CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG bồi DƯỠNG NĂNG lực QUẢN lý CHO HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG học cơ sở THEO HƯỚNG CHUẨN HOÁ

CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG bồi DƯỠNG NĂNG lực QUẢN lý CHO HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG học cơ sở THEO HƯỚNG CHUẨN HOÁ CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG bồi DƯỠNG NĂNG lực QUẢN lý CHO HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG học cơ sở THEO HƯỚNG CHUẨN HOÁ

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG

LỰC QUẢN LÝ CHO HIỆU

TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ THEO HƯỚNG CHUẨN HOÁ

- Tổng quan nghiên cứu vấn đề

- Ở nước ngoài

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong nhữngchính sách ưu tiên mang tầm nhìn chiến lược của đa số cácnước trên thế giới trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiệnnay Đánh giá đúng vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sựnghiệp GD&ĐT và coi chất lượng nguồn nhân lực là lợi thếcạnh tranh trong nền kinh tế tri thức Nhiều nước trên thế giới

đã coi “giáo dục là quốc sách hàng đầu” và xác định “đầu tưcho giáo dục là đầu tư cho phát triển” Do đó, bồi dưỡngNLQL cho đội ngũ CBQL giáo dục nói chung, hiệu trưởngtrường THCS nói riêng đang được nhiều tác giả trên thế giới

và trong nước quan tâm nghiên cứu

Theo bộ tài liệu dự án SREM, một dự án hỗ trợ đổi mớiQLGD (Support to the Renovation of Education Management

- viết tắt là SREM) do Cộng đồng Châu Âu tài trợ Dự án cónhiệm vụ hỗ trợ Bộ GD&ĐT thực hiện đổi mới quản lý giáodục thông qua việc tăng cường khung pháp lý cho phân cấpquản lý và thực hiện Luật Giáo dục 2005 Đồng thời xây dựng

Hệ thống thông tin quản lý giáo dục, thực hiện đổi mới

phương thức quản lý trên phạm vi toàn ngành

Tài liệu dự án SREM nhấn mạnh: “Với ba chương trìnhđào tạo quốc gia là chứng chỉ nghề quốc gia cho người lãnhđạo (NPQH), được đưa vào bắt buộc từ năm 2004, chươngtrình nhập môn cho hiệu trưởng (the Headteacher inductionProgramme-HIP) và chương trình lãnh đạo cho các hiệutrưởng đương chức (Leadeship Programme for servingHeadteacher) chương trình đầu tiên dành cho những người cónguyện vọng làm hiệu trưởng, chương trình hai cho nhữnghiệu trưởng mới được bổ nhiệm và chương trình ba dành chonhững hiệu trưởng có kinh nghiệm Các chương trình nàyđược dự một phần vào các chương trình học dành cho các nhàquản lý cấp cao trong các ngành thương mại, công nghiệp vàdịch vụ công cộng nhằm nâng cao kết quả làm việc đầu ra củangười học Chương trình này sau đó được chỉnh sửa dựa trênviệc nghiên cứu 50 hiệu trưởng có kết quả làm việc xuất sắc”.[15 Tr.167]

Theo tác giả Colin hales trong bài viết “Năng lực, thẩmquyền và ảnh hưởng” trích trong cuốn “Phương pháp lãnh đạo

và quản lý nhà trường hiệu quả”, ông cho rằng: “Quá trìnhkhái niệm hóa được các nhà lý thuyết đưa ra khác nhau và

thường mâu thuẫn nhau Đáng chú ý nhất là thiếu sự nhất trí

về cách phân biệt giữa “năng lực”, “ảnh hưởng” và “thẩmquyền”, đối với một số người năng lực chủ yếu là tài nguyênhay khả năng, trong khi một số người khác cho rằng, đây làvấn đề gì đó được sử dụng, vì thế không thể phân biệt với ảnhhưởng” [5 tr 30]

Trong bối cảnh ngày nay, cùng với sự phát triển nhanhchóng của các yếu tố Khoa học công nghệ, sự bùng nổ củaCNTT và đặc biệt là cuộc cách mạng 4.0 đang diễn ra với tốc

độ nhanh Nhiều nhà khoa học nghiên cứu về quản lý đã đưa

ra các công trình về quản lý trong môi trường luôn biến đổi;quản lý theo quan điểm hệ thống; quản lý tình huống và đặcbiệt là vấn đề liên quan đến chất lượng đội ngũ,… Đồng thời

đã đề cập tới những yêu cầu và cách thức nâng cao chất lượngđội ngũ

Tác phẩm “Quản trị hiệu quả trường học”(2009) của batác giả K.B.Everad, Geofrey Morris và Ian Wilson rất cầnthiết cho hiệu trưởng trường THCS nói riêng và đội ngũCBQLGD nói chung trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàndiện giáo dục và đào tạo, hội nhập khu vực và quốc tế hiệnnay Bởi nội dung tác phẩm được viết trên cơ sở thực tiễn, lý

luận về quản trị hiệu quả nhà trường hiện đại và từ trảinghiệm thực tế của ba tác giả [15]

- Ở trong nước

Tác giả Nguyễn Xuân Tế trong bài viết “Phát triển độingũ nhà giáo và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục và đào tạo”, đăng trên “Tạp chí Khoahọc quản lý giáo dục” số tháng 2/2014, ông cho rằng: “Đểthật sự đạt đến một nền giáo dục chuẩn hóa, hiện đại hóa, xãhội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế cần đẩy nhanh ápdụng quản lý theo Chuẩn nghề nghiệp nhằm Chuẩn hóa nănglực của đội ngũ nhà giáo và CBQLGD, đồng thời đảm bảothực hiện được những yêu cầu về chuẩn kiến thức, kỹ năng,thái độ của người học” [33]

Tác giả Bùi Ngọc Hiền, giảng viên Trường CBQLGDThành phố Hồ Chí Minh trong bài viết: “Nâng cao chất lượngđội ngũ Cán bộ quản lý vùng đồng bằng Sông Cửu Long”đăng trên tạp chí Tổ chức Nhà nước số 2/2014, tác giả chorằng: “Để đáp ứng yêu cầu công tác, cán bộ quản lý giáo dụccác cấp cần phải được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng Ngoàiviệc nâng cao trình độ chuyên môn, cán bộ quản lý giáo dục

cần được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lýgiáo dục, nhằm nâng cao năng lực quản lý” [18]

Hội thảo khoa học và công nghệ Nguồn nhân lực QLGDthế kỷ 21 được tổ chức tháng 11 năm 2008 tại Hà Nội, vớimục tiêu hướng đến những giải pháp phát triển đội ngũ nhữngngười làm QLGD ở nước ta Trên cơ sở các vấn đề về lý luận,thực tiễn đặt ra đối với sự phát triển đội ngũ cán bộ quản lýgiáo dục và đào tạo trong thế kỷ XXI trước những cơ hội,thách thức phát triển giáo dục của kỷ nguyên mới

Tại Hội thảo, các nhà khoa học, các nhà giáo và chuyêngia đầu ngành trong lĩnh vực GD&ĐT đã giới thiệu trên 50bài viết chuyên về phát triển nguồn nhân lực, phát triển độingũ cán bộ QLGD ở các cấp học, các loại hình GD&ĐT trong

hệ thống giáo dục quốc dân Trong đó tập trung vào 3 nộidung cơ bản: Lý luận về phát triển nguồn nhân lực thế kỷXXI ; Thực tiễn về phát triển nguồn nhân lực QLGD hiện nay

và giải pháp phát triển nguồn nhân lực, cán bộ quản lý giáodục

Trong chương trình đào tạo trình độ Thạc sỹ Khoa họcchuyên ngành QLGD của Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội

và của Học Viện QLGD đã có nhiều Đề tài khoa học là cácLuận văn tốt nghiệp đã đề cập nghiên cứu vấn đề nâng caonăng lực quản lý; bồi dưỡng đội ngũ CBQL trường học, trong

đó có các đề tài tiêu biểu như:

Luận văn: “Giải pháp phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý

trường tiểu học Thành Phố Đà Lạt” (2009) của Ôn Hải Điệp tác giả cho rằng: “Đội ngũ CBQL trường học, năng lực của

họ được đề cập chủ yếu là năng lực lãnh đạo, quản lý, điềuhành Đó là khả năng dự báo, có tầm nhìn chiến lược, quyếtđoán, khả năng tập hợp lực lượng trong và ngoài nhà trường;

là khả năng quản lý tất cả các hoạt động giáo dục trong nhàtrường, từ hoạt động dạy học, công tác phối hợp, quản lý cơ

sở vật chất, tài chính, xây dựng đội ngũ, XHHGD, tổ chức,triển khai có hiệu quả, chất lượng các phong trào thi đua, cáccuộc vận động của ngành, của đất nước, địa phương, thựchiện tốt nhiệm vụ chuyên môn và nhiệm vụ chính trị của nhà

trường” [14]

Luận văn Thạc sĩ khoa học QLGD: “Bồi dưỡng đội ngũCBQL các trường THCS huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dươngtheo chuẩn hiệu trưởng” (năm 2014) của Nguyễn Thị Thắm,tác giả Luận văn cho rằng: “Bồi dưỡng đội ngũ CBQL trường

THCS là một quá trình biến đổi làm cho đội ngũ CBQL đảmbảo trình độ đào tạo, có phẩm chất đạo đức, năng lực chuyênmôn nghiệp vụ, năng lực lãnh đạo theo chuẩn hiệu trưởng”.[32]

Luận văn: “Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viêntrường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Lâm Đồng” (năm 2009)của học viên Lê Trầm, tác giả Luận văn khẳng định: “Ngườilãnh đạo - hiệu trưởng là người cần phải có tầm nhìn, có khảnăng hình dung về một trạng thái tốt hơn của nhà trường Đểlàm được điều này thì người lãnh đạo phải biết được chiềuhướng, những tác động lên tổ chức của mình, có kỹ năng lập

kế hoạch, xây dựng chiến lược phát triển nhà trường Nhờ có

kế hoạch giáo dục mà hướng vận động và phát triển của nhàtrường được xác định rõ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thựchiện các mục tiêu đã đề ra, đồng thời có sự phối hợp chặt chẽgiữa các cá nhân và các bộ phận trong nhà trường thực hiện

có hiệu quả hơn Muốn vậy, người hiệu trưởng phải xác địnhđược được tầm nhìn, sứ mạng, giá trị, mục tiêu giải phápchiến lược mà nhà trường cần đạt trong tương lai Đề xướng

sự thay đổi, chỉ ra được những bộ phận, lĩnh vực cần thay đổicủa nhà trường, người hiệu trưởng trong bối cảnh đổi mới

hiện nay cần tập hợp, thu hút, huy động, phát triển các nguồnlực, tạo ra sự thay đổi nhằm phát triển nhà trường Xây dựngmối quan hệ giữa giáo dục nhà trường với giáo dục gia đình

và xã hội nhằm đảm bảo mọi hoạt động của nhà trường đượcphát triển, đảm bảo chất lượng giáo dục”.[34]

Luận văn: “Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lýcác trường THCS Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội”(2013) của học viên Nguyễn Thị Thu Huyền đánh giá về vaitrò, của phát triển đội ngũ CBQL trường THCS Tác giả luậnvăn cho rằng: “Đội ngũ CBQLGD chịu trách nhiệm quản lýnhà trường và quản lý các cơ quan trong hệ thống giáo dụcquốc dân nên có vai trò rất quan trọng cho sự thành công của

sự nghiệp giáo dục”.[22 Tr 16]

Luận văn: “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trườngTHCS thuộc huyện Yên Thế tỉnh Bắc Giang theo tiếp cậnquản lý nguồn nhân lực” của tác giả Vũ Mạnh Thủy Tác giảluận văn cho rằng: “Phát triển đội ngũ CBQL trường THCS làquá trình xây dựng đội ngũ CBQL trường THCS đáp ứngchuẩn nghề nghiệp, đảm bảo thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ

và mục tiêu quản lý trường học”.[31 Tr.26]

Sách: “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáodục” của tác giả Trần Kiểm (2015) đã trích dẫn quan điểm củacác chuyên gia chuyên nghiên cứu về quản lý giáo dục như:Pam Robbins và Harvey B Alvy cho rằng người hiệu trưởngnhà trường với tư cách: Trước hết, người hiệu trưởng trong tưcách học viên Người hiệu trưởng phải không ngừng học tập

để phát triển, học để lãnh đạo tập thể giáo viên, học sinh Họctrong nhiều môi trường: trong dự giờ giáo viên, trong thưviện, trong giao tiếp, trong tập huấn cùng giáo viên, trongnghiên cứu khoa học Người hiệu trưởng còn trong tư cáchnhà quản lý, phải thực hiện đầy đủ các vai trò của mình với tưcách người đứng đầu nhà trường Người hiệu trưởng còntrong tư cách định hướng văn hoá trường học, hướng tới mụctiêu hình thành và phát triển tri thức, kỹ năng, thái độ có vănhoá cho học sinh Xây dựng các hệ chuẩn mực, giá trị giúpcho giáo viên, học sinh có cách thức suy nghĩ, tình cảm, hànhđộng tốt đẹp,…Tác giả cho rằng, để có thể đảm nhận có hiệuquả trọng trách lãnh đạo và QLNT, người hiệu trưởng phải cónăng lực nhất định Theo ông, năng lực là những đặc điểmbên trong cho phép người hiệu trưởng làm việc hiệu quả hơntrong nhiều tình huống hơn và thường xuyên hơn với kết quả

cao hơn Nói cách khác, năng lực có thể hiểu là những tố chất,những kỹ năng và kinh nghiệm công tác của hiệu trưởng đượcvận dụng vào thực tiễn quản lý nhà trường nhằm đem lại hiệuquả cao hơn Tác giả phác hoạ sơ lược về năng lực của hiệutrưởng đó là: “Những tri thức về chuyên môn, về khoa họcgiáo dục, về khoa học QLGD và các khoa học có liên quan;những hiểu biết về bản thân”.[26]

Các tác giả Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ Bích Hiền cũngkhái quát các kỹ năng cần có của người hiệu trưởng gắn vớichuẩn hiệu trưởng Trường THCS bao gồm: “Phân tích dự báo;tầm nhìn chiến lược; thiết kế và triển khai; quyết đoán, có bảnlĩnh đổi mới; tập hợp lực lượng; lập kế hoạch hoạt động; tổchức bộ máy và phát triển đội ngũ; quản lý hoạt động dạy học;quản lý công tác tuyển sinh và các hoạt động giáo dục; quản lýtài chính và tài sản nhà trường; quản lý môi trường giáo dục;quản lý hành chính; quản lý công tác thi đua khen thưởng;quản lý hệ thống thông tin; quản lý kiểm tra, đánh giá; nănglực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xãhội” Các tác giả cho rằng: “Linh hồn của một nhà trườngchính là hiệu trưởng Sự thành công hay thất bại của nhàtrường trong việc đáp ứng nhu cầu của xã hội phụ thuộc rất

lớn vào khả năng lãnh đạo và quản lý của người đứng đầu tổchức” Cũng theo các tác giả, vai trò của người hiệu trưởngnhà trường được cấu thành bởi 3 yếu tố: trong vai trò giáoviên; vai trò của người quản lý và vai trò của người lãnh đạo.Các tác giả đã đề cập đến vai trò lãnh đạo của hiệu trưởng nhàtrường theo một tiếp cận mới: tiếp cận lãnh đạo dạy học Vớicách tiếp cận này, đòi hỏi người hiệu trưởng phải có năng lựclãnh đạo hoạt động dạy học hiệu quả, đó là những năng lực:Lãnh đạo phát triển chương trình; tìm kiếm, phát triển nănglực lãnh đạo cho giáo viên; lãnh đạo gắn kết các nguồn lựctrong nhà trường [17]

Theo Huỳnh Công Minh trong bài viết “Vai trò của hiệutrưởng trong việc đổi mới nhà trường” đăng trên Báo Giáodục Thành phố Hồ Chí Minh online (2013), ông cho rằng:

“đổi mới nhà trường ngày nay không chỉ là đổi mới nội dungchương trình, phương pháp dạy học mà còn đổi mới căn bản

và toàn diện nhà trường Ở đó, đổi mới quản lý giáo dục làkhâu then chốt” Nói về vai trò của hiệu trưởng, tác giả cho

rằng: “Hiệu trưởng có ảnh hưởng lớn nhất trong hệ thống

quản lý ngành, đến kết quả học tập của học sinh”…; “và đặcbiệt, công cuộc đổi mới thường không có mô hình tiền lệ, điều

kiện thường không hoàn chỉnh từ đầu tư, cơ sở vật chất đếnnhân sự và cả hệ thống pháp lý nên hiệu trưởng là con chimđầu đàn, là thuyền trưởng, là nhà thiết kế và người tổ chứcthực hiện, xây dựng kế hoạch, bồi dưỡng lực lượng, giám sát

và đánh giá, khen thưởng động viên… Hiệu trưởng cần cónăng lực tiếp nhận và trình bày: Khối lượng thông tin đến vớinhà trường ngày nay thường rất to lớn Vấn đề được đặt ra làchúng ta chọn lấy những thông tin nào cho công việc điềuhành nhiệm vụ được giao một cách tốt nhất Và khi trình bàytriển khai công việc với cộng sự, người hiệu trưởng phải có lộtrình phù hợp thể hiện sự am hiểu công việc, cảm thông thực

tế để tạo niềm tin, lòng quyết tâm cho cộng sự Hiệu trưởngcần có năng lực thiết kế chương trình, xây dựng kếhoạch: Hiệu trưởng là người định hướng phát triển nhà trường

và đề ra kế hoạch thực hiện nhiệm vụ Với mục tiêu sát hợpkhả thi, phân công khoa học, hợp lý đồng thời xác định cácđiều kiện thực hiện thích hợp”.[30]

Trong cuốn: “Quản lý và lãnh đạo nhà trường hiệu quả”của tác giả Trần Kiểm, (2016) theo tác giả: “Năng lực củahiệu trưởng là tổng hợp của ba năng lực thành phần: Năng lựcchuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực quản lý và năng

lực lãnh đạo Riêng đối với năng lực quản lý tác giả đã phân

ra những năng lực chủ yếu, cơ bản đó là: Tiếp nhận, cụ thểhoá, chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt kế hoạch chung của cáccấp chỉ đạo giáo dục; phân công giáo viên giảng dạy phù hợpvới năng lực từng người; chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch giảngdạy môn học và theo dõi thực hiện; lập kế hoạch dự giờ; đônđốc thực hiện nền nếp chuyên môn; chỉ đạo lập hồ sơ giảngdạy; theo dõi quản lý chất lượng dạy và học; phát hiện kinhnghiệm tốt, phổ biến giáo viên thực hiện; quan tâm bồi dưỡnggiáo viên giỏi và giáo viên yếu kém; chỉ đạo, điều khiển sinhhoạt các tổ chuyên môn”.[27]

- Một số khái niệm cơ bản

- Quản lý

Quản lý (mannage; management) có nhiều cách hiểu

khác nhau: Có người cho quản lý là hoạt động nhằm đảm bảophối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích củanhóm

Theo tác giả Bùi Minh Hiền và Nguyễn Vũ Bích Hiềntrong cuốn “Quản lý và lãnh đạo nhà trường” các tác giả đãchỉ ra nhiều khái niệm hết sức cụ thể: “Quản lý là biết được

một cách chính xác điều bạn muốn người khác làm; Quản lý

là một nghệ thuật hoàn thành công việc thông qua con người”.[17]

Trong khi tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý lànhững tác động chủ thể quản lý trong việc huy động, pháthuy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lựcbao gồm (nguồn nhân lực, vật lực, tài lực, thông tin) trong vàngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạtmục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” và “quản lý một

hệ thống xã hội là tác động có mục đích đến tập thể người thành viên của hệ - nhằm làm cho hệ vận hành thuận lợi vàđạt tới mục đích dự kiến”

-Theo nhóm tác giả Nguyễn Thị Tuyết Hạnh, Đặng ThịThanh Huyền và Lê Thị Mai Phương đề cập trong Chuyên đề:

“Tổng quan về khoa học quản lý và quản lý giáo dục” trongcuốn tài liệu Quản lý trường phổ thông do Trần Ngọc Giaochủ biên đề cập: “Quản lý là quá trình thực hiện các công việcxây dựng kế hoạch hành động (bao gồm cả xác định mục tiêu

cụ thể, chế định kế hoạch, qui định tiêu chuẩn đánh giá và thểchế hóa), sắp xếp tổ chức (bố trí tổ chức, phối hợp nhân sự,phân công công việc, điều phối nguồn lực tài chính và kỹ

thuật,…), chỉ đạo, điều hành, kiểm soát và đánh giá kết quả,sửa chữa sai sót (nếu có) để bảo đảm hoàn thành mục tiêu của

tổ chức đã đề ra”.[19]

Tóm lại, trên cơ sở những khái niệm quản lý cơ bản, cótính chất đặc trưng nêu trên, khái niệm quản lý là quá trình tácđộng có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thểquản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quảnlý đặt ra

- Bồi dưỡng

Bồi dưỡng là quá trình liên tục được cập nhật thêm một

số kiến thức, năng lực mới, nâng cao năng lực, trình độ, trang

bị kiến thức mới, có tính thực tiễn

Bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật kiến thức và

kỹ năng còn thiếu hoặc đã lạc hậu trong mỗi cấp học, bậc học

và thường được xác nhận bằng một chứng chỉ

Như vậy, bồi dưỡng chính là làm giàu vốn kiến thức từviệc bồi đắp những thiếu hụt về tri thức, cập nhật cái mới trên

cơ sở nuôi dưỡng, giữ gìn, phát triển cái cũ còn phù hợp để

mở rộng hệ thống những kiến thức, kỹ năng nhằm nâng cao

hiệu quả công tác.

- Hoạt động bồi dưỡng năng lực quản lý

Hoạt động bồi dưỡng NLQL cho hiệu trưởng nhằmhướng tới nâng cao kiến thức cơ bản về nghiệp vụ quản lý nhàtrường, nâng cao NLQL của CBQL nói chung, cho hiệutrưởng trường THCS nói riêng về lãnh đạo và quản lý nhàtrường đáp ứng yêu cầu “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục

và đào tạo trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.[8]

Cụ thể hơn, hoạt động bồi dưỡng NLQL là một việc làmrất cần thiết để trang bị cho đội ngũ CBQL những vấn đề cốtlõi về:

Thứ nhất, các quan điểm, đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; chính sách phát triểnkinh tế xã hội; quan điểm, định hướng của ngành GD&ĐTtrong bối cảnh “đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đàotạo”.[8]

Thứ hai, nâng cao NLQL giúp cho đội ngũ CBQLtrường học nói chung, hiệu trưởng trường THCS nói riêng

nhận thức được sứ mạng, xây dựng được tầm nhìn GiúpCBQL biết hình thành, lựa chọn, tạo lập phong cách lãnh đạoquản lý phù hợp với tổ chức, với chức trách, nhiệm vụ, thẩmquyền được giao, tạo ra sự thay đổi và định hướng phát triểncủa nhà trường đạt được mục tiêu đề ra

Thứ ba, góp phần tăng cường kiến thức, kỹ năng quảnlý, phương pháp tự nghiên cứu để CBQL tự học, phát triểnnăng lực bản thân sau này

Thông qua hoạt động bồi dưỡng NLQL giúp cho hiệutrưởng các trường THCS nắm chắc các chủ trương, chínhsách, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng về chăm lo phát triển sựnghiệp GD&ĐT Đặc biệt là các Chỉ thị, Nghị quyết thể hiện

rõ quan điểm coi “Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho pháttriển”; “cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo

là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhânlực, bồi dưỡng nhân tài”[10]; “xây dựng, nâng cao chất lượngđội ngũ nhà giáo và CBQLGD” [1]; về “đổi mới căn bản, toàndiện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa,hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.[8]

Trong bối cảnh đất nước có nhiều đổi mới, việc pháttriển đội ngũ nhà giáo và CBQLGD dục theo hướng chuẩnhoá, đảm bảo cơ cấu, số lượng, chất lượng Đặc biệt chú trọngnâng cao năng lực quản lý nhà trường đáp ứng yêu cầu CNH -HĐH đất nước và hội nhập quốc tế.

Nâng cao NLQL cho hiệu trưởng trường THCS chính làbiện pháp tổng thể, có tính đột phá để thực hiện thành côngđổi mới sự nghiệp GD&ĐT

- Cán bộ quản lý trường trung học cơ sở

CBQL trường THCS gồm Hiệu trưởng, PHT là ngườiđược Chủ tịch UBND huyện bổ nhiệm theo nhiệm kỳ là 5năm theo sự đề nghị của Phòng Nội vụ và Phòng GD&ĐThuyện Hiệu trưởng có nhiệm vụ quản lý, điều hành toàn bộhoạt động của nhà trường Trách nhiệm, thẩm quyền củaCBQL trường THCS được Quy định cụ thể trong Điều 18

“Điều lệ Trường THCS, trường THPT và trường phổ thông cónhiều cấp học”.[3]

- Chuẩn, chuẩn hóa

- Chuẩn: Standard, theo Oxford American Dictionary có

nghĩa là chuẩn, tiêu chuẩn dùng để đo, trắc nghiệm đồ vật,xác định chất lượng công việc, mức độ thành thạo trongchuyên môn.

Theo từ điển tiếng Việt: Chuẩn là mực thước, thước đo

để đối chiếu, làm chuẩn để làm cho đúng; chuẩn còn là cáiđược chọn làm mẫu để thực hiện một đơn vị đo lường

- Chuẩn hóa: Theo tài liệu nghiên cứu Văn kiện Đại hộicủa Đảng lần thứ IX (NXB Chính trị Quốc gia năm 2001)[11] khi đề cập đến nội dung chuẩn hóa giáo dục: “Có thểhiểu bước đầu nội dung của chuẩn hóa trước hết là chuẩn hóachương trình, nội dung giáo dục, sách giáo khoa, giáo trình vàquy trình giáo dục

Chuẩn hóa là quá trình xác định mục tiêu dùng để đolường và đánh giá, tổ chức hoạt động nhằm thực hiện các tiêuchuẩn xác định

Chuẩn hóa hiệu trưởng là một quá trình tổ chức hoạtđộng nhằm thực hiện những tiêu chuẩn của người lãnh đạo,nhà quản lý đã được xác định

- Chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở

Chuẩn là một khái niệm mang hàm ý như một quy định

“mực thước”, căn cứ vào đó để làm theo Chuẩn là căn cứ đểđối chiếu; chuẩn “là vật được chọn làm mẫu để thể hiện mộtđơn vị đo lường”

Qua những khái niệm trên, có thể hiểu: “chuẩn là mẫu lýthuyết, có tính chất nguyên tắc, tính công khai, và tính XHHđược đặt ra bằng quyền lực hành chính hoặc chuyên môn, baogồm những yêu cầu, tiêu chí quy định kết hợp logic với nhau

để làm thước đo trong đánh giá hoặc so sánh hoặc điều chỉnhnhững sự vật, hiện tượng theo nhu cầu, mục tiêu mong muốncủa chủ thể quản lý hoặc được chủ thể sử dụng vào công việc,sản phẩm hay dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của người sửdụng”

“Chuẩn hiệu trưởng là hệ thống các yêu cầu cơ bản đốivới hiệu trưởng về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp;năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực lãnh đạo,quản lý nhà trường”.[2 Tr.1] Chuẩn hiệu trưởng chính là mẫuquy định về phẩm chất, năng lực của hiệu trưởng Chuẩn baogồm những tiêu chuẩn trong tiêu chuẩn có những tiêu chí cụthể để hiệu trưởng so sánh, đối chiếu với năng lực hiện có đểphấn đấu đạt được chuẩn theo quy định

Trong bối cảnh hiện nay chuẩn hiệu trưởng cũng cầnđược bổ sung thêm những yêu cầu mới, năng lực mới nhưnăng khả năng về ngoại ngữ, CNTT; năng lực phát triển quan

hệ xã hội

Chuẩn hiệu trưởng là một vấn đề quan trọng không chỉliên quan đến hiệu trưởng mà còn liên quan đến chất lượngđào tạo của một nhà trường và của cả nền GD&ĐT nói chung

Ở nước ta hiện nay, Chuẩn hiệu trưởng trường THCS do

Bộ GD&ĐT ban hành, gồm 3 tiêu chuẩn với 23 tiêu chí (Quyđịnh tại thông tư 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm2009).[2]

- Quản lý bồi dưỡng năng lực quản lý cho hiệu trưởng trường trung học cơ sở theo hướng chuẩn hóa

Quản lý bồi dưỡng NLQL cho hiệu trưởng theo hướngchuẩn hóa là sự tác động có mục đích, có ý thức của chủ thểquản lý lên đội ngũ hiệu trưởng trường THCS thông qua lập

kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra để nâng cao NLQL củahiệu trưởng theo chuẩn hiệu trưởng trường THCS trong bốicảnh hiện nay

Công tác bồi dưỡng NLQL cho hiệu trưởng trườngTHCS luôn được các cấp ủy, chính quyền địa phương quantâm, được ngành giáo dục đặc biệt chú trọng Nội dung bồidưỡng tập trung vào nâng cao trình độ lý luận chính trị,chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ QLGD Trong đó tập trungvào các năng lực cơ bản như: Năng lực phân tích dự báo; xácđịnh tầm nhìn chiến lược, mục tiêu, sứ mệnh của nhà trường;năng lực giám sát và đánh giá tiến độ thực hiện mục tiêu thiếtkế; chỉ đạo xây dựng hệ thống các tiêu chí đánh giá tiến độ vàkết quả thực hiện mục tiêu Công tác đổi mới QLGD đượcđẩy mạnh theo hướng tăng cường quyền tự chủ, thực hiện bổnhiệm, điều động và luân chuyển nhằm tạo điều kiện thuận lợicho công tác lãnh đạo và quản lý nhà trường.

- Bồi dưỡng năng lực quản lý cho hiệu trưởng trường trung học cơ sở theo hướng chuẩn hóa

- Vai trò và ý nghĩa bồi dưỡng năng lực quản lý

Bồi dưỡng NLQL là yếu tố quyết định năng lực thựchiện của người quản lý nhằm đáp ứng những đổi mới củaGD&ĐT Thông qua hoạt động bồi dưỡng, tự bồi dưỡngNLQL cho hiệu trưởng trường THCS nhằm nâng cao năng

lực, khả năng cống hiến Ngoài ra giúp người hiệu trưởng tựhoàn thiện mình về phẩm chất; NLQL, năng lực phối hợpnhằm phát huy tâm lực, trí lực, tiềm lực, vật lực, tài lực, cáccông cụ nhằm quản lý nhà trường “đáp ứng yêu cầu đổi mớicăn bản, toàn diện GD&ĐT trong điều kiện kinh tế thị trường,định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.[2]

Bồi dưỡng NLQL cho hiệu trưởng trường THCS theochuẩn, giúp trang bị cho hiệu trưởng những kiến thức quản lý,

kỹ năng tác nghiệp mang tính đặc thù, chuyên ngành Qua đó

sẽ giúp người hiệu trưởng có nhiều ý tưởng đổi mới công tácquản lý, quản lý tốt sự thay đổi trong nhà trường Đồng thờixây dựng nhà trường phát triển theo chuẩn; giúp hiệu trưởngthực hiện nghiệm vụ quản lý nhà trường một cách có kếhoạch, quy trình thực hiện chuyên nghiệp và hiệu quả

- Mục tiêu và nội dung bồi dưỡng năng lực quản lý cho hiệu trưởng trường trung học cơ sở theo hướng chuẩn hóa

- Mục tiêu bồi dưỡng năng lực quả lý nhà trường

Bồi dưỡng NLQL cho hiệu trường trường THCS theochuẩn nhằm nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, giúp hiệu trưởng