Hiểu nội dung, một số hình thức nghệ thuật và ý nghĩa của những câu tục ngữ trong bài học.. TG Hoạt động của thầy Tìm hiểu khái niệm về tục ngữ.. Mục tiêu: - Giúp HS biết cách sưu tầm c
Trang 1Ngày soạn: /12/05
Ngày dạy: /12/05
Tuần 19: Tiết 73
TỤC NGỮ
VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT.
A Mục tiêu:
- Giúp HS hiểu sơ lược thế nào là tục ngữ Hiểu nội
dung, một số hình thức nghệ thuật và ý nghĩa của những câu tục ngữ trong bài học
- Rèn kĩ năng phân tích tục ngữ Và rút kinh nghiệm cho bản thân
- Giáo dục HS có tình cảm yêu lao động và vận dụng vào đời sống từ hiện tượng thiên nhiên
B Phương pháp.
- Đàm thoaị, thảo luận nhóm, gợi mở
C Chuẩn bị của thầy và trò
1 Thầy: Một số câu tục ngữ liên quan.
2 Trò: Soạn bài theo câu hỏi SGK.
.D Tiến trình lên lớp.
I Ổn định tổ chức ( 1' )
7G vắng:
II.Kiểm tra bài cũ:
.Không thực hiện
III Bài mới
* Giới thiệu băi ( 2' )
Tục ngữ là một thể loại VHDG Nó được ví như là kho báu của kinh nghiệm và trí tuệ dân gian Tục ngữ có nhiều chủ đề Tiết học này giới thiệu tám câu tục ngữ nói về thiên nhiên và lao động sản xuất
* Triển khai bài.
TG Hoạt động của thầy
Tìm hiểu khái niệm về
tục ngữ.
Thế nào là tục ngữ ?
I.Khái niệm về tục ngữ.
- Về hình thức
Tục ngữ là câu nói diễn đạt một ý trọn vẹn rất ngắn gọn
- Về nội dung
Trang 2Đọc - Tìm hiểu chú
thích.
Giọng: Tình cảm, tha
thiết, trầm lắng, chậm
êm
Tìm hiểu văn bản.
Tám câu tục ngữ chia làm
mấy nhóm ? Mỗi nhóm
gồm những câu nào ? Gọi
tên từng nhóm đó ?
Quan sát câu tục ngữ và
cho biết:
Vế thứ nhất nói gì ?
Vế thứ hai nói gì ?
Có tác dụng gì ? Có ý
nghĩa gì ?
Bài học giáo dục là gì ?
Nghĩa của hai câu tục
ngữ ?
Kinh nghiệm gì ?
Nghĩa của hai câu tục
ngữ ?
Diễn đạt những kinh nghiệm về cách cảm nhận của nhân dan đối với thiên nhiên, lao động sản xuất, con người, xã hội
II Đọc - Tìm hiểu chú thích.
( SGK)
III Tìm hiểu văn bản.
1 Bố cục: 2 nhóm.
Nhóm 1: Câu 1, 2, 3 , 4 là những câu tục ngữ về thiên nhiên
Nhóm 2: Câu 5 , 6, 7, 8 là những câu về lao động sản xuất
2 Phân tích.
a Tục ngữ đúc rút kinh nghiệm từ thiên nhiên.
Câu 1.
- Đêm tháng năm ngắn
- Ngày tháng mười ngắn Gây ấn tượng độc đáo, khó quên
Mùa hạ đêm ngắn ngày dài, mùa đông đêm dài ngày ngắn
Sử dụng thời gian cho hợp lí
Câu 2.
- Sao đêm dày thì ngày hôm sau trời nắng
- Sao đêm ít hoặc không có thì ngày hôm sau sẽ mưa
Trang 3Nghĩa của hai câu tục
ngữ ?
Bài học kinh nghiệm ?
Nghĩa của hai câu tục
ngữ ?
Bài học kinh nghiệm ?
Nghĩa của hai câu tục
ngữ ?
Nghĩa của hai câu tục
ngữ ?
Nghĩa của hai câu tục
ngữ ?
Tổng kết:
Nêu nội dung và nghệ
thuật của bài tục ngữ ?
Luyện tập
GV hướng dẫn
Sưu tầm thêm một số câu
tục ngữ có nội dung phán
ánh kinh nghiệm của nhân
Trông sao, đoán thời tiết mưa nắng
Câu3.
Khi chân trời xuất hiện sắc vàng màu mỡ gà thì phải coi giữ nhà cửa Ráng vàng xuất hiện phía chân trời báo hiệu có bão
Câu4
Kiến ra nhiều vào tháng bảy âm lịch sẽ còn lụt nữa
Đề phòng lũ lụt sau tháng bảy
b Tục ngữ về kinh nghiệm trong lao động sản xuất.
Câu5.
Mảnh đất nhỏ bằng một tượng vàng lớn Đất quí hơn vàng
Câu6.
Thứ nhất nuôi cá, thứ nhì làm vườn, thứ ba làm ruộng
Muốn làm giàu, cần đến phát triển thủy sản
Câu7.
Thứ nhất là nước, thứ hai là phân, thứ ba là chuyên cần, thứ tư là giống
Câu8.
Thứ nhất thời vụ , thứ hai canh tác
IV.Tổng kết:
Lối nói ngắn gọn, giàu hình ảnh Phản ánh
Trang 4dân ta về các hiện tượng
mưa, nắng, bão, lụt những kinh nghiệm củanhân dân ta trong quan sát
hiện tượng thiên nhiên và lao động sản xuất
V Luyện tập.
HS đọc phần đọc thêm
HS tự làm
D Củng cố, dặn dò
1.Củng cố:
Tục ngữ lao động sản xuất và thiên nhiên có ý nghĩa gì trong cuộc sống hôm
nay?
2 Dặn dò:
Chuẩn bị bài sau: Chương trình địa phương phần Văn và Tập làm văn
*Ruùt kinh nghieôm
Trang 5Ngày soạn: /12/05
Ngày dạy: /12/05
Tuần 19: Tiết 74
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN VĂN VÀ TẬP LÀM VĂN.
A Mục tiêu:
- Giúp HS biết cách sưu tầm ca dao, tục ngữ theo chủ
đề và bước đầu biết chọn lọc, sắp xếp, tìm hiểu ý nghĩa của chúng
- Rèn kĩ năng tìm hiểu ca dao, tục ngữ theo chủ đề
- Giáo dục HS có tình cảm gắn bó với địa phương quê hương mình
B Phương pháp.
- Đàm thoaị, thảo luận nhóm, gợi mở
C Chuẩn bị của thầy và trò
1 Thầy: Một số câu tục ngữ liên quan.
2 Trò: Soạn bài theo câu hỏi SGK.
.D Tiến trình lên lớp.
I Ổn định tổ chức ( 1' )
7G vắng:
II.Kiểm tra bài cũ:
Đọc thuộc lòng bài tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất?
III Bài mới
* Giới thiệu băi ( 2' )
Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu những câu ca dao, tục ngữ lưu hành ở địa phương nói về sản vật, di tích, thắng cảnh, danh nhân, sự tích, từ ngữ địa phương
* Triển khai bài.
TG Hoạt động của thầy
Tìm hiểu khái niệm về
tục ngữ.
GV hướng dẫn
I.Sưu tầm.
- HS sưu tầm ca dao, tục ngữ lưu hành ở địa phương, đặc biệt là những câu nói về địa
Trang 6Tìm hiểu về đối
tượng.
GV cho HS ôn lại ca dao, dân
ca, tục ngữ là gì ?
Thế nào là ca dao, tục
ngữ lưu hành ở địa
phương và nói về địa
phương
tượng.
GV gợi ý: Hỏi cha mẹ,
người địa phương, người
già cả, nghệ nhân ở địa
phương hoặc ở sách báo
Tìm hiểu cách sưu
tầm.
Chép vào sổ tay, phân
loại, xếp loại
phương mình
- Sưu tầm khoảng 20 câu
II Đối tượng sưu tầm.
HS nêu các khái niệm
- Lưu hành ở địa phương là một phạm vi rộng
- Nói về địa phương là phạm vi hẹp
III Nguồn sưu tầm.
Cha mẹ, người địa phương, người già cả, nghệ nhân ở địa phương hoặc ở sách báo
IV.Cách sưu tầm.
- Mỗi lần sưu tầm được chép vào sổ tay để khỏi quên
- Sau khi đã sưu tầm đủ số lượng thì phân loại
Ca dao, dân ca thì chép riêng, tục ngữ chép riêng
- Các câu cùng loại sắp xếp theo thứ tự ABC của chữ cái đầu câu
D Củng cố, dặn dò
1.Củng cố:
Không thực hiện
2 Dặn dò:
Lớp thành lập nhóm biên tập, tổng hợp kết quả sưu tầm
Chuẩn bị bài sau: Tìm hiểu chung về văn nghị luận
Ruùt kinh nghieôm
Trang 7Ngày soạn: /12/05
Ngày dạy: /12/05
Tuần 19: Tiết 75
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
A Mục tiêu:
- Giúp HS bước đầu làm quen với VBNL Hiểu được nhu
cầu nghị luận trong đời sống rất là phổ biến và cần thiết Nắm được đặc điểm chung của văn nghị luận
- Rèn kĩ năng nhận biết khi đọc sách báo về kiểu văn bản này
- Giáo dục HS có ý thức tìm hiểu thể loại văn học
B Phương pháp.
- Đàm thoaị, thảo luận nhóm, gợi mở
C Chuẩn bị của thầy và trò
1 Thầy: Một đoạn văn bản nghị luận.
2 Trò: Soạn bài theo câu hỏi SGK.
.D Tiến trình lên lớp.
I Ổn định tổ chức ( 1' )
7G vắng:
II.Kiểm tra bài cũ:
Không thực hiện
III Bài mới
* Giới thiệu băi ( 2' )
Văn bản nghị luận là một trong những kiểu văn bản quan trọng trong đời sống xã hội con người, có vai trò tư duy, năng lực biểu đạt những quan niệm, tư tưởng sâu sắc trước đời sống Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu để biết thêm về thể loại này
* Triển khai bài.
TG Hoạt động của thầy
Tìm hiểu về nhu cầu
nghị luận và văn bản
nghị luận.
I.Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận
1 Nhu cầu nghị luận.
Trang 8Trong đời sống, em có
thường gặp các vấn đề
và câu hỏi kiểu như:
- Vì sao em đi học ?
- Vì sao con người cần
phải có bạn ?
- Theo em , như thế nào là
sống đẹp ?
Gặp các vấn đề và câu
hỏi loại đó, em có thể trả
lời bằng các kiểu văn bản
đã học như kể chuyện,
miêu tả, biểu cảm hay
không ? Hãy giải thích vì
sao ?
Để trả lời những câu hỏi
như thế, hằng ngày trên
báo chí, qua đài phát thanh,
truyền hình, em thường
gặp những kiểu văn bản
nào ? Hãy kể tên một vài
kiểu văn bản mà em
biết ?
Tìm hiểu về đặc điểm
chung của văn nghị luận
.
HS đọc văn bản: Chống
nạn thất học
Bác Hồ viết bài này
nhằm mục đích gì ?.Để
a.Có, rất thường gặp.
Những câu hỏi như trên rất hay Nó cũng chính là những vấn đề phát sinh trong cuộc sống hàng ngày khiến người ta phải bận tâm và nhiều khi phải tìm cách giải quyết
b.Không.
Vì kể chuyện và miêu tả đều không thích hợp Văn bản biểu cảm chỉ giúp được phần nào Chỉ có VBNL mới có thể giúp chúng ta hoàn thành nhiệm vụ một cách thích hợp và hoàn chỉnh Để trả lời câu hỏi đó, người viết cần phải vận dụng vốn kiến thức, vốn sống của mình, lại phải biết cách lập luận, lí lẽ, nêu những dẫn chứng xác thực
c Loại văn bản nghị luận.
Xã luận, bình luận, bình luận thời sự, bình luận thể thao, phê bình, văn nghệ, tài hoa trẻ
2 Thế nào là văn bản nghị luận.
HS đọc
a.Đối tượng Bác hướng tới là quốc dân Việt Nam, toàn thể nhân dân
Trang 9thực hiện mục đích đó,
bài viết nêu ra những ý
kiến nào ? Những ý kiến
ấy được diễn đạt thành
những luận điểm nào ?
Tìm các câu văn mang luận
điểm ?
Để ý kiến có sức thuyết
phục, bài viết đã nêu lên
những lí lẽ nào ? Hãy liệt
kê các lí lẽ ấy ?
Tác giả có thể thực hiện
mục đích của mình bằng
văn kể chuyện, miêu tả,
biểu cảm được không ?
Vì sao ?
HS đọc
Việt Nam đông đảo, rộng rãi
Mục đích Bác viết là để chống giặc dốt Một trong 3 thứ giặc rất nguy hại sau cách mạng tháng Tám
b.- Tình trạng thất học, lạc hậu trước Cách mạng tháng Tám
- Những điều kiện cần phải có để người dân tham gia xây dựng nước nhà
- Những khả năng thực tế trong việc chống nạn thất học
c.Khó có thể vận dụng để thực hiện được mục đích trên, khó có thể giải quyết được vấn đề kêu gọi mọi người chống nạn thất học một cách gọn ghẽ, chặt chẽ, rõ ràng, đầy đủ
* Ghi nhớ ( SGK ) D.: Củng cố, dặn dò
1.Củng cố:
Thế nào là văn bản nghị luận ?
2 Dặn dò:
Lớp thành lập nhóm biên tập, tổng hợp kết quả sưu tầm
Chuẩn bị bài sau: Tìm hiểu chung về văn nghị luận
Ruùt kinh nghieôm
Trang 10Ngày soạn: /12/05
Ngày dạy: /12/05
Tuần 19: Tiết 76
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
A Mục tiêu:
- Giúp HS luyện tập củng cố , khắc sâu thêm kiến
thức về kiểu văn bản nghị luận
- Rèn kĩ năng nhận biết khi đọc sách báo về kiểu văn bản này
- Giáo dục HS có ý thức tìm hiểu thể loại văn học
B Phương pháp.
- Đàm thoaị, thảo luận nhóm, gợi mở
C Chuẩn bị của thầy và trò
1 Thầy: Một đoạn văn bản nghị luận.
2 Trò: Soạn bài theo câu hỏi SGK.
.D Tiến trình lên lớp.
I Ổn định tổ chức ( 1' )
7G vắng:
II.Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là văn bản nghị luận ?.
III Bài mới
* Giới thiệu băi ( 2' )
Văn bản nghị luận là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng quan niệm Muốn
Trang 11thế văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục Tiết học hôm nay chúng ta sẽ luyện tập để củng cố thêm về thể loại này
*Triển khai bài.
T
G Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Luyện tập.
HS đọc đoạn văn: Cần tạo
ra thói quen tốt trong đời
sống xã hội
Đây có phải là bài văn nghị
luận không?.Vì sao ?
Tác giả đề xuất ý kiến
gì ? Những dòng, câu văn
nào thể hiện ý kiến đó ?
Để thuyết phục người
đọc, tác giả đưa ra những
lí lẽ và dẫn chứng nào ?
Bài nghị luận này có nhằm
giải quyết vấn đề có trong
thực tế hay không ? Em có
tán thành ý kiến của bài
viết không ? Vì sao ?
Bài văn" Hai biển hồ " là
văn bản tự sự hay nghị
luận ?
Hãy tìm bố cục của bài
văn trên
Sưu tầm hai đoạn văn nghị
luận và chép vào vở bài
II.Luyện tập.
Bài 1.
HS đọc
a.Đây chính là bài văn nghị luận
- Vấn đề nêu ra để bàn luận và giải quyết là một vấn đề xã hội
- Để giải quyết vấn đề trên, tác giả đã sử dụng khá nhiều lí lẽ, lập luận và dẫn chứng để trình bày
b.Ý kiến
Cần phân biệt thói quen tốt và thói quen xấu, cần tạo thói quen tốt và khắc phục thói quen xấu trong đời sống hằng ngày
Có thói quen .rất khó bỏ
Thói quen thành tệ nạn xã hội
c.Có nhằm giải quyết vấn đề có trong thực tế
Tán thành ý kiến của bài viết
Bài2.
Bài văn" Hai biển hồ " có
Trang 12Bài tập về nhà.
Hãy tìm bố cục của bài
văn trên
Sưu tầm hai đoạn văn nghị
luận và chép vào vở bài
tập
Nhận diện đoạn văn sau
tả hồ, tả cuộc sống tự nhiên và con người quanh vùng hồ nhưng không phải chủ yếu nhằm để tả hồ, kể về cuộc sống cư dân quanh hồ Văn bản này chủ yếu nhằm làm sáng tỏ về hai cách sống văn bản nghị luận
III Bài tập về nhà.
Bài tập 2 và 3 SGK
Đoạn văn: ."Chúng tôi về lại chiến khu xưa Một mảng màu tươi trẻ phủ trên bức tranh cuộc sống của người dân Định Hóa Những ngôi nhà cao tầng, hiện đại sừng sững giữa phố huyện, nổi trên nền núi mây xanh xẫm Hoa đào hồng má phấn trong những khu vườn Những cửa hiệu dọc hai bên phố đầy ắp hàng Tết Người bán, kẻ mua tấp nập, rộn ràng trong trang phục đủ mọi màu sắc rực rỡ của dân tộc Chỉ nhìn niềm vui dâng đầy trong từng đôi mắt, đã cảm nhận được cuộc sống ấm no, yên bình đang tràn trề tươi trẻ nơi nơi"
D Củng cố, dặn dò
Trang 131.Củng cố:
Thế nào là văn bản nghị luận ?
2 Dặn dò:
Làm bài tập
Chuẩn bị bài sau: Tục ngữ về con người và xã hội
Ruùt kinh nghieôm
Ngày soạn: /12/05
Ngày dạy: /12/05
Tuần 19: Tiết 77
TỤC NGỮ
VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI.
A Mục tiêu:
- Giúp HS hiểu nội dung ý nghĩa và một số hình thức
diễn đạt của những câu tục ngữ trong bài học
- Rèn kĩ năng phân tích tục ngữ Và rút kinh nghiệm cho bản thân
- Giáo dục HS có tình cảm yêu con người
B Phương pháp.
- Đàm thoaị, thảo luận nhóm, gợi mở
C Chuẩn bị của thầy và trò
1 Thầy: Một số câu tục ngữ liên quan.
2 Trò: Soạn bài theo câu hỏi SGK.
Trang 14.D Tiến trình lên lớp.
I Ổn định tổ chức ( 1' )
7G vắng:
II.Kiểm tra bài cũ:
Đọc thuộc lòng bài tục ngữ: tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
III Bài mới
* Giới thiệu băi ( 2' )
Tục ngữ là những lời vàng ý ngọc, là sự kết tinh kinh nghiệm, trí tuệ của nhân dân qua bao đời Ngoài những kinh nghiệm về thiên nhiên và lao động sản xuất, tục ngữ còn là kho báo những kinh nghiệm dân gian về con người và xã hội Dưới hình thức nhận xét, lời khuyên nhủ, tục ngữ truyền đạt rất nhiều bài học bổ ích, vô giá trong cách nhìn nhận giá trị con người, trong cách học, cách sống và ứng xử hằng ngày
* Triển khai bài.
TG Hoạt động của thầy
Đọc - Tìm hiểu chú
thích.
Giọng: Tình cảm, tha
thiết, trầm lắng, chậm
êm
Tìm hiểu văn bản.
Chín câu tục ngữ chia làm
mấy nhóm ? Mỗi nhóm
gồm những câu nào ? Gọi
tên từng nhóm đó ?
Nghĩa của câu tục ngữ ?
I Đọc - Tìm hiểu chú thích.
( SGK)
II Tìm hiểu văn bản.
1 Bố cục: 3nhóm.
Nhóm 1: Câu 1, 2, 3 là những câu tục ngữ về phẩm chất con người Nhóm 2: Câu 4, 5 , 6, là những câu về học tập
tu dưỡng
Nhóm 3: Câu 7, 8, 9 là những câu về quan hệ ứng xử
2 Phân tích.
a.Những kinh nghiệm và bài học về phẩm chất con người