CƠ sở lý LUẬN và THỰC TIỄN của VIỆC sử DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG dạy học CHƯƠNG TRÌNH sơ cấp lý LUẬN CHÍNH TRỊ tại CÁC TRUNG tâm bồi DƯỠNG CHÍNH TRỊ

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG TRÌNH SƠ CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ... Cơ sở lý luận của

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG TRÌNH SƠ CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ

Cơ sở lý luận của việc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học Chương trình sơ cấp lý luận chính trị tại các Trung tâm bồi dưỡng chính trị

Khái niệm nhóm và các hình thức chia nhóm

-Khái niệm nhóm

Theo từ điển tiếng Việt “nhóm là tập hợp một số ít ngườitheo những nguyên tắc nhất định cùng nhau giải quyết mộtnhiệm vụ chung” Xét về bản chất, trong hoạt động xã hộinhóm là sự tập hợp một số người (có thể nhiều hoặc ít) cócùng chung sở thích, nguyện vọng, mục đích thống nhất nhau

về một hoat động hoặc một công việc nào đó

Theo tác giả Nguyễn Đình Chỉnh trong cuốn Tâm lý họcquản lý (Nhà xuất bản giáo dục 1998) quan niệm: “Nhómkhông đơn giảng là tập hợp nhiều người làm việc cùng nhauhoặc làm việc dưới sự chỉ đạo của một nhà quản lý, nhóm làtập hợp của các cá nhân có những kỹ năng có thể bổ sung chonhau và cùng cam kết thực hiện một mục tiêu chung Cácthành viên trong nhóm tương tác với nhau và với trưởngnhóm để đạt được mục tiêu chung Các thành viên trong nhóm

phụ thuộc vào thông tin của nhau để thực hiện phần việc củamình” [10;42].

Nhóm được hình thành bởi một số nhân tố sau:

Sự tương tác: là sự tác động qua lại lẫn nhaugiữa các cánhân HV trong nhóm ở cùng một nơi (lớp học), thời điểm (tiếthọc) nhất định nhằm thực hiện các nhiệm vụ chung Ngônngữ là phương tiện tương tác chủ yếu, bên cạnh các hànhđộng phi ngôn ngữ khác Nội dung của tương tác là một hoạtđộng cụ thể nào đó (trong lóp học thường là nhiệm vụ họctập) Cho nên, quá trình tương tác đòi hỏi phải có tính cộngđồng trách nhiệm, phải có sự tác động qua lại lẫn nhau để đạtđược một kết quả chung như mong muốn

Về mục tiêu: Có một hoặc nhiều mục tiêu trong cùngmột nhóm Có thể là mục tiêu trước mắt, hoặc mục tiêu lâudài, mục tiêu chung của tập thể hoặc qua đó đạt được từngmục tiêu riêng của từng cá nhân trong nhóm… Đó là cơ sờ đểtạo ra sự phân chia thành nhóm Phải xác định rõ mục tiêumới tiến hành hoạt động có hiệu quả, đúng hướng

Quy tắc làm việc: Có thể lựa chọn những quy tắc có sẳnhoặc do nhóm tự lập ra để làm căn cứ cho những hoạt động

của nhóm Đó là những quy định chung để từng thành viênnhóm tực giác thực hiện nhằm ổn định tổ chức, đảm bảo chothực hiện đạt mục tiêu đề ra.

Vai trò của các thành viên trong nhóm: Tùy theo nănglực, năng khiếu của từng thành viên mà nhóm giao tráchnhiệm phù hợp với khả năng thực hiện của họ Phải xác địnhđược nhiệm vụ chung của nhóm gắn với nhiệm vụ riêng củatừng cá nhân Giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa cáichung và cái riêng mới tạo sự đoàn kết thống nhất cao trongnhóm nhằm hoàn thành được nhiệm vụ đã đề ra

Hệ thống lại những vấn đề trên,có thể khái quát quanniệm về nhóm như sau: “Nhóm là một tập hợp người đượcxác định bởi các mối quan hệ tương tác, cùng chia sẽ mục tiêuchung, cùng tuân theo một hệ thống quy tắc nhất định và đóngnhững vai trò khác nhau Một tập thể người không thể coi nhưmột nhóm nếu như họ không có mối quan hệ tương tác, đặcbiệt là nếu như họ không cùng chia sẽ một mục tiêu chung”[19 Tr57 ]

Các hình thức chia nhóm

Trước khi dạy học bằng PPTLN, GVphải chia lớp ratthành từng nhóm Nhóm lớn hay nhóm nhỏ, số lượng ít haynhiều tùy thuộc vào số lượng lớp học và kèm theo đảm bảocác điều kiện khác như: cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật

hỗ trợ thể phân ra các hình thức chia nhóm khác nhau nhưsau:

Chia nhóm ngẫu nhiên: đây là hình thức chia nhóm được

tiến hành khi giữa các đối tượng học viên không cần có sựphân biệt Mọi học viên đều phải hoạt động để giải quyết vấn

đề, chiếm lĩnh tri thức Nhiệm vụ được giao không khác nhau

về nội dung, ít có sự chênh lệch về độ khó và có cùng chungmột yêu cầu Ở hình thức chia nhóm ngẫu nhiên này giảngviên có thể chia nhóm theo vị trí chổ ngồi, chia theo số thứ tựcủa danh sách, chia theo bàn, theo tổ hoặc bằng cách đếmvòng tròn

Chia nhóm theo năng lực học tập: Việc chia nhóm theo

năng lực học tập được áp dụng khi có sự phân hóa về trình độbởi mức độ khó dễ của nội dung bài học cho từng đối tượnghọc viên Người ta thường dựa vào trình độ: giỏi, khá, trungbình và yếu để chia thành các nhóm tương ứng Với cách chianày giảng viên có thể đưa ra các yêu cầu cụ thể khác nhau cho

từng nhóm cụ thể trong việc giải quyết cùng một nhiệm vụ họctập Xong khi áp dụng hình thức chia nhóm này giảng viên cầnphải thận trọng Bởi vì muốn chia đúng trình độ của học viên,giảng viên phải nắm chắc trình độ của họ, vì nếu không nắmchắc được trình độ của học viên sẽ chia sai nhóm thì sẽ dẫnđến phản tác dụng.

Chia nhóm gồm đủ trình độ: Cách chia này thường được

sử dụng khi nội dung dạy học cần sự hỗ trợ lẫn nhau Trongtrường hợp này cần phải xác định năng lực của nhóm trưởng(người có năng lực nhất trong nhóm) là rất quan trọng trongviệc phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm

Chia nhóm theo sở trường: Cách chia này thường được

áp dụng cho các buổi học tập ngoại khóa, mỗi nhóm bao gồmnhững học viên có chung sở trường hứng thú

- Thảo luận nhóm và các hình thức thảo luận nhóm

- Khái niệm thảo luận nhóm

Thảo luận nhóm là một khâu cơ bản, then chốt của quátrình dạy học theo nhóm Thảo luận nhóm chính là sự bàn

bạc, trao đổi ý kiến, trình bày quan điểm của mỗi cá nhân vềmột vấn đề học tập dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên.

“Thảo luận nhóm là một hình thức dạy học phát huy tínhsáng tạo, rèn luyện phương pháp tự học, tự nghiên cứu củangười học Thông qua phương pháp dạy học thảo luận nhóm

sẽ phát huy tính tích cực, sáng tạo, làm cho HV thật sự là chủthể, là Trung tâm của quá trình dạy học PPTLN có chức năngnhận thức hết sức quan trọng trong dạy học, vì thế để pháthuy tác dụng của PPTLN cần phải có hình thức chia nhóm đểtiến hành cho phù hợp Có nhiều hình thức thảo luận nhóm,hiệu quả của chúng tùy thuộc vào ý đồ và tính chất của ngườidạy” [19.tr45]

-Các hình thức thảo luận nhóm

Dưới đây là một số hình thức thảo luận nhóm phổ biến:Nhóm nhỏ thông thường: “chia lớp học thành các nhómnhỏ từ (3 đến 5 người) để thảo luận một vấn đề nào đó Hìnhthức này được kết hợp với những kỹ thuật khác trong một bàihọc, tiết học Nội dung thảo luận nhóm thông thường lànhững vấn đề ngắn, thời lượng ít (5 đến 10 phút)” [9.tr35]

Nhóm rì rầm:“chia lớp thành các nhóm cực nhỏ khoảng

là 2 – 3 người (thường ngồi cùng bàn) để trao đổi rì rầm vềmột vấn đề để thống nhất trả lời một câu hỏi, giải quyết mộtvấn đề, nêu một ý tưởng, một thái độ…Để nhóm rì rầm cóhiệu quả, cần cung cấp đầy đủ, chính xác các dữ liệu, các gợi

ý và nêu rõ yêu cầu đối với việc trả lời để các thành viên tậptrung vào giải quyết Việc chia lớp thành những nhóm nhỏhoặc nhóm “rì rầm” là việc khắc phục người ngoài cuộc làmtăng thêm hiệu quả của phương pháp thảo luận nhóm”[22.tr38]

Nhóm kim tự tháp:“Đây là biện pháp mở rộng của nhóm

rì rầm Sau khi thảo luận theo cặp ( nhóm rì rầm); các cặp

(2-3 nhóm rì rầm) kết hợp thành nhóm 4- 6 người để cùng nhauhoàn thiện một vấn đề chung”[22.tr39]

Nhóm đồng tâm (nhóm bể cá): “Giáo viên chia lớp thành

2 nhóm Nhóm thảo luận và nhóm quan sát (sau đó hoán đổi

vị trí cho nhau) Nhóm nhỏ hơn 6-10 người có nhiệm vụ thảoluận và trình bày vấn đề được giao, còn các thành viên khácđóng vai trò người quan sát và phản biện Hình thức nhómnày làm việc rất hiệu quả trong việc làm tăng ý thức trách

nhiệm cá nhân trước tập thể và tạo động cơ cho những ngườitrình bày ý tưởng của mình trước tập thể”.

Nhóm khép kín và nhóm mở: “Nhóm khép kín là các

thành viên nhóm làm việc trong khoảng thời gian dài, thựchiện trọn vẹn một hoạt động học tập, từ giai đoạn đầu đếncuối cùng Nhóm mở là các thành viên có thể tham gia mộthoặc vài giai đoạn phù hợp với khả năng và sở thích củamình Hình thức này phù hợp với khả năng lựa chọn vấn đề

và chủ động về thời gian, năng lực và sở trường của mình”[22.tr39]

.Tóm lại, có nhiều hình thức thảo luận theo nhóm, mỗihình thức có những đặc điểm, ưu thế nổi trội riêng của mình.Tùy thuộc vào tính chất, nội dung của bài học cũng như cácđiều kiện dạy học khác mà người giáo viên có thể lựa chọncho mình một hình thức thảo luận theo nhóm phù hợp hoặccũng có thể lựa chọn nhiều hình thức thảo luận theo nhóm kếthợp với nhau một cách linh hoạt

- Phương pháp thảo luận nhóm

- Khái niệm phương pháp thảo luận nhóm

Xuất phát từ tính chất tham gia hợp tác của nhiều người

để cùng giải quyết một vấn đề của bài học Do đó, trong quátrình dạy học, việc vận dụng phương pháp thảo luận nhóm cóthể hiểu theo một số khía cạnh sau:

Trong cuốn “ Học và dạy cách học” do GS NguyễnCảnh Toàn chủ biên, các tác giả quan niệm thảo luận là PPDHtheo nhóm nhỏ Mặc dù không cắt nghĩa một cách cụ thểnhưng các tác giả cho rằng dạy học thảo luận nhóm là mộtphương pháp nhưng đồng thời cũng là một phương thức dạyhọc được mong đợi nhất trong các nhà trường hiện nay, “ làphương pháp mà chuyển một số việc kiểm tra sang cho sinhviên đảm nhiệm [21;104]

Trong cuốn Giáo dục Đại học- Phương pháp dạy và học,tác giả Lê Đức Ngọc cho rằng “ thảo luận nhóm là một sự traođổi ý tưởng, quan điểm, nhận thức giữa các học viên để làm

rõ và làm giàu sự hiểu biết các nội dung phù hợp với hoạtđộng đào tạo”

Theo tác giả Phan Trọng Ngọ: “ Thảo luận nhóm làphương pháp trong đó nhóm lớn ( lớp học) được chia thànhnhững nhóm nhỏ để tất cả các thành viên trong lớp đều được

làm việc và bàn luận về một chủ đề cụ thể và đưa ra ý kiếnchung của nhóm mình về vấn đề đó”[17;143]

Có thể nói, về mặt lý luận mỗi tác giả đều có những cáchtiếp cận ở các góc độ khác nhau, cách gọi khác nhau, tuynhiên tựu chung lại đều thống nhất quan điểm PPDH thảoluận nhóm là phương pháp dạy học hợp tác, tức là ở đó có sựhợp tác giữa thầy và trò, giữa trò và trò để giải quyết mộtnhiệm vụ học tập mà mỗi cá nhân không đủ khả năng hoànthành, cần có sự hợp tác của nhiều người Từ những quan

điểm trên theo chúng tôi “PPDH thảo luận nhóm là một

PPDH trong đó lớp học được chia thành các nhóm nhỏ để học viên trong nhóm tích cực, chủ động thảo luận những nhiệm vụ học tập dưới sự hướng dẫn điều khiển của giáo viên”.

- Ưu điểm và hạn chế của phương pháp thảo luận nhóm:

*Ưu điểm:

PPTLN tạo ra cơ hội tối đa cho mọi thành viên trongnhóm bộc lộ sự hiểu biết của mình, giúp HV phát triển khảnăng tư duy và diễn đạt ( điều này đặc biệt đối với HV nhútnhát)

Tạo điều kiện cho mọi HV trao đổi học hỏi lẫn nhau,biết tập trung lắng nghe ý kiến của người khác và sau đó phảiđánh giá được các ý kiến của người khác một cách độc lập.

Giảm bớt tính chủ quan phiến diện, tăng tính khách quankhoa học, chủ động trong sinh viên

Hình thành thói quen tương tác trong học tập, tăng nănglực tương tác và tính hiểu biết, đoàn kết, tin cậy lẫn nhau

Kích thích thi đua giữa các thành viên trong nhóm

Cải thiện mối quan hệ Thầy-Trò, Trò –Trò, có thông tinphản hồi từ HV để điều chỉnh việc dạy của thầy, việc học củatrò đồng thời tăng cường mối giao cảm của thầy và trò, tạo cholớp học không khí thân thiện, ít áp lực hơn

Hạn chế:

Về phía giáo viên khi vận dụng phương pháp thảo luận nhóm còn một số vấn đề sau:

Thứ nhất, lựa chọn vấn đề thảo luận: Việc lựa chọn vấn

đề thảo luận chưa hấp dẫn nên chưa khơi dậy tính tích cực củahọc sinh Có những vấn đề thảo luận quá khó hoặc quá dễ sovới trình độ của học sinh Lại có trường hợp lựa chọn chủ đề

phù hợp với trình độ của đối tượng nhưng nội dung quá khôkhan không phù hợp với đặc điểm tâm lý của học sinh Vấn

đề không hay, không phù hợp với trình độ của HV sẽ khônghuy động, thu hút HV tập trung thảo luận, nếu có cũng mangtính chất đối phó

Thứ hai thao tác chia nhóm: chưa xác định được sốlương nhóm trong một lớp, số lượng học viên trong mộtnhóm Cho nên chia nhóm quá lớn hoặc quá nhỏ, không phùhợp với vấn đề cần thảo luận và đặc điểm của lớp học

Thứ ba, thao tác chọn nhóm trưởng: Nhóm trưởng không

do nhóm tự bầu, hoặc luân chuyển giữa các thành viên trongnhóm mà do giảng viên chọn người nổi trội trong nhómchuyên trách Điều này sẽ làm mất đi cơ hội của các thànhviên khác trong nhóm trong việc rèn luyện năng lực quản lý,năng lực trình bày trước nhóm và trước tập thể lớp

Thứ tư, thao tác giao nhiệm vụ: Nếu GV giao nhiệm vụcho HV nhưng học viên không hiểu rõ nhiệm vụ của nhóm làcần phải làm gì, trong thời gian bao lâu, cách thức thực hiệnnhư thế nào thì HV không thể thực hiện được nhiệm vụ củamình

Thứ năm, thao tác quan sát, hổ trợ học viên khi thảoluận: Thông thường, các lớp có số lượng học viên khá đôngtrên 50 học viên Giảng viên khi giao nhiệm vụ xong thườngngồi tại chổ nên không bao quát, quan sát hết học viên tronglớp trong thời gian thảo luận, dẫn tới có HV làm việc riêng,nói chuyện riêng trong quá trình thảo luận Giảng viên cữngkhông nắm rõ những khó khăn, những lúng túng của học viêntrong quá trình thảo luận để gợi ý, hổ trợ kịp thời.

Thứ sáu, thao tác tổng kết: Sau khi viết phương án trả lời

ra giấy, nhóm trưởng thay mặt nhóm đọc kết quả thảo luậntrước lớp hoặc viết ra bảng Giảng viên mời các nhóm khácnhận xét, bổ sung Giảng viên kết luận, thao tác này lập đi lậplại khá nhàm chán

Về phía học viên:

Học viên hầu như chưa được giao nhiệm vụ về nhàchuẩn bị trước cho thảo luận nhóm nên hầu như bị động trongquá trình thảo luận trên lớp Mặt khác, nếu có giao chuẩn bịtrước học viên cũng có thể chuẩn bị qua loa đại khái Trongthời gian thảo luận thì có một số ít học viên tham gia thảoluận ( nhóm trưởng và học viên khá, giỏi trong nhóm), còn lại

thường ít tập trung theo dõi, số có thể làm việc riêng Hiệntượng độc diễn cá nhân, bên cạnh “người chầu rìa”, ngườingoài cuộc diễn ra “khá phổ biến” Các học viên chưa ý thứcviệc hợp tác trong thảo luận nhóm để tiếp thu kiến thức màđôi khi tập trung lại để tán gẫu lãng phí thời gian Các câu trảlời chưa mang tính sáng tạo mà chủ yếu còn sử dụng tronggiáo trình là chính.

Với những nội dung phong phú, hấp dẫn học viên dễ đichệch hướng, tãn mát do theo đuỗi các ý tưởng riêng tư Thảoluận nhóm thường gây ồn ào làm ảnh hưởng đến những lớpxung quanh

- Một số yêu cầu khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm:

Một là: Nội dung của bải giảng cần phải chia thànhnhững nội dung nhỏ, cụ thể theo chủ đề đã đặt ra

Hai là: Phân chia lớp học thành nhiều nhóm khác nhauthích hợp với từng nội dung cần thảo luận

Ba là: Phân công nhiệm vụ từng thành viên trong nhóm (nhóm trưởng, thư ký …)

Bốn là: Nên giao cho mỗi nhóm một chù đề khác nhau

để đa dạng hóa các nội dung cần thảo luận

Năm là: Từng nhóm tiến hành thực hiện nhiệm vụ củamình đảm bảo hoàn thành công việc theo yêu cầu với thờigian đã định

- Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học Chương trình sơ cấp lý luận chính trị tại các Trung tâm bồi dưỡng chính trị

Phương pháp thảo luận nhóm kết hợp với phương phápthuyết trình diễn giãng: Khi kết hợp với phương pháp thảoluận nhóm thì phương pháp thuyết trình, diễn giãng khôngcòn giữ chức năng cung cấp thông tin Sử dụng phương phápthuyết trình, diễn giải để hướng dẫn HV cách thực hiện côngviệc, gợi ý một số tư liệu phục vụ cho quá trình làm việc thảoluân nhóm để giải quyết các vấn đề

Phương pháp thảo luận nhóm kết hợp với phương phápnêu vấn đề: Phương pháp nêu vấn đề là phương pháp dạy học

mà giảng viên xuất phát từ nội dung cơ bản của bài học đểxây dựng các tình huống có vấn đề, sau đó giáo viên điềukhiển học viên cách thức giải quyết các vấn đề để tiến tới lĩnh

hội các kiến thức Khi phương pháp nêu vấn đề được kết hợpvới phương pháp thảo luận nhóm, thì cả hai phương pháp hìnhthành mối liên hệ bổ trợ cho nhau Nhờ chia lớp ra thành từngnhóm nhỏ mà các vấn đề giảng viên nêu ra sẽ được các nhómtranh luận, bàn bạc và mổ xẻ một cách sâu sắc, nhiều vấn đề

sẽ được phát hiện và giải quyết

Phương pháp thảo luận nhóm kết hợp với phương phápđộng não: Khi giảng viên đưa ra một vấn đề cần thảo luận, bắtbuộc học viên phải tự nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin,thu thập các ý kiến khác nhau về vấn đề đó, sau đó phân tíchđánh giá rút ra vấn đề kết luận Vì vậy khi kết hợp phươngpháp động não và phương pháp thảo luận nhóm sẻ giúp chohọc viên rèn luyện được những kỹ năng phản ứng nhanh nhạyđồng thời làm cho không khí lớp học trở nên sôi nổi

Như vậy khi phương pháp thảo luận nhóm kết hợp vớinhững phương pháp dạy học khác sẽ phát huy được tính tíchcực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh Giúp HV rènluyện kỹ năng làm việc có sự hợp tác và tạo thói quen trìnhbày quan điểm của mình trước đám đông, biết vận dụngnhững kiến thức đã học vào thực tiễn, nhằm bồi dưỡng cho

HV phương pháp tự học, tự nghiên cứu

- Vai trò của phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học Chương trình sơ cấp lý luận chính trị

Thảo luận nhóm là phương pháp dạy học tích cực, pháthuy cao độ vai trò chủ thể của người học Đây là phương phápthỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tự nhận thức của ngườihọc Trên cơ sở tính độc lập của người học, phát huy tính cao

độ tích cực, chủ động, sáng tạo của người học Trong quátrình thảo luận nhóm, HV được tự do bày tỏ quan điểm, ýkiến của mình, lắng nghe ý kiến của bạn, hợp tác với nhautrong việc giải quyết những nhiệm vụ chung của cả nhóm.Được tham gia thảo luận bàn bạc, HV tích cực hơn, chủ độnghơn trong học tập, nâng cao tinh thần trách nhiệm với mọingười

Trong hoạt đông chung của nhóm mỗi HV phải đảmnhận một vai trò, một nhiệm vụ nhất định HV phải tích cựchoàn thành trách nhiệm cá nhân của mình, không chờ và ỷ lạivào người khác hơn nữa sự tác động qua lại giữa các thànhviên trong nhóm còn giúp cho HV chiếm lĩnh tri thức mộtcách có hiệu quả, giúp HV tranh luận, ứng dụng những gì đãhọc vào thực tiễn

Thảo luận nhóm rèn luyện cho HV tính tự tin khi phátbiểu trước đám đông Đây là những điều kiện cần có của conngười trong xã hội ngày nay: tự chủ, năng động, sáng tạo.

- Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học Chương trình sơ cấp lý luận chính trị tại các Trung tâm bồi dưỡng chính trị

Để nâng cao chất lượng trong dạy học Chương trình sơcấp lý luận chính trị tại các Trung tâm bồi dưỡng chính trị làmột vấn đề cấp bách và cần thiết, các phương pháp dạy họctích cực đều có những mặt tích cực và hạn chế nhất định, tùytừng môn học, điều kiện cụ thể mà nó phát huy được hết ưuđiểm Ở bậc học Chương trình sơ cấp lý luận chính trị làhướng cho HV tìm tòi, khám phá và nghiên cứu, tuy nhiênngười khi nêu ra vấn đề phải là người định hướng đúng đểtránh việc HV hiểu sai lệch, lan man, chung chung sẽ gây khókhăn cho buổi thảo luận, mang đến kết quả không như mongmuốn Khi đổi mới phương pháp dạy học không thể tách rờiviệc đổi mới phương tiện, cách thức tổ chức và đổi mới cơchế chính sách đối với người dạy trong Chương trình sơ cấp

lý luận chính trị

Hiện nay Chương trình các môn lý luận chính trị đào tạotheo chương trình với 70% lý thuyết, 30% thảo luận Thảoluận là hình thức dạy học chính khóa theo quy định của banTuyên giáo Trung ương.

Còn một số HV còn thiếu nghiêm túc, chưa tự giác trongviệc chuẩn bị nội dung thảo luận ở nhà Phần lớn HV đềuthiếu và yếu kỹ năng làm việc nhóm, thường mỗi giờ thảoluận chỉ có một bộ phận HV có học lực khá, giỏi là năng nổ,tích cực trong việc chuẩn bị các nội dung và hăng hái phátbiểu ý kiến, còn lại nhiều HV không chuẩn bị trước đề cương

ở nhà hoặc chuẩn bị sơ sài, đối phó, thiếu tính tự giác, có xuhướng ỷ lại rất cao Một số khác ngồi nói chuyện riêng, hoặckhông ý kiến gì, giao hết cho người được phân Kết quả manglại chỉ có một vài bạn trong nhóm là tìm tòi, nghiên cứu, họctập

Do những nguyên nhân trên nên khi sử dụng PPTLNphải hết sức tinh tế, kết hợp nhiều phương pháp dạy học vớinhau để mang lại kết quả tốt nhất cho chương trình đào tạođối tượng học này

- Cơ sở thực tiễn của việc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học Chương trình sơ cấp lý luận chính trị tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ

- Vài nét khái quát về Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ

Về tổ chức bộ máy: Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận

Bình Thủy được thành lập theo Quyết định số 27-QĐ/QUngày 09/01/2004 của Ban Thường vụ Quận uỷ, hiện có 05biên chế.Ngoài số biên chế theo quy định, Trung tâm bồidưỡng chính trị quận được thực hiện chế độ giảng viên kiêmchức và cộng tác viên theo quy định

Về vị trí, vai trò: Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận là

đơn vị sự nghiệp trực thuộc cấp uỷ và uỷ ban nhân dân quậnBình Thủy, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyêncủa Ban Thường vụ Quận ủy

Đào tạo bồi dưỡng những kiến thức cơ bản nhất về chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về đường lối cáchmạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhằm nâng cao nhậnthức về mặt lý luận chính trị; trang bị cho cán bộ, đảng viên

cơ sở một thế giới quan khoa học, một phương pháp luậnđúng đắn Trên cơ sở đó, giúp cán bộ, đảng viên cơ sở hìnhthành được cách nhìn nhận, đánh giá một cách khoa học,khách quan và xử lý, giải quyết có hiệu quả các vấn đề đặt ratrong thực tiễn tại cơ sở.

Triển khai các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước; kiến thức, kỹ năng và chuyên môn,nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng, Chính quyền, Mặt trận Tổquốc và các đoàn thể Chính trị - xã hội, kiến thức quản lý nhànước cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và hội viên ở cơ sở

Giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảngviên, quần chúng ưu tú Trong tình hình hiện nay, khi Việt Namhội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và thực hiện nền kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì vai trò trên củaTrung tâm bồi dưỡng chính trị quận lại càng quan trọng

Ngoài ra, Trung tâm còn có vai trò phối hợp với trườngchính trị thành Phố Cần Thơ, đào tạo lớp trung cấp lý luậnchính trị - hành chính cho cán bộ chủ chốt trên địa bàn vànhững cán bộ, đảng viên, quần chúng ưu tú thuộc diện quyhoạch chức danh với hình thức không tập trung tại quận

Về chức năng: Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận có

chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị; cácnghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước; kiến thức, kỹ năng và chuyên môn, nghiệp vụ công tácxây dựng đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoànthể chính trị - xã hội, kiến thức quản lý nhà nước cho cán bộ,đảng viên trong hệ thống chính trị ở cơ sở trên địa bàn quận,không thuộc đối tượng đào tạo, bồi dưỡng của trường chínhtrị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Về nhiệm vụ: Căn cứ Hướng dẫn nghiệp vụ của Ban

Tuyên giáo Trung ương, nhiệm vụ của Trung tâm bồi dưỡngchính trị cấp quận được chia theo các lĩnh vực như:

Tổ chức các lớp nghiên cứu, quán triệt các nghị quyết Đạihội, hội nghị Trung ương, nghị quyết Đại hội cấp tỉnh, huyện;thông tin những vấn đề mới về lý luận chính trị và thực tiễn;Thực hiện các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị

cơ bản Thực hiện các chương trình bồi dưỡng chuyên đề;

Thực hiện các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ côngtác xây dựng Đảng, quản lý Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc vàcác đoàn thể chính trị - xã hội và một số lĩnh vực khác cho

cán bộ đảng (là cấp ủy viên cơ sở) và bồi dưỡng kiến thứcquốc phòng, an ninh; Thực hiện các chương trình bồi dưỡngchính trị đối tượng phát triển đảng, lý luận chính trị cho đảngviên mới;

Tổ chức mở lớp sơ cấp lý luận chính trị - hành chính chođảng viên trên địa bàn và tiến hành xác nhận trình độ lý luậnchính trị sơ cấp cho các đối tượng theo qui định Tổ chứcthông tin về tình hình thời sự, chính sách… cho đội ngũ báocáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở

Thực hiện một số nhiệm vụ khác theo yêu cầu và tìnhhình thực tế do chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương

Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị

Trong thời gian qua Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận

có nhiều nỗ lực, khắc phục khó khăn về cơ sở vật chất và độingũ cán bộ, giảng viên đã thực hiện khá tốt Quyết định số185-QĐ/TW, ngày 03/9/ 2008 của Ban Bí thư (khóa X) “vềchức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm bồidưỡng chính trị huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh” vàcác quyết định, quy chế, hướng dẫn về đào tạo, bồi dưỡng lýluận chính trị của Ban Tuyên giáo Trung ương Nổi bật là

phát huy tốt vai trò tham mưu cấp ủy, ủy ban nhân dân quận

và phối hợp với các ban, ngành, Mặt trận, đoàn thể, có bướcchuyển biến trong tổ chức, xây dựng chương trình, kế hoạch

cụ thể theo từng năm thực hiện nhiệm vụ giáo dục lý luậnchính trị của địa phương

Những năm qua, công tác giáo dục lý luận chính trị tạiTrung tâm bồi dưỡng chính trị quận đã có nhiều đổi mới đem lạinhững kết quả tích cực, góp phần nâng cao nhận thức lý luậnchính trị cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân nóichung Bên cạnh đó, tăng cường sự thống nhất trong đảng, giữvững ổn định chính trị, thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới,đồng thời tạo ra nhu cầu học tập lý luận chính trị để nâng caotrình độ của mỗi cán bộ, đảng viên

Trung tâm phối hợp với các ban xây dựng đảng, đoànthể thường xuyên mở lớp bồi dưỡng lý luận chính trị nhằmnâng cao ý thức, củng cố niềm tin trong cán bộ, đảng viên đặtniềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, chống các luận điệu tuyêntruyền xuyên tạc của các thế lực thù địch, tạo sự đoàn kếtthống nhất về tư tưởng và hành động trong toàn Đảng, giúpcho mỗi đảng viên ở cơ sở có năng lực, tự đánh giá, tự giảiquyết các vấn đề phức tạp đang đặt ra trong cuộc sống, góp

phần xây dựng tư duy mới, cách nghĩ, cách làm mới có hiệuquả trong công tác.

Năm 2016

Năm 2017

Tổng cộng

H

ệ Đảng

26 lớp3.121h

ọc viên

27 lớp2.729học viên

29 lớp3.591học viên

82 lớp9.441học viên

H

ệ nhà

nước

25 lớp3.584học viên

24 lớp3.881học viên

22 lớp3.723học viên

71 lớp11.188học viên

11 lớp1.282học viên

8 lớp1.064học viên

28 lớp3.364học viên

ổng

cộng

60 lớp7.723học viên

62 lớp7.892học viên

59 lớp8.378học viên

181 lớp23.993học viên

(Số liệu do Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ cung cấp 24/6/2018)

Kết quả học tập các đồng chí tham dự chấp hành nghiêmtúc nội quy, quy chế của Trung tâm đề ra Cuối khóa học,100% học viên được cấp giấy chứng nhận đã hoàn thànhchương trình bồi dưỡng lý luận chính trị Bên cạnh đó, Trungtâm còn phối hợp với trường chính trị Cần Thơ mở 02 lớptrung cấp chính trị với 136 học viên

- Tổng quan về Chương trình sơ cấp lý luận chính trị

Mục đích, yêu cầu

Giúp người học nắm được những kiến thức cơ bản về lýluận chính trị, trên cơ sở đó hình thành thế giới quan khoahọc, nhân sinh quan cách mạng và phương pháp luận duy vậtbiện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin