 2015

Trước tiên xét về bản án Q vừa chấp hành xong mà chưa được xóa án tích về tội cướp tài sản với mức án 3 năm tù, nghĩa là Q bị tòa án áp dụng khoản 1 Điều 168 Tội cướp tài sản: “Người nào dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc

có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.” Xét thấy mức cao nhất của khung hình phạt là mười năm tù, căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 9:

“Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 07 năm đến 15 năm tù” Đối với tội cướp tài sản rõ ràng lỗi ở đây

là lỗi cố ý trong mọi trường hợp Vậy tội phạm mà trước đây Q vi phạm là tội rất nghiêm trọng với lỗi cố ý

Trong lần vi phạm này tội của Q được xác định là tội hủy hoại tài sản được quy định tại khoản 3 Điều 178 BLHS 2015: “Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá

từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.”

Mức cao nhất của khung hình phạt quy định tại khoản 3 điều 178 là phạt tù đến mười năm tù Căn cứ khoản 1 điều 9 BLHS quy định tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất khung hình phạt đối với tội ấy là từ trên 7 năm tù đến 15 năm tù Vậy Q phạm tội rất nghiêm trọng trong

lần vi phạm này căn cứ khoản 2 điều 53 BLHS 2015:” Những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm:

a) Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do

cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý;

b) Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.”

Kết luận: Căn cứ vào khoản 1 điều 168 khoản 3 điều 178 khoản 1 điều 9 khoản

2 điều 53 BLHS xét hành vi của quy trong trường hợp nêu trên là tái phạm nguy hiểm

KẾT LUẬN

Tình huống trên là một trong những tình huống rất thực tế, là vấn đề khá nóng

và diễn biến ngày càng phức tạp trong xã hội hiện nay Thực tế cũng chứng minh được rằng những hành vi xâm phạm và gây thiệt hại đến khách thể được pháp luật bảo vệ,đồng thời còn làm xâm phạm đến sức khỏe,tính mạng con người là vấn đề rất đáng quan tâm Bên cạnh đó, giải quyết vấn đề trên đã thể hiện được sức mạnh trừng trị, cưỡng chế của luật Hình sự nói riêng và Luật pháp Việt Nam nói chung Trước tình trạng như vậy, nhất là một sinh Viên Luật chúng ta phải không ngừng tiếp thu cơ sở pháp lý và nhìn nhận từ thực tiễn, đồng thời tuyên truyền pháp luật

để giúp cho những đối tượng còn mơ hồ, thiếu hiểu biết về pháp luật

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Luật hình sự Việt Nam, trường Đại học luật Hà Nội

2 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung 2017

3 Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung 2009

4 Bình luận khoa học BLHS 1999 sửa đổi, bổ sung 2009 phần các tội phạm

5. http://luathinhsu.vn/quy-dinh-phap-luat-ve-toi-huy-hoai-tai-hoac-co-y-lam-hu-hong-tai-san-trong-blhs-2015/n20161028120823025.html

6. http://moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/nghien-cuu-trao-doi.aspx?ItemID=1827

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU……… 1 GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

1.Xác định tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với hành vi của P, Q…… 1 2.Giả sử khi đốt xưởng gỗ, Q không biết còn 1 công nhân là H bị say rượu đang

ngủ trong xưởng nên đã gây ra hậu quả chết người, thì Q có phải chịu trách

nhiệm hình sự về cái chết của người công nhân này không? Tại sao? 5 3.Giả sử Q vừa chấp hành xong bản án 3 năm tù về tội cướp tài sản, chưa được xoá án tích lại thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm tội của

Q là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? Tại sao?

7 KẾT LUẬN……… 8 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO