MỤC TIÊU BÀI HỌC: - Kiến thức: Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kĩ năng về các thao tác lập luận phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận.. - Kỹ năng: Nắm vững hơn nguyên tắc và cách
Trang 1Ngày soạn: 6/4/2012
Tiết: 111
Bài dạy: Làm văn LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC
LẬP LUẬN
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Kiến thức: Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kĩ năng về các thao tác lập luận phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận
- Kỹ năng: Nắm vững hơn nguyên tắc và cách thức kết hợp các thao tác lập luận đó trong một văn bản lập luận
- Thái độ: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài hoặc một phần bài, một đoạn văn nghị luận, trong đó có sử dụng kết hợp ít nhất là hai trong bốn thao tác đó
II CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của GV:
- Đọc SGK, TLTK, hệ thống kiến thức, thiết kế giáo án
- GV kết hợp các phương pháp phát vấn, gợi mở, nêu vấn đề, tiến hành thảo luận nhóm
2 Chuẩn bị của HS:
- Đọc SGK, làm bài tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tình hình lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: (5 ’ ) Nhắc lại các thao tác lập luận trong văn nghị luận đã học Nêu cách lập luận
bác bỏ?
3 Giảng bài mới:
- Giới thiệu bài: Trên cơ sở nhận xét sự trả lời của HS, GV nhắc lại lí thuyết và dẫn vào bài mới.
TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
5’ HĐ1: Củng cố lí thuyết.
Hướng dẫn HS ôn lại lí
thuyết
HĐ1:
HS ôn tập lí thuyết về các thao
tác lập luận.
I Củng cố lí thuyết.
Thao tác so sánh, phân tích, bác
bỏ, bình luận
30’ HĐ2: Hướng dẫn luyện
tập
Bài tập1: Phân tích cách
lập luận trong đoạn trích
Sau đó hướng dẫn HS
phân tích cách lập luận
Đoạn trích viết về vấn đề
gì? Quan điểm của tác giả
đối với vấn đề đó như thế
nào?
Các tác giả đã sử dụng
thao tác lập luận nào là
chủ yếu? Ngoài ra trong
đoạn trích còn có thao tác
lập luận nào khác nữa
không?
Có thể quan niệm một bài
(đoạn) văn càng sử dụng
được nhiều thao tác lập
luận thì càng có sức hấp
dẫn không? Phải xuất phát
từ đâu để có thể chọn
HĐ2:
Bài tập 1
- HS lần lượt đọc từng đoạn văn
- HS thực hiện, nhận xét, bổ sung cho hoàn chỉnh
Viết về sự ảnh hưởng Pháp đối với các nhà thơ mới
Thừa nhận có sự ảnh hưởng ở những mức độ nhất định “tính chất Pháp” đối với các nhà thơ mới Việt Nam nhất là ở Thế
Lữ, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên Khẳng định ảnh hưởng đó không làm mất đi bản sắc VN của các nhà thơ Thao tác lập luận chủ yếu là thao tác phân tích.Ngoài ra còn sử dụng các thao tác so sánh, bác bỏ
Không phải sử dụng nhiều thao tác lập luận là có sức hấp
II Luyện tập
Bài tập 1”
Phân tích cách lập luận trong đoạn trích
a/ Viết về sự ảnh hưởng Pháp đối với các nhà thơ mới
Quan điểm của tác giả là:
+ Thừa nhận có sự ảnh hưởng ở
những mức độ nhất định “tính chất Pháp” đối với các nhà thơ
mới Việt Nam nhất là ở Thế Lữ, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên
+ Đồng thời khẳng định ảnh hưởng
đó không làm mất đi bản sắc VN của các nhà thơ
b/ Thao tác lập luận chủ yếu là
thao tác phân tích.Ngoài ra còn sử
dụng các thao tác so sánh, bác bỏ,
có cả bình luận.
c/ Không phải sử dụng nhiều thao tác lập luận là có sức hấp dẫnTuỳ
Trang 2chính xác các thao tác lập
luận và vận dụng tổng hợp
các thao tác đó trong một
bài (đoạn) văn cụ thể? Và
phải dựa vào đâu để đánh
giá mức độ thành công
của việc vận dụng tổng
hợp nhiều thao tác lập
luận khác nhau?
Bài tập2:
GV nêu yêu cầu bài tập
Các bước chuẩn bị viết
một luận điểm biết kết hợp
các thao tác lập luận phân
tích, so sánh, bác bỏ, bình
luận Ít nhất 2 thao tác
được kết hợp sử dung
trong đoạn văn
Cho HS thảo luận theo
nhóm
GV quản lí, quan sát
Gọi mỗi nhóm 1 HS trình
bày phần chuẩn bị của
nhóm Các nhóm khác
lắng nghe, nhận xét bổ
sung
Nhóm 1,2 thực hiện bước
1 nhóm 3,4 thực hiện
bước 2, nhóm 5,6 thực
hiện bước 3
dẫnTuỳ theo mục đích nghị luận, nội dung nghị luận mà lựa chọn thao tác lập luận phù hợp
HS suy nghĩ trả lời
Dựa vào mục đích nghị luận
để đánh giá thành công của việc vận dụng kết hợp các thao tác nghị luận
Bài tập2:
HS thảo luận theo nhóm Nội dung phân cho từng nhóm cụ thể
Thảo luận nội dung và chọn người trình bày
1 HS trình bày phần chuẩn bị của nhóm Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét bổ sung
theo mục đích nghị luận, nội dung nghị luận mà lựa chọn thao tác lập luận phù hợp
+ Cần phải biết vận dụng kết hợp các thao tác lập luận như một cách thức để đáp ứng mục đích nghị luận
+ Chỉ có một trong các thao tác được sử dụng giữ vai trò chủ đạo trong quá trình nghị luận
+ Dựa vào mục đích nghị luận để đánh giá thành công của việc vận dụng kết hợp các thao tác nghị luận
Bài tập2:
Trình bày một luận điểm về đề tài: Bàn về một phẩm chất mà người thanh niên ngày nay cần có
a/ Bước thứ nhất:
- Xác định chủ đề của bài văn Chọn vấn đề sẽ bàn: Phẩm chất
theo bạn đó là gì ( năng động, sáng tạo sự vững vàng về tri thức, chuyên môn, dám nghĩ dám làm ,
- Xây dựng dàn ý rành mạch hợp lí làm rõ chủ đề
- Dàn ý:
+ Những yêu cầu của thời đại hôm nay đối với người thanh niên + Để đáp ứng yêu cầu của thời đại, người thanh niên cần có phẩm chất: năng động, sáng tạo sự vững vàng về tri thức, chuyên môn, dám nghĩ dám làm…
+ Người thanh niên phải làm gì để
có được phẩm chất ấy, và duy trì phát triển nó
b/ Bước thứ hai:
Suy nghĩ cách trình luận điểm
- Chọn luận điểm nào để trình bày
- Vị trí của luận điểm trong bài văn
- Viết câu chủ đề
- Cần đưa ra những luận cứ làm sáng tỏ luận điểm Tổ chức các luận cứ theo hình thức lập luận nào (phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận)
- Chọn thao tác lập luận nào là chính, các thao tác là bổ trợ để đạt
Trang 3Bài tập3: Tiếp tục luyện
tập
a/ Viết đoạn văn triển khai
luận điểm khác của dàn ý
trên
b/ Sử dụng kết hợp ít
nhất hai thao tác lập luận
để trình bày quan điểm về
vấn đề
HS chọn đề tài Viết đoạn văn nghị luận
Sử dụng kết hợp ít nhất hai thao tác lập luận để trình bày quan điểm về vấn đề
hiệu quả
c/ Bước thứ ba:
- Diễn đạt các ý đã tìm thành một đoạn văn liên kết chặt chẽ và thể hiện rõ phong cách ngôn ngữ chính luận
- Trình bày văn bản viết, sữa chữa lại theo góp ý nhằm nâng cao chất lượng của văn bản
Bài tập3: Tiếp tục luyện tập
a/ Viết đoạn văn triển khai luận điểm khác của dàn ý trên
b/ Sử dụng kết hợp ít nhất hai thao tác lập luận để trình bày quan điểm về vấn đề
+ Một bài thơ (bài hát, bộ phim…) đang gây nhiều tranh cãi
+ Vấn đề tiếp thu những văn hoá tinh hoa của nhân loại trong bối cảnh thế giới đang có xu hướng trở thành ngôi nhà chung
c/ Sưu tầm những bài, đoạn văn hay trong đó tác giả đã sử dụng kết hợp thành công các thao tác lập luận khác nhau
( Có thể hướng dẫn về nhà làm tiếp nếu thời gian không đủ)
GV hướng dẫn thêm nội dung cần làm
5’ HĐ3: Củng cố
GV chốt nội cơ bản
Nắm vững thao tác lập
luận bác bỏ, cách bác bỏ
Dùng hệ thống lí lẽ, dẫn
chứng cho phù hợp
HĐ3:
- HS nghe
Củng cố
Nắm vững thao tác lập luận bác
bỏ, cách bác bỏ Dùng hệ thống lí
lẽ, dẫn chứng cho phù hợp
Dặn dò:
- Vận dụng thao tác lập luận bác bỏ vào bài văn nghị luận
RÚT KINH NGHIỆM:
……… ……
………