Kết hợp chặt chẽ phân tích và tổng hợp; Sau khi phân tích chi tiết bộ bộ mặt tráo, lừa bịp của Sở Sở Khanh người viết tổng hợp và khái quát bản chất của hắn: …mức cao nhất của tính đồi b
Trang 1Ngày soạn: 25/8/2013
Tiết 8
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp HS:
- Nắm được mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận phân tích
- Có kĩ năng phân tích một vấn đề chính trị, xã hội hoặc văn học cho các bài văn nghị luận
- Có ý thức và thói quen kết hợp các thao tác lập luận phân tích trong khi làm bài
II CHUẨN BỊ:
1) Chuẩn bị của GV:
-SGK,SGV, Thiết kế bài học.
GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phương pháp: gợi tìm; kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, thực hành
2) Chuẩn bị của HS:
Đọc kĩ SGK về bài học Soạn theo câu hỏi hướng dẫn Làm bài tập luyện tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức:
2.Kiểm tra bài cũ: Nêu cách lập dàn ý trong bài văn nghị luận? 5’
3.Giới thiệu bài mới
TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY T
G Hoạt đông của GV Hoạt đông của HS Nội dung
7’ HĐ1: Tìm
năng phân
tích đề GV
Cho HS đọc
đoạn trích
của Hoài
Thanh mục I
SGK và thực
hiện các
yêu cầu
HĐ1:
HS đọc đoạn trích của Hoài Thanh mục I SGK và thực hiện các yêu cầu của GV
Sở Khanh là kẻ bẩn thỉu, bần tiện đại diện của sự
I.Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận phân tích:
a/ Tìm hiểu ngữ liệu:
- Nội dung: Luận điểm.
(Ý kiến, quan niệm) Sở Khanh là kẻ bẩn thỉu, bần tiện đại diện của sự đồi bại trong xã hội
Truyện Kiều.
- Các yếu tố được phân
Trang 2’
nêu sau đó
Xác định
nội dung, ý
kiến đánh
giá của tác
giả đối với
nhân vật Sở
Khanh?
Để thuyết
phục người
đọc tác giả
đã phân tích
ý kiến của
mình như thế
nào?
Chỉ ra sự kết
hợp chặt
chẽ giữa
phân tích và
tổng hợp
trong đoạn
trích?
Em hiểu thế
nào là thao
tác phân tích
trong đoạn
văn nghị
luận? Những
yêu cầu
của thao tác
này?
đồi bại trong xã hội Truyện Kiều
Tác giả phân tích các luận cứ
- Sở Khanh sống bằng nghề đồi bại, bất chính
- Sở khanh là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ làm nghề đồi bại, bất chính đó Kết hợp chặt chẽ phân tích và tổng hợp;
Sau khi phân tích chi tiết bộ bộ mặt tráo, lừa bịp của Sở Sở Khanh người viết tổng hợp và khái quát bản chất của hắn: …mức cao nhất của tính đồi bại trong xã hội này
HĐ2:
Cho HS đọc kĩ
tích: Luận cứ.
+ Sở Khanh sống bằng nghề đồi bại, bất chính
+ Sở Khanh là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ làm nghề đồi bại, bất chính đó: Giả làm người tử tế để đánh lừa một người con gái ngây thơ, hiếu thảo; trở mặt một cách trơ tráo; thường xuyên lừa bịp tráo trở
- Thao tác phân tích: Kết
hợp chặt chẽ phân tích và tổng hợp;
Sau khi phân tích chi tiết bộ mặt tráo trở , lừa bịp của Sở Khanh người viết tổng hợp và khái quát bản chất của hắn: …mức cao nhất của của tình hình trong đồi bại trong xã hội này
b/ Mục đích, yêu cầu của thao tác phân tích:
* Mục đích của phân tích:là làm rõ đặc điểm về nội dung, hình thức, cấu trúc và các mối quan hệ bên trong, bên ngoài của đối tượng (sự vật, hiện tượng)
* Yêu cầu của phân tích: cần chia tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí, quan hệ nhất định để tìm hiểu cặn kẽ, sâu sắc hơn
* Bản chất của phân tích là gắn liền với tổng hợp
Trang 3HĐ2: Tìm
hiểu cách
phân tích.
GV cho tìm
hiểu văn
bản mẫu
Gợi ý bằng
câu hỏi
Hãy lần lượt
phân tích
cách phân
chia đối
tượng trong
mỗi đoạn
trích trên?
Chỉ ra mối
quan hệ giữa
phân tích và
tổng hợp
được thể
hiện trong
mỗi đoạn?
Muốn phân
tích một đối
tượng ta phải
làm thế
nào?
GV cho HS
thảo luận
theo 4 nhóm
về các nội
dung trên
Mỗi nhóm
một đoạn
văn Nhóm 4
rút ra kết
luận 5’
Quan sát theo
dõi thảo
luận
các đoạn văn
Theo nhóm đã phân thảo luận đưa ra kết quả
Ghi kết quả nội dung trên bảng vải Mỗi thành viên đều nắm được nội dung
HS khác trong nhóm hoặc ngoài nhóm có thể bổ sung, phản bác đưa ra ý kiến khác
II Cách phân tích:
1/ Tìm hiểu ngữ liệu:
Ngữ liệu mục I:
+ Phân chia trên cơ sở quan hệ nội bộ của bản thân đối tượng – những biểu hiện về nhân cách bẩn thỉu, bần tiện của Sở Khanh
+ Phân tích kết hợp chặt chẽ với tổng hợp:
Ngữ liệu 1 – mục II.
+ Phân tích theo quan hệ nội bộ: Đồng tiền vừa có tác dụng tốt vừa có tác dụng xấu
+ Phân tích theo quan hệ kết quả – nguyên nhân
ND thấy mặt tác hại của đồng tiền ( kết quả) Vì một loạt hành động bất chính, gian ác đều do đồng tiền chi phối ( GT nguyên nhân)
+ Phân tích quan hệ: Nhân – quả: Phân tích sức mạnh của đồng tiền
Thái độ phê phán khinh bỉ của NDu
Ngữ liệu 2 – mục II.
+ Phân tích theo quan hệ nguyên nhân – kết quả: Bùng nổ dân số ( NN) ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống con người ( KQ)
+ Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng – các ảnh hưởng xấu của việc bùng nổ dân số
Trang 43’
hướng, chốt
ý
HĐ3: Luyện
tập.
BT1:
GV cho HS đọc
đoạn văn
Khái quát cách phân tích:
Khi phân tích, cần chia, tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí:
Các yếu tố, Các phương diện nội bộ tạo nên đối tượng và quan hệ giữa chúng với nhau
Quan hệ giữa đối tượng với các đối tượng liên quan ( Quan hệ nguyên nhân – kết quả, kết quả – nguyên
nhân…) Thái độ, sự đánh giá của người phân tích đối với đối tượng được phân tích
HĐ3:
HS đọc kĩ đoạn văn Suy nghĩ
đến con người
- Thiếu lương thực, thực phẩm
- Suy dinh dưỡng, suy thoái nòi giống
- Thiếu việc làm, thất nghiệp
=> Tổng hợp: Bùng nổ dân số ảnh hưởng nhiều đến nhiều mặt cuộc sống con người dân số càng tăng nhanh thì chất lượng cộng đồng, gia đình, cá nhân giảm sút
2/ Cách phân tích:
* Khi phân tích, cần chia, tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí:
- Các yếu tố, các phương diện nội bộ tạo nên đối tượng và quan hệ giữa chúng với nhau
- Quan hệ giữa đối tượng với các đối tượng liên quan ( Quan hệ nguyên nhân – kết quả, kết quả – nguyên nhân…)
- Thái độ, sự đánh giá của người phân tích đối với đối tượng được phân tích
* Phân tích cần đi sâu vào từng yếu tố, từng khía cạnh và lưu ý đến quan hệ giữa chúng với nhau trong một chỉnh thể toàn vẹn, thống nhất
III Luyện tập:
Trang 5Nêu vấn đề.
Tìm và phân
tích các luận
điểm, luận
phương pháp
lập luận
của đoạn
văn?
Cho HS thảo
luận theo
nhóm
HĐ4: Củng
cố.
GV cho HS
nhắc lại
cách thức
phân tích và
những lưu ý
khi phân tích
GV cho HS đọc
ghi nhớ Hs
nêu cách
hiểu của
mình
trả lời
Quan hệ nội bộ của đối tượng ( diễn biến, các cung bậc tâm trạng của Thuý Kiều)
Quan hệ giữa đối tượng này với đối tượng khác có liên quan: Bài thơ Lời kĩ nữ của Xuân Diệu;
bài Tì bà hành của Bạch Cư Dị
HĐ4:
HS nhắc lại cách thức phân tích và những lưu ý khi phân tích
HS đọc ghi nhớ
Bài tập 1:
Các quan hệ làm cơ sở để phân tích
a/ Quan hệ nội bộ của đối tượng ( diễn biến, các cung bậc tâm trạng của Thuý Kiều): đau xót, quẩn quanh và hoàn toàn bế tắc
b/ Quan hệ giữa đối tượng này với đối tượng khác có liên quan: Bài thơ Lời kĩ nữ của Xuân Diệu; bài Tì bà hành của Bạch Cư Dị
Bài 2 HS về làm tiếp
Củng cố:
Cho HS đọc ghi nhớ
Chốt nội dung về cáhc thức phân tích và những lưu ý khi phân tích
Dặn dò: Học bài Soạn bài Thương vợ của Trần Tế Xương RÚT KINH NGHIỆM;
………
………
………
………
………
………
………
………