I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Nắm bắt được yêu cầu của văn bản về bố cục. - Biết cách xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tượng, phản ánh, ý đồ giao tiếp của người viết và nhận thức của người đọc. II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG 1. Kiến thức Bố cục của văn bản, tác phẩm của việc xây dựng bố cục. 2. Kỹ năng: - Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định. - Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản. III- CHUẨN BỊ 1. Giáo viên:- Đọc, soạn giáo án - Sgk, Sgv và một số tài liệu tham khảo. 2. Học sinh: Đọc bài. IV- PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC: Nêu vấn đề, kĩ thuật động não. V - HOẠT ĐỘNG LÊN LỚP 1.Ổn định tổ chức(1 phút): 2.Kiểm tra bài cũ(5 phút): ? Thế nào là trường từ vựng? Cho ví dụ. 3. Bài mới: (32 phút) *Giới thiệu bài(1 phút): Ở bài trước các em đã tìm hiểu về tính thống nhất về chủ đề của văn bản. Các em đã thấy được vai trò quan trọng của tính thống nhất về chủ đề trong một văn bản. Giờ học hôm nay các em sẽ tìm hiểu về một yếu tố quan trọng nữa trong một văn bản. Đó là bố cục của văn bản.
Trang 1Bài 3 Tiết10.
Xây dựng đoạn văn trong văn bản.
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Nắm được cỏc khỏi niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, cõu chủ đề, quan hệ giữa cỏc cõu trong đoạn văn và cỏch trỡnh bày nội dung trong đoạn văn
- Vận dụng kiến thức đó học, viết được đoạn văn theo yờu cầu
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:
1 Kiến thức
Khỏi niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, cõu chủ đề, quan hệ giữa cỏc cõu trong một đoạn văn
2 Kỹ năng:
- Nhận biết được từ ngữ chủ đề, cõu chủ đề, quan hệ giữa cỏc cõu trong một đoạn văn đó cho
- Hỡnh thành chủ đề, viết cỏc từ ngữ và cõu chủ đề, viết cỏc cõu liền mạch theo chủ đề và quan hệ nhất định
- Trỡnh bày một đoạn văn theo kiểu quy nạp, diễn dịch, song hành, tổng hợp
III Chuẩn bị:
1 Giáo viên:- Sgk, Sgv và một số tài liệu tham khảo.
- Bảng phụ
2 Học sinh: Đọc kĩ bài mới.
IV- PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC:
Nêu vấn đề, phân tích, kĩ thuật động não
V- Hoạt động lên lớp:
1.ổ n định tổ chức(1 phút)
2.Kiểm tra bài cũ(5 phút)
? Nêu cảm nhận của em về đoạn trích “Tức nớc vỡ bờ” của Ngô Tất Tố.
3.Bài mới: (1 phút)
* Giới thiệu bài(1 phút)
Đoạn văn đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình tạo lập văn bản Vậy, thế nào là đoạn văn? Cách dùng từ, cách sắp từ ngữ và câu trong đoạn văn
nh thế nào cho đạt hiệu quả khi giao tiếp ? Đó là những nội dung ta tìm hiểu trong bài học hôm nay
* Nội dung bài mới(32 phút)
Hoạt động của gv và hs kiến thức
HS đọc
? Văn bản có mấy ý? Mỗi ý đợc
viết thành mấy đoạn?
? Dấu hiệu hình thức nào giúp
em nhận biết đoạn văn?
Hai đoạn văn trên đều do nhiều
câu có quan hệ chặt chẽ với nhau
hợp thành=> ta gọi đó là đơn vị
I Thế nào là đoạn văn: (10 phút) 1.Ví dụ: văn bản: Ngô Tất Tố và tác
phẩm Tắt đèn.
2 Nhận xét
- 2 ý, mỗi ý viết thành 1 đoạn
- Viết hoa đầu dòng và chữ đầu tiên
đ-ợc viết lùi vào, kết thúc bằng dấu chấm qua dòng
* Ghi nhớ: Đoạn văn
- Là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản
Trang 2trên câu.
- Vậy đoạn văn là gì?
- Chốt kiến thức: Đoạn văn là đơn
vị trên câu, có vai trò quan trọng
trong việc tạo lập văn bản
- Yêu cầu HS đọc thầm VB trên
? Hãy tìm những từ ngữ có tác
dụng duy trì đối tợng từng đoạn
văn trên?
? ý khái quát bao trùm cả đoạn
văn là gì?
? Câu nào trong đoạn văn chứa ý
khái quát ấy?
GV: Câu chứa ý khái quát nhất
của đoạn văn đợc gọi là câu chủ
đề
? Vậy, em hiểu thế nào là câu
chủ đề?
? Thế nào là từ ngữ chủ đề?
- Gọi HS đọc đoạn văn 1
? Tìm câu chủ đề của đoạn
văn?
? Quan hệ gữa các câu trong
đoạn văn nh thế nào?
- Gọi HS đọc đoạn văn 2
? Tìm câu chủ đề của đoạn
văn?
? Đoạn văn đợc trình bày theo
trình tự nào? Các câu tiếp theo
có quan hệ nh thế nào với câu
chủ đề?
- Gọi HS đọc đoạn văn b
? Đoạn văn này có câu chủ đề
không? Vị trí của câu chủ đề?
- Về hình thức: viết hoa lùi vào đầu dòng và dấu chấm qua dòng
- Về nội dung: Thờng biểu đạt một ý hoàn chỉnh
II Từ ngữ và câu trong đoạn văn (10
phút)
1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn.
- Đoạn 1: Ngô Tất Tố (ông, nhà văn)
- Đoạn 2: Tắt Đèn (tác phẩm)
=> Đánh giá những thành công xuất sắc của NTT trong việc tái hiện thực tại nông thôn Việt Nam trớc cách mạng Khẳng
định phẩm chất tốt đẹp của ngời lao
động chân chính
=> Câu: Tắt Đèn là tác phẩm tiêu biểu
nhất của NTT
- Câu chủ đề thờng mang nội dung khái quát , đủ hai thành phần chính, thờng
đứng ở đầu hoặc cuối đoạn, có vai trò
định hớng về nội dung cho cả đoạn văn
- Từ ngữ chủ đề: Là các từ ngữ đợc dùng
để làm đề mục hoặc đợc lặp lại nhiều lần nhằm duy trì đối tợng đợc nói đến trong đoạn văn
2 Cách trình bày nội dung đoạn văn:
* Đoạn văn 1
- Không có câu chủ đề
- Quan hệ chặt chẽ nhờ từ ngữ duy trì
đối tợng: Ngô Tất Tố- Ông- Nhà văn.
- Quan hệ các câu trong đoạn văn là quan hệ bình đẳng
- Đọc ĐV2
- Câu 1 là câu chủ đề
- Các câu tiếp theo bổ sung, triển khai chủ đề và đứng sau câu chủ đề-> diễn dịch
- Quan hệ giữa câu chủ đề và câu triển khai là quan hệ chính phụ
- Đọc ĐV
- Câu chủ đề ở cuối ĐV-> quy nạp
- Quan sát, lắng nghe
Trang 3* Cách trình bày nội dung của
ĐV1 là song hành; ĐV2 là diễn
dịch; ĐV3 là quy nạp
- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
Gọi HS đọc và trình bày ý kiến
- Đại diện nhóm trình bày:
Chia HS thành 4 nhóm thảo luận
Cho HS hoạt động theo nhóm
3 Ghi nhớ(SGK)
III Luyện tập: (12 phút) BT1:
- VB gồm 2ý, mỗi ý diễn đạt thành 1 ĐV
BT2:
ĐVa: Diễn dịch ĐVb: Song hành
ĐVc: Song hành
BT3:
- Nhóm 1,2 viết theo cách diễn dịch
- Nhóm 3,4 viết theo cách quy nạp
4 Củng cố(4 phút):
? Theo em muốn viết đợc một đoạn văn, ta phải chú ý đến điều gì?
5 Dặn dò (2 phút)
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm BT: 3,4 SGK
- Chuẩn bị làm bài viết số 1
Ngày soạn: 31/8/2012 Ngày giảng:3/9/2012