Giáo án Văn 8 tuần 20 gồm các bài Nhớ rừng, Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh, Khi con tu hú. Đây là giáo án theo định hướng phát triển năng lưc mới nhất, đầy đủ nhất. Giáo án Văn 8 mới nhất 20182019.
Trang 1Giáo án Văn 8 – tuần 20
Tiết 73 – Văn bản: NHỚ RỪNG
(Thế Lữ) A/ Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, học sinh cần:
1 Kiến thức:
- Đọc thuộc lòng được bài thơ
- Nêu được vài nét về tác giả, hoàn cảnh sáng tác, bố cục của tác phẩm
- Phân tích, cảm nhận được tâm trạng của con hổ trong vườn bách thú
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc, tự học, cảm nhận
- Rèn kĩ năng làm việc nhóm
3 Thái độ:
- Thích thú với bài học
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự học - Năng lực giao tiếp - Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực hợp tác - Năng lực tự quản lý - Năng lực giải quyết vấn đề
B/Chuẩn bị
- Giáo viên: giáo án, một số hình ảnh minh họa
- Học sinh: đọc, soạn trước bài
C/Nội dung
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
* Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Nêu được nội dung bài học và những hoạt động có trong bài học
- Bắt đầu bài học một cách hào hứng
Trang 2Phương pháp và kĩ thuật dạy học: đóng vai, thuyết trình, vấn đáp
Phát triển năng lực: sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp
GV đặt hs vào tình huống phải rời xa nơi
mình đang sống, các con sẽ cảm thấy thế
nào?
-> Giới thiệu văn bản Nhớ rừng
Tưởng tượng
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc, tìm hiểu chung
Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Nêu được tác giả, hoàn cảnh sáng tác, nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Nêu được cảm nhận của mình về văn bản
- Rèn kĩ năng đọc hiểu, phân tích, cảm nhận
Phương pháp và kĩ thuật dạy học: thảo luận, vấn đáp, thuyết trình
Phát triển năng lực: sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, cảm nhận văn học
- Yêu cầu hs đọc bài thơ bằng giọng điệu
thích hợp Từ đó, nêu cảm nhận ban đầu
của mình về bài thơ
- Từ phần chú thích, yêu cầu hs chỉ ra:
+ Tác giả của bài thơ là ai?
+ Vì sao ông lại viết bài thơ này?
+ Bài thơ được sáng tác theo thể thơ nào?
Bố cục của bài thơ?
* GV mở rộng:
- Bút danh của ông là một cách chơi chữ,
đồng thời có ý nghĩa: người lữ khách trần
thế, cả đời chỉ ham đi tìm cái đẹp để vui
chơi:
“Tôi là người khách bộ hành phiêu lãng
Đường trần gian xuôi ngược để vui
chơi”.
- Đọc bài thơ
- Trả lời các câu hỏi
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- Thế Lữ tên thật là Nguyễn Thứ Lễ Là nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới giai đoạn đầu
2 Tác phẩm
a Hoàn cảnh sáng tác
Bài thơ được khơi nguồn cảm hứng trực tiếp từ những lần đi chơi, đi thăm vườn bách thú; sâu
xa hơn là từ tâm sự, tâm trạng u uất của lớp trí thức Tây học vừa thức tỉnh ý thức cá nhân, cảm thấy bất hòa sâu sắc với thực tại xã hội thực dân nửa phong kiến
b Bố cục: ba phần:
+ Khổ thơ đầu: Tâm trạng của con hổ trong vườn bách thú
+ Hai khổ thơ tiếp theo: Nhớ tiếc quá khứ + Hai khổ thơ cuối: Trở về thực tại, càng tha
Trang 3Tuy nhiên, thơ ông vẫn mang nặng tâm
sự thời thế đất nước
thiết giấc mộng ngàn
c Thể thơ: tám chữ
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc hiểu văn bản
Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Cảm nhận được tâm trạng của con hổ trong vườn bách thú
- Rèn kĩ năng đọc hiểu, phân tích, cảm nhận
Phương pháp và kĩ thuật dạy học: thảo luận nhóm, vấn đáp, thuyết trình, bình giảng
Phát triển năng lực: sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, cảm nhận văn học
GV yêu cầu hs thảo luận và trả lời các
câu hỏi:
? Câu thơ đầu tiên có những từ nào đáng
lưu ý? Vì sao?
? Thử thay các từ gậm và khối bằng các
từ khác So sánh ý nghĩa biểu cảm của
nó
GV giảng: Nó gậm khối căm hờn không
sao hóa giải được, không thể làm cách
nào để tan bớt, vơi bớt Căm hờn uất ức
vì bị mất tự do, thành một tù nhân… tất
cả kết tụ lại thành khối, thành tảng cứng
như những chấn song cũi sắt lạnh lùng
kia Dùng động từ mạnh nhằm miêu tả
tâm trạng của chúa sơn lâm, tạo thi hứng
cho toàn bài
?Tư thế nằm dài trong ngày tháng dần
qua nói lên tình thế gì của con hổ?
? Vì sao con hổ lại hờn đến thế?
? Từ hành động, suy nghĩ và hoàn cảnh
- Đọc văn bản, thảo luận và trả lời câu hỏi
- Chỉ ra các từ đáng lưu ý
- Thay thế từ:
+ Gậm: gặm, nhai, nắm…
+ khối: nắm, mớ…
Nhận xét Thử lí giải từ hoàn cảnh
II Đọc – hiểu văn bản
1 Tâm trạng của con hổ trong cũi sắt ở vườn bách thú
- Hành động:
+ Gậm: dùng răng miệng mà ăn dần, cắn dần từng chút một sự gặm nhấm đầy uất ức và bất lực
+ khối căm hờn: cụ thể hóa cái vô hình khối căm hờn làm sao tan bớt được
+ Nằm dài
- Suy nghĩ: Khinh; lũ người: ngạo mạn, ngẩn ngơ, mắt bé
- Hoàn cảnh:
+ Sa cơ, bị tù hãm + Trở thành trò lạ mắt, thứ đồ chơi + Sống cùng bọn gấu dở hơi, báo vô tư lự
- Tâm trạng:
Căm hờn
chán chường, buông xuôi, bất lực
nhục nhã
=> Tâm trạng tủi nhục của vị chúa tể sa cơ lỡ vận, mất tự do
Trang 4của hổ, em có nhận xét gì về tâm trạng
của nhân vật này?
GV hỏi thêm: Tại sao cùng ở trong sở
thú mà hổ lại có tâm trạng khác gấu và
báo?
GV dẫn dắt: Vậy quá khứ của một vị
chúa tể sơn lâm sẽ có những điều gì? Ta
sẽ cùng đi vào tìm hiểu phần hai của văn
bản
Hs lí giải từ vị trí của chúa sơn lâm
4 Hoạt động vận dụng: Đóng vai chú hổ trong vườn bách thú để nói lên tâm trạng của mình.
5 Hoạt động tổng kết và đánh giá
- Hoạt động tổng kết:
+ Thế Lữ - là nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới giai đoạn đầu
+ Bài thơ mượn lời con hổ để nói lên tâm sự của lớp trí thức Tây học đương thời
+ Đoạn thơ đầu đã thể hiện rõ tâm trạng tủi nhục, chán chường của con hổ mất tự do
- Hoạt động đánh giá: ? Trình bày những hiểu biết của em về tác giả Thế Lữ?
? Đoạn thơ đầu của bài thơ đã thể hiện điều gì? Em ấn tượng nhất với câu thơ / hình ảnh nào? Vì sao?
6 Đánh giá và điều chỉnh giờ giảng
- Những điểm đã đạt được:
- Những điểm chưa đạt được, nguyên nhân và biện pháp giải quyết:
- Những điểm cần cải tiến, thay đổi:
Tiết 74 – Văn bản: NHỚ RỪNG (tiết 2)
(Thế Lữ)
Ngày giảng:
A/ Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, học sinh cần:
1 Kiến thức:
- Phân tích, cảm nhận được tâm trạng của con hổ: nuối tiếc quá khứ, chán ngán thực tại
2 Kĩ năng:
Trang 5- Rèn kĩ năng đọc, tự học, cảm nhận
- Rèn kĩ năng làm việc nhóm
3 Thái độ:
- Thích thú với bài học
- Hiểu và trân trọng tâm sự của tầng lớp trí thức lúc bấy giờ
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự học - Năng lực giao tiếp - Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực hợp tác - Năng lực tự quản lý - Năng lực giải quyết vấn đề
B/Chuẩn bị
- Giáo viên: giáo án
- Học sinh: đọc, soạn trước bài
C/Nội dung
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
* Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1: Nhắc lại nội dung của tiết học trước
Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Nêu được nội dung bài học từ tiết 1 để bắt đầu tiết học mới.
Phương pháp và kĩ thuật dạy học: thảo luận nhóm, vấn đáp, thuyết trình, bình giảng
Phát triển năng lực: sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, cảm nhận văn học
GV yêu cầu hs đọc thuộc và nêu những
nội dung đó học trong tiết 1
Thực hiện yêu cầu I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II Đọc – hiểu văn bản
1 Tâm trạng của con hổ trong cũi sắt ở vườn bách thú
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc, tìm hiểu chung
Trang 6Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Nêu được cảm nhận của mình về văn bản
- Rèn kĩ năng đọc hiểu, phân tích, cảm nhận
Phương pháp và kĩ thuật dạy học: thảo luận nhóm, vấn đáp, thuyết trình, bình giảng
Phát triển năng lực: sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, cảm nhận văn học
? Cảnh núi rừng ngày xưa hiện lên trong
nỗi nhớ của con hổ như thế nào? Con hổ
xuất hiện được miêu tả cụ thế như thế
nào?
Đọc hai câu thơ
“Ta bước chân lên dõng dạc đường
hoàng.
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp
nhàng.”
Hãy nhận xét về nhịp thơ, hình ảnh
thơ ?
? Ảnh hưởng của chúa rừng khi nó xuất
hiện đối với muôn loài như thế nào?
Tâm trạng của hổ khi ấy ra sao?
Hs thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi
Đọc lại câu thơ
Nhận xét về nhịp thơ, hình ảnh thơ Tìm chi tiết, nhận xét tâm trạng của hổ
2 Nhớ tiếc quá khứ.
- Cảnh rừng núi thiên nhiên: hùng vĩ, con hổ là chúa sơn lâm ngự trị trong vương quốc của mình
- Hàng loạt các động từ, tính từ, danh từ được lựa
chọn để làm nổi bật cảnh rừng đại ngàn: Bóng cả, cây già, gió gào, hét núi, lá gai, cỏ sắc, thảo hoa, thét, dữ dội.
- Trên cái nền thiên nhiên ấy, con hổ xuất hiện: Vừa mạnh mẽ vừa de doạ khôn khéo, nhẹ nhàng, vừa uy nghi, dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển
- Sự xuất hiện của hổ làm cho mọi vật đều im hơi
- Tâm trạng: Hài lòng, tự hào, thoả mãn
Yêu cầu h/s đọc đoạn 3 tiếp chú ý: “Ta
đợi chết mảnh nặt trời găy gắt… còn
đâu”.
? Có ý kiến cho rằng đoạn thơ như bộ
tranh tứ bình độc đáo về chúa sơn lâm
Ý kiến của em?
Đọc lại đoạn thơ
Phân tích vẻ đẹp của bức tranh tứ bình
- Trong khổ thơ tiếp theo, tác giả đã vẽ lên một bức tranh tứ bình mà hình ảnh trung tâm là Chúa sơn lâm oai linh, dữ dội,và đầy lãng mạn
- Đó là bốn cảnh:
+ Đêm vàng – hổ uống ánh trăng tan + Ngày mưa chuyển bốn phương ngàn – vị chúa
tể đứng ngắm giang san của mình
+ Bình minh cây xanh nắng gội – vị chúa tể ngủ
Trang 7? Phân tích cái hay của câu thơ biểu cảm
cuối đoạn?
? Em có nhận xét gì về sự thay đổi của
giọng thơ trong hai khổ thơ này?
GV bình: Quá khứ thật đẹp, thật oai
hùng Bởi vậy, trong thực tại tù túng,
chật hẹp, hổ lại càng đau đớn, nhớ tiếc
biết mấy khoảng thời gian mình được
tung hoành, mình là chúa tể, mình được
đắm chìm trong thiên nhiên tươi đẹp
Quá khứ ấy chẳng bao giờ trở lại được
nữa, nên lòng ta lại càng đau đáu nhớ
thương
GV chuyển ý: Vậy, quay trở về thực tại,
hổ sẽ phải đối diện với cuộc sống như
thế nào?
Phân tích cái hay
Chỉ ra sự thay đổi của giọng thơ
say trong giấc ngủ tưng bừng + Hoàng hôn đỏ máu – chúa sơn lâm đợt “mặt trời chết”, chờ đợi khoảnh khắc cả giang sơn này thuộc về mình
- Câu thơ cuối là một tiếng than đầy chua xót, tiếc nuối
Đó chính là tâm trạng của một lớp người thời
nô lệ, nhớ tiếc về quá khứ hào hùng của dân tộc, đát nước mình
- Giọng thơ đầy hào hứng, bay bổng chuyển sang buồn thương nhớ tiếc mà vẫn rất tự nhiên, lôgíc
3 Niềm uất hận ngàn thâu trước cảnh tầm thường giả dối để càng theo giấc mộng nhớ rừng.
Trang 8? Trở về cảnh thực tại, với cái bây giờ,
cảnh vật ở đoạn thơ thứ 4 có gì giống và
khác với cảnh vật ở đoạn đầu bài thơ?
? Thật ra cái mà hổ căm ghét nhất là gì?
Vì sao?
G/v dẫn: Đó đâu chỉ là cảm nhận về
cảnh vật ở vườn Bách thú mà mở rộng
ra, chính là một cách nói về cảm nhận
của thanh niên trí thức VN về xã hội
thời Pháp thuộc nửa thực dân, nửa
phong kiến với bao điều lố lăng kệch
cỡm, nhất là ở thành thị…
? Giọng điệu thể hiện ở đây có gì đặc
sắc?
? Đoạn cuối mở đầu và kết thúc bằng hai
câu biểu cảm mở đầu bằng từ hỡi nói lên
điều gì?
G/v dẫn: Trong tình cảnh hiện tại và
tương lai chúa rừng không còn cách nào
khác ngoài cách chấp nhận Tuy nhiên
không muốn đầu hàng chỉ còn cách mơ
về thời vàng son của mình với :
Khi đã buồn hiện tại
Thì quay về mơ xưa
- Thảo luận, trả lời các câu hỏi
- Nhận xét về giọng điệu
- Phân tích
- Cách nhìn của hổ rộng ra, tỉ mỉ, chi tiết hơn đoạn 1 Đó là cảnh gọn gàng, sạch sẽ, được chăm sóc hằng ngày nhưng lại không hề thay đổi, nhàm chán, tầm thường giả dối
- Biểu hiện: nó thấp kém, tù hãm, chẳng thông dòng, không âm u bí hiểm
- Nghệ thuật: Giọng giễu nhại, kệch cỡm, chê bai, coi thường của một thân tù nhưng vẫn muốn đứng cao hơn thực tại
- Đoạn cuối : Từ “Hỡi” thể hiện sự chán ngán, u uất, thất vọng, bất lực
- Hổ chỉ có thể chìm sâu vào giấc mộng ngàn để gặp lại hình bóng của mình trong quá khứ vàng son
Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết
Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Khái quát được nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Rèn kĩ năng đọc hiểu, phân tích, tổng hợp
Trang 9Phương pháp và kĩ thuật dạy học: thảo luận nhóm, vấn đáp, thuyết trình
Phát triển năng lực: sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, cảm nhận văn học
? Yêu cầu hs khái quát nội dung, nghệ
thuật của văn bản
1 Nội dung
- Mượn lời con hổ bị nhốt trong vườn bách thú
để:
+ diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù túng
+ thể hiện niềm khao khát tự do mãnh liệt
- Khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của những người dân mất nước
2 Nghệ thuật
- Hình ảnh ẩn dụ
- Cảm hứng lãng mạn
- Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình
- Ngôn ngữ, nhạc điệu dồi dào, cách ngắt nhịp linh hoạt
4 Hoạt động vận dụng: Tìm đọc những bài thơ có nội dung tương tự trong giai đoạn bấy giờ.
5 Hoạt động tổng kết và đánh giá
- Hoạt động tổng kết: (Xem phần III)
- Hoạt động đánh giá:
? Câu thơ nào để lại cho em ấn tượng nhất? Vì sao?
? Nhắc lại bức tranh tứ bình có trong bài thơ và nêu cảm nhận của em
6 Đánh giá và điều chỉnh giờ giảng
- Những điểm đã đạt được:
- Những điểm chưa đạt được, nguyên nhân và biện pháp giải quyết:
Trang 10
- Những điểm cần cải tiến, thay đổi:
Tiết 75 – VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
Ngày giảng:
A/ Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, học sinh cần:
1 Kiến thức:
- Nhận biết, sắp xếp ý và viết được một đoạn văn thuyết minh
- Chỉ ra và sửa được lỗi sai trong các đoạn văn thuyết minh
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc, tự học
- Rèn kĩ năng làm việc nhóm
3 Thái độ:
- Thích thú với bài học
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự học - Năng lực giao tiếp - Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực hợp tác - Năng lực tự quản lý - Năng lực giải quyết vấn đề
B/Chuẩn bị
- Giáo viên: giáo án
Trang 11- Học sinh: đọc, soạn trước bài
C/Nội dung
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
* Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Nêu được nội dung bài học và những hoạt động có trong bài học
- Bắt đầu bài học một cách hào hứng
Phương pháp và kĩ thuật dạy học: làm việc nhóm, thảo luận, thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: tư duy ngôn ngữ, tạo lập câu – đoạn
GV đảo các câu trong đoạn văn, yêu
cầu hs xếp lại theo trật tự đúng:
"Đã bao đời nay, trâu là con vật
không thể thiếu được của người nông
dân Việt Nam Trên đồng ruộng, trâu
lực lưỡng khỏe mạnh kéo những
đương cày thẳng tắp như kẻ chỉ Lực
kéo trung bình trên ruộng 70- 75 kg
bằng 0,36 – 0.4 mã lực Trâu loại A
mỗi ngày cày 3 – 4 sào, loại B cày 2 –
3 sào và loại C cày 1,5 – 2 sào Bắc
Bộ Vì vậy con trâu có ý nghĩa rất lớn
đối với công việc đồng áng của người
nông dân, câu tục ngữ : Con trâu là
đầu cơ nghiệp xuất phát từ thực tế đó.
Sắp xếp theo trật tự đúng
Trang 12Mùa gặt, trầu cần cù siêng năng kéo
những xe lúa vàng ươm nặng trĩu về
chất đầy kho Những lúc mùa vã, trâu
trong thả đứng gặm cỏ trên những bờ
ruộng, trên lưng trâu một vài chú cò
trắng tinh nghịch sà xuống, đó là biểu
tượng cho cảnh yên bình của làng
quê.”
Hoạt động 2: Nhận dạng đoạn văn thuyết minh
Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Nêu được đặc điểm của đoạn văn TM
- Nhận dạng được đoạn văn TM: câu chủ đề, từ ngữ chủ đề, các câu giải thích, bổ sung
Phương pháp và kĩ thuật dạy học: làm việc nhóm, thảo luận, thuyết trình, vấn đáp
Định hướng phát triển năng lực: sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp
- GV yêu cầu hs đọc các đoạn văn TM
và trả lời câu hỏi:
? Đoạn văn gồm mấy câu?
? Từ nào được nhắc lại trong các câu
đó? Dụng ý?
? Từ đó, có thể khái quát chủ đề của
đoạn văn là gì?
? Đây có phải là đoạn văn miêu tả, kể
chuyện hay biểu cảm, nghị luận
không? Vì sao?
? Vai trò của từng câu như thế nào
trong việc thể hiện và phát triển chủ
để?
GV chốt
- GV yêu cầu hs làm tương tự với câu
- Hs trả lời các câu hỏi I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh
1 Nhận dạng các đoạn văn TM
* Xét ví dụ a.
- Đoạn văn gồm 5 câu; câu nào cũng có từ nước được
lặp lại Đó chính là từ ngữ chủ đề- từ ngữ thể hiện chủ
đề của đoạn văn
Chủ đề của đoạn văn được thể hiện ở câu chủ đề -câu 1
Câu 1: Giới thiệu khái quát vấn đề thiếu nước ngọt trên thế giới
Câu 2: cho biết tỉ lệ nước ngọt ít ỏi so với tổng lượng nước trên thế giới
Câu 3 giới thiệu sự mất tác dụng của phần lớn lượng nước ngọt
Câu 4 giới thiệu số lượng khổng lồ người thiếu nước