Tuần 4 Tiết 7 Bài 3: Chương Trỡnh Mỏy Tớnh Và Dữ Liệu I/ Mục tiờu: - Giỳp học sinh biết phõn biệt cỏc kiểu dữ liệu trong ngụn ngữ lập trỡnh như số nguyờn, số thực, xõu kớ tự… - Giỳp học
Trang 1Tuần 4
Tiết 7
Bài 3: Chương Trỡnh Mỏy Tớnh Và Dữ Liệu
I/ Mục tiờu:
- Giỳp học sinh biết phõn biệt cỏc kiểu dữ liệu trong ngụn ngữ lập trỡnh như số nguyờn, số thực, xõu kớ tự…
- Giỳp học sinh biết được phạm vi của từng kiểu dữ liệu đú
- Giỳp học sinh nắm được cỏc quy tắc tớnh cỏc biểu thức số học Cỏc phộp so sỏnh trong ngụn ngữ pascal
II/ Yờu cầu:
- Gv: giỏo ỏn, sgk, phũng mỏy
- Hs: sgk, vở
III/ Tiến Trỡnh dạy- học:
1 ổn định:
2 bài cũ:
HS1: Trong cỏc tờn sau đõy, trong một chương trỡnh pascal, tờn nào là hợp lệ?
A) a; B) Tamgiac; C) 8a; D) Tam giac; E) end; F) abc G) b1; H) lop8A;
Trả lời: Cỏc cõu hợp lệ là: A, B, G, H.
HS2: Cỏc chương trỡnh pascal sau đõy cú hợp lệ khụng, tại sao?
A) Begin B) begin
writeln(‘chao cac ban’);
end
Trả lời: cõu A hợp lệ Cõu B khụng hợp lệ vỡ phần khai bỏo phải đặt trước từ khúa begin.
3 Bài mới:
HĐ1: Dữ Liệu và kiểu dữ liệu:
- GV: Máy tính là công cụ xử lí thông tin, còn
chơng trình chỉ dẫn cho máy tính cách thức
xử lí thông tin để có kết quả mong muốn
Thông tin rất đa dạng nên dữ liệu trong máy
tính cũng rất khác nhau về bản chất
Hs: chỳ ý lắng nghe
- GV: Để dễ dàng quản lí và tăng hiệu quả xử
lí, các ngôn ngữ lập trình thờng phân chia dữ
liệu thành các kiểu khác nhau: chữ, số
I dữ liệu và kiểu dữ liệu:
1 dữ liệu:
Mỏy tớnh là cụng cụ xử lý thụng tin Cỏc thụng tin được nhập và lưu trữ dưới nhiều dạng khỏc nhau: cú thể là số, là chữ, là hỡnh ảnh, õm thanh,… thường được gọi chung là
dữ liệu
2 kiểu dữ liệu:
- kiểu số nguyờn (Integer): trong khoảng -215
215-1
Trang 2nguyªn, sè thËp ph©n,
Hs: Chú ý lắng nghe và ghi bài
- GV: nªu mét sè kiÓu d÷ liÖu thêng dïng
nhÊt
- GV: Mét số kiÓu d÷ liÖu c¬ b¶n cña ng«n
ng÷ lËp tr×nh Pascal
Hs: lắng nghe và ghi bài
ví dụ: số học sinh, số sách
- kiểu số thực (Real): trong khoảng 2.9.10-39
1.7.1038 và số 0
ví dụ: chiểu cao, điểm trung bình,…
- kiểu kí tự (Char): là một kí tự trong bảng chữ cái
Ví dụ: a, b,…,0,1,…,9
- Kiểu xâu (String): là một dãy các kí tự đặt trong dấu nháy đơn
Ví dụ: ‘lớp 8E’, ‘nguyễn văn A’,
HĐ2: Các phép toán với dữ liệu kiểu số:
- GV cho HS lµm quen víi c¸c phÐp to¸n cña
ng«n ng÷ lËp tr×nh
Hs: lắng nghe
- GV: Mét sè c¸c kÝ hiÖu cña c¸c phÐp to¸n
sè häc trong ng«n ng÷ Pascal
Hs: lắng nghe, ghi bài
- GV lÊy VD vÒ phÐp chia, phÐp chia lÊy phÇn
nguyªn vµ phÐp chia lÊy phÇn d
Hs: lắng nghe, ghi nhớ
II các phép toán v i d li u ki u s ới dữ liệu kiểu số ữ liệu kiểu số ệu kiểu số ểu số ố:
Kí hiệu
Phép toán
Kiểu
dữ liệu
Ví dụ
+ Cộng Số
nguyên,
số thực
a+b
- Trừ Số
nguyên,
số thực
a-b
* Nhân Số
nguyên,
số thực
a*b
/ Chia Số
nguyên,
số thực
a/b
Div Chia
lấy phần nguyên
Số nguyên
7 div
2 3
Trang 3- GV: Nêu cho HS quy tắc các biểu thức số
học
- GV lấy thêm một số VD về sử dụng dấu ()
10 5 + 2 = 7, nhưng nếu thực hiện phep
cộng trước ta được kết quả 3
66/22 = 36, nhưng nếu thực hiện cỏc phộp
nhõn trước ta được kết quả là 9
Hs: lắng nghe, ghi bài
Mod Chia
lấy phần dư
Số nguyờn
7 mod
2 1
Quy tắc tính các biểu thức số học:
Các phép toán trong ngoặc đợc thực hiện trớc tiên;
Trong dãy các phép toán không có dấu ngoặc, các phép nhân, phép chia, phép chia lấy phần nguyên và phép chia lấy phần d đợc thực hiện trớc;
Phép cộng và phép trừ đợc thực hiện theo thứ tự từ trái sang phải
4 cũng cố:
- Hóy liệt kờ cỏc kiểu dữ liệu trong ngụn ngữ Pascal?
Trả lời: Cỏc kiểu dữ liệu: số nguyờn (integer), số thực (real), kớ tự (char), xõu kớ tự (string).
- Nờu cỏc quy tắc tớnh cỏc biểu thức số học trong ngụn ngữ pascal?
Trả lời:
+ Cỏc phộp toỏn trong ngoặc được thực hiện trước tiờn.
+ Trong cỏc dóy toỏn khụng cú dấu ngoặc, cỏc phộp nhõn, chia, chia lấy phần nguyờn, chia lấy phần dư được thực hiện trước
+ Phộp cộng, trừ được thực hiện theo thứ tự từ trỏi sang phải.
5 Dặn dũ:
- Học bài, làm bài tập 2, 3, 4, 5 sgk/ 21, 22
- Xem trước 2 phần cũn lại
Trang 4Tiết 8:
Bài 3: Chương Trình Máy Tính Và Dữ Liệu
I/ Mục tiêu:
- Giúp học sinh hiểu rỏ hơn các quy tắc tính các biểu thức số học Các phép so sánh trong ngôn ngữ pascal
- Giúp học sinh biết vận dụng các quy tắc tính các biểu thức số học, các phép so sánh vào trong ngôn ngữ lập trình pascal
II/ Yêu cầu:
- Gv: giáo án, phòng máy
- Hs: sgk, vở ghi
III/ Tiến Trình dạy- học:
1 ổn định:
2 bài cũ:
HS1: Nêu các quy tắc tính các biểu thức số học?
Trả lời:
Các phép toán trong ngoặc được thực hiện trước tiên.
Trong các dãy toán không có dấu ngoặc, các phép nhân, chia, chia lấy phần nguyên, chia lấy phần dư được thực hiện trước
Phép cộng, trừ được thực hiện theo thứ tự từ trái sang phải.
HS2:
1 Kể tên các kiểu dữ liệu trong NNLT Pascal?
2 Viết biểu thức tóan dưới đây bằng các kí hiệu trong Pascal
ax2+ bx+c
trả lời:
1 Integer, real, char, string
2 a*x*x+b*x+c.
3 Bài mới:
HĐ1: Các phép so sánh:
Gv: Yêu cầu hs nhắc lại các kí hiệu toán học
trong ngôn ngữ lập trình?
Hs: Nhắc lại: +, -, *, /, div, mod
Gv: Ngoài các phép toán số học, ta còn có
các kí hiệu toán học quen thuộc dùng để so
sánh nào?
Hs trả lời: các kí hiệu so sánh trong toán học
như: =, <, >, #, …
Gv: Kí hiệu các phép toán và phép so sánh
có thể khác nhau, tùy theo từnmg ngôn ngữ
lập trình
Hs: chú ý lắng nghe
Gv: giới thiệu bảng 4 các kí hiệu của phép so
1.Các phép so sánh:
Kí hiệu trong pascal Phép so sánh Kí hiệu toán học
Bảng 4
Trang 5Hs: chú ý quan sát và ghi bài.
Gv: kết quả của phép so sánh chỉ có thể là
đúng hoặc sai Gv cho vài ví dụ minh họa cụ
thể
Hs: chú ý lắng nghe và ghi nhớ
Ví dụ: 3*2> 4; 5=5; 5<>6; … => kết quả đúng 5*2=9, 22>17, … => kết quả sai
HĐ2: Giao tiếp giữa người - máy tính
Gv: Em hiểu thế nào là giao tiếp giữa người và
máy tính?
Hs: - Giao tiếp giữa người và máy tính là sự trao
đổi dữ liệu hai chiều giữa người và máy tính
Gv: Cho ví dụ cụ thể về việc giao tiếp giữa người
và máy tính?
Hs: VD như: con người thường có nhu cầu tính
toán, kiểm tra, điều chỉnh, bổ sung… Ngược lại
máy tính cũng cho kết quả tính toán, tìm kiếm,
gợi ý…đó là quá trình giao tiếp giữa người và
máy tính
Gv: gọi các hs khác nhận xét
Hs: Cho nhận xét
Gv: Nhận xét
Hs: chú ý lắng nghe và ghi bài
Gv: giải thích thêm từng trường hợp tương tác
trên:
- Thông báo kết quả tính toán: là yêu cầu đầu tiên
đối với mọi chương trình Ví dụ, câu lệnh:
write(‘dien tich hinh tron la’,x);
In kết quả tính diện tích hình tròn ra màn hình
như sau:
- Nhập dữ liệu: chương trình sẽ ngừng và chờ
người dùng nhập dữ liệu vào rồi mới tiếp tục
- Chương trình tạm ngừng: tạm ngừng trong 1
khỏang thời gian nhất định đến khi người dùng
nhấn phím
- Hộp thoại: như một công cụ cho việc gao tiếp
người – máy tính trong khi chạy chương trình
Hs: chú ý lắng nghe và tiếp thu
Gv: chốt lại: những trường hợp trên nói lên sự
giao tiếp giữa người - máy tính
Hs: lắng nghe
2 Giao tiếp giữa người và máy tính:
Quá trình trao đổi dữ liệu hai chiều giữa người và máy tính khi chương trình hoạt động thường được gọi là giao tiếp hợac tương tác giữa người và máy tính
Sau đây là một số trường hợp tương tác giữa người và máy tính:
+ Thông báo kết quả tính toán
+ Nhập dữ liệu
+ Chương trình tạm ngừng
+ Hộp thoại
Trang 64 Cũng cố:
Câu hỏi: Thế nào là quá trình giao tiếp giữa người – máy tính?
Trả lời: Quá trình trao đổi dữ liệu hai chiều giữa người và máy tính khi chương trình hoạt động thường được gọi là giao tiếp hợac tương tác giữa người và máy tính
Câu hỏi: Trong NNLT pascal có những phép so sánh nào?
Trả lời: =, <>, <, <=, >, >=
5 dặn dò:
- Học bài, làm các bài tập 6, 7 trong SGK/ 22
- Xem lại tiết 7, 8 chuẩn bị cho bài thực hành 2