MỤC TIÊU BÀI HỌC: - Kiến thức: Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ.. - Kỹ năng: Vận dụng thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận.. ’ Hẹ2: taọp Lu
Trang 1Ngày soạn: 4/2/2012
Tiết:81
Bài dạy: Làm văn LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Kiến thức: Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ
- Kỹ năng: Vận dụng thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận
- Thái độ: Bác bỏ quan niệm sai lầm, bảo vệ cái đúng, cái chân lí
II CHUẨN BỊ:
1/Chuẩn bị của GV:
- Đọc SGK, TLTK, hệ thống kiến thức, thiết kế giáo án
2/Chuẩn bị của HS:
Đọc SGK, làm bài tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tình hình lớp: Kiểm tra sĩ số, nề nếp.
2 Kiểm tra bài cũ: (5 ’ )
- Câu hỏi: Thế nào là thao tác bác bỏ? Cách bác bỏ?
HS dựa vào phần ghi nhớ trong bài học lí thuyết để trả lời
3 Giảng bài mới:
- Giới thiệu bài: Trên cơ sở nhận xét sự trả lời của HS, GV nhắc lại lí thuyết và dẫn vào bài mới.
TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
TL Hoạt động của
GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
5’ HĐ1: Củng cố
lí thuyết.
Hướng dẫn HS
ôn lại lí thuyết
HĐ1: I Củng cố lí thuyết.
Trang 2’ Hẹ2: taọp Luyeọn
Baứi taọp 1: Phaõn
tớch caựch baực
boỷ trong 2 ủoaùn
trớch /SGK
Sau ủoự hửụựng
daón HS phaõn tớch
caựch baực boỷ
? Moói ủoaùn vaờn
baực boỷ luaọn
ủieồm naứo?
? Baực boỷ baống
caựch naứo?
Hẹ2:
Baứi taọp 1
- HS laàn lửụùt ủoùc tửứng ủoaùn vaờn
- HS thửùc hieọn, nhaọn xeựt, boồ sung cho hoaứn chổnh
a – ND: baực boỷ moọt quan nieọm soỏng sai laàm – soỏng boự heùp trong ngửụừng cửỷa nhaứ mỡnh
- Caựch baực boỷ:
duứng lớ leừ trửùc tieỏp, keỏt hụùp so saựnh baống hỡnh aỷnh sinh
ủoọng (maỷnh vửụứn raứo kớn, ủaùi dửụng meõnh moõng) ->
phaõn tớch baỷn chaỏt vaứ taực haùi cuỷa cuoọc soỏng naứy
- Ruựt ra keỏt luaọn ụỷ daùng khaựi quaựt ủeồ khaỳng ủũnh yự kieỏn cuỷa mỡnh, baực boỷ hoaứn toaứn cuoọc soỏng noựi treõn
II Luyeọn taọp
Baứi taọp 1
Phaõn tớch caựch baực boỷ trong 2 ủoaùn trớch /SGK
a/ Nghệ thuật bác bỏ trong
đoạn văn của Ghéc-xen : -Nội dung : Bác bỏ 1 quan niệm sống sai lầm – sống bó hẹp trong ngửỡng cửa nhà mình -Cách bác bỏ : dùng lí lẽ bác bỏ trực tiếp, kết hợp so sánh bằng hình ảnh sinh động(mảnh vửụờn rào kín, đại dửơng mênh mông bị bão táp làm nổi sóng)
để vừa bác bỏ vừa nêu ý đúng,
động viên ngửụời đọc làm theo
-Diễn đạt : từ ngữ giản dị, có mức độ, phối hợp câu tửụờng thuật và câu miêu tả khi đối chiếu, so sánh khiến đoạn văn sinh động, thân mật, có sức thuyết phục cao
b – ND: Vua Quang Trung baực boỷ thaựi ủoọ e ngaùi, neự traựnh cuỷa nhửừng hieàn taứi khoõng chũu ra giuựp nửụực trong buoồi ủaàu dửùng nghieọp
- Caựch baực boỷ:
Phaõn tớch nhửừng khoự khaờn trong buoồi ủaàu dửùng nửụực, noói lo laộng vaứ loứng mong ủụùi ngửụứi taứi cuỷa nhaứ vua; khaỳng ủũnh treõn daỷi ủaỏt vaờn hieỏn khoõng hieỏm ngửụứi taứi ủeồ baực boỷ thaựi ủoọ sai laàm, ủoọng vieõn
b/ Nghệ thuật bác bỏ trong
đoạn văn của Ngô Thì Nhậm: -Nội dung : Vua QT(Trẩm) bác bỏ thái độ e ngại, né tránh của những hiền tài không chịu ra giúp nửụực trong buổi đầu nhà vua dựng nghiệp
-Cách bác bỏ:
+ Không phê phán trực tiếp mà phân tích những khó khăn trong sự nghiệp chung, nỗi lo lắng và lòng mong đợi ngửụời tài của nhà vua
+ Đồng thời khẳng định trên “ dải đất văn hiến” của nửụực ta không hiếm ngửụời tài để bác
bỏ thái độ sai lầm nói trên,
động viên ngửụời hiền tài ra giúp nửụực
-Diễn đạt : + Từ ngữ trang trọng mà giản
Trang 3Baứi taọp 2: Yeõu
caàu HS ủoùc baứi
taọp 2
Yeõu caàu HS baực
boỷ moọt quan
nieọm, ủửa ra kinh
nghieọm hoùc toỏt
moõn Ngửừ vaờn
Baứi taọp 3: Yeõu
caàu HS xaực ủũnh
luaọn ủieồm caàn
baực boỷ: Quan
nieọm soỏng soỏng
sai laàm
GV ủũnh hửụựng
ủeồ HS vieỏt ủoaùn
vaờn baực boỷ
quan nieọm naứy:
- Neõu yự kieỏn
caàn baực boỷ
- Phaõn tớch
nguyeõn nhaõn
(giaỷi thớch theỏ
naứo laứ quan
nieọm soỏng saứnh
ủieọu?)
- Taực haùi cuỷa sai
leọch – aỷnh
hửụỷng xaỏu ủeỏn
reứn luyeọn phaồm
chaỏt vaứ hoùc taọp
ngửụứi hieàn taứi ra giuựp nửụực (chổ ra nguyeõn nhaõn)
-> ẹoaùn vaờn vửứa baực boỷ, vửứa ủoọng vieõn, khớch leọ, thuyeỏt phuùc ủoỏi tửụùng
Baứi taọp 2:
- HS suy nghú, traỷ lụứi, nhaọn xeựt, boồ sung Choùn caựch baực boỷ, neõu lớ leừ, daón chửựng phuứ hụùp
Baứi taọp 3
HS vieỏt ủoaùn vaờn, ủoùc, sửỷa chửừa, ruựt kinh nghieọm
dị + Giọng điệu chân thành, khiêm tốn
+ Sử dụng câu tửờng thuật, kết hợp CHTTừ
+ Dùng lí lẽ kết hợp hình ảnh so sánh(1 cái cột không thể choỏng ủụừ nổi 1 căn nhà lớn)
…
Đoạn văn có tác dụng vừa bác bỏ, vừa động viên khích lệ , thuyết phục đối tửụùng (ngửời tài danh) ra giúp nửụực
Baứi taọp 2:
Baực boỷ moọt quan nieọm, ủửa ra kinh nghieọm hoùc toỏt moõn Ngửừ vaờn
( Bài tập vận dụng sáng tạo ) Viết (nói) 1 đoạn văn bác bỏ quan niệm sai về kinh nghiệm học Ngữ văn, rồi đề xuất 1 vài kinh nghiệm học ngữ văn tốt nhất theo câu hỏi trang 32SGK
à theo bố cục sau -Nêu ý kiến cần bác bỏ -Phân tích nguyên nhân(cả 2 quan niệm trên đều bắt nguồn
từ những suy nghĩ phiến diện,
từ thái độ học tập, ý thức,
động cơ … rèn luyện, phấn
đấu hạn chế …) -Chỉ ra những tác hại của những nhận thức sai lệch đó (ảnh hửụỷởng xấu đến kết quả học tập, rèn luyện phẩm chất
đạo đức của thanh niên, học sinh … )
-Đề xuất 1 vài suy nghĩ và hành động đúng đắn về vấn
đề bàn luận
ð Bài viết cần viết sao cho luận cứ sáng sủa, rành mạch, sắp xếp hợp lí, và dẫn chứng khoa học, chặc chẽ
Baứi taọp 3
Vieỏt ủoaùn vaờn baực boỷ quan nieọm cho raống “ Thanh nieõn, hoùc sinh thụứi nay phaỷi bieỏt nhuoọm toực, huựt thuoỏc laự, uoỏng rửụùu, vaứo caực vuừ
Trang 4- Phương hướng,
suy nghĩ, hành
động đúng đắn
trường,… thế mới là cách
sống sành điệu của tuổi
trẻ thời hội nhập.”
- Nêu ý kiến cần bác bỏ
- Phân tích nguyên nhân (giải thích thế nào là quan niệm sống sành điệu?)
- Tác hại của sai lệch – ảnh hưởng xấu đến rèn luyện phẩm chất và học tập
- Phương hướng, suy nghĩ, hành động đúng
3’ HĐ3: Củng cố
GV: Nắm vững
thao tác lập
luận bác bỏ,
cách bác bỏ
Dùng hệ thống
lí lẽ, dẫn chứng
cho phù hợp
HĐ3:
- HS nghe Củng cốNắm vững thao tác lập
luận bác bỏ, cách bác bỏ Dùng hệ thống lí lẽ, dẫn chứng cho phù hợp
Dặn dò:
- Vận dụng thao tác lập luận bác bỏ vào bài văn nghị luận
- Chuẩn bị “Trả bài số 5”
+ Đọc đề Lập dàn bài
RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………