CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG dạy học môn TOÁN tại TRƯỜNG TRUNG học cơ sở

tâm nghiên cứu và triển khai thực hiện rộng rãi trong nhàtrường.Theo tác giả Phạm Văn Hoàn: “Ngoài hoạt động dạy học môn toán được thực hiện trên lớp còn có thể thể hiện những hoạt động

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN TẠI TRƯỜNG THCS

Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Các công trình nghiên cứu trên thế giới

Hoạt động dạy học có vai trò hết sức quan trọng trongquá trình giáo dục và đào tạo học sinh trong nhà trường Vìthế mà công tác quản lý các hoạt động dạy học đã được cácnước trên thế giới quan tâm và chú trọng Đã có nhiều côngtrình nghiên cứu về QLGD, bên cạnh những công trình nghiêncứu có tính chất tổng quan về QLGD thì công trình nghiêncứu về quản lý nhà trường, quản lý các thành tố của quá trình

sư phạm trong nhà trường ngày càng chiếm vị trí quan trọngbởi nhà trường là cái nôi để giáo dục - đào tạo thế hệ trẻ trởthành những công dân có ích cho xã hội

Các nhà nghiên cứu giáo dục Nga khẳng định rằng: “Kết

quả của toàn bộ hoạt động quản lý của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ GV” [20]

Theo P.V.Zimin, M.I.Konđakôp thì:“Đi sâu nghiên cứu

lãnh đạo công tác giảng dạy, giáo dục trong nhà trường và xem đây như khâu then chốt trong hoạt động quản lý của hiệu

trưởng, các tác giả thống nhất và khẳng định người hiệu trưởng phải là người lãnh đạo toàn diện và chịu trách nhiệm chính trong công tác quản lý nhà trường” [16].

Theo Ăngghen: “Đối tượng của toán học thuần túy là

những hình học không gian và những quan hệ số lượng của thế giới khách quan”

Khổng Tử với quan niệm dạy học gắn liền với phương

pháp dạy học toán hiện nay: “Dùng cách gợi mở, đi từ gần

tới xa, từ đơn giản đến phức tạp, nhưng vẫn đòi hỏi người học phải tích cực suy nghĩ Đòi hỏi học trò phải tập luyện, phải hình thành nề nếp, thói quen học tập” và “học không biết chán, không biết mỏi” quan điểm của ông muốn mang lại

hiệu quả dạy học phải đề cao đến các quy định về nề nếp dạyhọc, nâng cao trình độ của người dạy để lựa chọn nhữngphương pháp dạy học để đề cao năng lực tự học, phát huy tinhthần độc lập

Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam

Ở Việt Nam, công tác quản lý hoạt động dạy học nóichung, quản lý hoạt động dạy học môn toán đã được sự quan

tâm nghiên cứu và triển khai thực hiện rộng rãi trong nhàtrường.

Theo tác giả Phạm Văn Hoàn: “Ngoài hoạt động dạy

học môn toán được thực hiện trên lớp còn có thể thể hiện những hoạt động thực hành toán ngoài nhà trường như ở nhà máy, công xưởng, đồng ruộng, kể cả những hoạt động có tính chất tập dượt nghiên cứu bao gồm các khâu đặt bài toán, xây dựng mô hình, thu thập dữ liệu, xử lý mô hình để tìm lời giải, đối chiếu lời giải với thực tế để kiểm tra và điều chỉnh”.

Với tài liệu “Khơi dậy tiềm năng sáng tạo” của GS.VS

Nguyễn Cảnh Toàn có đề cập đến việc dạy học tích cực sángtạo cho học sinh thông qua dạy học môn toán

Và với những tác giả như Nguyễn Ngọc Quang, PhạmViết Vượng, Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt đã có nhữngnghiên cứu về quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạtđộng dạy học nói riêng, cho thấy sự quan tâm của các nhàkhoa học, nhà nghiên cứu về hoạt động dạy học là rất lớn

Tiêu biểu có thể kể đến một số công trình nghiên cứu có

giá trị như: PPDH đại cương môn toán của tác giả Nguyễn Bá Kim (2010); Vận dụng lý luận vào thực tiễn dạy học môn

toán ở trường phổ thông của tác giả Bùi Văn Nghị (2009); Cẩm nang dạy và học môn toán THCS của tác giả Vũ Hữu

Bình (2007)…

Và trong hoạt động nghiên cứu làm luận văn thì môntoán trong trường phổ thông cũng luôn chiếm vai trò quantrọng và được nhiều tác giả lựa chọn để nghiên cứu:

“Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy và học bộ môn Toán đối với các trường THPT của Sở GD&ĐT tỉnh Bắc Ninh” của tác giả Nguyễn Như Minh năm 2005.

“Biện pháp quản lý dạy học môn toán tại trường THCS Yên Hòa, Hà Nội” của tác giả Đinh Thị Hồng Hạnh năm

2011…

Xuất phát từ thực tế trên có thể thấy trong những nămgần đây, có nhiều nghiên cứu viết về công tác quản lý hoạtđộng dạy học, trong đó có quản lý hoạt động dạy học môntoán nhằm nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và môntoán nói riêng đạt tới mục tiêu GD Qua quá trình tìm hiểu cáccông trình nghiên cứu của một số tác giả, có thể rút ra một sốnhận xét sau:

Nghiên cứu về công tác quản lý hoạt động dạy học đượctriển khai ở nhiều khía cạnh, môn học và cấp học khác nhau;đặc biệt quan tâm đến công tác quản lý dạy học môn toán bậcphổ thông

Nghiên cứu của các tác giả nói trên đều mang tính đặcthù ở từng đơn vị trường, từng ngành học, bậc học và mônhọc nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của giáo dục đơn vị đó

Trong GD nói chung, hoạt động đào tạo người học nóiriêng thì hoạt động dạy học và công tác quản lý hoạt độngdạy học luôn luôn đóng một vai trò chủ đạo, then chốt, lànhân tố quyết định đến chất lượng và hiệu quả của quá trìnhgiáo dục Có thể thấy, đã có nhiều tác giả đã đề cập đến côngtác quản lý hoạt động dạy học nói chung và đối với môn toánTHCS nói riêng Nhưng các nghiên cứu đó tập trung ở phạm

vi, quy mô nhỏ cho từng đơn vị giáo dục Riêng ở trườngTHCS Ngũ Lão, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng chođến nay theo những tài liệu mà tác giả bao quát được thì vẫnchưa có tác giả nào đề cập đến công tác quản lý hoạt độngdạy học môn toán một cách đầy đủ và hệ thống Vì vậynghiên cứu đề tài này là hết sức cần thiết nhằm góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục dạy học nói chung và chất

lượng dạy học môn toán nói riêng của trường trường THCSNgũ Lão, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng trong giaiđoạn hiện nay.

Khái niệm cơ bản của đề tài

Dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực

Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực người học đượcxem như một nội dung giáo dục, một phương pháp giáo dụcphát huy tính tích cực của học sinh Dạy học theo hướng pháttriển năng lực là dạy học để hướng cho học sinh phát huy cácnăng lực của bản thân: sáng tạo, tư duy, trừu tượng thôngqua hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh

Dạy học theo hướng phát triển năng lực không chỉ chú ýtích cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rènluyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huốngcủa cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệvới hoạt động thực hành, thực tiễn

Dạy học theo hướng phát triển năng lực là dạy học tập trung phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học , hình thành và phát triển năng lực tự học (sử dụng sách giáo

khoa, nghe, ghi chép, tìm kiếm thông tin, ), trên cơ sở đó trau dồi các phẩm chất linh hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy.

Quản lý hoạt động dạy học

Trong thực tiễn, thuật ngữ “quản lý” (Tiếng Việt gốcHán) gồm 2 quá trình tích hợp vào nhau: quá trình “quản”gồm coi sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định; quá trình

“lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ thống vào thếphát triển

Các Mác đã viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp

hay lao động chung nào mà tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động của cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm thì tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [6, tr480].

Như vậy Quản lý là sự tác động có tổ chức, có kế hoạch

và có tính hướng đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản

lý thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra.

Quá trình dạy học là một hệ toàn vẹn gồm hoạt động dạy

và hoạt động học luôn luôn tương tác với nhau, thâm nhậpvào nhau, sinh thành ra nhau Sự tương tác giữa dạy và họcmang tính chất cộng tác, trong đó dạy giữ vai trò chủ đạo

Quá trình dạy học là quá trình bảo đảm cùng một lúc ba

sự thống nhất

+ Thống nhất giữa dạy và học;

+ Thống nhất giữa truyền đạt với chỉ đạo trong dạy;

+ Thống nhất giữa lĩnh hội và tự chỉ đạo trong học

Bản chất của quá trình dạy học là sự thống nhất biệnchứng của dạy và học; nó được thực hiện trong và bằng sựtương tác có tính chất cộng đồng và hợp tác (cộng tác) giữadạy và học, tuân theo lôgíc khách quan của nội dung dạy học(khái niệm khoa học – đối tượng của học)

Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất với nhau làhoạt động trung tâm của nhà trường Mọi hoạt động đa dạng

và phức tạp khác của nhà trường đều hướng vào trọng điểm

này Vì vậy quản lý nhà trường thực chất là quản lý quá trình

sư phạm của thầy, hoạt động học tập – tự giáo dục của trò,diễn ra chủ yếu trong quá trình dạy học

Quản lý quá trình dạy học là hệ thống những tác động

có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý trong quá trình dạy học nhằm đạt được mục tiêu đề ra [9].

Như vậy, quản lý hoạt động dạy học là phải tổchức thực hiện tốt các nhiệm vụ cơ bản là:

Quản lý việc thực hiện mục tiêu dạy học

Quản lý việc thực hiện nội dung dạy học

Quản lý hoạt động dạy của thầy

Quản lý hoạt động học của trò

Quản lý CSVC, PTDH, các điều kiện phục vụ dạy học

Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả dạy và học

Xây dựng môi trường dạy học tích cực và hiệu quả

Quản lý hoạt động dạy học là những tác động quản lý của chủ thế tới hoạt động dạy của GV, học của HS và môi trường dạy học.

Như vậy, trong phạm vi nghiên cứu tác giả thống nhất sử

dụng khái niệm: “Quản lý hoạt động dạy học là những tác

động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường”.

Năng lực và năng lực thực hiện

Năng lực

Các năng lực hình thành trên cơ sở các tư chất tự nhiêncủa cá nhân đóng vai trò quan trọng, năng lực của con ngườikhông phải hoàn toàn do tự nhiên mà có, phần lớn do giáodục, do tập luyện, tích lũy mà có

Theo quan điểm của những nhà Tâm lý học: “Năng lực

là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù

hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao”.

Theo Nguyễn Công Khanh (2012): “Năng lực là khả

năng cá nhân đáp ứng các yêu cầu phức hợp và thực hiện thành công nhiệm vụ hoặc giải quyết hiệu quả vấn đề đặt ra của cuộc sống”.

Theo Lê Đức Ngọc (2014): “Năng lực là khả năng vận

dụng đồng bộ các kiến thức, kỹ năng, thái độ, phẩm chất đã tích lũy được để ứng xử, xử lý tình huống hay để giải quyết vấn đề một cách có hiệu quả”.

Theo Québec-Ministere de l’Education (2004): “Năng

lực là khả năng vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm, thái

độ và hứng thú đề hành động một cách phù hợp và có hiệu quả trong các tình huống đa dạng của cuộc sống”.

Năng lực là tổ hợp tất cả các nhân tố, thuộc tính của một

cá nhân nào đó phù hợp với những yêu cầu của một hoạtđộng, một kế hoạch nào đó được đặt ra và phải đảm bảo chohoạt động hay kế hoach đó được hoàn thành một cách nhanhchóng và đạt được hiệu quả cao nhất Một số nhân tố tiêu biểucủa năng lực như: tài năng, kỹ năng, kiến thức

Như vậy “Năng lực là tổ hợp các thuộc tính tâm lý được

tích lũy qua giáo dục, lao động của cá nhân phù hợp với những yêu cầu của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động đó nhanh chóng đạt kết quả”.

Năng lực thực hiện

Năng lực thực hiện là khả năng thực hiện được các hoạtđộng (nhiệm vụ, công việc) trong nghề theo tiêu chuẩn đặt ra.Năng lực thực hiện được coi như là sự tích hợp của kiến thức– kỹ năng – thái độ làm thành khả năng thực hiện một côngviệc sản xuất và được thể hiện trong thực tiễn sản xuất

- Mô hình năng lực thực hiện

Trong năng lực thực hiện, người ta cũng phân biệt bốnloại chủ yếu sau:

Kỹ năng thực hiện công việc cụ thể, riêng biệt

Kỹ năng quản lý các công việc

Kỹ năng quản lý các sự cố

Kỹ năng hoạt động trong môi trường làm việc

Như vậy, năng lực thực hiện có thể hiểu là khả năng vận

dụng những kiến thức, kỹ năng, thái độ đã tích lũy của bản thân để giải quyết công việc cụ thể trong hoạt động nghề nghiệp một cách hiệu quả và nhanh chóng.

Quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo phát triển năng lực

Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển nănglực không chỉ chú ý tích cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ

mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn vớinhững tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp; Đồng thờigắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn Tăngcường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ GV – HStheo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triểnnăng lực xã hội Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹnăng riêng lẻ của các môn học chuyên môn cần bổ sung các

chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển năng lực giải quyếtcác vấn đề phức hợp.

Chương trình dạy học phát triển năng lực (chương trìnhdạy học theo định hướng phát triển năng lực) là dạy học theođịnh hướng kết quả đầu ra (chất lượng, kết quả thông qua họcsinh)

Trong phạm vi nghiên cứu, tác giả thống nhất sử dụng

khái niệm sau: “Quản lý hoạt động dạy học môn toán theo

phát triển năng lực là một quá trình thực hiện các chức năng quản lý: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra của chủ thể quản lý để tác động tới hoạt động dạy học môn Toán (mà giáo viên và học sinh là đối tượng tham gia trực tiếp vào hoạt động đó) tạo điều kiện cho người học phát triển năng lực bản thân (kiến thức, kỹ năng, thái độ) một cách toàn diện, đáp ứng các yêu cầu dạy và học môn Toán”.

Đặc trưng hoạt động dạy học môn Toán ở trường trung học cơ sở

Mối quan hệ giữa dạy học môn toán và phát triển năng lực

Dạy học môn toán và phát triển năng lực có mối quan hệchặt chẽ, biện chứng và tác động qua lại lẫn nhau Hoạt độngnày là tiền đề, là kết quả và bổ trợ cho hoạt động kia.

Thông qua hoạt động dạy học môn toán học sinh sẽ đượctrang bị và cung cấp một hệ thống những kiến thức, kỹ năng,thái độ để phát triển các năng lực của bản thân phục vụ chonhu cầu của cuộc sống Mặt khác, các năng lực mà học sinhtiếp thu được sẽ hỗ trợ, giúp cho quá trình dạy học môn toánhiệu quả và đạt tới các mục tiêu đã xác định

Trong quá trình dạy học môn toán có sự biến đổi thườngxuyên vốn kinh nghiệm của học sinh, biến đổi cả về số lượng

và chất lượng của hệ thống tri thức, biến đổi và phát triển cácnăng lực người học Cùng với sự biến đổi đó, trong quá trìnhdạy học những năng lực trí tuệ của học sinh cũng sẽ được pháttriển để hoàn thiện và đáp ứng các yêu cầu dạy học

Ngoài ra, thông qua quá trình dạy học môn Toán, nhữngmặt khác của năng lực người học như: Óc quan sát, trí nhớ, óctưởng tượng của học sinh cũng được phát triển Cho nên, cóthể nói dạy học là một trong những con đường cơ bản để giáodục và phát triển năng lực người học một cách toàn diện Còn

năng lực là điều kiện, là cơ sở để người học thực hiện tốt hoạtđộng dạy học trong nhà trường.

Yêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng phát triển cho học sinh THCS trong dạy học Toán

Chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình môn học làcác yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kĩ năng của mônhọc mà học sinh cần phải và có thể đạt được sau mỗi đơn vịkiến thức (mỗi bài, chủ đề, chủ điểm, mô đun)

Chuẩn kiến thức, kĩ năng được cụ thể hóa ở các chủ đềcủa môn học theo từng lớp và các lĩnh vực học tập

Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán THCS là căn cứ đểCBQL quản lý hoạt động dạy học, đánh giá kết quả giáo dụcmôn Toán nhằm bảo đảm tính thống nhất, tính khả thi củachương trình giáo dục môn Toán THCS, bảo đảm chất lượng

và hiệu quả của quá trình giáo dục

Về kiến thức: Yêu cầu học sinh phải nhớ, nắm vững,

hiểu rõ các kiến thức cơ bản trong chương trình, trong SGK

đó là nền tảng vững chắc để có thể phát triển năng lực nhậnthức ở cấp cao hơn:

Kiến thức mở đầu về số, biến đổi đại số, phương trìnhbậc nhất, phương trình bậc hai, hệ phương trình, hệ phươngtrình bậc nhất, hàm số và đồ thị đơn giản.

Hiểu biết về thống kê

Nhận biết: là sự nhớ lại các dữ liệu, thông tin đã có trướcđây; nghĩa là có thể nhận biết thông tin, ghi nhớ, tái hiệnthông tin, nhắc lại một loại dữ liệu, từ các sự kiện đơn giảnđến các lý thuyết phức tạp

Thông hiểu: Là khả năng nắm được hiểu được ý nghĩacủa các khái niệm, sự vật hiện tượng; là mức độ cao hơn nhậnbiết nhưng là mức độ thấp nhất của việc thấu hiểu sự vật hiện

tượng, được thể hiện bằng việc chuyển thông tin từ dạng nàysang dạng khác, bằng cách giải thích thông tin.

Vận dụng: là khả năng sử dụng các kiến thức đã học vàomột hoàn cảnh cụ thể mới: vận dụng nhận biết, hiểu biếtthông tin để giải quyết vấn đề đặt ra

Phân tích: Là khả năng phân chia một thông tin ra thànhcác phần thông tin nhỏ sao cho có thể hiểu được cấu trúc, tổchức của nó và thiết lập mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau giữachúng

Đánh giá: Là khả năng xác định giá trị của thông tin:bình xét, nhận định, xác định được giá trị của một tư tưởng,một nội dung kiến thức, một phương pháp Đây là một bướcmới trong việc lĩnh hội kiến thức được đặc trưng bởi việc đisâu vào bản chất của đối tượng, sự vật, hiện tượng

Sáng tạo: Là khả năng tổng hợp, sắp xếp, thiết kế lạithông tin; khai thác, bổ sung thông tin từ các nguồn tư liệukhác để sáng lập một hình mẫu mới

Về kỹ năng: biết vận dụng các kiến thức đã học để trả lời

câu hỏi, giải bài tập, làm thực hành; có kỹ năng tính toán, vẽ

hình, dựng biểu đồ, giải phương trình, đo đạc; khả năng suyluận hợp lý, logic; khả năng sử dụng ngôn ngữ chính xác, khảnăng vận dụng kiến thức toán học vào thực tế…

Và để giáo dục học sinh phát triển theo chuẩn kiến thức,

kỹ năng của môn Toán THCS, chúng ta cần chú ý một sốđiểm sau:

+ Cần thay đổi thói quen viết mục tiêu giảng dạy (chogiáo viên) bằng viết mục tiêu học tập (cho học sinh)

+ GV phải xác định được sau khi học xong bài, HS phải

có được những kiến thức, kĩ năng, thái độ gì? Và ở mức độnhư thế nào?

+ Cần phù hợp với trình độ chung của tất cả học sinhtrong lớp

+ Đảm bảo sự phân hóa đối với nhóm học sinh có trình

độ kiến thức và tư duy khác nhau

+ Phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện dạy và học thực tếtại nhà trường

Dạy học môn Toán cấp THCS theo hướng phát triển năng lực

Hoạt động dạy học môn Toán THCS thường liên quan tới một số dạng hoạt động:

Nhận dạng và thể hiện: một phương pháp, một nguyêntắc, một định lý, một công thức…

Những hoạt động toán học phức tạp: định nghĩa, chứngminh, giải toán quỹ tích, giải toán dựng hình…

Những hoạt động trí tuệ: lật ngược vấn đề, xét tính giảiđược, phân chia trường hợp…

Những hoạt động trí tuệ chung: phân tích, tổng hợp, sosánh, trừu tượng hóa, khái quát hóa…

Những hoạt động ngôn ngữ: yêu cầu học sinh phát biểumột tính chất, giải thích một định nghĩa, trình bày một lờigiải…

Dạy học theo hướng phát triển năng lực người học có những đặc điểm cơ bản sau:

Dạy học lấy việc học của học sinh làm trung tâm

Linh hoạt và năng động trong việc tiếp cận và hình thànhnăng lực

Những năng lực cần hình thành ở người học được xácđịnh một cách rõ ràng.

Dạy học theo hướng phát triển năng lực tăng cường cáchoạt động: tăng cường tính thực tế, tính mục đích, gắn hơnnữa với đời sống hiện thực, hỗ trợ học tập suốt đời, hỗ trợviệc phát huy thế mạnh cá nhân…

Ưu điểm của dạy học môn Toán THCS theo hướng phát triển năng lực người học:

Chú trọng vào kết quả đầu ra

Tạo ra những cách thức riêng, linh hoạt, phù hợp với đặcđiểm, hoàn cảnh của các nhân nhằm đạt tới mục tiêu

Tạo khả năng cho việc xác định một cách rõ ràng những

gì cần đạt và những tiêu chuẩn cho việc đo lường kết quả

Nội dung của dạy học môn Toán THCS theo hướng phát

triển năng lực người học phải được xây dựng đảm bảo các yêucầu:

Nội dung dạy học môn Toán phải kết nối mục tiêu giáodục với nội dung, phương pháp, phương tiện, tổ chức giờ học,cách thức đánh giá kết quả

Nội dung phải dựa trên một cơ sở nội dung chuẩn, đảmbảo tính phổ thông, toàn diện, hướng nghiệp.

Nội dung phải đảm bảo tính cơ bản, tinh giản, thiết thực,cập nhật phù hợp với sự phát triển kinh tế, xã hội

Nội dung giúp học sinh tiến kịp các nước trong khu vực

Giảm số tiết học trên lớp, tăng tiết học thực hành, thảoluận và ngoại khóa

Và để dạy học môn Toán cấp THCS theo hướng pháttriển năng lực đạt hiệu quả cao thì chúng ta cần quan tâm tớiviệc giáo viên sử dụng phương pháp, hình thức và phươngtiện dạy học môn toán đã đáp ứng yêu cầu và mang lại hiệuquả chưa?

Đối với Phương pháp dạy học Giáo viên phải phát huy

được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh;phù hợp với đặc trưng môn Toán, đặc điểm đối tượng họcsinh, điều kiện của từng lớp học; bồi dưỡng cho học sinhphương pháp tự học; khả năng hợp tác; rèn luyện kĩ năng vậndụng kiến thức toán học vào thực tiễn; tác động đến tình cảm,đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho họcsinh

Giáo viên cần tập trung vào các yếu tố sau để lựa chọnphương pháp dạy học môn Toán phù hợp với đối tượng họcsinh, với điều kiện và môi trường giáo dục nhà trường:

Giáo viên tổ chức hoạt động dạy môn Toán phải nhằmthúc đẩy việc học tập tích cực, chủ động của học sinh trongquá trình lĩnh hội

Cần xây dựng một môi trường hỗ trợ học tập cho họcsinh trong quá trình học môn Toán (gắn liền với hoàn cảnhthực tế)

Khuyến khích học sinh phản ánh tư tưởng và hành độngcủa bản thân để giải quyết vấn đề, khuyến khích quá trìnhgiao tiếp

Phương pháp dạy học cần tăng cường trách nhiệm họctập, đảm bảo học sinh hứng thú, phấn khởi và chủ động trongquá trình học tập, lĩnh hội môn Toán.

Tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh có cơ hội và thờigian học tập, chia sẻ, trao đổi, tranh luận các vấn đề, bài tập

để cùng nhau tìm ra hướng giải quyết…

Kết nối để học tập, phương pháp dạy học còn phải tạomột môi trường học tập, môi trường đó học sinh có cơ hội thểhiện bản thân, giao lưu và kết nối với các bạn

Cung cấp đầy đủ cơ hội để học sinh tìm tòi, khám phá,sáng tạo

Giảng dạy như quá trình tìm tòi Không chỉ đối với quátrình học, mà quá trình dạy cũng cần phải luôn có sư tìm tòi,khám phá để nâng cao hiệu quả, mở rộng kiến thức khi thựchiện phương pháp giáo dục trong quá trình dạy và học

Và giáo viên có thể quan tâm tới một só phương phápdạy học môn Toán THCS theo hướng phát triển năng lực:

Dạy học vấn đáp, đàm thoại

Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

Dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ

Hình thức tổ chức dạy học bao gồm các hình thức tổ

chức dạy học và hoạt động giáo dục trên lớp, trong và ngoàinhà trường Các hình thức giáo dục phải đảm bảo cân đối, hàihòa giữa dạy học môn Toán và hoạt động giáo dục; giữa dạyhọc theo lớp, nhóm và cá nhân, bảo đảm chất lượng giáo dụcchung cho mọi đối tượng và tạo điều kiện phát triển năng lực

cá nhân của học sinh.Đối với học sinh có năng khiếu, có thểvận dụng hình thức tổ chức dạy học và hoạt động giáo dụcphù hợp nhằm phát triển các năng khiếu đó

Một số hình thức tổ chức dạy học môn Toán:

Cả lớp hoạt động

Hoạt động theo nhóm/ theo cặp

Học cá nhân và tự nghiên cứu

Phương tiện dạy học môn Toán, đây là những công cụ

hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy và học Mỗi phương tiện sẽ

có những ưu, nhược điểm nhất định Vì thế người giáo viêncần có sự lựa chọn phù hợp với nội dung bài giảng, phù hợpvới học sinh và điều kiện thực tế để giúp đảm bảo:

Các phương tiện sẽ hỗ trợ, chuẩn hóa các bài giảng (đặcbiệt là những, tiết khó giảng…)

Sẽ được sử dụng nhiều lần và hỗ trợ cho giáo viên, cũngnhư kích thích và tăng tính năng đọng cho người học, chophép người học học theo khả năng bản thân

Tạo cơ hội cho giáo viên có khả năng trình bày bài giảngsinh động, hấp dẫn và dẽ hiểu hơn

Và các phương tiện cơ bản giáo viên nên nắm rõ và vậndụng tốt trong quá trình dạy học môn Toán của mình:

Sử dụng mạng internet để giảng bài

Công nghệ kiểm tra, đánh giá học sinh thong qua hìnhthức trắc nghiệm trên máy tính

Phần mềm hỗ trợ bài giảng với LCD, projector

Phim và đèn chiếu Overhead

Một số phần mềm dạy học môn Toán: GEOMETRIS,MAPLE…

Và việc sử dụng các phương tiện dạy học cần đảm bảo:

Đảm bảo an toàn: Đây là một nguyên tắc quan trọng khi

sử dụng thiết bị dạy học Các thiết bị dạy học được sử dụngphải an toàn với các giác quan của học sinh, đặc biệt khi sửdụng các thiết bị nghe nhìn Do vậy, trong quá trình sử dụng,giáo viên cần chú ý một số vấn đề an toàn như: an toàn điện,

an toàn cho thị giác, an toàn cho thính giác…

biết và thấm nhuần từ đó có những hoạt động phù hợp, đẩymạnh hoạt động dạy học môn toán.

Quán triệt thực hiện các quan điểm của Đảng, Nhà nước

về giáo dục: GD&ĐT có sự mạng nâng cao dân trí, phát triểnnăng lực, bồi dưỡng nhân tài góp phần quan trọng xây dựngđất nước; Phát triển nguồn lực , nhất là nguồn nhân lực cao…

Tuân thủ thực hiện chương trình, SGK tại Luật Giáo dục

Thực hiện chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020

Thực hiện nghiêm chỉnh và hiệu quả theo các văn bản,quyết định của Bộ, ngành và Nhà nước về giáo dục và quản

lý hoạt động dạy học

Thường xuyên cập nhật những văn bản mới về giáo dục

và hoạt động giáo dục cho đội ngũ giáo viên nắm vững vàthực hiện hiệu quả

Việc quán triệt chương trình cho người dạy sẽ giúp chođội ngũ giáo viên nắm bắt kịp thời, nhanh chóng các sự thayđổi của giáo dục, sẽ có những hoạt động thống nhất, hiệu quả

và toàn diện hơn

Để công tác quán triệt chương trình cho người dạy được hiệu quả, CBQL cần chú trọng tới:

Đa dạng hóa các hình thức học tập: Để nâng cao chấtlượng học tập và tuyên truyền các chỉ thị, nghị quyết, văn bảncủa Bộ, ngành về giáo dục thì cần dựa theo yêu cầu của từngnghị quyết, chỉ thị để áp dụng hình thức học tập cho phùhợp Kết hợp giữa nghe phổ biến, quán triệt với đối thoại giữangười nghe và báo cáo viên Mỗi buổi học tập phải dành thờigian cho thảo luận, giải đáp thắc mắc

Mặt khác, với sự phát triển nhanh chóng của CNTT thìcác nghị quyết, chỉ thị, văn bản về giáo dục và quản lý hoạtđộng dạy học cần được đăng tải trên Cổng thông tin điện tửcủa trường Cần áp dụng hình thức học tập trực tiếp thông qua

hệ thống truyền hình, truyền thanh Với hình thức này giúpcho giáo viên học tập, theo dõi trong cùng một thời gian, tiếtkiệm kinh phí, tạo sức lan tỏa cao

Chú trọng xây dựng chương trình, kế hoạch hành động:Nhà trường cần xây dựng cho mình những chương trình, kếhoạch hành động phù hợp với điều kiện thực tế để công tác